Showing posts with label Ελληνικά Θέματα. Show all posts
Showing posts with label Ελληνικά Θέματα. Show all posts

Tuesday, November 19, 2024

Αρχαίες Ελληνικές πόλεις στη μακρινή Ινδία

 

Χάρτης αρχαίων ελληνικών πόλεων στην Ινδίκή
ANCIENT GREEK CITIES IN INDIA
The God Dionysos was the first to campaign to India 6451 years before alexander 154 king before androcotos ( also known as Chandragupta).
The Greeks did three major campaigns in India-Heracles followed Dionysos and Alexander the Great was the last one. The successors of Alexander the Great continued the conquests in India, with the various Kingdoms which they created there.

Friday, March 31, 2023

Αναζητώντας μια νέα εθνική αυτογνωσία

Του Αντώνη Ψύρη
Οι Έλληνες έγιναν και πάλι έθνος με την αξία τους. Η πολιτική δεν θέλησε να αναγνωρίσει το δίκαιό τους και αυτοί προσέφυγαν στη δόξα. ΣΑΤΩΒΡΙΑΝΔΟΣ

Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι η ελληνική επανάσταση του 1821 αποτέλεσε ένα ιστορικό γεγονός με τεράστια σημασία όχι μόνο για την πορεία του ελληνικού έθνους αλλά και για την παγκόσμια ιστορία. Η συντριβή του οθωμανικού ζυγού αποτέλεσε την αφετηρία της εθνικής αποκατάστασης των λαών της Βαλκανικής Χερσονήσου που οδήγησε τελικά και στην οριστική κατάρρευση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Παράλληλα, η επιτυχία της ελληνικής επανάστασης αποτέλεσε την χαριστική βολή στην πολιτική της Ιερής Συμμαχίας που αποσκοπούσε στην κατάπνιξη κάθε φιλελεύθερου κινήματος. Κατά συνέπεια η ελληνική επανάσταση αναδείχτηκε σε ένα παγκόσμιο σύμβολο, αφού το ελληνικό έθνος ήταν το πρώτο έθνος στην ιστορία της ανθρωπότητας που τόλμησε να ορθώσει το ανάστημά του απέναντι σε μια αυτοκρατορία σε αναζήτηση της εθνικής του ανεξαρτησίας.

Πέρα όμως από την ιστορική της σημασία η ελληνική επανάσταση αποτελεί ένα πολυδιάστατο γεγονός που προσφέρεται για μια πολυπρισματική οπτική θεώρηση. Από τη συμμετοχή σπουδαίων γυναικών, όπως η Μαντώ Μαυρογένους και η Λασκαρίνα Μπουμπουλίνα μέχρι την ανάπτυξη του ευρωπαϊκού κινήματος του φιλελληνισμού που εκδηλώθηκε μέσα από ποικίλες μορφές συμπαράστασης προς τους αγωνιζόμενους Έλληνες. Ας θυμηθούμε τους τελευταίους λόγους του διαπρεπέστερου των Φιλελλήνων Λόρδου Βύρωνα για την Ελλάδα που θυσίασε στον αγώνα για την ελευθερία της την άνετη ζωή που του εξασφάλιζε η αριστοκρατική του καταγωγή: «Της έδωσα τον καιρόν μου, την υγείαν μου, την περιουσία μου και τώρα της δίνω τη ζωή μου. Τί μπορούσα να κάνω περισσότερο»;

Ας θυμηθούμε επίσης την προσήλωση που επέδειξαν οι επαναστατημένοι Έλληνες στην αξία της Δημοκρατίας μέσα από την διεξαγωγή πολιτικών διεργασιών που οδήγησαν στη σύγκληση εθνοσυνελεύσεων και στην ψήφιση Συνταγμάτων. Αποκορύφωμα αυτών το Πολιτικό Σύνταγμα της Ελλάδας το 1827, που αποτελεί το δημοκρατικότερο ίσως της εποχής του. Στο άρθρο 5 του συγκεκριμένου Συντάγματος διατυπωνόταν η αρχή της λαϊκής κυριαρχίας: «Η κυριαρχία ενυπάρχει εις το έθνος · πάσα εξουσία πηγάζει εξ αυτού και υπάρχει υπέρ αυτού».

Μέσα από την επανάσταση του 1821 αναδείχθηκε και ο καθοριστικός ρόλος της εμπορικής και ναυτικής ανάπτυξης των Ελλήνων στην μετάγγιση των φιλελεύθερων ιδεών της Ευρώπης στον υπόδουλο ελληνικό κόσμο αλλά και στην διαμόρφωση της ιδιαίτερης φυσιογνωμίας μας. Αναδείχτηκε επίσης ο καθοριστικός ρόλος της Παιδείας μέσα από την ίδρυση σχολείων ήδη από τον 18ο αιώνα, τα οποία λειτούργησαν ώς φυτώρια της εθνικής αφύπνισης των Ελλήνων αλλά και η ιδιαίτερη σημασία του Τύπου που συνετέλεσε καθοριστικά στην ιδεολογική προετοιμασία της Επανάστασης. Οι Έλληνες έμποροι μαζί με τα προϊόντα εισήγαγαν στον υπόδουλο ελληνισμό και όλες τις προοδευτικές αντιλήψεις που είχαν αρχίσει να αναδύονται στην Ευρώπη και δαπάνησαν τεράστια ποσά για την έκδοση βιβλίων και την ίδρυση σχολείων, αναδεικνυόμενοι σε αληθινούς εθνικούς ευεργέτες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ο Ι. Βαρβάκης που χρηματοδότησε τον ελληνικό αγώνα, αφήνοντας την τεράστια περιουσία του στην Ελλάδα. Αξίζει να σημειωθεί ότι από το 1486, που εκδόθηκε το πρώτο ελληνικό βιβλίο, έως και το 1821 πραγματοποιήθηκαν 4000 εκδόσεις. Παράλληλα, με την ψήφιση του νόμου περί ελευθεροτυπίας από τη Β’ Εθνοσυνέλευση ιδρύθηκαν στα κυριότερα ελληνικά αστικά κέντρα τρεις εφημερίδες, εγκαινιάζοντας ουσιαστικά τη νεοελληνική δημοσιογραφία, εφόσον έκτοτε δεν σταμάτησε η έκδοση εφημερίδων. Πρόκειται για τα Ελληνικά Χρονικά στο Μεσολόγγι, τον Φίλο του Νόμου στην Ύδρα και την Εφημερίδα των Αθηνών στην Αθήνα.

Μέσα στην ελληνική επανάσταση λοιπόν κρύβονται στοιχεία της ιδιαίτερης εθνικής μας φυσιογνωμίας που δεν αποτελούν μεμονωμένες σκηνές του ιστορικού μας γίγνεσθαι αλλά εκφράζουν την έννοια της συνέχειας στο χώρο και στο χρόνο. Παράλληλα όμως ενυπάρχει και ένας βαθύτερος συμβολισμός.

Πρόκειται για την πίστη των επαναστατημένων Ελλήνων στην αξία της Ελευθερίας. Από τον Ρήγα που διακήρυττε ότι «όποιος ελεύθερος συλλογάται, συλλογάται καλά» μέχρι τον Α. Κάλβο που κατηγορηματικά τόνιζε ότι «θέλει αρετή και τόλμη η ελευθερία». Από την Ελληνική Νομαρχία του Ανωνύμου, όπου διαβάζουμε ότι «Αληθής πολίτης είναι όποιος ζει με ελευθερία ή αποθνήσκει δια την ελευθερίαν» μέχρι το εμβληματικό σύνθημα «Ελευθερία ή Θάνατος» των μελών της Φιλικής Εταιρείας. Και φυσικά αποκορύφωμα όλων ο Ύμνος εις την Ελευθερίαν του Δ. Σολωμού που παρουσιάζει προσωποποιημένη την Ελευθερία να ξεπηδά ανδρειωμένη μέσα «από τα ιερά κόκαλα των Ελλήνων».

Γι΄ αυτό και αξίζει να προσεχθεί ότι αντίθετα με τους περισσότερους εθνικούς ύμνους σε παγκόσμιο επίπεδο, όπου κεντρικό θέμα είναι η πατρίδα, ο αγώνας ή ακόμη και η σημαία, στο δικό μας εθνικό ύμνο η έννοια της ελευθερίας υψώνεται ώς υπέρτατη αξία που νοηματοδοτεί διαχρονικά τους αγώνες και τις θυσίες ενός ολόκληρου έθνους.

Η συγκεκριμένη επισήμανση αποκτά μια επιπλέον ιδιαίτερη σημασία σε μια εποχή βαθιάς απογοήτευσης για τους νέους ανθρώπους που μέσα σε μια περιρρέουσα ατμόσφαιρα διάχυτης απαισιοδοξίας αναζητούν, όπως ο ήρωας του Ίψεν, «ένα ζευγάρι έστω μεταχειρισμένα ιδανικά». Σε μια εποχή κατά την οποία έννοιες όπως η πατρίδα, η δημοκρατία και η ελευθερία αποτελούν άλλοτε αντικείμενο εκμετάλλευσης και άλλοτε πηγή άγονων ιδεολογικών διελκυστίνδων σχετικά με το αληθινό τους νόημα επιβάλλεται να αποκαταστήσουμε στα μάτια των νέων τη χαμένη τους αξία. Επιβάλλεται μακριά από ακραίες και κοντόφθαλμες εθνικιστικές προσεγγίσεις να καλλιεργήσουμε στην ψυχή τους ένα υγιές εθνικό φρόνημα που συνιστά και την πιο γνήσια μορφή πατριωτισμού. Στο πλαίσιο αυτό η ελληνική επανάσταση με τα πολλαπλά μηνύματά της μπορεί να αποτελέσει ένα σύμβολο αγωνιστικού σθένους και αυτοθυσίας για τα υψηλότερα των ανθρώπων ιδανικά. Γιατί η έξοδος του Μεσολογγίου δεν αποτελει απλώς ένα μάθημα ηρωισμού αλλά και ένα μάθημα ανθρώπινης αξιοπρέπειας.

Σε μια εποχή λοιπόν που τη θέση των ηρώων έχουν υποκαταστήσει τα πάσης φύσεως κατασκευασμένα είδωλα απαιτείται μια επαναπροσέγγιση της έννοιας του ηρωισμού. Γιατί οι οι ηρώες δεν αναδεικνύονται μόνο στα πεδία των μαχών αλλά και στα πεδία της καθημερινής ζωής. Ήρωες είναι αυτοί που ξεχωρίζουν από τους άλλους για την πίστη τους σε αξίες. Ηρωικές μορφές δεν ήταν μόνο ο Καραϊσκάκης, ο Ανδρούτσος , ο Παπαφλέσσας, ο Διάκος και τόσοι άλλοι, γνωστοί και λιγότερο γνωστοί αγωνιστές του 21, που θυσιάστηκαν για την ελευθερία της Πατρίδας μας. Ηρωικές μορφές αποτέλεσαν και οι απλοί καθημερινοί άνθρωποι που προσέφεραν ό,τι είχαν και δεν είχαν για την Πατρίδα μας, όπως η θρυλική μορφή της φτωχής Ψωροκώσταινας, η οποία προσέφερε τον ταπεινό οβολό της αλλά ατυχώς διασώθηκε στο λεξιλόγιό μας ως απαξιωτική έκφραση που αποδίδει την κακομοιριά και την άθλια οικονομική κατάσταση της χώρας μας.

Αυτή τη μορφή του ηρωισμού που συνυφαίνεται με την ταλαιπωρημένη ιστορική διαδρομή του έθνους μας οφείλουμε να προβάλλουμε στους νέους μας, αντί των γνωστών ινδαλμάτων της σύγχρονης βιομηχανίας ειδώλων που τους περιβάλλουν από παντού. Όμως, επειδή «οι ήρωες προχωρούν στα σκοτεινά», όπως λέει στον «Τελευταίο Σταθμό» ο Σεφέρης, θα χρειαστεί να τους αναζητήσουμε. Και φυσικά να μην τους ανακαλούμε μόνο σε κάθε εθνική επέτειο, για να αναζωογονήσουμε την χαμένη εθνική μας υπερηφάνεια. Καθώς όμως οι νέοι δεν χρειάζονται κηρύγματα αλλά παραδείγματα, το καλύτερο θα ήταν να υπηρετήσουμε τις αξίες για τις οποίες αυτοί αγωνίστηκαν. Γιατί δεν υπάρχει καλύτερος τρόπος, για να τιμήσουμε το ιστορικό μας παρελθόν, από το να εργαζόμαστε εμπνεόμενοι από αυτό για ένα καλύτερο μέλλον.

*Ο Αντώνιος Σ. Ψύρης είναι Φιλόλογος-Ιστορικός, Διευθυντής Γυμνασίου, Αναπληρωτής Γενικός Διεθυντής Εκπαίδευσης Εκπαιδευτηρίων Δούκα

Πηγή: Πρώτο ΘΕΜΑ 23/03/2023


Tuesday, April 2, 2019

Τα Ελληνοτουρκικά

Του Στέφανου Κωνσταντινίδη*
Με αφορμή την επίσκεψη του Έλληνα υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Κατρούγκαλου στην Αττάλεια και τις συνομιλίες του με τον Τούρκο ομόλογό του Μεβλούτ Τσαβούσογλου, αλλά κυρίως με τις δηλώσεις του για τα δικαιώματα της Τουρκίας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, θα πρέπει να σημειωθεί η διπλωματική αδεξιότητα με την οποία έθεσε το θέμα. Δεν ήταν δουλειά του να μιλήσει για τα δικαιώματα της Τουρκίας, που ούτως ή άλλως κανένας δεν τα αμφισβητεί από ελληνικής πλευράς εφόσον οριστούν με βάση το διεθνές δίκαιο της θάλασσας και τις διεθνείς συνθήκες, αλλά να υπερασπιστεί τα δίκαια και τα δικαιώματα της δικής του χώρας που καθημερινά αμφισβητούνται από την Άγκυρα. Αποστολή του Έλληνα υπουργού Εξωτερικών είναι να προασπίζει τα εθνικά συμφέροντα με όρους διεθνούς δικαίου και εθνικής αξιοπρέπειας.

Επί της ουσίας όμως, αυτή υπήρξε η πολιτική όλων των μεταπολιτευτικών Κυβερνήσεων, με εξαίρεση κάποιες αναλαμπές του Ανδρέα Παπανδρέου. Πολιτική κατευνασμού και «εξημέρωσης», τάχατες, του «θηρίου». Επί Σημίτη ξεκίνησε η γκριζοποίηση του Αιγαίου με τη συμφωνία της Μαδρίτης που υπέγραψε με τον Τούρκο Πρωθυπουργό Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ, τον Ιούλιο του1997, μετά το φιάσκο των Ιμίων. Επί πρωθυπουργίας Σημίτη οι συνομιλίες ανάμεσα στις δύο χώρες έφτασαν πολύ κοντά σε μια συμφωνία για το Αιγαίο, ενώ παράλληλα υπήρχαν και σκέψεις προσφυγής στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Ο Κωστής Στεφανόπουλος, Πρόεδρος της Δημοκρατίας τότε, πίεζε προς αυτή την κατεύθυνση. Ο Σημίτης απλώς δεν τόλμησε να προχωρήσει, έχοντας και το προηγούμενο των Ιμίων.

Επί διακυβέρνησης ΝΔ-Κώστα Καραμανλή, με ΥΠΕΞ τον Πέτρο Μολυβιάτη, υπήρξε μια σχετική επιφύλαξη στην πολιτική που ακολουθήθηκε επί Σημίτη. Όταν όμως ανέλαβε η Ντόρα Μπακογιάννη ως υπουργός Εξωτερικών, επανέφερε ουσιαστικά την πολιτική Σημίτη. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι τουρκικές εφημερίδες της εποχής εκείνης εξέφρασαν την αγαλλίασή τους για την ανάληψη του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών από μέρους της και έγραψαν ότι επρόκειτο για τον «θηλυκό Γιώργο» σε αναφορά στον Γιώργο Παπανδρέου.

Όσον αφορά στην προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, η ελληνική πλευρά είχε τον φόβο ότι ενδεχομένως να μην έδινε στο μικρό ελληνικό νησιωτικό σύμπλεγμα του Καστελόριζου πλήρη υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ λόγω του μεγάλου χερσαίου όγκου της Τουρκίας. Ενδεχομένως να οριοθετούσε συνδυάζοντας την αρχή της μέσης γραμμής με την αρχή της αναλογικότητας. Η ελληνική πλευρά στην πραγματικότητα είχε τον φόβο ότι η ίδια αρχή θα εφαρμοζόταν και σε άλλες περιοχές του Αιγαίου. Αλλά ακόμη και κάτι τέτοιο θα ήταν υπέρ της Ελλάδας, δεδομένου ότι η Τουρκία αρνείται ότι τα ελληνικά νησιά διαθέτουν υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ. Στο παρελθόν, πολλοί της ελληνικής πολιτικής ελίτ έσπρωχναν προς το Διεθνές Δικαστήριο, διότι έτσι δεν θα είχαν να αναλάβουν την πολιτική ευθύνη μιας συμφωνίας με την Τουρκία. Η Τουρκία που στην αρχή ευνοούσε προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, άλλαξε στη συνέχεια γνώμη διότι αντελήφθη ότι θα κέρδιζε πολύ περισσότερα από έναν πολιτικό συμβιβασμό λόγω της ελληνικής υποχωρητικότητας.

Βεβαίως των δηλώσεων Κατρούγκαλου, είχαν προηγηθεί δηλώσεις του Κοτζιά που με πολύ πιο προσεκτικό και θολό τρόπο έστρωνε το χαλί για διαπραγμάτευση με την Τουρκία, αναγνωρίζοντάς της δικαιώματα στην περιοχή του Καστελόριζου. Δεν αμφισβητεί κανένας ότι σε κάποιο στάδιο θα αναγνωριστεί στην Τουρκία ό,τι δικαιούται με βάση το διεθνές δίκαιο της θάλασσας και τις διεθνείς συνθήκες. Το ερώτημα είναι γιατί η ελληνική πλευρά να προτρέχει και να προσπαθεί να την κατευνάσει, τη στιγμή που η ίδια τεντώνει καθημερινά το σχοινί στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο και παρουσιάζεται απειλητική απέναντι στην ελληνική και την κυπριακή κυριαρχία. Η συνεχής υποχωρητικότητα της Αθήνας εκτρέφει την τουρκική αδιαλλαξία. Να ειπωθεί πάντως ότι ο Κοτζιάς στις αναφορές του εξαίρεσε ρητά την κυπριακή ΑΟΖ, την οποία δεν συνέδεσε με τις αναφορές του στο Καστελόριζο.

Η ελληνική πολιτική ελίτ, με κάποιες εξαιρέσεις, θέλει να κάνει το μεγάλο βήμα των παραχωρήσεων προς την Τουρκία. Το ίδιο επιθυμούν και στην Κύπρο ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ. Με τις διαχρονικές όμως υποχωρήσεις τόσο στο Αιγαίο όσο και στο Κυπριακό, άνοιξε η όρεξη της Τουρκίας που στο τέλος τα θέλει όλα! Αυτό παθαίνουν όσοι διαπραγματεύονται χωρίς περίσκεψη, υποχωρώντας συνεχώς, με την ελπίδα να φτάσουν σε κάποιο συμβιβασμό με την Άγκυρα.

Υπήρχε επίσης πάντα στην Αθήνα η πάγια θέση μιας μερίδας της πολιτικής ελίτ και του οικονομικού κατεστημένου για συνδιαχείριση-συνεκμετάλλευση του πλούτου στο Αιγαίο. Να αγνοηθεί εν ολίγοις το διεθνές δίκαιο της θάλασσας και η γεωπολιτική σημασία του Αιγαίου και να γίνει συνεταίρος η Τουρκία πολύ πέραν αυτών που δικαιούται, εξασφαλίζοντας, υποτίθεται, την ειρήνη στην περιοχή. Αυτή τη θέση, αλλά μόνο για την περιοχή του Καστελόριζου, φαίνεται να ασπάζεται και η Κυβέρνηση Τσίπρα. Κάτι παρόμοιο ακούεται και υποστηρίζεται από καιρό και στη Λευκωσία για την κυπριακή ΑΟΖ. Αυτές οι θέσεις προωθούνταν ανέκαθεν από τους Αμερικανούς, τους Βρετανούς και το ΝΑΤΟ. Αποδοχή τους όμως σημαίνει μετατροπή της Ελλάδας σε δορυφόρο της Άγκυρας υπό την υψηλή αμερικανο-ΝΑΤΟϊκή εποπτεία και τουρκική επικυριαρχία επί της Κύπρου.


Σε κάθε περίπτωση, ο Τσίπρας δεν έχει πια τον χρόνο να διαπραγματευτεί οτιδήποτε. Αλλά ο Κυριάκος Μητσοτάκης, αν θα είναι ο επόμενος Πρωθυπουργός, και αν δεν υπάρξει λαϊκή αντίδραση, θα αποδειχτεί χειρότερος! Και για το Αιγαίο αλλά και για την Κύπρο.

Στέφανος Κωνσταντινίδης*

*Πανεπιστημιακός, διευθυντής του Κέντρου Ελληνικών Ερευνών Καναδά-ΚΕΕΚ και μέχρι πρόσφατα επιστημονικός συνεργάτης του ΕΔΙΑΜΜΕ στο Πανεπιστήμιο Κρήτης.
Facebook
stephanos.constantinides@gmail.com

Monday, January 28, 2019

Ο Μ. Αλέξανδρος, ο Αριστοτέλης, η ντροπή και η οργή…

Του Γιώργου Καλλινίκου
Καταχείμωνο. Η Θεσσαλονίκη χιονισμένη. Ο ουρανός της πόλης δεν θύμιζε τίποτα από το σύνηθες υπέροχο γαλανό του. Κατάμαυρος. Τα σύννεφα βαριά και αγριεμένα. Προκαλούσαν δέος. Η φύση προϊδέαζε για τα φοβερό μαντάτο. Το μαύρο μεταφερόταν και σε ολάκερη την πόλη. Την πλάκωνε. Όπως πλακώνει την ψυχή του ανθρώπου ο θάνατος. Ο άνεμος θυελλώδης, παρέσυρε ό,τι έβρισκε στο πέρασμά του. Προμήνυε κι αυτός την θύελλα που θα ακολουθούσε.

Το τσουχτερό κρύο και η διαφαινόμενη θύελλα, ώθησαν τους ανθρώπους να μπουν στα σπίτια τους. Ή να γεμίσουν τις καφετερίες στον παραλιακό δρόμο της πόλης. Οι δρόμοι της μακεδονικής πρωτεύουσας ήταν αδειανοί. Υπήρχαν, ωστόσο, πολλά σημάδια έντονης κινητικότητας τις προηγούμενες μέρες. Σημάδια μεγάλης συνάθροισης κόσμου. Φαινόταν από τις ξεχασμένες ομπρέλες σε αρκετά σημεία. Από τα σκουπίδια, που αφέθηκαν όπου έβρισκαν και δεν είχαν προλάβει να μαζέψουν οι οδοκαθαριστές. Κυρίως, όμως, έβγαζαν μάτι οι πολλές μικρές σημαιούλες. Αφημένες σε κάθε γωνιά, σε κάθε δρομάκι. Εξόφθαλμη ένδειξη ότι είχε προηγηθεί κάποια μαζική εκδήλωση. Με έντονο εθνικό χρώμα και χαρακτήρα.

Ξαφνικά, καθώς περπατούσα στον χιονισμένο δρόμο, ένα φοβερό βουητό με ανάγκασε να μείνω στήλη άλατος. Νόμισα πως ήταν μια ακαριαία αύξηση της ταχύτητας του ανέμου, που θα τον μετέτρεπε σε τυφώνα. Ωστόσο, ήταν κάτι άλλο. Το εκκωφαντικό βουητό το δημιουργούσε η ταυτόχρονη κραυγή χιλιάδων ανθρώπων. Αυτών, που είχαν μπει για να προφυλαχτούν από την θύελλα, σε σπίτια και καφετερίες. Πλησίασα στην πλησιέστερη καφετερία.

Μετά από το διαπεραστικό «ααααααααααα», πλέον είχαν αρχίσει να συζητάνε. «Οι αθεόφοβοι το ψήφισαν», μονολογούσε ο ένας. «Ξεφτίλες πολιτικοί, δεν ντρέπεστε», έλεγε ο άλλος. «Θα σας κάψει ο Θεός», πρόσθετε μια ηλικιωμένη κυρία. «153 νάνοι αγνόησαν τον λαό. Μας έγραψαν στα παλαιότερα των υποδημάτων τους. Δεν μας ρώτησαν και έκαναν ό,τι τους πρόσταξαν οι ξένοι εμπόροι», έλεγε με οργή ένας άλλος.

Όταν κατάλαβα τη σοβαρότητα του θέματος, ανέβασα τον γιακά του παλτού μου και προχώρησα. Την ίδια στιγμή, που το διαπεραστικό βουητό των οργισμένων ανθρώπων έσχιζε την ατμόσφαιρα, ένας εκκωφαντικός κεραυνός το συνόδευε. Όπως τα κρουστά όργανα συνοδεύουν τα έγχορδα σε μια συμφωνική ορχήστρα. Η φύση μοιραζόταν την οργή και την μήνιν των ανθρώπων.

Ακολουθώντας τον παραλιακό δρόμο, έφτασα στον Λευκό Πύργο. Κάθε άλλο παρά λευκός ήταν βεβαίως. Το κατάμαυρο από τα οργισμένα σύννεφα αντανακλούσαν πάνω του. Λες και τον είχαν βάψει μαύρο, προετοιμάζοντας τον για κηδεία. Έξω από τον πύργο, είδα δύο ανθρώπους. Έναν ηλικιωμένο γενειοφόρο. Κι έναν σφριγηλό νέο. Εμφανώς οργισμένος ο νέος και εξόφθαλμα απογοητευμένος ο ηλικιωμένος. Ο νέος στριφογύριζε και μιλούσε για ντροπή. Κτυπούσε το χέρι στον τοίχο του πύργου και κραύγαζε: «Πώς τόλμησαν; Είναι δυνατόν να ξεγράφουν με τέτοιο ξεδιάντροπο τρόπο την Μακεδονία και το αίμα που χύθηκε γι’ αυτήν;».

Ο ηλικιωμένος ήταν πιο ψύχραιμος. Ασυγκρίτως, πιο απογοητευμένος όμως. Συνήθως, έτσι γίνεται. Οι νέοι οργίζονται. Οι ηλικιωμένοι αναλύουν τα αιτιατά της οργής και μετατρέπουν τον θυμό σε απογοήτευση. Ο ηλικιωμένος προσπάθησε να συγκρατήσει την οργή του νέου. «Ψύχραιμα. Δεν είναι ώρα για να επικρατήσει εθνικός διχασμός», του είπε. «Μα δεν κατανοούν τους κινδύνους; Δέχονται με τέτοιο εξευτελιστικό τρόπο μια συμφωνία, που επιτρέπει σε μια κατά φαντασία εθνική οντότητα να διατηρεί ιθαγένεια και γλώσσα μακεδονική;», φώναξε ξανά ο νέος. «Υποτίθεται ότι με την συμφωνία αυτή θα διαγράψουν τα στοιχεία του αλυτρωτισμού, που τους διέκριναν. Πώς, όμως, ενώ συμφώνησαν στην ονομασία «Βόρεια Μακεδονία» θα αναγράφεται ιθαγένεια μακεδονική –όχι βορειομακεδονική- και γλώσσα μακεδονική –όχι βορειομακεδονική- είναι για να απορεί ο καθένας», πρόσθεσε ο ηλικιωμένος.

Έχοντας πλησιάσει αρκετά, τόλμησα να τους ρωτήσω: «Γιατί θεωρείτε επικίνδυνο αυτό το πράγμα;». «Γιατί Μακεδονία μια υπάρχει και είναι ελληνική», μου απάντησε με ακράτητο θυμό ο νέος. «Δάσκαλε μου, εξήγα του», είπε στον ηλικιωμένο. Όντως, μου εξήγησε. «Διότι με αυτήν την συμφωνία ανοίγεται ένα πολύ επικίνδυνο παράθυρο, κύριε. Ο υπόλοιπος κόσμος σύντομα θα διαγράψει τον όρο «Βόρεια» και θα κρατήσει την Μακεδονία. Το χειρότερο, όμως, είναι ότι έχοντας πλέον με την υπογραφή των Ελλήνων σφραγιστεί ότι έχουν ιθαγένεια και γλώσσα μακεδονική, στο μέλλον το παράθυρο αυτό μπορεί να αποδεικτεί άκρως επικίνδυνο».

«Γιατί», επέμεινα. «Διότι ουδείς γνωρίζει ποιες συνθήκες θα υπάρχουν στην περιοχή. Ποιοι θα είναι οι ισχυροί. Τι βλέψεις θα έχουν. Πώς μπορεί να χρησιμοποιήσουν το κράτος αυτό με τη νέα ονομασία. Ούτε και ποιοι θα είναι οι ηγέτες και πόσο επικίνδυνοι μπορεί να είναι. Όταν αφήνεις ανοικτά παράθυρα, όποιος χαρακτηρίζεται από αλυτρωτικές τάσεις, μπορεί να το εκμεταλλευτεί. Η ιστορία έχει αποδείξει πλειστάκις στο παρελθόν ότι από τέτοια παράθυρα γεννιούνται συγκρούσεις έως και πόλεμοι. Επομένως, οι ηγέτες οφείλουν να τα κλείνουν για να διασφαλίζουν τα εθνικά συμφέροντα για όλες τις επόμενες γενιές», μου εξήγησε.

«Υπάρχει και κάτι ακόμη», συνέχισε. «Είναι δυνατόν, στην χώρα που γέννησε την δημοκρατία, να αποφασίζουν για ένα τόσο σοβαρό εθνικό θέμα μια χούφτα πολιτικοί; Και να μην ζητούν από τον λαό να πάρει θέση; Αυτό είναι εγκληματικό». «Αν ζούσαν ο Σόλωνας και ο Κλεισθένης, θα είχαν αυτοκτονήσει», εξερράγη και πάλι ο νέος.

Είχα καταλάβει πώς αντιμετώπιζαν το πρόβλημα. Τους ευχαρίστησα. Τους είπα ότι είμαι Κύπριος και τους ρώτησα: «Πώς σας λένε;». Ο ηλικιωμένος απάντησε ευγενικά: «Αριστοτέλης». Ο νέος περιορίστηκε να μου πει: «Προσέχετε στο νησί της Αφροδίτης, μετά την «Βόρεια Μακεδονία», μην βρείτε μπροστά σας και την «Βόρεια Κύπρο»…». Και έφυγε με γοργό βήμα.
Γύρισα κι εγώ και προχώρησα. Λίγα μέτρα πιο κάτω, όμως, σταμάτησα. Στο γνωστό άγαλμα του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Έμεινα άναυδος. Ήταν μόνο το άλογο στο άγαλμα. Ο Μ. Αλέξανδρος είχε φύγει…
Γιώργος Καλλινίκου
Facebook
"Ο Φιλελεύθερος", 
27 Ιανουαρίου, 2019  

Sunday, October 29, 2017

Της Πατρίδας μου η Σημαία

Της Μαριάννας Μαυραγάνη-Λυκούδη
Από την εφημερίδα "Η Βούλα και ο κόσμος της" του Οκτωβρίου.
www.e-voula.gr


Μαριάννα Μαυραγάνη-Λυκούδη
Φιλόλογος. Πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Γυναικών Βούλας, Βάρης, Βουλιαγμένης ΑΠΟΛΛΩΝΙΑ

Monday, April 3, 2017

Ελλάς: Δύση ή Ανατολή

Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου
Με μία φράση θα λέγαμε ότι το βιβλίο του Παναγιώτη Γεννηματά «Ελλάς: Δύση ή Ανατολή, ο ακοινώνητος εκσυγχρονισμός στο νεοελληνικό κράτος» είναι ταυτοχρόνως ιστορική ανάλυση και εν μέρει ψυχο-πολιτική καταγραφή.
Στο επίπεδο αυτό, ο Παν. Γεννηματάς, με μοναδική μαεστρία και βαθιά γνώση της πραγματικότητος, περιγράφει την γέννηση του μεταπολεμικού ελληνικού κρατικού και κοινωνικού μορφώματος και της οικονομικής του πορείας. Ονομάζει δε το κατασκεύασμα αυτό «νέο αστικό συγκρότημα εξουσίας», φέρνοντας στην μνήμη μας ανάλογη έκφραση του Μπερτράν ντε Ζουβενέλ στο βιβλίο του για την «Δικτατορία της Δημοκρατίας».
Είναι επίσης και πολιτική απάντηση σε πολλά ερωτήματα που σχετίζονται με το παρελθόν και το παρόν και που ασφαλώς επεκτείνονται στο μέλλον.

Χρεωκοπημένη χώρα μέλος της Ευρωπαϊκής Ενώσεως (ΕΕ) και της ευρωζώνης, η Ελλάδα, από γεωπολιτικής πλευράς, πάντα ανήκε στον δυτικό κόσμο. Όχι, όμως, χωρίς να αποτελεί ιδιόρρυθμη περίπτωση χώρας που μάλλον δεν γνώριζε αν έπρεπε να είναι μέλος της δυτικής γεωπολιτικής και οικονομικής λέσχης. Και δεν είμεθα καθόλου βέβαιοι ότι η άγνοια αυτή θα συμβάλει στην σημερινή έξοδο της χώρας μας από την κρίση της και αν θα την βοηθήσει να αποφασίσει για το μέλλον της. 

Διότι, στον υπό εκκόλαψη και διαμόρφωση νέο κόσμο –που το 2020 θα έχει φθάσει τα 7 δισεκατομμύρια ψυχές και η πτωχή πλευρά του θα αναπτύσσεται με ρυθμούς 7% και 10% ετησίως– οι αναπτυγμένες χώρες πρέπει να επαναπροσδιορίσουν τις πρακτικές και τις συμπεριφορές τους και να επαναθεωρήσουν τα αναπτυξιακά και κοινωνικά τους πρότυπα.

Το ερώτημα που θέτει ο Παναγιώτης Γεννηματάς είναι αν μια τέτοιας εμβέλειας ψυχο-πνευματική μεταβολή μπορεί να συμβεί και στην Ελλάδα. Μία Ελλάδα που ο συγγραφέας θεωρεί θύμα της κληρονομιάς του ύστερου Βυζαντίου (θεοκρατική ανατολική παράδοση, κρατικομονοπωλιακή οικονομία, αντιδυτικισμός, ιδεολογία της διαμεσολαβήσεως), γεγονός που εξακολουθεί να υπερκαθορίζει έως σήμερα ασφυκτικά την υποτιθέμενη εθνική ταυτότητα. «Τα πρότυπα του Βυζαντίου είναι προς αποφυγήν και το κόστος του για τον νεοελληνισμό έχει υπάρξει ιλιγγιώδες. 

Πρέπει να ξεπεράσουμε την υπνωτική επιρροή που ασκεί επάνω μας η φαινομενική του μεγαλοσύνη,», γράφει ο Παν. Γεννηματάς. Για να συμπληρώσει, ωστόσο, ότι «δεν ζητείται βεβαίως η εκούσια αλλοτρίωση εν ονόματι ενός καινούργιου ευρωπαϊκού προσωπείου. Ζητείται μία σύγχρονη νεοελληνική αλήθεια, μια νέα σύνθεση ικανή να εξασφαλίσει την δημιουργικότερη εθνική συμμετοχή στο ευρωπαϊκό και παγκόσμιο γίγνεσθαι –θεμελιωμένη σε μια νέα παραγωγική αντίληψη στην οικονομία και ένα νέο μορφωτικό πρότυπο στην παιδεία».

Όντως, με αυτή την τελευταία παρατήρησή του ο συγγραφέας θέτει ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα προς επίλυση στην Ελλάδα του 21ου αιώνα. Πρόκειται για την κυρίαρχη κουλτούρα –ή, μάλλον, για να είμεθα πιο ακριβείς, έχουμε να κάνουμε με μια πολιτιστική σύγκρουση, η οποία, κατά την γνώμη μας, δεν είναι μόνον απότοκος της κληρονομιάς του ύστερου Βυζαντίου. Στο νεοελληνικό κράτος, η ύστερη βυζαντινή κληρονομιά συμπληρώθηκε και από ολοκληρωτικές πολιτικές αντιλήψεις, τόσον του φασισμού όσον και του κομμουνισμού, οι οποίες διαμόρφωσαν και την σχετική γραφειοκρατική και αντιδυτικές κουλτούρα στην Ελλάδα. Δεν πρέπει έτσι να διαφεύγει της προσοχής ότι οι ολοκληρωτικές ιδεολογίες, που η πολιτική τους αφετηρία έχει ρίζες σε ένα κομμάτι της γερμανικής φιλοσοφίας, δεν παύουν να έχουν και θρησκευτικό χαρακτήρα και να προτείνουν την επί της γης σωτηρία.

Στο επίπεδο αυτό, ο Παν. Γεννηματάς, με μοναδική μαεστρία και βαθειά γνώση της πραγματικότητος, περιγράφει την γέννηση του μεταπολεμικού ελληνικού κρατικού και κοινωνικού μορφώματος και της οικονομικής του πορείας. Ονομάζει δε το κατασκεύασμα αυτό «νέο αστικό συγκρότημα εξουσίας», φέρνοντας στην μνήμη μας ανάλογη έκφραση του Μπερτράν ντε Ζουβενέλ στο βιβλίο του για την «Δικτατορία της Δημοκρατίας». Χαρακτηριστικά, ο συγγραφέας –που είναι και επίτιμος αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων– γράφει τα ακόλουθα: «Προς την κατεύθυνση αυτή (σ.σ. αστικό συγκρότημα εξουσίας) επινοήθηκαν και εφαρμόστηκαν σατανικής εφευρετικότητας τεχνάσματα διανεμητικής πολιτικής.

Στο ευρηματικό και πληθωρικό αυτό χαρτοφυλάκιο μέτρων διανεμητικού χαρακτήρα καταλυτικό ρόλο έπαιξαν οι πάσης φύσεως παροχές δημοσίων προνομίων, κατ’ αρχήν προς τους πολιτικούς επίστρατους της νίκης κατά της κομμουνιστικής ανταρσίας της περιόδου 1946-1949. Δειγματοληπτικά καταγράφουμε τις πάσης φύσεως άδειες μετά δημοσίου προνομίου για φούρνους, λεωφορεία, φορτηγά, ταξί, πρακτορεία στοιχημάτων, περίπτερα, φαρμακεία, λαχεία λαϊκές αγορές, δραστηριότητα εξόρυξης αδρανών υλικών, αλιεία, για καταστήματα ψυχαγωγίας, νυχτερινά κέντρα, πλανόδιο εμπόριο, εκτελωνισμούς και άπειρα παρόμοια. 

Η καταχρηστική αυτή άσκηση κρατικού διανεμητισμού οδήγησε σε μία κατακερματισμένη σε κατοχυρωμένα μικροσυμφέροντα αντιπαραγωγική οικονομία, η κεφαλαιώδης συμμετοχή της οποίας στην ευθύνη για τη σημερινή δημοσιονομική χρεοκοπία είναι αδύνατο να υπολογιστεί. Η ελεγχόμενη πελατειακή πρόσβαση στο Δημόσιο, στο στρατό και στα σώματα ασφαλείας εξασφάλιζε την καθεστωτική οχύρωση της μεταπολεμικής ανασφαλούς πολιτείας, ενώ δασμολογικές και φορολογικές απαλλαγές αλλά και υψηλή δασμολογική προστασία στις νέες εντόπιες παραγωγικές προσπάθειες, καθώς και πολιτικά κατευθυνόμενη δια μέσου της Νομισματικής Επιτροπής τραπεζική χρηματοδότηση σε μη αποδοτικές επιχειρηματικές δραστηριότητες, ανέλαβαν να εγγυηθούν την ανοικοδόμηση μιας λεμφατικής εθνικής παραγωγικής δομής. Εκτός διοικητικών διαδικασιών έμειναν μόνον η οικοδομή, το βιβλίο και η τέχνη. Πράγμα που εξηγεί τη συντριπτική αργότερα υπεροχή της Αριστεράς στους συγκεκριμένους τομείς της οικονομίας και της πνευματικής ζωής.
«Η κατασκευή της νέας μεταπολεμικής αστικής τάξης υπήρξε πολιτικό εγχείρημα που συναρτήθηκε με τον απόλυτο έλεγχο του κράτους. Η ολοκλήρωση του σχεδίου συντελέστηκε σε περισσότερες φάσεις της μεταπολεμικής ζωής, αν λάβει κανείς υπ’ όψιν του τη σταθερή συνέχεια εφαρμογής της ίδιας διαδικασίας κοινωνικής παραγωγής κρατικά κατασκευασμένου αστισμού και μικροαστισμού κατά τις επόμενες ιστορικές περιόδους, ήτοι της δικτατορίας, της Μεταπολίτευσης, της πρώτης περιόδου του ΠΑΣΟΚ, αλλά κυρίως κατά τη λεγόμενη (και σε πείσμα του φιλόδοξου τίτλου της) «εκσυγχρονιστική» περίοδο Κων. Σημίτη (1995-2004). Κατά το διάστημα της φθίνουσας εκσυγχρονιστικής αποδοτικότητας κυβερνήσεων Κων. Σημίτη, η ωρίμανση της οικονομίας σε συνδυασμό με μεγεθυμένους προϋπολογισμούς έργων και κοινοτικών επιδοτήσεων, κυρίως όμως με τη βοήθεια της εκρηκτικής χρηματιστηριακής άνθησης της τριετίας 1996-1999, οδήγησε στην ταχεία εμφάνιση μιας φρανκενσταϊνικής νεοπλουτικής τάξης, χωρίς αποσαφηνισμένη ταξική συνείδηση και με παντελή έλλειψη κοινωνικής και διευθυντικής ευθύνης. 
«Το έλλειμμα υπεύθυνης διευθυντικής συνείδησης, η ιστορική παρουσία της οποίας αποτελεί παρεπόμενο μιας σχετικής αυτονομίας της αστικής τάξης απέναντι στο κράτος, στην Ελλάδα αποτελεί καθ’ όλη τη μεταπολεμική περίοδο σταθερό δεδομένο του δημόσιου βίου. Κατά την πρώτη όμως δεκαετία του 21ου αιώνα σημείωσε κορύφωση ανάλογη με την περίοδο της δικτατορίας (1967-1974). Το πολιτικοκοινωνικό αυτό έλλειμμα αποτελεί την κυριότερη ίσως αιτία για την υποπαραγωγικότητα του πολιτικού συστήματος σε στρατηγική αίσθηση και ποιοτικές πολιτιστικές επιλογές. 

Η απουσία ιθύνουσας επιχειρηματικής δομής με συνειδητή κοινωνική και πολιτική συνυπευθυνότητα συνετέλεσε επίσης στην άνετη αναπαραγωγή των πελατειακών πολιτικών ηθών και στη ραγδαία επέκταση της οικονομικής διαφθοράς σε όλα τα μέτωπα της οικονομίας. Κυρίως όμως ευθύνεται για την ποιοτική έκπτωση του πολιτικού προσωπικού της τελευταίας εικοσαετίας. Η ρευστότητα της κοινωνικής δομής και η αενάως εκ των άνω μοχλευόμενη κοινωνική κινητικότητα αφ’ ενός δεν ευνοεί την αποκατάσταση ποιοτικών κριτηρίων δημόσιας στελεχιακής επιλογής (από τους εκ των άνω χαλκευμένους «επιχειρηματίες»), αφ’ ετέρου ευνοεί την αναπαραγωγή πολιτικού προσωπικού μειωμένης ηθικής και πολιτικής αντίστασης». 

Το πώς, λοιπόν, αυτή η κοινωνία θα μπορέσει αν ανταποκριθεί στις κοσμογονικές πολυεπίπεδες προκλήσεις του 21ου αιώνα αποτελεί ιστορικό ζητούμενο –το οποίο, αν λάβουμε υπ’ όψιν μας τον γνωστό ιστορικό Πωλ Κέννεντυ, δεν πρέπει απαραιτήτως να έχει και ευνοϊκή έκβαση. Εκτός και αν υπάρξει μια συνολική αφύπνιση για έξοδο από αυτήν την ολέθρια για τη χώρα κληρονομιά, που τόσο γλαφυρά ανατέμνει στο βιβλίο του ο συγγραφέας.
Πηγή: European business review

Monday, March 27, 2017

Καστοριάδης: Η αντίφαση του Nεοέλληνα

Η Αντιφατική ταυτότητα των Νεοελλήνων από τον Κορνήλιο Καστοριάδη
Τα κεντρικά στοιχεία του Ελληνικού δράματος είναι, από τη μία μεριά, η τριπλή αναφορά που περιέχει για μας η παράδοση: αναφορά στους αρχαίους Έλληνες, αναφορά στο Βυζάντιο, αναφορά στην λαϊκή ζωή και κουλτούρα, όπως αυτή δημιουργήθηκε στους τελευταίους αιώνες του Βυζαντίου και κάτω από την Τουρκοκρατία.

Από την άλλη μεριά, η αντιφατική και, θα μπορούσε να πει κανείς, ψυχοπαθολογική σχέση μας με τον δυτικοευρωπαϊκό πολιτισμό, που περιπλέκεται ακόμα περισσότερο από το γεγονός ότι ο πολιτισμός αυτός έχει μπει εδώ και δεκαετίες σε μία φάση έντονης κρίσης και υποβόσκουσας αποσύνθεσης.

Η διπλή και ταυτόχρονη αναφορά στην αρχαία Ελλάδα και στο Βυζάντιο, που αποτέλεσε το επίσημο «πιστεύω» του νεοελληνικού κράτους και του πολιτιστικού κατεστημένου της χώρας, οδήγησε και οδηγεί σε αδιέξοδο, κατά πρώτο και κύριο λόγο διότι οι δυο αυθεντίες που επικαλείται βρίσκονται σε διαμετρική αντίθεση μεταξύ τους. Ο αρχαίος ελληνικός πολιτισμός είναι πολιτισμός ελευθερίας και αυτονομίας, που εκφράζεται στο πολιτικό επίπεδο στην πολιτεία ελεύθερων πολιτών που συλλογικά αυτοκυβερνώνται και στο πνευματικό επίπεδο με την ακατάπαυστη επαναστατική ανανέωση και αναζήτηση. 

Ο βυζαντινός πολιτισμός από την άλλη, είναι πολιτισμός θεοκρατικής ετερονομίας, αυτοκρατορικού αυταρχισμού και πνευματικού δογματισμού. Στο Βυζάντιο δεν υπάρχουν πολίτες, αλλά υπήκοοι του αυτοκράτορα, ούτε στοχαστές, μόνο σχολιαστές ιερών κειμένων.

Η προσπάθεια συνδυασμού και συμφιλίωσης αυτών των δύο αυθεντιών λοιπόν, δεν μπορούσε παρά να νεκρώσει κάθε δημιουργική προσπάθεια και να οδηγήσει σε ένα στείρο σχολαστικισμό, όπως αυτός που χαρακτήριζε το πνευματικό κατεστημένο της χώρας επί ενάμισυ σχεδόν αιώνα μετά την ανεξαρτησία και που επαναλάμβανε τα χειρότερα μιμητικά στοιχεία του Βυζαντίου.

Καθ’ όσο ξέρω, είμαστε ο μόνος λαός με μεγάλο πολιτιστικό παρελθόν που πρόσφερε στον κόσμο το γελοίο και θλιβερό θέαμα προσπάθειας τεχνητής επαναφοράς της γλώσσας που μιλιόταν πριν από 25 αιώνες. Ούτε οι Ιταλοί προσπάθησαν να ξαναζωντανέψουν τα λατινικά, ούτε οι Ινδοί τα σανσκριτικά. Και είναι εξίσου χαρακτηριστικό ότι ενώ η ∆υτική Ευρώπη, στους δυο περασμένους αιώνες εγέννησε δεκάδες λαμπρούς ελληνιστές, μόνο τρία ονόματα έχουμε που μπορούν να σταθούν αχνά στο ίδιο επίπεδο με αυτούς: Τον Κοραή, τον Βερναρδάκη και τον Συκουτρή -τον οποίο Συκουτρή οδήγησε χαρακτηριστικά σε αυτοκτονία ο φθόνος και το μίσος των κηφήνων τού εν Αθήνησι Πανεπιστημίου.

Περηφανευόμαστε ότι είμαστε απόγονοι των αρχαίων, αλλά για να μάθουμε τι έλεγαν και τι ήταν οι αρχαίοι πρέπει να προσφύγουμε σε ξένες εκδόσεις και σε ξένες μελέτες. Αυτή η ίδια στάση έκανε ασφαλώς επίσης αδύνατη τη γονιμοποίηση της λαϊκής παράδοσης και την μεταφορά της στο χώρο της έντεχνης παιδείας, με εμφατική εξαίρεση την ποίηση. Αρκεί να σκεφθεί κανείς ότι ο τεράστιος μουσικός πλούτος της λαϊκής μουσικής σε μελωδίες, ρυθμούς, κλίμακες και όργανα, έμεινε νεκρός στα χέρια των νεοελλήνων συνθετών, όπως έμεινε άχρηστος και ο αρχιτεκτονικός και διακοσμητικός πλούτος της λαϊκής παράδοσης.

Τέλος, αυτή η αναφορά στα δύο μεγάλα παρελθόντα, με τον αποστειρωτικό τρόπο που ετέθη, είναι στη ρίζα της σχιζοφρενικής μας σχέσης με τον δυτικοευρωπαϊκό πολιτισμό, του συνδυασμού ενός κακομοιριασμένου αισθήματος κατωτερότητας και μιας ψωροπερήφανης και αστήρικτης αυθάδειας.

Έτσι παίρνουμε από τους ξένους τις BMW, τις τηλεοράσεις, τα κατεψυγμένα, κ.λπ. χωρίς να μιλήσω για τα πακέτα Ντελόρ, και τους βρίζουμε για την υποδούλωσή τους στην τεχνική και στον ορθολογισμό τους. Πράγματα που η ∆ύση βέβαια δεν περίμενε τους νεοφώτιστους ελληνοορθόδοξους για να τα κριτικάρει και να τα καταγγείλει η ίδια, και που δεν απαλείφονται με μια ετήσια εκδρομή στο Άγιο Όρος».

Κορνήλιος Καστοριάδης, διάλεξη στον Τριπόταμο Τήνου 20/08/1994.

Ο Κορνήλιος Καστοριάδης (Κωνσταντινούπολη, 11 Μαρτίου 1922-Παρίσι, 26 Δεκεμβρίου 1997) ήταν Έλληνας φιλόσοφος, οικονομολόγος, επαγγελματίας ψυχαναλυτής από το 1973 και διευθυντής σπουδών στην Ανώτατη Σχολή για τις Κοινωνικές Επιστήμες. Συγγραφέας του έργου «Η Φαντασιακή Θέσμιση της Κοινωνίας», διευθυντής σπουδών στη Σχολή Ανωτέρων Σπουδών Κοινωνικών Επιστημών του Παρισιού από το 1979, και φιλόσοφος της αυτονομίας, υπήρξε ένας από τους μεγαλύτερους στοχαστές του 20ού αιώνα.
Πηγή: doctv.gr