Ηγεσία Τραμπ και Διαχρονικές Αλήθειες

 Του Δρ. Ανδρέα ΣοφόκληΟι κατά πολλούς πολιτικοοικονομικοστρατιωτικές και στρατηγικές του Προέδρου των Η.Π.Α Κυρίου Τραμπ είναι πρωτοφανείς και απαράδεκτες.

Ουδέν αναληθέστερον τούτου. Ας μελετήσουν, οι πολλοί, τις δικές τους συμπεριφορές, ως άνθρωποι, στο οικογενειακό, στο κοινωνικό, στο επαγγελματικό τους περιβάλλον, όταν οι ίδιοι βρίσκονται σε ισχύ, προβαίνοντας στην ιδία αυτοκριτική.

Ας ελέγξουν, τους εαυτούς τους, ηγέτες χωρών, που έως πρόσφατα έκαναν και κάνουν παιχνίδι κατά το δοκούν, εις βάρος άλλων μικρών και αδύναμων λαών και εθνών ή/και εξακολουθούν στο μέτρο των δυνατοτήτων τους και μάλιστα χωρίς ίχνος σεβασμού για την ιστορία, τη γεωγραφία της γης αυτών των λαών και των εθνών που τους έδωσαν αυτά που τώρα έχουν και όχι αυτά που είχαν και δεν είχαν οι πρόγονοί τους, χωρίς αιτία, άνευ αφορμής, μόνο εξυπηρετώντας τα στυγνά τους συμφέροντα.

Ας ελέγξουν τη διχόνοια των Ελλήνων κατά τη διάρκεια της Εθνεγερσίας, τη δολοφονία του Ιωάννη Καποδίστρια, τη δολοφονία του Βασιλέως Γεώργιου στη Θεσσαλονίκη σε συνδυασμό με τις τεράστιες στρατιωτικές επιτυχίες του Ελληνισμού έως εκείνη τη στιγμή, τη Μικρασιατική Καταστροφή με τις μέχρι τώρα τραγικές συνέπειες και ποιος γνωρίζει μέχρι πότε, τα Οκτωβριανά στην Κύπρο, τις δολοφονίες των Αγωνιστών του 1955-1959, στα κρησφύγετα, στην αγχόνη, στον Αχυρώνα, στους δρόμους, στις διαδηλώσεις, στα κέρφιου, τις δολοφονίες χιλιάδων Ορθοδόξων Χριστιανών από το κομμουνιστικό καθεστώς της τότε Σοβιετικής Ένωσης. Τις χιλιάδες των νεκρών Ελλήνων από τους Ιταλούς του Μουσολίνι, από τους Γερμανούς του Χίτλερ-παππούδων σημερινών δημοκρατών-τις χιλιάδες νεκρών Εβραίων, με τις γερμανικές απάνθρωπες και απερίγραπτες μεθόδους. Επίσης την πρόκληση και τη συνδαύλιση του Εμφυλίου στην Ελλάδα, κατά τη διάρκεια και αργότερα του Β` Παγκοσμίου Πολέμου. 

Το πραξικόπημα και την τουρκική εισβολή στην Κύπρο-άραγε ΕΑΝ ήθελαν δε θα μπορούσαν να την εμποδίσουν; Δεν τρώμε μόνο λάχανα! Τις παραβιάσεις της νεκράς ζώνης και του Εθνικού Εναέριου χώρου της Κυπριακής Δημοκρατίας με τις συνεχείς απειλές, από τους Τούρκους κατακτητές, με «άξιο απόντα» τον Ο.Η.Ε, για την ακρίβεια με τις λεγόμενες ίσες αποστάσεις-σ` αυτό τον Οργανισμό συμμετέχουν όλα τα δημοκρατικά κράτη που επιθυμούν.

Ας δούμε την οικονομική κρίση και την κατάρρευση επιχειρήσεων και νοικοκυριών, με την καταρράκωση προσωπικοτήτων εξαιτίας κυρίως των ισχυρών συμφερόντων, στην Κύπρο, στην Ελλάδα και σ` άλλες Ευρωπαϊκές χώρες. Τραγική συνέπεια παραμένουν οι σκληροί δανεισμοί και οι τραγικές συνέπειες.

Όλα τα πάρα πάνω είναι πολύ γνωστά παραδείγματα. Πολλά άλλα μπορούν, πιθανώς να προστεθούν. Συνεπώς, κατά που κάμνεις, όταν σου κάμνουν και χειρότερα, ίσως, όταν υπάρχουν έστω και φαινομενολογικοί (πόσο μάλλον, πιθανώς, σταθεροί λόγοι) παράπονο να μην έχεις, συμφώνως με την Κυπριακή λαϊκή ρήση.

Ο ισχυρός προχωρεί έως εκεί που του επιτρέπει η ισχύς του, ενώ ο αδύναμος υποχωρεί έως εκεί που του επιτρέπει η αδυναμία του (Διάλογος Αθηναίων-Μηλίων, κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου Πελοποννησιακού Πολέμου 431-404 π.Χ.).

Σημείωση, ο Πρόεδρος των Η.Π.Α ο κύριος Τραμπ, έστω κι αν δεν αρέσει, φροντίζει για την Ισχύ της πατρίδας του. Εφαρμόζει, μαζί με τους συνεργάτες του, εν πολλοίς,  τις μεθόδους επιτυχημένων συνταγών προηγούμενων ιστορικών ηγετών. 

Αυτά προς σοβαρή μελέτη και όχι για κακαρίσματα, ούτε φυσικά για κοκορομαχίες!

Δρ. Ανδρέας Σοφόκλης

Συγγραφέας, Ερευνητής, Αρθρογράφος, Δοκιμιογράφος

Η Καφκική μεταμόρφωση του Αβέρωφ Νεοφύτου, Φίλιππος Στυλιανού

Του Φίλιππου Στυλιανού

Ο Αβέρωφ Νεοφύτου μόνο ένα πράγμα μπορούσε να κάνει μετά τον αποκλεισμό του από τον πρώτο γύρο των Προεδρικών εκλογών: να παραιτηθεί, όπως θα έκανε κάθε Ευρωπαίος πολιτικός ηγέτης που σέβεται τον εαυτό του, το κόμμα του και τον λαό. Επέλεξε ακριβώς το αντίθετο μέσα από μια ολοκληρωτική μεταμόρφωση, όχι Οβιδιακή, αλλά Καφκική, μετατρεπόμενος σε ένα αποκρουστικό όν, που δεν έχει πλέον καμιά θέση εκεί που βρίσκεται και που όλοι γύρω του δεν θα ξέρουν σε λίγο τι να τον κάνουν.

Το υστερικό θέαμα που παρουσίασε ενώπιον του Πολιτικού Γραφείου του ΔΗΣΥ προκάλεσε απ’ τη μια θλίψη για την αυτοδιάψευση του ως ανθρώπου ψύχραιμου και μετρημένου, κι απ’ την άλλη ανακούφιση που ευτυχώς δεν θα πάρει την τύχη της Κύπρου στα χέρια του.

Η υποψηφιότητά του έπασχε εξαρχής κι αυτό το γνώριζε τόσο ο ίδιος όσο και ο στενός του περίγυρος, επιμένοντας σε αυτή μέχρι τέλους παρά τις μετρήσιμες αρνητικές ενδείξεις. Συνεπώς, οι ίδιοι φταίνε για την ήττα και τη διάσπαση της μεγάλης παράταξης του Δημοκρατικού Συναγερμού και όχι ο Νίκος Χριστοδουλίδης. Κι ενός κακου μύρια έπονται.

Οι ξελαρυγγισμοί του κ. Αβέρωφ στο πολιτικό γραφείο και ο τραμπουκικός εκφοβισμός των διαφωνούντων δεν επέτρεψαν να ληφθεί μια ορθολογική και σταθμισμένη απόφαση για την τοποθέτηση στον δεύτερο γύρο. Έστω όμως η κατάληξη σε κατά βούληση ψήφο θα ήταν κάτι, αν ο Πρόεδρος και οι συν αυτώ δεν φρόντιζαν να την ακυρώσουν και διακωμωδήσουν με την εκκωφαντική δήθεν «υπερβατικότητά τους». Ο ίδιος ο Αβέρωφ εξοβέλησε τον «αποστάτη», λέγοντας πως δεν θα ρίξει λευκό, κι ο νοών νοήτω. Ο κατά τα άλλα συμπαθής Υπουργος των Εξωτερικων κ. Κασουλίδης μας έβαλε μαζί του πίσω από το παραβάν για να δούμε που θα ψηφίζει ΑΚΕΛ. Η Καίτη Κληρίδου δήλωσε κι αυτή πώς θα καταθέσει το βαρύ όνομα που της κληροδότησε ο πατέρας της στο ψηφοδέλτιο του ΑΚΕΛ. Ο ικανότατος Υπουργός Οικονομικών κ. Πετρίδης, που εξόρκιζε να μην επιστρέψει το ΑΚΕΛ στην εξουσία, τώρα μας λέει ότι θα κάνει υπέρβαση για να το φέρει στην εξουσία. Κι έχουμε και τον Πάφου Φαίδωνος, να υποστηρίζει ΑΚΕΛ με παιδαριώδεις εισηγήσεις.

Λένε πως αυτό επιβάλλεται να γίνει γιατί οι Συναγερμικοί ανάθεσαν στον ΔΗΣΥ την αντιπολίτευση. Διερωτάται, όμως, κανείς τι είδους αντιπολίτευση θα κάνει ο ΔΗΣΥ αν επανέλθει το ΑΚΕΛ στην εξουσία, τη στιγμή που ο πρόεδρός του και άλλα ιστορικά ηγετικά στελέχη θα το έχουν βοηθήσει ενεργά και φανερά να πετύχει αυτό το στόχο; Γιατί, όπως οι ίδιοι διακήρυτταν με όλες τις φωνητικές τους χορδές στον πρώτο γύρο των εκλογών, δεν πιστεύει κανείς ότι είναι ο Ανδρέας Μαυρογιάννης που θα κυβερνά κι όχι το ΑΚΕΛ.  Η Εζεκία Παπαϊωάννου δεν έδωσε μισό εκατομμύριο ευρώ και τουλάχιστον 22%  ψήφους για να κάνει το δικό του ο Μαυρογιάννης, αλλά για να κάνει αυτή το δικό της.  Και ξέρουμε καλά από το απώτερο και πρόσφατο παρελθόν τι σημαίνει αυτό.  Αν παρ’ ελπίδα εκλεγεί θα το διαπιστώσει πικρά και ο ίδιος ο κ. Μαυρογιάννης.

Παρά την απογοήτευσή του, ο κόσμος του Συναγερμού έχει ένα διπλό καθήκον μπροστά του. Να βεβαιωθεί την Κυριακή ότι το σταλινικό ΑΚΕΛ με οποιοδήποτε προσωπείο δεν θα  κυβερνήσει ξανά τον τόπο. Και με το καλό, στο εκλογικό συνέδριο του κόμματος τον Μάρτιο, να αναγκάσει τον Αβέρωφ και τη λοιπή «υπερβατική» ηγεσία να κάνουν αυτό που δεν είχαν την εντιμότητα και την τόλμη να κάνουν μόνοι τους: να πάνε στα σπίτια τους.

Φίλιππος Στυλιανού
Φεβρουάριος 2023  

Ο προύντζος δεν είναι χρυσός!, Φοίβος Νικολαΐδης

Του Φοίβου Νικολαΐδη

Ποιος στ’ αλήθεια θα το περίμενε ποτέ ότι τα σώματα τής επαγρύπνησης και τής περιφρούρησης του ΑΚΕΛ θα συνασπίζονταν σ’ ένα τρελό «πολιτικό συνοικέσιο» χωρίς προηγούμενο, προκαλώντας τη θυμηδία αλλά ταυτόχρονα και τον τρόμο στους πολίτες; Τα ευτελή κίνητρα της χαμηλής πολιτικής δεν έχουν το Θεό τους! Αλλά από άθεους από τη μια και από τον μάστερ σιέφ, παραγωγό του μίσους και της μισαλλοδοξίας από την άλλη, όλα να τα περιμένει κανείς.

Δεν τον έφταναν οι αμέτρητες πέτρες κάτω από τις οποίες βρέθηκε όλα αυτά τα χρόνια, πήγε τώρα και τρύπωσε σαν τυφλοπόντικας στο εκλογικό επιτελείο του μέχρι χθες -και διαχρονικά- ιδεολογικού αντιπάλου του ΔΗΣΥ! Ποιος στ’ αλήθεια να πιστέψει μια τέτοια αρρωστημένη συμπεριφορά και εμετική στάση από τον διάττοντα αστέρα του ΕΓΩ και μόνον;

Το κομματικό «σύμπαν» του περήφανου ΣΥΝΑΓΕΡΜΟΥ κινδυνεύει σήμερα από κομματικούς μετεωρίτες τύπου Αβέρωφ, Κασουλίδη, Πετρίδη και άλλων, που σαν σύντροφοι των σαλονιών, συνεχίζουν να απειλούν όσους διαφωνούν με τις κατάπτυστες επιλογές και προπάντων συμπεριφορές τους.

Αυτό που συμβαίνει σήμερα στην προεκλογική περίοδο, θα μείνει στην ιστορία τού τόπου, ως εξαιρετική πρωτοτυπία, προϊόν αρρωστημένης μισαλλοδοξίας. Να στηρίζεις ύπουλα, κακόβουλα και υστερόβουλα την υποψηφιότητα Μαυρογιάννη -μαύρη να είναι η ώρα- που εκ των προτέρων δηλώνεις μετά παρρησίας μάλιστα ότι θα είσαι αντιπολίτευση του, τι άλλο από πολιτική σχιζοφρένεια συνιστά αυτή η απέλπιδα προσπάθεια;

Ο Αβέρωφ Νεοφύτου, ο άνθρωπος τής υπόγειας συναλλαγής και της σκοτεινής πλευράς της πολιτικής έχασε παταγωδώς τις εκλογές γιατί τον απαξίωσαν οι πολίτες. Δεν τα βάζει κάτω όμως. Άρχισε να χτυπάει αλύπητα και αδιάκριτα, με την σχεδόν παραισθησιακή πεποίθηση ότι φταίνε όλοι οι άλλοι, χωρίς να μπορεί, να αναλογιστεί τις δικές του βαριές ευθύνες.

Τυφλωμένος από ζήλεια, εγωισμό, έπαρση και ματαιοδοξία, δεν παραδέχεται την ήττα του και στα πρόθυρα νευρικής κρίσης ανακηρύσσει την ήττα του σε νίκη, αρνούμενος να κάνει τη σωστή και αντικειμενική ανάγνωση τού αποτελέσματος των εκλογών! Δεν υπάρχει τίποτα πιο μάταιο από την κενοδοξία…

Ζούμε σε αδέσποτες εποχές πια με διαταραγμένους πολιτικάντηδες που όχι μόνο έχουν χάσει το μέτρο, αλλά, δεν αντιλαμβάνονται τη μεγάλη ζημιά που προκαλούν στην κοινωνία και στο πολιτικό σύστημα της χώρας.

Ο χαμαιλέοντας ξοδεύει πάρα πολύ ενέργεια για να μην γίνει αντιληπτός από το περιβάλλον του. Το ίδιο κάνει και αυτός, για να παραπλανήσει τη βάση τού κόμματος και να παρουσιάσει με σουρεαλιστικές δηλώσεις το ψέμα ως αλήθεια.

Καταπατείται κάθε έννοια στοιχειώδους πολιτικής αβροφροσύνης. Φανερά και απροκάλυπτα, προσπαθεί να παρασυρθούν οι ανυποψίαστοι πολίτες σε «υπερβάσεις» τάχα μου και άλλα ηχηρά συνθήματα. Εκμεταλλεύεται τη θέση του ως προέδρου (για την ώρα) αποκαλύπτοντας το αληθινό του πρόσωπο του.

Συγκαλεί μυστικές συσκέψεις και υπόγειες συνεργασίες, χώνοντας τη μύτη του στην προεκλογική εκστρατεία τού μόλις χθες αντιπάλου του, που τον στόλιζε με του κόσμου τα επίθετα.

Παρουσιάζεται ο Ανδρέας Μαυρογιάννης ως γιός αγωνιστή της ΕΟΚΑ, που είχε κρησφύγετο στο σπίτι του, αλλά δεν συμπληρώνουν ότι οι κομματικοί τότε Ακελικοί τους πρόδωναν μετά μανίας στους Εγγλέζους αποικιοκράτες… Αυτή είναι η αληθινή προδοσία και τίποτα άλλο.

Οι Ακελικοί από την άλλη ακολουθώντας πιστά την κομμουνιστική προπαγάνδα, προχώρησαν ένα βήμα παραπέρα και ανακοίνωσαν την επιλογή ως υπουργού οικονομικών στη νέα κυβέρνηση τού νομικού-δικηγόρου Χαράλαμπου Προύντζου, ο οποίος μόλις προχτές δήλωσε ότι δεν είναι ο κατάλληλος γι’ αυτή τη θέση!

Τελικά με ότι παράδοξο, ανορθόδοξο και απαράδεκτο γίνεται από το ΑΚΕΛ και τους νέους συμμάχους Αβέρωφ και σία, σαν γελοία κατάλοιπα των «νέων δυνάμεων» τού ΑΚΕΛ, εύκολα μπορεί, να διαπιστώσει ο πολίτης ότι ο προύντζος δεν είναι χρυσός!

Ο Νίκος Χριστοδουλίδης όχι ως μεσσίας, αλλά ως έντιμος και αξιοπρεπής πολιτικός ηγέτης, που αγαπά τον τόπο του, προσφέρει τη μόνη αξιόπιστη επιλογή, την εναλλακτική πορεία της συλλογικής ευθύνης για προκοπή της χώρας μας.

Φοίβος Νικολαΐδης

Φεβρουάριος 2023  

Οι σκοτεινές δυνάμεις σε προεκλογικό οργασμό…, Φοίβος Νικολαΐδης

Του Φοίβου Νικολαΐδη
«Όσο λιγότερη ευχέρεια, έχει κανείς να
διαλέξει ανάμεσα σε λέξεις, τόσο μικρότερος
είναι ο πειρασμός να σκεφθεί».
Τζορτζ Όργουελ
1984

Πόσο επίκαιρος στ’ αλήθεια είναι σήμερα ο Όργουελ που με τόση φαντασία περιγράφει το σήμερα. Ο πρώτος γύρος των εκλογών τελείωσε με τον πανηγυρικό αποκλεισμό του υποψηφίου Αβέρωφ Νεοφύτου. Οι λόγοι πολλοί και διάφοροι. Η πικρία δεδηλωμένη, αλλά η μοχθηρία και το γινάτι εναντίον άλλων πρωτοφανής. Μέχρι σημείου μάλιστα παροξυσμού ώστε να παρουσιάζονται φαινόμενα σοκαριστικά.

Έχει λεχθεί κατά κόρον και πάρα πολλές φορές. Η φιλοδοξία μπορεί να είναι αρετή και κακία και προτέρημα και ελάττωμα. Ο σκοπός προς τον οποίο κινείται η φιλοδοξία και τα μέσα που γι’ αυτόν χρησιμοποιεί, κρίνουν την ποιότητά της. Η φιλοδοξία της εκλογής απέτυχε παταγωδώς. Τώρα μένει η αντιμετώπιση της και η διαχείριση θυμού. Η αντίδραση όμως φαίνεται να ξεπερνά κάθε όριο λογικής και να παρασύρεται σε πράξεις ακατανόητες.

Στην Κύπρο όμως τα πάντα φαίνεται να είναι δυνατά, ακόμη και τα πιο ανορθόδοξα. Γιατί στον τραγικό και περίεργο τόπο μας, τις περισσότερες φορές δεν κυριαρχεί το μέτρο και ο ορθολογισμός, αλλά κυριαρχούν ακόμη τα «πρόσωπα», οι μύθοι και τα συνθήματα.

Γίνεται τώρα παραδεκτό -από κομματικά στελέχη- ότι ο Αβέρωφ Νεοφύτου δεν είχε λαϊκό έρεισμα και δημοφιλία, που να του επέτρεπε να εκλεγεί. Αντί λοιπόν ο ίδιος και ο περίγυρος του να δουν την πραγματικότητα, εξαπολύουν μύδρους κατά των άλλων. Ότι τάχα οι διασπαστές, οι προδότες, οι αποστάτες παρέσυραν τον κόσμο του ΔΗΣΥ να ψηφίσει άλλον από τον Αβέρωφ. Χειρουγούν δηλαδή πτώματα, γιατί υποτιμούν βάναυσα και δεν υπολογίζουν τους ελεύθερα σκεπτόμενους πολίτες, που χρόνια τώρα φωνάζουν και απαιτούν μια αλλαγή προς το καλύτερο σ’ αυτό τον δύσμοιρο τόπο.

Ανέπτυξαν μια κακόβουλη θεώρηση της αποτυχίας τους που με τρόπο τοξικό προς όλους όσους διαφωνούσαν, καλλιέργησαν συστηματικά τη μισαλλοδοξία και τη αντιπαλότητα, δηλητηριάζοντας την αγνή σκέψη και το συναισθηματισμό, του αγνού υποστηρικτή του κόμματος.

Μέχρι και με τον ίδιο τον επίτιμο πρόεδρο του ΔΗΣΥ τον πρόεδρο της Δημοκρατίας Νίκο Αναστασιάδη τα έβαλαν μαζί του, αντί να προβληματιστούν σοβαρά για την κατάντια τους…

Να σταματούσαν ως εδώ, να γίνει κατανοητό. Έλεος όμως, ξεπερνούν τους εαυτούς τους σε αρρωστημένη μικρότητα και υποστηρίζουν φανερά πλέον τον κύριο πολέμιο της υπερήφανης παράταξης της Δεξιάς! Αυτό ξεπερνάει κάθε λογική. Δεν υπάρχει άλλη εξήγηση φυσικά εκτός από τη ζηλοφθονία και την εκδίκηση εναντίον όλων των άλλων. Το χαμηλό μέτρο πολιτικής διαχείρισης τέτοιας περίπτωσης ξαφνιάζει, εκτός και αν υπάρχουν άλλοι -χειρότεροι ακόμη- λόγοι…

Η με τόση μανία πια καταστροφική προσπάθεια εκ μέρους μιας μικρής φανατικής μερίδας της Δεξιάς, -να συμπεριφέρεται ως δουλέμποροι της κάλπης- για να εκλεγεί ο εκπρόσωπος του ΑΚΕΛ μόνο έκπληξη δεν μπορεί, να προκαλεί σε όσους έχουν υπόψη τους για το βαθύ κράτος -από το ΄60- της Κύπρου… Ένα βαθιά ριζωμένο κατεστημένο με τα δοτά προνόμια των ξένων, που ως φοβερός πολύπους, παρακολουθεί, ορίζει και κατευθύνει πρόσωπα και καταστάσεις…

Ήρθε η ώρα να δοθεί ακόμη μια μάχη ενάντια στις σκοτεινές δυνάμεις που ορίζουν την τύχη το τόπου μας με τους ντόπιους εκπροσώπους τους. Οι επίτιμοι λοιπόν τώρα της πολιτικής, οι ορίτζιναλ της κομματοκρατίας και οι aboriginal της υπόγειας παραπολιτικής και των σκοτεινών πολιτικών παιγνίων ανέλαβαν το έργο της αποκαθήλωσης της ορθής πολιτικής και την τοποθέτηση του ΑΚΕΛ στο βάθρο του διαχειριστή της εξουσίας!

Προσπαθούν απεγνωσμένα να παρασύρουν έντιμους ανθρώπους και να τους κάνουν «καλούς αγωγούς» της Ακελικής προοπτικής. Φαίνεται έχουν πολλά κρυφά «χρωστούμενα» σε κάποιους… Ευτυχώς δεν έχουν ακόμη τη δύναμη να μας μετατρέψουν σε προσκυνημένους…

Οι πολίτες με κρίση και άδολο πατριωτισμό δεν καταπίνουν τις αθλιότητες που σερβίρουν κάποιοι εμπαθείς και έχουν τα μάτια ανοιχτά για το καλό του τόπου. Μόνη καθαρή επιλογή για προοπτική αυτού του τόπου ο πεντακάθαρος, άξιος και έντιμος Νίκος Χριστοδουλίδης.

Φοίβος Νικολαΐδης

Φεβρουάριος 2023  

Η «κατά συνείδηση ψήφος» και το βελούδινο διαζύγιο…, Φοίβος Νικολαΐδης

Του Φοίβου Νικολαΐδη
Έχει ξαναγραφτεί ότι ο υπερήφανος Δημοκρατικός Συναγερμός η μεγάλη αυτή δημοκρατική παράταξη τού πλουραλισμού και τής ελεύθερης διακίνησης ιδεών, αντιμετωπίζει προβλήματα, που οδηγούν στην εσωστρέφεια και στη διάσπαση. Οι λόγοι είναι πολλοί και δεν είναι του παρόντος.

Ένας κύριος λόγος όμως είναι ότι στα χρόνια που πέρασαν, αντί να παράγεται πολιτική, υπήρξε βόλεψη περισσότερο με την επικοινωνιακή πρακτική.

Ο πρώτος γύρος των προεδρικών εκλογών για το 2023 τέλειωσε. Για τον ΔΗΣΥ η απογοήτευση ήταν μεγάλη, αφού τέθηκαν φιλόδοξοι στόχοι από την αρχή, χωρίς να λαμβάνονται σοβαρά υπόψη τα μηνύματα που έστελνε καθαρά η κοινωνία.

Όμως αυτό είναι μια καλή ευκαιρία για να γίνει ένας ουσιαστικός αναστοχασμός και προβληματισμός για μια νέα αρχή για το κόμμα, που έχει σημαντικό ρόλο να παίξει στα πολιτικά δρώμενα του τόπου.

Αύριο θα συνέλθει το πολιτικό γραφείο του ΔΗΣΥ για να πάρει μια πολύ σημαντική απόφαση, που θα γραφτεί στην κομματική ιστορία. Στον αέρα αιωρείται η πληροφορία ότι μπροστά στην επιλογή αριστερά ή δεξιά, το μεγάλο δεξιό κόμμα θα αποφασίσει την ψήφο κατά συνείδηση!

Τέτοιου είδους αποφάσεις όμως, δεν λαμβάνονται ελαφριά τη καρδία, αλλά με νηφαλιότητα και σοβαρή περίσκεψη, για το καλό του τόπου και όχι της ικανοποίησης συναισθηματικών παρορμήσεων.

Μέχρι χθες κατηγορείτο έντονα ότι ήταν αδύνατο η εμπιστοσύνη στο ΑΚΕΛ λόγω πρότερου κακού βίου στην οικονομική πολιτική με τις ιδεολογικές αγκυλώσεις που το διακρίνει. Πώς είναι δυνατό τώρα να ευνοείται έστω έμμεσα αυτή η πολιτική δύναμη;

Από την άλλη κατηγορείτο ο Νίκος Χριστοδουλίδης ως διασπαστής τού κόμματος. Ο Νίκος Χριστοδουλίδης όμως δεν ήταν μόνος του. Χιλιάδες Συναγερμικοί τον στήριξαν όχι γιατί τους παρέσυρε, αλλά πρωτίστως γιατί δεν συμφωνούσαν με τις επιλογές του κόμματος στα χρόνια που πέρασαν και όχι μόνο γιατί διαφωνούσαν με την υποψηφιότητα Αβέρωφ Νεοφύτου.

Δεν εξετάζεται πόσο σωστή ή λανθασμένη ήταν αυτή η κατηγορία, ούτε έχει πια σημασία, λαμβάνοντας υπόψη την πραγματικότητα. Η μόνη οδός που φαίνεται εφικτή για συνεννόηση και συναίνεση για το καλώς νοούμενο συμφέρον τής χώρας και μετά του κόμματος, είναι η χωρίς συναισθηματισμούς και πικρίες στήριξη του Νίκου Χριστοδουλίδη. Μόνο έτσι θα επουλωθούν πληγές και θα βρει ξανά ο ΔΗΣΥ το δρόμο του ενωμένος και δυνατός. Οποιαδήποτε άλλη απόφαση αυτή τη στιγμή, θα δημιουργήσει ακόμη μεγαλύτερα ρήγματα.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η ψήφος κατά συνείδηση είναι μια βολική απόφαση. Δεν είναι όμως πολιτική. Είναι απλώς μια διαδικασία, που ολοφάνερα κρύβει μια σκοπιμότητα. Αυτό όμως μπορεί να αποβεί τραγικό για την περαιτέρω συνοχή τού κόμματος. Η σκοπιμότητα και η μη ανάληψη ευθυνών, δεν μπορεί, να συνεχιστεί με αυτό τον τρόπο. Ιδιαίτερα στο κορυφαίο θέμα τής υποστήριξης μιας παράταξης που ιδεολογικά βρίσκεται στην αντίπερα όχθη και εκτός προδιαγραφών του Συναγερμού. Σίγουρα ψευτο-δικαιολογίες μπορούν να εφευρεθούν πολλές. Η ζημιά όμως θα είναι ανεπανόρθωτη για την παράταξη.

Είναι λοιπόν κάτι παραπάνω από ανάγκη η συνεννόηση και η συναίνεση για το γενικότερο καλό. Δεν χωράει άλλο η άγονη αντιπαράθεση ανάμεσα στο κόμμα.

Το τέχνασμα τής κατά συνείδηση ψήφου δεν οδηγεί πουθενά. Αντίθετα, διαιρεί, διχάζει και δηλητηριάζει τα μέλη και τους υποστηρικτές του ΔΗΣΥ οδηγώντας τους σε ένα νέο κύκλο αντιπαράθεσης μεταξύ αξιωματούχων και μελών τούτη τη φορά!

Συναισθηματικές αποφάσεις δεν έχουν χώρο στην πολιτική. Υπάρχει απογοήτευση ναι, θυμός ναι, αφού προηγήθηκαν υψηλοί τόνοι και αχρείαστη αντιπαλότητα. Όμως αυτά ανήκουν στο παρελθόν πια.

Ας γίνει κατανοητό από όλα τα μέλη του πολιτικού γραφείου, που θα πάρουν αυτή την απόφαση ότι, η δοτή ελευθερία τής «κατά συνείδηση ψήφου», όχι μόνο δεν είναι σοφή πολιτική, αλλά θα δημιουργήσει ακόμα μεγαλύτερο διχασμό.

Η ελπίδα για μια νηφάλια πολιτική απόφαση εναπόκειται πια στον πραγματικό κομματικό πατριωτισμό, που δεν μπορεί, να διαφύγει κανενός της προσοχής του. Η τυχών βελούδινη στάση τής κατά συνείδηση ψήφου θα πληρωθεί ακριβά στη συνέχεια με το πιο πιθανό σενάριο τού βελούδινου διαζυγίου πολλών υποστηρικτών με το ΔΗΣΥ…

Φοίβος Νικολαΐδης

Φεβρουάριος 2023 

Προεδρικές εκλογές ατόμων ή κόμματος; Φοίβος Νικολαΐδης

Του Φοίβου Νικολαΐδη

«Να θυμούνται ότι, στο παρελθόν, όσοι ανόητα επιδίωξαν
την εξουσία καβάλα στην τίγρη, κατέληξαν στο στομάχι της».
Τζον Φ. Κένεντι
Ιανουάριος 1961 αμέσως μετά την ορκωμοσία του

Ο ιδρυτής του ΠΑΣΟΚ στην Ελλάδα Ανδρέας Παπανδρέου, γνωστός ρήτορας και λεξιπλάστης είχε αποπέμψει με συνοπτικές διαδικασίες κομματικούς του αντιπάλους, που διαφωνούσαν μαζί του, χρησιμοποιώντας την ιστορική πια φράση ότι: «έθεσαν εαυτούς εκτός Κινήματος».

Σε μια τελευταία συνεδρίαση του Πολιτικού Γραφείου του ΔΗΣΥ αποφασίστηκε ότι: «Στελέχη που παραβιάζουν τις συλλογικές αποφάσεις και επιλογές, θέτουν εαυτούς εκτός κόμματος». Παρόλα αυτά, δηλώθηκε ταυτόχρονα ότι ο ΔΗΣΥ δεν είναι κόμμα διαγραφών. Όσοι δεν ψηφίζουν Αβέρωφ Νεοφύτου δεν θεωρούνται μέλη, αλλά ο Συναγερμός δεν είναι κόμμα διαγραφών. Η διαγραφή δηλαδή, είναι τύπου μη διαγραφής, κάτι περίπου σαν το μη έγγραφο –non paper-!

Αν και περισσότερο πολιτική τοποθέτηση παρά καταστατική ενέργεια, η απόφαση αυτή στόχο έχει: Να εκφοβίσει τα μέλη εκείνα που έχουν ισχυρή συναισθηματική σχέση με το κόμμα και δεύτερο να αφαιρεθούν από το μητρώο μελών όλοι οι «παραβάτες» ώστε στις επόμενες εσωκομματικές εκλογές για πρόεδρο του κόμματος –όπως δήλωσε ο Αβέρωφ Νεοφύτου ότι θα κάνει μετά τις προεδρικές εκλογές- να μην έχει στα πόδια του, όλους εκείνους που δεδηλωμένα δεν τον υποστηρίζουν.

Όσο όμως ο Αβέρωφ Νεοφύτου συνεχίζει την κακόγουστη δημαγωγία, την ψυχολογική καταπίεση και τον εκφοβισμό μελών τού ΔΗΣΥ, εξαντλεί κάθε περιθώριο για να πείσει όλους εκείνους τους «άπιστους», για να συνταχθούν μαζί του.

Αν τελικά συμβεί και δεν περάσει ούτε στο δεύτερο γύρο –κάτι που φαίνεται όλο και πιο πιθανό- τότε αυτό, θα αποτελέσει ένα νέο φαινόμενο στην πολιτική ζωή του τόπου, όπου ένας πανίσχυρος κομματικός μηχανισμός με τεράστια μέσα και πολυπληθείς οπαδούς αποτυγχάνει παταγωδώς σε μια εκλογική μάχη.

Στα χρόνια που πέρασαν, ο ΔΗΣΥ στηρίχθηκε σε εκατοντάδες εθελοντές που αφιέρωσαν πολύ χρόνο και φαιά ουσία για να τον αναδείξουν σε μια σεβαστή πολιτική δύναμη με σημαντική παρουσία και επιρροή στην πολιτική ζωή του τόπου. Η δικαιολογημένη υπερηφάνεια των Συναγερμικών βασιζόταν πάντοτε στην ιδέα, ότι μάχονταν για αρχές, έτσι η σύμπνοια ήταν σχεδόν δεδομένη.

Δυστυχώς, σήμερα το ΔΗΣΥ σηκώνει βαρύ πολιτικό φορτίο και πληρώνει πολύ κόστος για τα πολλά λάθη της αλαζονικής συμπεριφοράς του Αβέρωφ Νεοφύτου ως ηγέτη του κόμματος. Είναι δε οξύμωρο, ένα από τα προεκλογικά του συνθήματα να είναι: «Ικανή Ηγεσία»! Πώς μπορεί να το επικαλείται, όταν μετά από δέκα σχεδόν χρόνια που ανέλαβε τα ηνία του κόμματος, υπάρχει τόσο διχαστικό κλίμα; Αποδεικνύει αυτό ικανή ηγεσία; Άσε που με τους εμπρηστικούς του προεκλογικούς λόγους βάζει λάδι στη φωτιά και δημιουργεί ακραία οξύτητα μεταξύ των μελών και υποστηρικτών του κόμματος.

Για πολλούς και διαφόρους λόγους αρκετοί τον θεωρούν πλέον ξένο σώμα που ταλαιπωρεί το κόμμα, δημιουργώντας αρνητικές παρενέργειες και ανυπέρβλητα προβλήματα με την ίδια την υποψηφιότητά του.

Μήπως επίσης, ικανή ηγεσία δεν συμπεριλαμβάνει την ικανότητα της σύνθεσης των ιδεών, του διαλόγου και της συνεργασίας με άλλους κομματικούς χώρους; Αντ’ αυτού όμως, αυτός απομόνωσε το κόμμα από όλες τις άλλες πολιτικές δυνάμεις.

Σ’ αυτές τις εκλογές δεν υπάρχει προηγούμενο, γιατί είναι πολύ διαφορετικές από όλες τις προηγούμενες. Κι αυτό γιατί από τότε που ιδρύθηκε αυτό το κράτος, κάθε φορά που γίνονταν προεδρικές εκλογές, οι ψηφοφόροι καλούνταν να εκλέξουν πρόσωπα.

Μόνη παραφωνία η υποψηφιότητα Αβέρωφ. Κρυβόμενος πάντοτε πίσω από το φωτοστέφανου του αρχηγού, με όχημα το βαρύ όνομα του ΔΗΣΥ και θεωρώντας τον εαυτό του ως τίγρη πολιτικής δύναμης, καλεί τον κόσμο να ψηφίσει κόμμα!

Επιμένει στις δικές του προσωπικές πολιτικές συμπεριφορές, πλην όμως απορριπτέες στη σύγχρονη εποχή. Το διαζύγιο με την κοινωνία φαίνεται πλέον δεδομένο, αφού έχει οδηγήσει το κόμμα σε απόσταση από την κοινωνία. Μόνη επιλογή του ΔΗΣΥ είναι η καθολικής σχεδόν αποδοχής υποψηφιότητα του Νίκου Χριστοδουλίδη. Όλα τα άλλα είναι εκ του περισσού.

Φοίβος Νικολαΐδης
Ιανουάριος 2023  

Ο επίδοξος “εραστής” της τενέκκας! Φοίβος Νικολαΐδης

Του Φοίβου Νικολαΐδη
Ο Γλαύκος Κληρίδης ένας από τους πλέον καταξιωμένους και αδιάφθορους πολιτικούς της Κύπρου, υπήρξε ένα σημαντικό πολιτικό κεφάλαιο για την Κύπρο. Ήταν μετριοπαθής ηγέτης, γνωστός επίσης για το ανεξάντλητο χιούμορ και τον αυτοσαρκασμό του. Εξελέγη πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας το 1993 αφού είχε χάσει προηγουμένως, διαδοχικά τις εκλογές το 1983 από τον Σπύρο Κυπριανού και το 1988 από τον Γιώργο Βασιλείου.

Παροιμιώδης έμεινε η φράση του «ότι βγάλει η τενέκκα», όταν με το γνωστό του χιούμορ απάντησε έτσι σε ερώτηση δημοσιογράφων για τις προβλέψεις του στις τότε εκλογές.

Θέλοντας να αμφισβητήσει τα απανωτά αρνητικά -για τον ίδιο- αποτελέσματα των δημοσκοπήσεων, ο επίδοξος “εραστής” του “σωστού” περιεχομένου της τενέκκας, Αβέρωφ Νεοφύτου επικαλείται συχνά, πυκνά την γνωστή αυτή φράση («ότι βγάλει η τενέκκα»).

Ποια σχέση όμως μπορούν να έχουν τα σημερινά δεδομένα με παρόμοια αλλοτινών εποχών; Ποια στ’ αλήθεια σοβαρή σύγκριση μπορεί, να γίνει μεταξύ Κληρίδη και Νεοφύτου ιδιαίτερα σήμερα όσον αφορά το στυλ της ηγεσίας; Πραγματικά, θα ήταν πολιτική ιεροσυλία να γινόταν κάτι τέτοιο, όταν σήμερα ο Αβέρωφ Νεοφύτου έχει ξεφύγει κυριολεκτικά από το μέτρο, χάνοντας αποδεδειγμένα την επαφή με την κοινωνία. Όταν η ηγετική πρακτική –γεμάτη σκοπιμότητα- όζει ιδιοτέλεια, που κάθε άλλο παρά προάγει το καλώς νοούμενο γενικό συμφέρον του τόπου; Δυστυχώς, δεν είναι μόνο προεκλογική, αλλά μια διαχρονική συμπεριφορά που ενισχύεται με κομματικούς αλαλαγμούς, απειλές και άγριους βρυχηθμούς, βγαλμένους από τα βάθη της πολιτικής ζούγκλας αλλοτινών εποχών.

Δίκαιη η υπερηφάνεια των μελών και υποστηριχτών, της καταξιωμένης μεγάλης παράταξης του ΔΗΣΥ για ότι πέτυχε στα χρόνια που πέρασαν. Αλλά εξ’ ίσου δικαιολογημένη και η μεγάλη απογοήτευση από αλαζονικές συμπεριφορές, ετσιθελισμούς και εμμονές, που οδηγούν το κόμμα σε περιπέτειες.

Ο υπερήφανος Δημοκρατικός Συναγερμός που ίδρυσε ο άξιος ηγέτης του Γλαύκος Κληρίδης και συνέχισαν με επιτυχία ο Γιαννάκης Μάτσης και ο Νίκος Αναστασιάδης, όχι μόνο δεν έχει σχέση με το σήμερα, αλλά κινδυνεύει να χάσει και την αξιοπιστία του ως πολιτική δύναμη, που αντί να παράγει πολιτική, παλεύει με φαντάσματα.

Μιλούν σήμερα οι άτιμοι για εντιμότητα και οι αναξιόπιστοι για αξιοπιστία... Υπάρχει μεγαλύτερη προδοσία από του να προδίδουν τις αρχές σου, να σε κοροϊδεύουν και να υποκρίνονται, αυτοί που δεν πιστεύουν σε τίποτα παρά μόνο στο χρήμα και στην εξουσία;

Το πνεύμα της αλλαγής είναι κυρίαρχο, γιατί έχει ωριμάσει προ πολλού η ανάγκη να υπάρξει μια άλλη εθνική πορεία εκδημοκρατισμού των θεσμών και εξυγίανσης του δημόσιου βίου.

Οι επιτυχίες της πολιτείας μέχρι σήμερα είναι πολλές και σημαντικές. Υπάρχουν όμως εξ’ ίσου και τα μεγάλα πολιτικά ελλείμματα σε πάρα πολλούς τομείς και φυσικά στην κομματική οργάνωση της κοινωνίας, που ως αναχώματα εμποδίζουν τον εκσυγχρονισμό της κοινωνίας.

Το πραγματικό πρόβλημα στο ΔΗΣΥ σήμερα είναι πολύ πιο σύνθετο και βαθύ από ότι εκ πρώτης όψεως φαίνεται. Οι αγαναχτισμένοι πολίτες και η απογοητευμένη κοινωνία γενικά στην πλειοψηφία της έχει γυρίσει την πλάτη στους αναχρονιστικούς κομματικούς μηχανισμούς, που επιβιώνουν μόνο, χάρη στις πελατειακές σχέσεις. Είναι ολοφάνερο πια, ότι αυτή η τακτική από μόνη της δεν είναι ικανή για να συντηρήσει ένα σύστημα παντελώς απαράδεκτο και καταδικαστέο.

Το αίτημα των πολιτών για πραγματική αλλαγή δεν είναι πια απλή προσδοκία, αλλά, σοβαρή απαίτηση των καιρών. Είναι η πρόκληση ειδικά για τους νέους για ένα διαφορετικό θετικό και ελπιδοφόρο δρόμο, που αναγκαστικά θα ανοίξει το δρόμο για εκσυγχρονισμό της κοινωνίας μας. Αυτό μόνο με τον Νίκο Χριστοδουλίδη μπορεί να επιτευχθεί, -που προέρχεται από τα σπλάχνα του ΔΗΣΥ-, γιατί τον αγκάλιασε η πλειοψηφία των πολιτών.

Η δημοκρατία είναι κάτι περισσότερο από τις τυπικές διαδικασίες, οι οποίες μπορούν εύκολα να χειραγωγηθούν, να διαστρεβλωθούν και να γίνουν όχημα επιβολής επιλογών των επιτηδείων…

Τελικά, όπως παρουσιάζονται τα πράγματα, η τενέκκα δεν θα αποφασίσει μόνο ποιος θα είναι ο επόμενος πρόεδρος της Δημοκρατίας, αλλά και ποιος θα παραμείνει ή όχι στην ηγεσία του Δημοκρατικού Συναγερμού...

Φοίβος Νικολαΐδης

Ιανουάριος 2023 

Μετεκλογικός Συναγερμός, Φοίβος Νικολαΐδης

Του Φοίβου Νικολαΐδη

Τον άλλο μήνα κλείνουν αισίως σαράντα χρόνια από τότε που ο ιστορικός ηγέτης Γλαύκος Κληρίδης μαζί με συνεργάτες του ίδρυσαν τη μεγάλη παράταξη του Δημοκρατικού Συναγερμού. Μια παράταξη που κατάφερε μέσα από δύσκολους αγώνες για αρχές και αξίες, να συμβάλει στην αναβάθμιση της δημοκρατικής ζωής του τόπου. Δίκαιη λοιπόν η υπερηφάνεια των μελών και υποστηριχτών, του ΔΗΣΥ.

Σύμφωνα με το Καταστατικό του κόμματος και τη διακήρυξη αρχών της 4ης Ιουλίου 1976, ο Δημοκρατικός Συναγερμός είναι ένα κόμμα δημοκρατικών αρχών, ιδεολογικό και όχι προσωπικό. Στηρίζεται σε βασικές ιδεολογικές αρχές, πιστεύει σ' αυτές και η τοποθέτησή του προσδιορίζεται από αυτές. Κάθε δράση του απορρέει μέσα από την Ιδρυτική Διακήρυξη του και τις μεταγενέστερες Διακηρύξεις Αρχών.

Βασικά, ο Δημοκρατικός Συναγερμός ιδρύθηκε μετά τη λαίλαπα του 1974 για να βοηθήσει στο χτίσιμο της δημοκρατικής ζωής του τόπου και στην απελευθέρωση της πατρίδας. Δυο κύριες επιδιώξεις βασισμένες σε υψηλά ιδανικά και αρχές, που χρειάζεται ίσως, κατά καιρούς, να υπενθυμίζονται στους νεώτερους, αλλά και στους παλαιότερους, που πιθανόν, να χάνουν τον αποπροσανατολισμό τους.

Στη δύσκολη αυτή πορεία ο ΔΗΣΥ δούλεψε σκληρά και δημιούργησε μια συγκροτημένη πολιτική δύναμη, που εξέφραζε το νεωτεριστικό, το εκσυγχρονιστικό και το ελπιδοφόρο. Στα χρόνια που πέρασαν αμέτρητοι εθελοντές εργάστηκαν ομαδικά με ζήλο και αφοσίωση για τα ιδανικά της παράταξης, όπως αυτά εκφράζονται μέσα από τις εκάστοτε διακηρύξεις αρχών.

Είναι λογικό στο πέρασμα του χρόνου η φυσιολογική φθορά, η μείωση της έντασης, του ενδιαφέροντος αλλοτινών χρόνων και η απογοήτευση από προδομένες προσδοκίες, να δημιουργούν ρήγματα και ορισμένες διακηρύξεις να οπισθοχωρούν μπροστά σε ευτελή κίνητρα, χαμηλής πολιτικής. Η συναλλαγή, ο καιροσκοπισμός και ο πολιτικός αμοραλισμός που κάποτε επιβάλλονται των αρχών, οδηγούν στην αλαζονεία και στο σύνδρομο της ύβρεως. Όπου εκεί, όσο καλοπροαίρετα και να εκφραστεί κάποιος, θεωρείται πλέον η κριτική του ως ύβρης…

Σε ένα μετριοπαθές άρθρο του (Φιλελεύθερος 12.6.2016) ο γνωστός για το ήπιο ύφος του, πρώην ευρωβουλευτής του ΔΗΣΥ, Παναγιώτης Δημητρίου, αναφέρεται στα σημεία των καιρών και στον ατομικισμό του πολιτικού… όπου η πρόταξη της ατομικής φιλοδοξίας κρύβεται πίσω από την πονηρή επικοινωνιακή τεχνική…

Όταν απλώς, δηλώνεται αμέσως την επομένη των τελευταίων εκλογών, ότι ελήφθησαν τα μηνύματα των αρνητικών αποτελεσμάτων, -χωρίς οποιαδήποτε ανάληψη ευθύνης και αναγγελίας διορθωτικών μέτρων- τότε, το ολιγότερο που μπορεί, να σκεφτεί κάποιος είναι ότι στην πραγματικότητα, συνεχίζεται ένα άχαρο επικοινωνιακό παιγνίδι χωρίς προοπτική.

Πάρα πολλά μπορούν, να ειπωθούν για τα αρνητικά αποτελέσματα των εκλογών και όχι φυσικά μόνο για το Συναγερμό. Το κυρίως όμως πρόβλημα με το ΔΗΣΥ όπως παρουσιάζεται σήμερα, δεν φαίνεται, να είναι μόνο η απώλεια εδρών, ψηφοφόρων και υποστηρικτών, αλλά ο σταδιακός κίνδυνος μείωσης ή και απώλειας της αξιοπιστίας του, ως κόμμα αρχών και πολιτικής δύναμης, ικανής να ενεργοποιεί δυνάμεις της κοινωνίας για την υψηλή αποστολή του.

Το αίτημα των πολιτών όμως για πραγματική αλλαγή δεν είναι πια απλή προσδοκία, αλλά, σοβαρή απαίτηση των καιρών. Είναι η πρόκληση ειδικά για τους νέους φιλόδοξους πολιτευτές για ένα διαφορετικό θετικό και ελπιδοφόρο δρόμο, που αναγκαστικά θα ανοίξει το δρόμο για εκσυγχρονισμό της κοινωνίας μας.

Ξεφεύγοντας λίγο από το στενό πλαίσιο της παραπάνω αναφοράς, ας ευχηθούμε, να καλλιεργηθεί επιτέλους και στον τόπο μας μια νοοτροπία ώριμου διαλόγου, κάτι που πιστεύω ότι εκφράζει πολλούς. Στην επιδίωξη αυτή ο ρόλος των ΜΜΕ είναι απαραίτητος και ουσιαστικός. Οι πολιτικοί μονόλογοι, οι «εντυπωσιακές» ατάκες, η στείρα συνθηματολογία και η μόνιμη σχεδόν υποτίμηση της νοημοσύνης των άλλων, στην πραγματικότητα δεν οδηγούν πουθενά και απλώς υποθάλπουν την απαξίωση των πολιτών.

Στο τελευταίο προεκλογικό βιβλιαράκι του ΔΗΣΥ καταγράφεται μεταξύ άλλων και το εξής: «Για να αλλάξουμε την Κύπρο, πρέπει πρώτα να αλλάξουμε νοοτροπίες»… Ας αρχίσουμε λοιπόν, πρώτα από τους εαυτούς μας με το παράδειγμα μας και την αυθεντική, καλόπιστη διάθεση και ύστερα θα ακολουθήσουν και πολίτες…

Φοίβος Νικολαΐδης

Ιούλιος 2022 

Πάμε για σημαντικές αλλαγές ή μεγάλες οπισθοδρομήσεις; Φοίβος Νικολαΐδης

Του Φοίβου Νικολαΐδη

Στις επερχόμενες προεδρικές εκλογές και πριν καταλήξει ο απλός ψηφοφόρος στις τελικές του επιλογές, θα πρέπει να απαντήσει ορισμένα σημαντικά ερωτήματα όπως είναι:

· Χρειαζόμαστε αλλαγές που να εκσυγχρονίζουν το κράτος;

· Θέλουμε μια πολιτεία με ισχυρούς δημοκρατικούς θεσμούς;

· Επιδιώκουμε μια κοινωνία των ολίγων ή των πολλών;

Μπορεί οι απαντήσεις να φαντάζουν αυτονόητες. Για να υλοποιηθούν όμως στην πράξη, απαιτούνται ενέργειες που επιφέρουν ριζοσπαστικές αλλαγές και αυτό δεν είναι τόσο εύκολο, όσο ίσως νομίζουμε. Ιδιαίτερα, εάν απουσιάζει η στοχοθεσία και ο οραματιστής ηγέτης που θα πάρει στους ώμους του αυτή τη δύσκολη ευθύνη.

Είναι γι’ αυτό το σημαντικό λόγο, -ιδιαίτερα σήμερα με τα τόσα προβλήματα- που ο τόπος έχει ανάγκη από άξιους ηγέτες με αρχές και ήθος. Που να νοιάζονται για το κοινωνικό σύνολο με γνώμονα πάντοτε το συμφέρον της πατρίδας. Που να αφουγκράζονται τον πόνο των λιγότερο προνομιούχων. Που να μπορούν να χαράζουν στρατηγικούς σχεδιασμούς. Να κατανοούν το συνεχώς μεταβαλλόμενο διεθνές σκηνικό και να παίρνουν πρωτοβουλίες. Τέλος, να τιμούν την αποστολή τους μακριά από τη σκοτεινή πλευρά της πολιτικής, που στις μέρες μας έχει αναδείξει τη διαφθορά και τη διαπλοκή σε κυρίαρχο στοιχείο της...

Κάθε εκλογική μάχη είναι ιδιαίτερης σημασίας γιατί καθορίζει ποιοι αποφασίζουν για ουσιαστικά θέματα που αφορούν τον καθένα μας. Από την άποψη αυτή οι εκλογές είναι πάντοτε σημαντικές και απαραίτητες στη δημοκρατία.

Το ερώτημα που αυτόματα εγείρεται είναι. Στις επερχόμενες εκλογές θα γυρίσουμε σελίδα και θα πάμε μπροστά ή θα συμβάλουμε την οπισθοδρόμηση;

Τα δεδομένα είναι μπροστά μας. Εκείνο που δεν είναι ξεκαθαρισμένο, είναι τα κριτήρια που θέτει ο καθένας για αξιολόγηση των υποψηφίων. Για όσους δεν θα κάνουν τις επιλογές τους βάσει μιας συγκεκριμένης πολιτικής έκφρασης ή κομματικής προτίμησης, σίγουρα τα κριτήρια θα είναι πιο απαιτητικά ίσως και πιο αντικειμενικά.

Αν κάποιος για παράδειγμα πιστεύει ότι η διαφθορά στον τόπο μας, όπου επικρατεί ακόμη η απαράδεκτη διαπλοκή και ή έλλειψη βαθιάς δημοκρατικής συνείδησης, την οποία θέτει ψηλά ως κριτήριο αξιολόγησης των υποψηφίων προέδρων, τότε, αυτό είναι αρκετό για να εντοπίσει τον υποψήφιο που ξεχωρίζει.

Εάν, στη συνέχεια, θέτει ως κριτήριο αξιολόγησης την προσωπικότητα τη δημοκρατική παιδεία που κουβαλά και την καλλιέργεια που έχει, πάλι θα ξεχωρίσει έναν εκ των υποψηφίων. Ασφαλώς, ο κατάλογος των κριτηρίων είναι μεγάλος.

Για να διευκολυνθεί όμως η αξιολόγηση, θα πρέπει επιπρόσθετα, να απαντηθούν και ορισμένα ερωτήματα, όπως αυτά που τέθηκαν στην αρχή. Σε παράξενους καιρούς η συνεχής σύγκρουση στο θεωρητικό επίπεδο, μπορεί, να αποδίδει ως τακτική. Όταν, όμως, στον πραγματικό κόσμο οι καιροί είναι δύσκολοι, η συνεργασία είναι απαραίτητη γιατί έχει πολύ καλύτερα αποτελέσματα.

Ο Νίκος Χριστοδουλίδης ως πολιτικός ηγέτης που ενώνει δυνάμεις, θέλει να αλλάξει την πορεία μιας πολιτείας προς το καλύτερο. Να εκσυγχρονίσει το κράτος και να συμβάλει στη διασφάλιση των θεσμών. Να κάνει πιο ασφαλή τη χώρα με περισσότερους συμμάχους και λιγότερους εχθρούς, με μια ευρύτερη πολιτική συμμετοχή στη διακυβέρνηση του τόπου. Το κάλεσμα του είναι ειλικρινές και σημαντικό.

Ως ένας σύγχρονος πολιτικός που είναι, επιμένει στην ουσία των πραγμάτων. Είναι ένας ηγέτης ψύχραιμος εξωτερικά, που φλέγεται όμως εσωτερικά για την Κύπρο. Είναι ένας πατριώτης που πιστεύει ότι μπορούμε να οικοδομήσουμε μια νέα προοπτική για τον τόπο, που να καθοδηγείται από την καινοτομία, τη δημιουργικότητα και τη συνεργασία. Είναι ένας οραματιστής για μια Κύπρο ελεύθερη, επανενωμένη και δικαιωμένη.

Ένας από τους κύριους λόγους που προηγείται ο Νίκος Χριστοδουλίδης στις προτιμήσεις της πλειοψηφίας των ψηφοφόρων, είναι, ότι, εξακολουθεί με μετριοπάθεια και σεμνότητα περισσή να είναι προσηλωμένος στη συνεργασία και στον πολιτικό πολιτισμό. Η προσέγγιση του ενσαρκώνει τις αξίες, τις ιδέες και την κατεύθυνση της Κύπρου που πρέπει να πάρει στον 21ο αιώνα για ένα κράτος ίσων ευκαιριών και κοινής ευημερίας.

Φοίβος Νικολαΐδης

Οκτώβριος 2022 

Ο από μηχανής ιός της πολιτικής στην καρδιά του σκότους! Φοίβος Νικολαΐδης

Του Φοίβου Νικολαΐδη
Ανακοινώθηκε ότι ο μάστερ σιέφ της κυπριώτικης πολιτικής κουζίνας ότι: ...«αξιοποιώντας τις διεθνείς του διασυνδέσεις και σε συνεννόηση με την κυβέρνηση και τον Υπουργό Εσωτερικών», θα επισκεφθεί τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό για επαφές σε «πολιτειακό και κυβερνητικό επίπεδο» με αναφορά το μεταναστευτικό. Ανεξάρτητα εάν αυτή η ενέργεια είναι αντιδεοντολογική και σε βάρος πολιτειακών θεσμών, συνιστά ταυτόχρονα και αφόρητη προσβολή, πρόκληση και βάναυση υποτίμηση της νοημοσύνης των πολιτών.

Έτσι, ο αυτοανακηρυχθείς ‘ειδικός προεκλογικός απεσταλμένος’ θα εκπροσωπήσει την Κύπρο -ως έμπειρος μάγος- για να δώσει λύση στο μεταναστευτικό που μας καίει. Η υπόθεση αν και πολύ σοβαρή, θυμίζει λίγο πολύ από κωμωδίες του Αριστοφάνη με πρωταγωνιστή ένα πολιτικό ο οποίος ως ναυαγός, στην προσπάθεια του να πιαστεί από τα μαλλιά, παλεύει αδυσώπητα με τα κύματα του λαϊκισμού, που τον καταπνίγουν.

Τι γυρεύει η «αλεπού» στο Κονγκό; Διερωτάται δικαιολογημένα έγκριτος δημοσιογράφος, ο οποίος δεν χαρίζεται σε κανένα. Λίγες μόνο μέρες και μετά την εξαγγελία μετά φανών και αλαλαγμών για την ανέγερση φράκτη απ’ άκρη σ’ άκρη της Πράσινης Γραμμής, εξήγγειλε ‘διεθνή πρωτοβουλία’ για το μεταναστευτικό! Λέτε να τον πάρουν με τις πέτρες στο Κονγκό;

Από τον Ιανουάριο του 2022 υπάρχει συνεργασία με τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, μέσω European Laisor (Βέλγιο) όταν ήρθε αποστολή σε συνεργασία με E.Ε. και Frontex. Έγιναν συνεντεύξεις και εκδόθηκαν για πρώτη φορά ταξιδιωτικά έγγραφα με την πρώτη πτήση να γίνεται στις 19/01/2022. Ακολούθησε τον Ιούνιο και μια δεύτερη πτήση.

Εννοείται ότι το Επιχειρησιακό Σχέδιο Δράσης που υπογράφτηκε τον περασμένο Μάρτιο/Απρίλιο μεταξύ Κυπριακής Δημοκρατίας και FRONTEX (σε συνέχεια του Μνημονίου Συναντίληψης Ε.Ε.-Κύπρου) για ενίσχυση των επιστροφών βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, χωρίς την περαιτέρω ανάγκη ‘διεθνών διασυνδέσεων’ μέσω αυτόκλητων τρίτων!

Στο Κονγκό υπάρχουν αμέτρητες εθνοτικές ομάδες -με δική τους γλώσσα και χαρακτηριστικά-, οι οποίες χωρίζονται σε διάφορα γκρουπ ή φυλές όπως είναι οι Μπαντού, Λούμπα, Μόνγκο , Κόνγκο, Ούτου, Τούτσι, Λούντα, Τσόκουε, Τετέλα, Λααρί, οι Πυγμαίοι και άλλοι πολλοί.

Τα τροπικά δάση του Κονγκό εξάλλου χαρακτηρίζονται από μεγάλη βιοποικιλότητα και συμπεριλαμβάνουν σπάνια είδη, όπως ο αφρικανικός ελέφαντας των δασών, το οκάπι (ζέβρα και καμηλοπάρδαλη μαζί), ο λευκός ρινόκερος, ο ορεινός γορίλας, ο χιμπατζής και ο μπονόμπο, (πρωτεύον της οικογένειας των ανθρωποειδών). Αυτά, για να μας μείνει τουλάχιστον η γνώση της γεωγραφίας και της ιστορίας…

Ο διάσημος δημοσιογράφος Χένρι Μόρτον πολιτογραφημένος Αμερικανός, αλλά με Ουαλική καταγωγή, είχε εντοπίσει τον Σκωτσέζο εξερευνητή Ντέιβιντ Λίβινγκστον στα βάθη της αφρικανικής ζούγκλας το 1871. Ως ανταποκριτής της αγγλικής εφημερίδας ‘Telegraph’ και της αμερικανικής ‘The New York Herald’, εξερεύνησε επί τρία συναπτά έτη (1874-1877) την καρδιά της αφρικανικής ηπείρου, διανύοντας τα 3.000 χιλιόμετρα του ποταμού Κόνγκο και διεισδύοντας σε μια απέραντη, σκοτεινή, άγρια περιοχή οργιώδους βλάστησης, αφόρητης υγρασίας, αναρίθμητων ασθενειών και μολύνσεων, στην οποία δεν είχε προηγουμένως πατήσει λευκός. Ο Στάνλεϊ είχε φτάσει στην καθαρή ‘καρδιά του σκότους’, στον ποταμό ‘που καταπίνει όλους τους ποταμούς’.

Ο από μηχανής ιός της πολιτικής και σύγχρονος ταξιδευτής του σκότους πηγαίνει στο Κονγκό εσπευσμένα, για να πείσει τις διάφορες φυλές -με τις οποίες προφανώς συνδέεται φιλικά- και να ανασυνθέσει τη συνεργασία, η οποία ήδη υπάρχει!

Νοσηρό, σκοτεινό, γελοίο, αλλά αναμφιβόλως ενδιαφέρον, -κι ας είναι πυροτέχνημα- αυτό το ιδιόμορφο ψυχογραφικό ταξίδι, που μας οδηγεί με μοναδική μαεστρία στην ‘καρδιά του σκότους’, στα βάθη της αφρικανικής ζούγκλας του Κονγκό, αλλά παράλληλα και στον άγνωστο ψυχισμό της πολιτικής μανέστρας...

Πρέπει να σημειωθεί ότι το σενάριο της περίφημης κινηματογραφικής ταινίας «Αποκάλυψη Τώρα» του Φράνσις Φορντ Κόπολα βασίστηκε στην πλοκή του σχετικού βιβλίου του Conrad Joseph «Η καρδιά του σκότους».

Τώρα, τι σχέση έχει το τελευταίο με τις προεκλογικές δραστηριότητες; Όση σχέση έχει το ταξίδι στο Κονγκό με τα πραγματικά γεγονότα…

Φοίβος Νικολαΐδης
Αύγουστος 2022

Κομματικός πατριωτισμός, Φοίβος Νικολαΐδης

Του Φοίβου Νικολαΐδη
Κολλημένα τα τελευταία ιδίως χρόνια σε αγκυλώσεις και ξεπερασμένες αντιλήψεις του παρελθόντος τα κόμματα κάπου ξεστράτισαν. Έχασαν τον προσανατολισμό τους και το χειρότερο έπαυσαν να ταυτίζονται με αρχές και αξίες. Αν η εθνικοποίηση του πατριωτισμού και η ρητορική θεοποίησης του κόμματος έφερε καρπούς τα προηγούμενα χρόνια, σήμερα αμφισβητείται έντονα από τους πολλούς. Ο λόγος είναι προφανής και έχει να κάνει αποκλειστικά με τη στάση και την όλη συμπεριφορά των κομμάτων.

Κάθε φορά που υπάρχουν εκλογές, ξεδιπλώνονται επιλεκτικά και με μεγάλη μαεστρία από το χρονοντούλαπο της πολιτικής διάφορα εύπεπτα συνθήματα για να ενεργοποιήσουν τα συναισθηματικά κομματικά αντανακλαστικά των ψηφοφόρων, που θα καθορίσουν τις επιλογές τους.

Όταν δε τα συνθήματα λιγοστεύουν, τελευταίο καταφύγιο των επιτήδειων κομματαρχών είναι η επίκληση του ούτω καλούμενου κομματικού πατριωτισμού σε σημείο που να ταυτίζεται νοητικά με τον άδολο πατριωτισμό και τη φιλοπατρία.

Σε προεκλογικές περιόδους η χρήση της λέξης πατριωτισμός φτάνει πολλές φορές τα όρια της φτηνής πολιτικής εκμετάλλευσης, που οδηγεί στην πατριδοκαπηλία. Τον ψευδοπατριωτισμό, τον φανταχτερό αυτό μανδύα κάθε πολιτικού τυχοδιωκτισμού, ο οποίος σαφώς διαφέρει από τον γνήσιο πατριωτισμό, όπου η αγάπη για την πατρίδα και τις εθνικές αξίες, βασίζονται όχι στο φανατισμό και την τύφλωση, αλλά στην κριτική κατανόηση κι αφοσίωση για την πατρίδα.

Η έντονη συναισθηματική φόρτιση που γίνεται με τη σκόπιμη επίκληση επιλεγμένων συναισθημάτων για την πατρίδα και το κόμμα, δεν επιτρέπει τη νηφάλια κρίση. Έτσι, είναι πολύ πιο εύκολο να παρασυρθεί κάποιος σε κενού περιεχομένου πατριωτικές εξάρσεις και αφορισμούς και στο τέλος να οδηγηθεί στην υποταγή του συγκεκριμένου πολιτικού λόγου.

Σε μια νεαρή δημοκρατία όπως τη δική μας είναι απόλυτα φυσιολογικό οι δημοκρατικές αντιλήψεις και προπάντων οι πρακτικές να περνούν από διάφορα στάδια. Εδώ και λίγες δεκαετίες, τα κόμματα έχουν αποκτήσει σημαντική δύναμη και επιρροή στη δημόσια ζωή. Αρχηγοί και μια μικρή ομάδα παρατρεχάμενων τους, ενεργούν αυθαίρετα, ξεπερνούν τα εσκαμμένα και ρυθμίζουν την πολιτική ζωή του τόπου, παροπλίζοντας το ρόλο των πολιτών.

Η παντοκρατορία της κομματικής μηχανής βασισμένη στην απαράδεκτη αρχή των πελατειακών σχέσεων μοιράζει προνόμια, εξασφαλίζει διορισμούς, προσφέρει προστασία στους ημετέρους, εξαγοράζοντας ουσιαστικά συνειδήσεις, πράγμα εντελώς αντιδημοκρατικό και απαράδεκτο.

Μ’ αυτές τις πρακτικές και νοοτροπίες ο πανίσχυρος κομματικός μηχανισμός κυριαρχεί σχεδόν απόλυτα έναντι άλλων και η δημοκρατία αντί να εξελίσσεται, αποδυναμώνεται με αποτέλεσμα την ανισορροπία στα δημοκρατικά θέσμια.

Αντιδημοκρατικές συμπεριφορές, παρασκήνιο, δημαγωγία, διαφθορά, διαπλοκή, καταπάτηση αρχών, αλαζονική υποτίμηση τής νοημοσύνης του πολίτη και άλλα πολλά οδήγησαν στη σταδιακή απαξίωση των κομμάτων και την απόρριψη των ίδιων των κομματαρχών. Η κομματοκαπηλία ως πολιτική τεχνική φθίνει και δεν αποτελεί πια πειστικό επιχείρημα για τους πολίτες, φίλους και οπαδούς μιας πολιτικής παράταξης.

Τα λόγια του αείμνηστου Δημήτρη Χριστόφια: «Το κόμμα τζιαι τα μάθκια μας», ήταν περισσότερο μια δραματική προειδοποίηση για την αποδυνάμωση του κομματικού μηχανισμού, που σταδιακά έχανε το φωτοστέφανό του.

Η αντίληψη για το κόμμα μπορεί να διαφέρει σημαντικά από άνθρωπο σε άνθρωπο. Σε διαφορετικές μάλιστα περιόδους ο κομματισμός σήμαινε διαφορετικά πράγματα. Στη σύγχρονη εποχή πιθανόν να σημαίνει ακόμη πιο διαφορετικά πράγματα για πολλούς ανθρώπους.

Οι εξελίξεις της επόμενης δεκαετίας απαιτούν νέα οράματα και αταλάντευτη πίστη σε αρχές, αξίες, δημοκρατικούς θεσμούς και στα ατομικά δικαιώματα. Η στήριξη στο κόμμα σταματά εκεί που αρχίζει η αφοσίωση στην πατρίδα και το γενικότερο καλό για τους πολλούς.

Ενόσω οι αλαζονικοί πολιτικοί δεν ερμηνεύουν σωστά τα σημεία των καιρών και επιμένουν να ασχολούνται περισσότερο με τη σκοτεινή πλευρά της πολιτικής, μεγαλώνοντας έτσι την απόσταση του κόμματος από την κοινωνία, το χάσμα στο τέλος θα είναι τραγικό για τους ίδιους...

Ο Γουίνστον Τσόρτσιλ το είχε πει με τον χαρακτηριστικό του τρόπο: «Η πολιτική αυτοκτονία έχει το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό ότι πάντα επιζείς, για να δεις τα αποτελέσματα της πράξης σου!».

Φοίβος Νικολαΐδης

Αύγουστος 2022

Προεκλογικός Συναγερμός, Φοίβος Νικολαΐδης

 Του Φοίβου Νικολαΐδη

Σύμφωνα με το καταστατικό και τη διακήρυξη αρχών της 4ης Ιουλίου 1976, ο Δημοκρατικός Συναγερμός είναι ένα δημοκρατικό κόμμα που σέβεται την πολυφωνία και υπερασπίζεται ιδεολογικές αρχές.

Στα χρόνια που πέρασαν αμέτρητοι εθελοντές εργάστηκαν για τις αρχές της παράταξης, συμβάλλοντας στη δημιουργία μιας συγκροτημένης πολιτικής δύναμης, που εξέφραζε τον εκσυγχρονισμό και άγγιζε πολλά στρώματα της κοινωνίας. Αυτός ήταν και ο κύριος λόγος που ο ΔΗΣΥ καταξιώθηκε στη συνείδηση χιλιάδων πολιτών ως πρώτη πολιτική δύναμη, γράφοντας ιστορία.

Πέραν από τη φυσιολογική φθορά τα τελευταία χρόνια, η εικόνα της παράταξης επηρεάστηκε αρνητικά από πολιτικές αποφάσεις και πρακτικές, που έδιναν περισσότερο την εντύπωση άσκησης παραπολιτικής, παρά ουσιαστικής ενασχόλησης με τα προβλήματα της κοινωνίας. 

Τον Μάιο 2003 ο Αβέρωφ Νεοφύτου ανέλαβε ως αναπληρωτής πρόεδρος και τον Μάιο του 2013 ως πρόεδρος του ΔΗΣΥ -χωρίς εκλογές και στις δυο περιπτώσεις-. Το 2021 ανακηρύχθηκε αυτόματα βουλευτής με ένα αντιδημοκρατικό σύστημα, όπου οι αρχηγοί κομμάτων εκλέγονται ως βουλευτές χωρίς σταυρούς προτίμησης, αλλά, απλά με τη συμμετοχή τους στο κομματικό ψηφοδέλτιο!  

Ως πολιτικός ο Αβέρωφ Νεοφύτου απέδειξε ότι διαθέτει οξυδέρκεια και ικανότητες. Παράλληλα όμως ηγήθηκε με εγωισμό και έντονη μικροπολιτική τάση, όπου στο τέλος προκάλεσε δικαιολογημένη απαρέσκεια εναντίον του.

Το ηγετικό του προφίλ τσαλακώθηκε από προσπάθειες ποδηγέτησης κομματικών διεργασιών (δείτε αντιδεοντολογικούς εξαναγκασμούς Αννίτας Δημητρίου και Χρήστου Πάλλη σε παραίτηση από το ψηφοδέλτιο το 2016) αλλά και δημιουργίας πελατειακών σχέσεων και προώθησης ιδιωτικών συμφερόντων.

Στον οργανωτικό τομέα έχουν αγνοηθεί επιδεικτικά παλιά και δοκιμασμένα στελέχη με την αλαζονική  συμπεριφορά, αν όχι αντιδημοκρατική στάση. Στα δραματικά μηνύματα των ψηφοφόρων του ΔΗΣΥ, η αντίδραση ήταν πάντα αόριστη τού τύπου, «πήραμε τα μηνύματα», συνεχίζοντας το άχαρο επικοινωνιακό παιγνίδι. 

Στις καλόπιστες κριτικές δεν επιδείχθηκε ο στοιχειώδης σεβασμός στην προσωπικότητα και στην αξιοπρέπεια μελών, απαντώντας με το αντιδημοκρατικό: «Όποιου δεν του αρέσει, να πάει σπίτι του!», αντίδραση η οποία είναι πολύ αργά, για να εξευμενιστεί  με το σημερινό: «Δεν περισσεύει κανείς».

Σε μια συνεχή κατρακύλα, το κόμμα έχασε αποδεδειγμένα ένα σεβαστό αριθμό ψηφοφόρων (40.000) και η τάση αυτή φαίνεται ότι θα συνεχιστεί. Το 2013 ο ΔΗΣΥ είχε το φωτοστέφανο του νικητή. Σήμερα κινδυνεύει να χαθεί η λάμψη του και στο τέλος να οδηγηθεί εκτός εποχής.

Η στήριξη που έχει σήμερα ο ηγέτης της παράταξης από τα κομματικά μέλη αποδεικνύεται καθημερινά ότι είναι περισσότερο τυπική (προς το κόμμα) παρά ουσιαστική (προς το πρόσωπο του). Ο αυθεντικός όμως ΔΗΣΥ είναι ο κόσμος του και κανένας άλλος, γιατί χωρίς κόσμο, οπαδούς και φίλους, ο αρχηγός –όποιος και να είναι- είναι ο κανένας... Όπως φυσικά και η υπόλοιπη ηγεσία.

Η εποχή που ότι έλεγε ένα κόμμα ήταν θέσφατο, πέρασε μάλλον ανεπιστρεπτί, ακόμη και για αριστερά κόμματα. Η σημερινή συμπεριφορά των πολιτών που γυρίζουν όλο και περισσότερο την πλάτη στην ανεξέλεγκτη κομματοκρατία, μιλά από μόνη της. Ο κύκλος του «κομματικού πατριωτισμού» πάει να κλείσει κι αυτός.

Τα δε περί προδοσίας (ποιος προδίδει ποιον), αποστασίας και άλλα ηχηρά είναι ωραία για τους αφελείς, αλλά ελάχιστα αγγίζουν την ουσία και προπάντων την ευρύτερη κοινωνία, που δεν έχει καμία υποχρέωση προς τον οιονδήποτε.

Το κυρίως όμως πρόβλημα για τον άλλοτε υπερήφανο ΔΗΣΥ όπως παρουσιάζεται τώρα, δεν είναι μόνο η απώλεια υποστηρικτών, αλλά η χαμένη αξιοπιστία του ως κόμμα αρχών και πολιτικής δύναμης, ικανής  να ενεργοποιεί δυνάμεις της ευρύτερης κοινωνίας και να κάνει συμμαχίες με άλλους πολιτικούς χώρους.

Καλώς ή κακώς ο Αβέρωφ είναι δακτυλοδεικτούμενος για πολλά αρνητικά πράγματα. Όλη η απογοήτευση, η απαρέσκεια και ο θυμός του πολίτη εκφράζονται στο πρόσωπο του, γιατί αυτός φρόντισε στα χρόνια που πέρασαν, να προβάλλεται η εικόνα τού από μηχανής θεού που έλυνε τα πάντα, ανεξάρτητα υπέρ ποιων… Εξ ού και το αμίμητο «όποια πέτρα κι αν σηκώσεις, τον βρίσκεις από κάτω…».

Τώρα, πόσες πέτρες θα σηκωθούν και που θα πέσουν, δεν αποτελεί θέμα προσωπικής εκτίμησης… 

Ιούλιος 2022

Η συμφιλίωση με τη βαρβαρότητα και ο μισός ρεαλισμός

 Γράφει ο Ορέστης Νικολάου

Ο χώρος των διεθνών σχέσεων, από τον Φλεβάρη, βασανίζει καθημερινά το μυαλό του προσπαθώντας να αποκωδικοποιήσει το παγκόσμιο σύστημα και να δώσει απαντήσεις στο ερώτημα: πως οδηγήθηκε ο κόσμος μας σε έναν ακόμα πόλεμο. Και όπως κάθε χώρος ανάλυσης, χωρίζεται σε σχολές σκέψεις οι οποίες προσδιορίζουν με τις δικές τους μεταβλητές την κάθε περίπτωση.

Εν προκειμένω, η μία εκ των δύο σχολών, η λεγόμενη «ρεαλιστική σχολή», αξιώνει την ερμηνεία της ωμής πραγματικότητας. Διατείνεται πως ο κόσμο μας να είναι ένα πεδίο διαρκούς επιβίωσης, και η βιωσιμότητα των κρατών εξαρτάται από την ισορροπία ανάμεσα στα ισοζύγια δυνάμεων που διαρκώς διαμορφώνονται σε υπερκείμενα επίπεδα. Κοντολογίς, ο ισχυρότερος επιβιώνει και οι μικρότεροι έχουν ρόλο "μίνιονς" εάν θέλουν να τους λάβει κανείς σοβαρά υπόψη.

Όπως και ο τίτλος μαρτυρά, στο παρόν κείμενο θα γίνει μια κριτική στις αναλύσεις που διαβάζουμε και καθημερινά ακούγονται από τηλεοπτικά πάνελ και ραδιοφωνικούς σταθμούς, έχοντας καταχρηστικά ως μοναδικό μπούσουλα και φίλτρο παγκόσμιας ανάλυσης: τον κυνισμό της παράδοσης που οι ρίζες της σημειώνονται στα γραφτά του Θουκυδίδη. Ο προβληματισμός εκτείνεται σε δυο άξονες: Έναν εξωτερικά της Ουκρανίας, και έναν που αφορά πιο οικεία για εμάς, δεδομένα. Το κρίσιμο σημείο είναι ο τρόπος με τον οποίο πολλοί αναλυτές-επιστημονικοί και μη- χρησιμοποιούν την εν λόγω συλλογιστική.

Η πιο συχνή δικαιολογία που ακούγεται και σχεδόν προσπαθεί να αιτιολογήσει την εισβολή του ρωσικού στρατού προς το κράτος της Ουκρανίας, έχει να κάνει με κάποια απειλή που νιώθει η Ρωσία όταν βλέπει στον ορίζοντα μια Ουκρανία μέλος του ΝΑΤΟ. Γίνεται λόγος για buffer zones που δήθεν τα κράτη πρέπει να έχουν και λοιπά ψυχροπολεμικά αφηγήματα που αφορούν την ασφάλεια του Ρωσικού κράτους.

Κάπου εδώ πρέπει να γίνει ξεκάθαρο ότι, επειδή ακριβώς η εισβολή στην Ουκρανία έχει ιστορική διάσταση, δεν επιχειρείται κάποια αθώωση των Ηνωμένων Πολιτείων. Ιδιαίτερα για όσους θυμούνται την αντίδραση των τελευταίων τη δεκαετία του 1960 με τις πυρηνικές κεφαλές στην Κούβα, τους νατοϊκούς βομβαρδισμούς κατά της Γιουγκοσλαβίας, την εισβολή στο Ιράκ και όχι μόνο. Πλην όμως, το αντιαμερικανικό αίσθημα που λίγο-πολύ διακατέχει τον κάθε κύπριο πολίτη για ιστορικούς κυρίως λόγους, δεν είναι ικανό ώστε να δικαιολογεί μια εισβολή.

Επιπλέον, η Δύση ανέκαθεν οικοδομούσε ένα αφήγημα με την Ρωσία ως το κακό παιδί της γειτονιάς, και αυτό δεν σταμάτησε με τη πτώση της Σοβιετικής Ένωσης. Ο παραγκωνισμός της Ρωσικής Ομοσπονδίας από τις ΗΠΑ συνεχίζεται στο όνομα κάποιας ιδεολογικής ηγεμονίας που προσπαθούν μέχρι σήμερα να εδραιώσουν, και εν μέρει, το καταφέρνουν. Η περιθωριοποίηση μιας τόσο ισχυρής χώρας δεν είναι κάτι αμελητέο όσον αφορά τα γεγονότα που εξελίσσονται σήμερα στην Ουκρανία. Η ευθύνη είναι και ιστορική και πολιτική.

Ωστόσο, η Ουκρανία έχει παραιτηθεί από τη διεκδίκηση μιας θέσης στη βορειοατλαντική συμμαχία εδώ και χρόνια. Άλλωστε, αυτό είναι κάτι που δήλωσε και ο τωρινός της πρόεδρος βδομάδες πριν την εισβολή. Κι αν ακόμη η ίδια το επιθυμούσε, χρόνια τώρα, η Γαλλία και η Γερμανία ξεκαθάρισαν τη δυσαρέσκειά τους σε ένα τέτοιο σενάριο με τη χρήση δικαιώματος αρνησικυρίας: άρα, οριστικού αποκλεισμού.

Το δεύτερο δεδομένο είναι ότι οι νατοϊκές χώρες της Βαλτικής βρίσκονται ήδη, πολύ πιο κοντά στο Κρεμλίνο της Μόσχας παρά ένα νατοϊκό Κίεβο. Η δυνητική ένταξη της Ουκρανίας προέβλεπε πολύ συγκεκριμένα σημεία όσον αφορά τον στρατιωτικό της εξοπλισμό. Ο μύθος περί ουκρανικής απειλής προς το ρωσικό κράτος αναπαράγεται ανελέητα και σε μεγάλη ένταση χωρίς να προηγείται κάποια σχετική επίγνωση. (Ο ασύλληπτος πλούτος της Ουκρανίας στην Μαύρη θάλασσα είναι γεγονός, και καμία πρόφαση για απειλή δεν αποπροσανατολίζει την πραγματικό λόγο της ρωσικής εισβολής).

Επιπλέον, ας προβληματιστούμε: γιατί χώρες οι οποίες υπέστησαν τα δεινά του υπαρκτού σοσιαλισμού όπως για παράδειγμα, τα βαλτικά κράτη, η Τσεχία και Πολωνία να μην ενταχθούν στο ΝΑΤΟ, όταν το συμφέρον τους επιτάσσει να εξασφαλίσουν δικλείδες ασφαλείας σε περίπτωση αναβίωσης του ρωσικού σοβινιστικού μαξιμαλισμού; (όπως σήμερα ξεκάθαρα παρατηρείται)..είπαμε, μισός ο ρεαλισμός.

Το δεύτερο μέρος έχει να κάνει με τις επιθέσεις ουκρανικών παραστρατιωτικών μονάδων εις βάρος ρωσόφωνων περιοχών που βρίσκονται εντός της επικράτειας του ουκρανικού κράτους. Δικαιολογούν οι δολοφονικές επιδρομές προς μια μειονότητα, την εισβολή; Αν η απάντηση είναι καταφατική, τότε αντιστοίχως, οφείλουμε να αναγνωρίσουμε ως Κύπριοι τους ΑΤΤΙΛΑ I και ΙΙ, ως «ειρηνευτικές επιχειρήσεις διάσωσης των Τουρκοκυπρίων», διότι μια ασήμαντη μειονότητα καθαρμάτων τις δεκαετίες του 60' και 70' εγκλημάτησαν εις βάρος τους. Οφείλουμε δηλαδή, να αναγνωρίσουμε την τουρκική βαρβαρότητα ως μοναδική διέξοδο. Αδιανόητο.

Στο δια ταύτα, η πολιτική περιφρόνηση του κράτους της Ρωσίας ως συνέχεια μιας αντιπαλότητας του Ψυχρού Πολέμου την μετέτρεψε σε μια ανελεύθερη δημοκρατία που δεν θα διστάσει να χρησιμοποιήσει βίαια μέσα για επίτευξη γεωπολιτικών στόχων. Πάντως, στο ερώτημα πότε θα συμφιλιωθεί η Δύση με τη Ρωσία, κατά την άποψή μου απαντάται με το ερώτημα: πότε θα συζητήσουμε για μια Ρωσία με σύγχρονο και ευρωπαϊκό πρόσημο.

Ο Ρεαλισμός, μέχρι ένα σημείο μας βοηθά να κατανοήσουμε καλύτερα το περιβάλλον, αν υιοθετηθεί μονοσήμαντα ωστόσο, γίνεται τοξικός, παραπλανεί και αποκτηνώνει. Τα παραπάνω δεν επιχειρούν να θεραπεύσουν τα ήδη προβληματικά αφηγήματα που έχουν μετατραπεί σε ποιήματα ωμότητας, αλλά, να καταδείξουν την κοινωνική νοσηρότητα και πολιτική αφέλεια που καλλιεργείται και εγκαθιδρύεται στις συνειδήσεις των πολιτών που, χωρίς κριτική διάθεση, αφομοιώνουν στο λόγο τους. Η απάντηση, ποτέ δεν είναι πόλεμος.

Ορέστης Νικολάου
Fecebook
*το σχόλιο "μισός ο ρεαλισμός" ειπώθηκε από θεατή σε συνέδριο για τον πόλεμο στην Ουκρανία που πραγματοποιήθηκε στον Πύργο Βιβλίων της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος, στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυµα Σταύρος Νιάρχος.
**Mεταπτυχιακός φοιτητής Πολιτικής Επιστήμης και Νεότερης Ιστορίας

Εφημερίδα «Ο Φιλελεύθερος» 11.5.2022 

H δύναμη της μάζας

H δύναμη της μάζας - Ευάγγελος Παπανούτσος

«Η πλάνη δεν είναι τύφλωση, η πλάνη είναι ανανδρία». 

Nietzsche

Έως ποιο βαθμό οι αντιλήψεις, οι κρίσεις, οι αποφάσεις μας στην καθημερινή ζωή είναι «δικές μας» και όχι αποτέλεσμα επιρροής της μικρής και της μεγάλης κοινωνίας απάνω μας; (Μικρήν εννοώ τον στενό οικογενειακό, φιλικό και επαγγελματικό κύκλο, και μεγάλη όλο τριγύρω) μας το ανθρώπινο περιβάλλον μέσα και έξω ακόμη από τον εθνικό και γεωγραφικό μας χώρο).

Το ερώτημα θα σκανδαλίσει ίσως τον αμύητο στα προβλήματα της κοινωνικής ψυχολογίας αναγνώστη, έχει εντούτοις το λόγο του. Δεν είμαστε τόσο «ελεύθεροι» να σχηματίζομε τις εντυπώσεις, τις πεποιθήσεις, το πρόγραμμα των επιδιώξεών μας, όσο νομίζομε. Το κοινωνικό σώμα, η «ομάδα» μέσα στην οποία έχομε ενταχθεί (από τη γλώσσα που μιλούμε, από το Θεό που λατρεύομε, από την ανατροφή και την εκπαίδευση που έχομε πάρει, από το επάγγελμα που ασκούμε κτλ.) καθορίζει σε τέτοιαν έκταση και σε τόσο βάθος τον τρόπο και τα μέτρα με τα όποια αντιλαμβανόμαστε και σημασιολογούμε τα πράγματα και τα γεγονότα, ώστε κάθε άλλο παρά «δικές μας», με την αυστηρή έννοια της λέξης, είναι οι αλήθειες και οι άξιες μας. Φυσικά τούτο δεν το παραδέχεται ο εγωισμός μας.

— Βλέπω με τα δικά μου μάτια, λέμε, και κρίνω με το δικό μου το μυαλό.

— Με δική μου πρωτοβουλία αποδοκιμάζω αυτή την ιδεολογία και είμαι υπεύθυνος.

— Η αλήθεια που υποστηρίζω είναι ολοφάνερη- δεν μου την υπέβαλαν άλλοι.

Μια βαθύτερη όμως διερεύνηση (που μπορούμε και οι ίδιοι να κάνομε μέσα μας, εάν έχομε το θάρρος να ανατάμομε τον εαυτό μας) θα μας πείσει ότι σε αναρίθμητες περιπτώσεις η πνευματική μας ανεξαρτησία είναι ένας ωραίος μύθος. Η δράση, η κρίση, η πίστη «μας» είναι η δράση, η πίστη της κοινωνικής φάλαγγας με την οποία συμπορευόμαστε. Το φαινόμενο τούτο στη γλώσσα της επιστήμης λέγεται «κοινωνικός κομφορμισμός» και έχει γίνει αντικείμενο όχι μόνο θεωρητικών αλλά και πειραματικών ερευνών. Μιαν απ’ όλες θα αναφέρω για παράδειγμα.

Το 1951 ο Αμερικανός ψυχολόγος J. Ε. Asch έκανε, ανάμεσα σε άλλα, και τούτο το έξυπνο πείραμα. Έδειξε σε έξι πρόσωπα μια γραμμή ορισμένου μήκους και τους εζήτησε να βρουν την αντίστοιχή της, στο μέγεθος, ανάμεσα σε τρεις άλλες που είχαν κι’ αυτές παρουσιαστεί στον πίνακα. Πρωτύτερα όμως είχε δώσει μυστικά την εντολή σε πέντε από τα έξι αυτά πρόσωπα να διαλέξουν όχι τη σωστή, αλλά μια ψεύτικη γραμμή. Το πρόσωπο που δεν μετείχε στη συνωμοσία, θα απαντούσε τελευταίο και είχε τοποθετηθεί έτσι ώστε να ακούσει και να ιδεί τα άλλα που θα μιλούσαν πρώτα.

Το πείραμα έγινε πολλές φορές με πολλά και διάφορα πρόσωπα και είχε τούτο το παράδοξο αποτέλεσμα : με συχνότητα εκπληκτική, το αμύητο στη συνωμοσία πρόσωπο δεν εμπιστευόταν στη μαρτυρία των δικών του ματιών, αλλά συντασσόταν με την ομόφωνη απάντηση, την εσφαλμένη, των άλλων μελών της ομάδας.

Και μια λεπτομέρεια ακόμη, πολύ χαρακτηριστική. Στα πειράματα του Asch τα πρόσωπα που έπεφταν στην παγίδα, όταν μάθαιναν το τέχνασμα, δεν παραδέχονταν οτι είχαν υποχωρήσει στην «πίεση» της ομάδας, αλλά υποστήριζαν ότι το λάθος ήταν δικό τους απροσεξία, βιασύνη, κακή εκτίμηση των περιστατικών κτλ.

Ώστε όχι μόνο δεχόμαστε, χωρίς να καταλαβαίνομε, την επιρροή των άλλων (όταν ιδίως αυτοί αποτελούν συντεταγμένο σύνολο, ομάδα κοινωνικού τύπου), αλλά και στην περίπτωση που η αφανής αυτή αλλά έντονη επιρροή μας παρασύρει σε εσφαλμένες αντιλήψεις ή κακές εκτιμήσεις, την πλάνη συνηθίζομε να την προσγράφομε σε μια δική μας αστοχία ή ανεπάρκεια, όχι στους άλλους που μας παρέσυραν στον εκτροχιασμό. Από φιλοτιμία βέβαια, για να δείξομε ότι στεκόμαστε στα δικά μας πόδια, αλλά και για έναν άλλο ακόμη λόγο : για να αντισταθούμε (ηθικά τουλάχιστο) σε μια πανίσχυρη έλξη που ασκεί απάνω μας το κοινοτικό πλαίσιο. Η άρνηση της παραδοχής είναι εδώ (όπως και σε πολλές άλλες καταστάσεις της προσωπικής μας ζωής) ένα είδος διαμαρτυρίας — δεν θέλομε να αναγνωρίσομε τη δουλεία μας . . .

«Κοινωνικού κομφορμισμού» περιπτώσεις μπορεί ο καθένας μας να αναφέρει πάμπολλες από την προσωπική του πείρα. Από την εκούσια αλλά και ακούσια υποταγή στο συρμό έως τις ομαδικές ιδεοληψίες (ακόμα και παραισθήσεις) που παρουσιάζονται σε ώρες πολεμικής αναταραχής και θρησκευτικής έξαρσης, η πανικού από θεομηνίες και επιδημίες. Το «πλήθος» τότε γίνεται μια συμπαγής μάζα που αισθάνεται, σκέπτεται και δρα με τον ίδιο τρόπο- οι ατομικές αποκλείσει εξαφανίζονται, διαλύονται μέσα στην κοινή, την απρόσωπη συμπεριφορά.

Είναι απίστευτο το πόσο εύκολα, ακόμα και σε ομαλές περιστάσεις, διαδίδονται οι ομαδικές πλάνες, όπως λ.χ. ή πίστη στη θεραπευτική δύναμη ενός κοινού βοτάνου, ή η υπόθεση ότι αυτή ή εκείνη ή σύμπτωση αποτελεί κακόν οιωνό ,ή η βεβαιότητα ότι οι «μάγισσες» είναι όργανα του Σατανά και πρέπει να καίγονται κ.τ.λ. κ.τ.λ. Άλλωστε θα έχομε όλοι παρατηρήσει ότι αρκεί μια είδηση, έστω και εξωφρενική, να δημοσιευτεί σ’ ένα έντυπο μεγάλης κυκλοφορίας ή να μεταδοθεί από το ραδιόφωνο με έμφαση, για να γίνει πιστευτή.

Υποτίθεται ότι για να φτάσει έως εκεί την εγγυάται ένας οπωσδήποτε σημαντικός αριθμός μαρτύρων και για τούτο, με όλο που δεν υπάρχουν θετικές αποδείξεις, ούτε καν σοβαρές ενδείξεις, για την αλήθεια της, δεν αποφασίζομε να την αμφισβητήσομε «αφού λέγεται, έτσι θα είναι»

Προσέξετε στη φράση αυτό τον απρόσωπο «λέγεται»- είναι η φωνή της “ομάδας που ακούγεται και ενεργεί απάνω στον καθένα μας με δύναμη που δύσκολα μπορούμε να της αντισταθούμε. «Για να το λένε, θα είναι αλήθεια». Να το λένε ποιοι, όλοι και κανείς συγκεκριμένα. «Λέγεται» όμως και επαναλαμβάνεται, τούτο και μόνο φτάνει να ανατρέψει τη δυσπιστία μας. Έτσι σχηματίζεται και κρυσταλλώνεται τόσο σκληρά η «κοινή γνώμη», ώστε δύσκολα μπορεί το παγιδευμένο άτομο να σπάσει την κρούστα της και να λευτερωθεί.

Οι ομαδικές πλάνες είναι προικισμένες με εκπληκτική δύναμη αντίστασης στις επιθέσεις της κριτικής σκέψης· και όταν ακόμη φαίνονται ότι υποχωρούν, κλονισμένες από τη βάσανο της εμπειρίας, ξαναγυρίζουν πιο επικίνδυνες με τη μορφή της «φημολογίας» που «Θάχει κάποια βάση αφού ακούγεται». Στο τέλος εκείνος που νικάει είναι το ανώνυμο πλήθος, όχι οι λίγες επώνυμες μονάδες που αποχωρούν από τη φάλαγγα.

Οι ψυχολόγοι και οι κοινωνιολόγοι που έχουν μελετήσει το φαινόμενο, καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι ο κομφορμισμός αυτός, τάση ισχυρή και επίμονη, πηγή του έχει την κοινωνική φύση του ανθρώπου. Ζώο κατ’ εξοχήν κοινωνικό (ο Αριστοτέλης το ονομάζει στη γλώσσα του «πολιτικόν») ο άνθρωπος, όταν έρχεται αντιμέτωπος προς σημαντικές για τη συλλογική ζωή «δοξασίες της μάζας», αισθάνεται ζωηρότερο ενδιαφέρον για τη συντήρηση των λαϊκών εξηγήσεων που κρατούν συμπαγή την ομάδα, παρά για τις κριτικές αναλύσεις που μπορούν να τη διαιρέσουν και να τη διαλύσουν.

Συμφέρει την κοινωνία να δίνεται απεριόριστη πίστωση στις παρατηρήσεις (τεκμήρια, ενδείξεις, μαρτυρίες) που επιβεβαιώνουν τις «τρέχουσες» ιδέες και αποκλείουν τις αντίθετές τους (Thomas Szasz). Η εξήγηση είναι χωρίς αμφιβολία πειστική. Άλλωστε επαληθεύεται στην καθημερινή ζωή από πλήθος ομόλογων φαινομένων που ανάγονται στον ίδιο κανόνα.

Όσο και αν υπερβάλλουν εκείνοι που μέσα στο ψυχοφυσιολογικό μας σύστημα δίνουν την πρώτη θέση στο «ένστικτο της αγέλης» (instinct gregaire), θα ήταν παράλογο να αρνηθούμε ότι και το κορυφαίο ζώο της κλίμακας, τον άνθρωπο, μια ακαταγώνιστη ορμή το σπρώχνει να συνδέεται με τους όμοιους του και να επιζητεί την παρουσία τους όχι μόνο όταν έχει ανάγκη από τη σύμπραξή τους για να αντιμετωπίσει έναν κίνδυνο, αλλ’ ακόμα και στις ώρες της σχολής, τότε που διψάει για ψυχαγωγία «Χρειάζεται» τους άλλους, τον αριθμό, το πλήθος : στο πανηγύρι, στο θέαμα, στον περίπατο — και στο καφενείο ή στο εστιατόριο. Δεν «χαίρεται» τις ανέσεις της ζωής, και τις πιο στοιχειώδεις, παρά συντροφεμένος. Πρέπει να τις μοιραστεί, κατά κάποιο τρόπο, με άλλους, για να τις απολαύσει. Και για να τους κρατήσει κοντά του αυτούς τους άλλους, είναι έτοιμος να κάνει πολλές παραχωρήσεις στις κρίσεις και στο γούστο τους : να μπει στο δικό τους διανοητικό ορίζοντα, να συμμεριστεί τα συναισθήματά τους, να παραδεχτεί τις προτιμήσεις τους.

Έχομε λοιπόν καταδικαστεί να είμαστε αιχμάλωτοι της συμβιωτικής ομάδας; Θα παρεξηγούσε τη θέση μας εκείνος που θα την ερμήνευε με αυτό τον τρόπο. Όχι υποχείριος· υποκείμενος στις ιδέες και στις τάσεις του κοινωνικού σώματος είναι ο άνθρωπος.

Ποιος άνθρωπος όμως; (Η διευκρίνιση αυτή είναι απαραίτητη, για να προληφθούν πολλές παρανοήσεις). Εκείνος που οι ανθρωπολόγοι συνηθίζουν να τον ονομάζουν homo sapiens και που κατά την τρέχουσα φάση της ύπαρξης του έχει γράψει την ιστορία του πολιτισμού με τις «πνευματικές» (πως να τις πούμε αλλιώς) κατακτήσεις του.

Ότι χαρακτηρίζει αυτό τον ανθρώπινο τύπο είναι ο δεινός αγώνας να δαμάσει τα ένστικτα του είτε με την απεγνωσμένη αντίσταση στην πίεσή τους, είτε με το πονηρό ξεγέλασμά τους. Φυσικά μια τέτοια νίκη δεν είναι καθόλου εύκολη, ούτε πάντοτε δυνατή· και σχεδόν κατά κανόνα πληρώνεται με αιματηρές θυσίες. Φαίνεται όμως ότι δεν αποκλείεται από το πρόγραμμα της Δημιουργίας, γιατί και αισθητά χαλαρότερες είναι των ένστικτων ο ζυγός στον ψυχοβιολογικά εξελιγμένο άνθρωπο, και με οπλισμό τελειότερο («διάνοια») έχει το θαυμάσιο τούτο ζώο εφοδιαστεί από τη Φύση.

Οπωσδήποτε «παλεύονται», καθώς λέμε, τα ένστικτα μας, και αυτό έχει πελώρια σημασία. Όπως τα άλλα, έτσι και το «ένστικτο της αγέλης» στην περίπτωσή μας. Το οργανωμένο πλήθος, η κοινωνική ομάδα μας στηρίζει, μας προστατεύει, αλλά και θολώνει την δράση, μηχανοποιεί τη συμπεριφορά, δένει τη σκέψη, αποδυναμώνει τη φαντασία μας με τα πολυκαιρισμένα σχήματα των απρόσωπων εννοιών και αξιών της.

Από τη δουλεία αυτή σώζεται μόνο ο επώνυμος άνθρωπος που θα ορθώσει την κεφαλή του πάνω από τον ορίζοντα της μάζας και θα τολμήσει ν’ αντικρίσει με τις δικές του διανοητικές δύναμης τα πράγματα, με τη δική του βούληση τις περιπλοκές της ζωής, με τη δική του ευαισθησία το θέαμα του κόσμου.

Για ένα τέτοιον άθλο όμως χρειάζονται δύο σπάνιες ικανότητες : ανδρεία και εντιμότητα, ηθική ανδρεία και πνευματική εντιμότητα, που δυστυχώς για το γένος μας είναι των λίγων, των πολύ λίγων ο κλήρος. Μόνο έτσι σπάζει ο άνθρωπος τα δεσμά της πλάνης και κατακτά την ελευθερία της αλήθειας. Ας θυμηθούμε εδώ τα βαθυστόχαστα λόγια του Nietzsche:

«Πόσην αλήθεια σηκώνει, πόσην αλήθεια αποτολμάει ένα πνεύμα; Αυτό έγινε για μένα, ολοένα και πιο πολύ, το αληθινό μέτρο των αξιών .Η πλάνη δεν είναι τύφλωση, η πλάνη είναι ανανδρία. Στη γνώση κάθε κατάκτηση, κάθε βήμα εμπρός προέρχεται από το θάρρος, από τη σκληρότητα απέναντι στον εαυτό μας, από την εντιμότητα απέναντι στον εαυτό μας».
Ε. Π.Παπανούτσος
«Το δίκαιο της πυγμής», εκδόσεις Δωδώνη, (1975)
Πηγή: 29/05/2018Αντικλείδι

Ηθική Ευφυΐα: Η Τακτική Του ΣΥΡΙΖΑ

Ένα μικρό σχόλιο, τι νομίζω ότι κάνει μέχρι τώρα ο ΣΥΡΙΖΑ, ποια η διαπραγματευτική τακτική του.

Το κόμμα του Τσίπρα κατηγορείται ότι πράττει χωρίς σχέδιο, ότι ρίχνει μπαταριές στον αέρα. Δε νομίζω όμως ότι είναι έτσι. Αντίθετα, νομίζω ότι ο ΣΥΡΙΖΑ έχει συγκεκριμένο σχέδιο και τακτική, και μέχρι στιγμής δείχνει να του βγαίνει. Να ξεκαθαρίσω ότι λέω με επιφυλάξεις τα παρακάτω, ακόμα είναι λίγα τα δείγματα γραφής που έχουμε δει. Επίσης, δεν ξέρω κατά πόσο ο ΣΥΡΙΖΑ το κάνει συνειδητά ή ασύνειδα. Υποθέτω πάντως ότι ειδικά ο Βαρουφάκης ίσως να είναι λίγο πιο συνειδητός για το παιχνίδι που παίζει.

Με δυο λόγια: νομίζω ότι η τακτική του ΣΥΡΙΖΑ είναι να βάλει κι έναν τρίτο παίκτη στο παιχνίδι, και να καταδείξει στα μάτια αυτού του τρίτου παίκτη ότι η γερμανική κυβέρνηση διαθέτει συνεργατικές εναλλακτικές. Ο ΣΥΡΙΖΑ πιέζει τον «αντίπαλο» να γίνει (ως ένα βαθμό) «συμπαίκτης» καταδεικνύοντας στα μάτια του τρίτου παίκτη ότι οι σκληρές στάσεις, οι κόκκινες γραμμές και η κάθετη αντιπαράθεση είναι επιλογή, όχι μονόδρομος, καθότι ο «αντίπαλος/συμπαίκτης» διαθέτει συνεργατικές εναλλακτικές.
- Ο «αντίπαλος/συμπαίκτης» είναι κυρίως η γερμανική κυβέρνηση αλλά και όσοι αναπαράγουν τη συλλογιστική της.
- O «τρίτος παίκτης» είναι το ακροατήριο του δράματος: οι άλλες κυβερνήσεις, ο κόσμος που παρακολουθεί σε Ελλάδα, Ευρώπη και παγκοσμίως, διάφορα διεθνή ΜΜΕ, ευρωπαϊκά κόμματα, ο Στίγκλιτς, ο Ομπάμα κ.α. (περιμένω σε κάποια στιγμή και φιλική δήλωση από τον Πάπα). Με περισσότερα λόγια:

Αυτό που κάνει ο ΣΥΡΙΖΑ είναι το πρόσφατο επιχείρημα του Fransisco Guala ως προς την ανεπάρκεια της μέινστριμ Θεωρίας Παιγνίων να ερμηνεύσει κάποια πολλαπλά παρατηρημένα πειραματικά αποτελέσματα. Το επιχείρημα του Guala πρωτοπαρουσιάστηκε σ’ αυτό το paper, Has Game Theory been Refuted?, 2005, το παρουσιάζει συνοπτικά και η Internet Encyclopedia of Philosophy στο λήμμα για τη Θεωρία Παιγνίων• ακόμα πιο πρόσφατα, ασχολήθηκε με το επιχείρημα του Guala κι ένα μεγάλο όνομα στη Φιλοσοφία της Επιστήμης, ο Jim Woodward, συμμαζεύοντας λίγο το θέμα και συζητώντας τις προεκτάσεις του (το συμμάζεμα του Woodward είναι εδώ, Why Do People Cooperate as much as They Do?, 2008).
Να επισημάνω ότι ο Woodward είναι μεγάλο όνομα. Αν αποφασίσει ν’ ασχοληθεί με κάτι, το ψάχνει πρώτα και το συζητάει επιμελώς, δε γράφει αβασάνιστα. Επίσης, παλιότερα που κοιτούσα το επιχείρημα των Guala-Woodward, έπεσα κάποια στιγμή πάνω στο όνομα του Βαρουφάκη, πριν ακόμα γίνει υπουργός οικονομικών (μην ξεχνάτε ότι είναι καταρτισμένος παιγνιοθεωρητικά), έχει πάρει μέρος κι αυτός στη σχετική συζήτηση για την ανεπάρκεια της μέινστριμ Θεωρίας Παιγνίων να συμμορφωθεί με κάποια πειραματικά αποτελέσματα. Αυτό είναι που με κάνει να υποψιάζομαι ότι ειδικά ο Βαρουφάκης ίσως να κάνει συνειδητά ό,τι κάνει.

Το επιχείρημα των Guala-Woodward λέει συνοπτικά ότι στις ανθρώπινες αλληλεπιδράσεις η πρόθεση μετράει, τα συμφραζόμενα μετρούν. Οι άνθρωποι – ή έστω πολλοί άνθρωποι – δεν είναι συνεπειοκράτες. Δεν αντιδρούν μόνο στο αποτέλεσμα της πράξης κάποιου άλλου (πόσο ζημιώνομαι ή ωφελούμαι, τι κερδίζω τι χάνω κ.λπ.), αντιδρούν επίσης και στη διαφαινόμενη πρόθεση πίσω από την πράξη. Πόσο φιλική ή εχθρική δείχνει να είναι. Επισημαίνουν, τιμούν και εκτιμούν, επιβραβεύουν και τιμωρούν όχι μόνο το ωμό αποτέλεσμα αλλά και την καλή ή κακή πρόθεση που διακρίνουν στον άλλον.

Αυτό είναι κάτι που δεν μπορούν να συλλάβουν τα μεθοδολογικά εργαλεία στα οικονομικά των δογματικών, τα οποία μοντελοποιούν τον άνθρωπο με μια συνάρτηση προσδοκώμενης χρησιμότητας – σαν μια μηχανή που αντιδρά απέναντι σε άλλους μόνο ανάλογα με τα καρότα ή μαστίγια που δέχεται από αυτούς. Όμως οι πραγματικοί άνθρωποι στον πραγματικό κόσμο (όχι οι καρικατούρες των Οικονομικών) δε μοιάζει να λειτουργούν έτσι.

Η διαφαινόμενη φιλικότητα ή εχθρικότητα κάποιου άλλου, μέσα από τις πράξεις του, εξαρτάται έντονα από τα συμφραζόμενα της όλης κατάστασης (είναι context-dependent). Οι πράξεις καθαυτές σπάνια είναι από μόνες τους «φιλικές» ή «εχθρικές», αυτό που συνήθως κάνουμε είναι να τις μεταφράζουμε εντός συμφραζομένων για να διακρίνουμε το πρόσημό τους. Και συγκεκριμένα μετράνε πολύ οι εναλλακτικές που φαίνεται να έχει ο άλλος. Κρίνουμε, δηλαδή, ότι ο άλλος έχει φιλική πρόθεση (και την επιβραβεύουμε έμπρακτα) διότι διέθετε σκληρότερες εναλλακτικές όμως επέλεξε να τις αφήσει. Και αντιστοίχως κρίνουμε ότι ο άλλος έχει εχθρική πρόθεση (και την τιμωρούμε έμπρακτα) επειδή διέθετε συνεργατικές εναλλακτικές όμως τις αγνόησε.
Η ίδια ακριβώς πράξη με το ίδιο ακριβώς αποτέλεσμα θα χάσει το πρόσημο της φιλικότητας (και την έμπρακτη επιβράβευση που το συνοδεύει), αν αυτό που βλέπουμε είναι ότι ο άλλος δεν είχε επιλογή, δεν είχε εναλλακτική, τα πράγματα ήταν μονόδρομος. Αντίστοιχα, η ίδια ακριβώς πράξη με το ίδιο ακριβώς αποτέλεσμα θα αποκτήσει εχθρικό πρόσημο (και θα τιμωρηθεί έμπρακτα), αν αυτό που βλέπουμε είναι ότι ο άλλος είχε συνεργατικότερες εναλλακτικές. Αυτό το τελευταίο είναι που μας φέρνει στο θέμα της τακτικής του ΣΥΡΙΖΑ:

(1) Είναι ξεκάθαρο ότι ο ΣΥΡΙΖΑ βάζει τρίτο παίκτη στο παιχνίδι. Δε νομίζω να χρειάζονται πολλά επ’ αυτού. Σ’ αυτές τις λίγες μέρες που μεσολάβησαν από τις εκλογές, Τσίπρας και Βαρουφάκης έχουν τρελαθεί στις επισκέψεις, συναντήσεις και συνεντεύξεις (συνέντευξη Βαρουφάκη στο BBC, στο Channel 4, στους Financial Times, συνάντηση με Σαπέν, Σουλτς, Ντάισελμπλουμ, Ρέντσι, Πιερ Κάρλο Παντουάν, Όζμπορν, Αναστασιάδη, συνομιλία με Ομπάμα, την Τετάρτη συνάντηση με Ολάντ, με Γιούνκερ, αποστολή αμερικανών εμπειρογνωμόνων στην Αθήνα, τι άλλο παρέλειψα;). Τόσο ώστε, απ’ ό,τι βλέπω εδώ και σύμφωνα με τη Welt του Βερολίνου, η γερμανική κυβέρνηση τα έχει χαμένα: «Ο Τσίπρας είναι τη Δευτέρα στην Κύπρο, την Τρίτη στην Ιταλία … έχουν προγραμματιστεί επισκέψεις για Βρυξέλλες, Λονδίνο και Παρίσι. Μόνο μια χώρα παρακάμπτει η ελληνική κυβέρνηση: τη Γερμανία. Φαίνεται σαν όλοι στην Ευρώπη να μιλάνε με τη νέα ελληνική κυβέρνηση – μόνο οι Γερμανοί είναι εκτός και μοιάζουν απομονωμένοι».
Χθες (1/2/2015) μεταδιδόταν και η είδηση ότι η Μέρκελ εξέφρασε την ανάγκη να κατανοηθεί καλύτερα η νέα ελληνική κυβέρνηση. Πάνω εδώ και η παρατήρηση του Techie Chan, ότι η γερμανική διπλωματία συνίστατο εδώ και χρόνια σε κλειστές πόρτες και μυστικότητα. Όμως απ’ ό,τι βλέπουμε η τακτική του ΣΥΡΙΖΑ είναι το βούκινο, κάθε άλλο παρά κλειστές πόρτες. Η γερμανική κυβέρνηση θέλει να διαπραγματευθεί απευθυνόμενη μόνο στην κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, ει δυνατόν με παρασκήνιο και μυστικότητα, αντίθετα ο ΣΥΡΙΖΑ απευθύνεται κυρίως στο ακροατήριο της υπόθεσης, στον τρίτο παίκτη.

(2) Ως προς τις σκληρές γραμμές της γερμανικής κυβέρνησης («τα συμφωνηθέντα πρέπει να τηρηθούν, το πρόγραμμα να συνεχιστεί κ.λπ.»), η τακτική του ΣΥΡΙΖΑ είναι επίσης σαφής: να καταδείξει στον τρίτο παίκτη ότι η Μέρκελ έχει συνεργατικές εναλλακτικές, ότι η σκληρή στάση είναι επιλογή, όχι μονόδρομος.
Μόνο μέχρι εκεί, αυτό βλέπω να είναι το τακτικό όπλο του ΣΥΡΙΖΑ (προς στιγμήν τουλάχιστον). Όπως είδαμε πριν στο επιχείρημα των Guala-Woodward, το να φαίνεσαι ότι έχεις συνεργατικές εναλλακτικές και παρόλα αυτά εσύ να πράττεις σκληρά, σε κάνει να δείχνεις «κακός», «εχθρικός». Και ο κόσμος αντιδρά έμπρακτα σ’ αυτό. Προς το παρόν τουλάχιστον (2/2/2015), βλέπω ότι η γερμανική κυβέρνηση και τα φερέφωνά της έχουν κολλήσει στο: «ο ΣΥΡΙΖΑ είναι γελασμένος αν νομίζει ότι θα πληρώσουμε για να χρηματοδοτήσουμε το πρόγραμμά του», κάτι που όχι μόνο ακούγεται άστοχο όταν συγκρίνεται με τις οικονομικές προτάσεις του Βαρουφάκη αλλά κάτι ακόμα περισσότερο: παίζει το παιχνίδι του ΣΥΡΙΖΑ. Αυτό ακριβώς θέλει ο ΣΥΡΙΖΑ από τους Γερμανούς, σκληρές και «ατομιστικές» απαντήσεις τη στιγμή που φαίνονται ότι έχουν συνεργατικότερες εναλλακτικές, ώστε να δείχνουν «κακοί» στα μάτια του τρίτου παίκτη.

Εδώ πέρα είναι ολοφάνερο το πόσο συστηματικά επιμένει ο ΣΥΡΙΖΑ να μην παρουσιάζει την κατάσταση ως αντιπαράθεση, π.χ.Δραγασάκης: «Αυτό που θέλουμε να δείξουμε είναι ότι δεν έχουμε μια ελληνογερμανική σύγκρουση, ο αντίπαλός μας δεν είναι η Γερμανία, ο αντίπαλός μας είναι μια πολιτική που εφαρμόστηκε στην Ευρώπη» ή Βαρουφάκης: «Μαζί με τον γάλλο ομόλογό του κάθισαν στην ίδια πλευρά του τραπεζιού και έβαλαν απέναντί τους το πρόβλημα, με στόχο να δοθεί λύση που να είναι επωφελής για όλη την Ευρώπη».
Το νόημα εδώ πέρα είναι να απομονωθεί ηθικά η γερμανική κυβέρνηση. Δηλαδή, να καταδειχθεί στον τρίτο παίκτη ότι ο ΣΥΡΙΖΑ θα μπορούσε να κρατήσει σκληρή στάση όμως παρόλα αυτά πράττει συνεργατικά – κάτι που, όπως είδαμε, κάνει τον ΣΥΡΙΖΑ να φαίνεται «καλός», «φιλικός». Και σε αντίθεση μ’ αυτό, η γερμανική κυβέρνηση επιλέγει να δει μια πρόσκληση ως πρόκληση, φαίνεται «κακή», «εχθρική». Όλα ανάγονται στο πώς διαβάζει ο άλλος τις προθέσεις πίσω από τις πράξεις σου, μέσα από τις διαφαινόμενες εναλλακτικές που έχεις στην παρούσα κατάσταση.

Το άλλο ενδιαφέρον σημείο εδώ είναι ο τρόπος που παρουσιάζουν την κατάσταση οι δογματικοί (Ποτάμι, ΝΔ, γερμανική κυβέρνηση, οικονομολόγοι, διάφοροι κατεστημένοι αρθρογράφοι, ειδικοί πάσης φύσεως κ.α.). Όλοι το βλέπουν ως αντιπαράθεση, ως σύγκρουση. Δείτε τη ρητορική τους, τα κείμενα που γράφουν, τα άρθρα που επιλέγουν να προβάλουν. Το αρχετυπικό παράδειγμα εδώ είναι οι μαλακίες του Άδωνι με το μικρό τρενάκι και το μεγάλο τρενάκι, ή εκείνος ο Λιαρόπουλος του Ποταμιού («ο Βαρουφάκης με όπλο του τη φουστανέλα κάνει τον έξυπνο σε λαούς που έχουν περάσει Διαφωτισμό» κ.λπ.), όμως πέρα από αυτούς, τα σχήματα των δογματικών είναι όλα σχήματα αντιπαράθεσης.

Η κατάσταση παραλληλίζεται με πόκερ και μπλόφες, με παζάρεμα, με παιχνίδι Chicken κ.α., πάντως μόνιμα είναι δύο αντίπαλοι που κοντράρονται, εκτίμηση για το πόσο δυναμικό έχει ο κάθε αντίπαλος και επ’ αυτού εικασία για την πιθανή κατάληξη. Είναι εντελώς τυφλοί ότι δεν μετράει μόνο το αποτέλεσμα μιας πράξης, μετράει επίσης και η διαφαινόμενη πρόθεση πίσω της εντός των συμφραζομένων που γίνεται αυτή η πράξη: ένα είδος ηθικής ευφυΐας.

Λοιπόν, αυτή νομίζω ότι είναι η τακτική του ΣΥΡΙΖΑ μέχρι στιγμής, αυτό που ονόμασα «ηθική ευφυΐα». Τονίζω ότι ειδικά ο Βαρουφάκης ίσως να το κάνει και συνειδητά, πάντως ψυχανεμίζομαι ότι η παρούσα κατάσταση θα δώσει υλικό για πολλές μελλοντικές μελέτες και άρθρα. Ας δούμε λοιπόν τη συνέχεια του έργου, έχει ενδιαφέρον.

Όλα τα παραπάνω με μια κάποια επιφύλαξη, είμαστε ακόμα στην αρχή.
ΠΗΓΗ:

V for VALIS