Έξεστι Κλαζομενίοις ασχημονείν

Οι Κλαζομενές ήταν μια σπουδαία, πλούσια και ισχυρή πόλη, σύμμαχος της Σπάρτης, κτισμένη επί της ακτής της Ιωνίας, πλησίον της ομώνυμης νησίδας, περίπου στην ευθεία που συνδέει τη Χίο με τη Σμύρνη. Από εκεί καταγόταν ο διάσημος φιλόσοφος Αναξαγόρας (490-428 π.Χ.), φίλος του Περικλή.

Σε κάποια χρονική στιγμή επισκέφθηκαν τη Σπάρτη απεσταλμένοι των Κλαζομενίων. Κατά την παραμονή τους στη Σπάρτη η συμπεριφορά τους ήταν αυτό που σήμερα θα λέγαμε συμπεριφορά “χωριάτη”, άσεμνου και χυδαίου, που ούτε γνωρίζει, ούτε ενδιαφέρεται να ακολουθήσει κανόνες συμπεριφοράς και έθιμα καλής διαγωγής, ελαττώματα για τα οποία είχαν γενικώς κακό όνομα οι Κλαζομένιοι. Μεταξύ των άλλων, τους καταλογίζουν ότι, κατά την παραμονή τους στη Σπάρτη, “ελέρωσαν” (άλλοι λένε ότι μαύρισαν με καπνιά) τους θώκους των εφόρων, που βρίσκονταν στον χώρο της εκκλησίας του δήμου.

Οι Σπαρτιάτες μαθημένοι στην πειθαρχία και την αυστηρή τήρηση των νόμων, δυσφορούσαν, τόσο με τους Κλαζομένιους για την απαράδεκτη συμπεριφορά τους, όσο και με τους εφόρους για την ανοχή τους σ΄αυτή τη διαγωγή.

Οι Έφοροι βρέθηκαν σε δύσκολη θέση, γιατί δεν ήθελαν να χαλάσουν τις σχέσεις της Σπάρτης με μια σημαντική συμμαχική πόλη, ενώ εξ άλλου ανεγνώριζαν την δικαιολογημένη αγανάκτηση των Σπαρτιατών, τους οποίους δεν ήθελαν να συνηθίσουν στην ανοχή της απειθερχίας και της αυθαιρεσίας απέναντι του νόμου. Αντέδρασαν λοιπόν με τον εξής τρόπο: έβαλαν τον κήρυκα να περιφέρεται στην πόλη κεφωνίζοντας “έξεστι Κλαζομενίοις ασχημονείν”, δηλαδή επιτρέπεται στους Κλαζομένιους να κάνουν απρέπειες. Με τον τρόπο αυτόν πετύχαιναν δύο στόχους:

– “νομιμοποιούσαν” τη συμπεριφορά των Κλαζομενίων, που είχαν πια την ειδική “κατ΄εξαίρεσιν” άδεια να συμπεριφέρονται διαφορετικά από τους άλλους και να ασχημονούν

– “χτυπούσαν καμπανάκι” για τους Κλαζομένιους, που όσο “βλάχοι” κι αν ήταν, καταλάβαιναν ότι δεν φέρονται σωστά και ότι η διαγωγή τους ενοχλεί.

Η φράση παρέμεινε έκτοτε παροιμιώδης και χρησιμοποιείται συχνά ως τις μέρες μας. Αν κάποιος συκοφαντείται ή κατηγορείται αδίκως ή ίσως κι αν θέλει απλώς να δείξει ότι αυτό συμβαίνει, απαντά στις κατηγορίες λέγοντας “έξεστι (τοις) Κλαζομενίοις ασχημονείν” που δείχνει την έκφραση μιας περιφρόνησης και σημαίνει περίπου “από τέτοιας ποιότητας ανθρώπους, σαν τους κατηγόρους μου, είναι αναμενόμενο, μόνο τέτοια συμπεριφορά μπορείς να περιμενεις” ή ίσως “δεν αξίζει να ασχοληθώ και να απαντήσω σε γνωστούς συκοφάντες” ή ενδεχομένως “είναι γνωστό ότι αυτός που με κατηγορεί είναι σεσημασμένος για απρέπεια και χυδαιότητα” ή κάτι παρόμοιο. Οι “Κλαζομένιοι” στην συγκεκριμένη περίπτωση είναι οι χυδαίοι, οι άεμνοι, οι έτοιμοι να “λερώσουν θώκους” ασχημονούντες.

Οι Λατίνοι χρησιμοποιούσαν μια διαφορετική φράση, όχι ακριβώς με την ίδια έννοια, αλλά με την ίδια πρόθεση, για να απαντήσουν σε ορισμένες αστήρικτες κατηγορίες: “Υπάρχουν κατηγορίες που είναι για σένα ο καλύτερος έπαινος”.

Τις πιο πολλές φορές η παραπάνω φράση ισχύει, είναι πιο σωστή, πιο κοντά στην αρχαία φράση του τίτλου μας και μπορεί να λεχθεί, λιγάκι τροποποιημένη: “Υπάρχουν άνθρωποι, που η κατηγορία τους είναι για σένα ο καλύτερος έπαινος”.

Πηγή: Θόδωρος Βουδικλάρης , capital.gr

Για τα μεγάλα πράγματα

Για να επιτύχουμε μεγάλα πράγματα, δεν πρέπει μόνο να δρούμε, αλλά και να ονειρευόμαστε, όχι μόνο να σχεδιάζουμε, αλλά παράλληλα να πιστεύουμε.

Ανατόλ Φρανς
Γάλλος ακαδημαϊκός (1844 – 1924)
Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας 1921

Αλήθεια

Μια αρχαία Κινέζικη παροιμία αναφέρει ότι: «Η αλήθεια υπάρχει, το Ψέμα πρέπει να εφευρεθεί».

«Aπό τότε που έμαθα να λέω ψέματα δεν πιστεύω κανένα!», ακούστηκε στην ταινία «Ο καιρός των Τσιγγάνων».

Η τιμωρία του ψεύτη δεν είναι ότι δεν τον πιστεύουν, αλλά ότι αυτός δεν μπορεί να πιστέψει.
Τζορτζ Μπέρναρντ Σω
(1856 – 1950)
Ιρλανδός δραματουργός

«Πιστέψτε εκείνους που ψάχνουν την αλήθεια και αμφισβητήστε εκείνους που τη βρήκαν».

Αντρέ Ζιντ (1869 -1951)

Γάλλος συγγραφέας

«Ο χρόνος είναι ο κήρυκας της αλήθειας»।

.

Μάρκος Τύλλιος Κικέρων

(106 π.Χ. – 43 π.Χ.)

Ιταλός ρήτορας, συγγραφέας,

πολιτικός
.
«Το πιο πιστό γνώρισμα της αλήθειας είναι η απλότητα και η σαφήνεια. Το ψέμα πάντα είναι περίπλοκο, πολύλογο και έχει εξεζητημένο ύφος».

Λέων Τολστόι

(1828 – 1910)

Ρώσος συγγραφέας
.
«Η αναζήτηση της αλήθειας έχει περισσότερη αξία, από την κατοχή της αλήθειας.

Γκότχολντ Λέσσινγκ (1729 – 1781), Γερμανός συγγραφέας

«Μετά από την αλήθεια, δεν υπάρχει τίποτα πιο ωραίο από τη φαντασία».

.

Ματάντο ντε Άσις, Βραζιλιάνος συγγραφέας

«Να λες την αλήθεια σε μερικούς ανθρώπους είναι το ίδιο σαν να κατευθύνεις της ακτίνες του φωτός στη φωλιά της κουκουβάγιας: το φως θα ενοχλήσει τα μάτια τους και θα βγάζουν της κραυγές τους».

.

Ντνί Ντιντερό (1713 – 1784), Γάλλος φιλόσοφος

Δημοκρατία

"Η Δημοκρατία μας αυτοκαταστρέφεται διότι κατεχράσθη το δικαίωμα της ελευθερίας και της ισότητας, διότι έμαθε τους πολίτες να θεωρούν την αυθάδεια ως δικαίωμα, την παρανομία ως ελευθερία, την αναίδεια του λόγου ως ισότητα και την αναρχία ως ευδαιμονία".

Ισοκράτης (436 π.Χ-338 π.Χ.)
Σπουδαίος ρήτορας της αρχαιότητας. Γεννήθηκε στην Αθήνα το 436 πΧ και έζησε την περίοδο του Πελλοποννησιακού πολέμου.

Αριστοτέλης

Ο Αριστοτέλης ο ιδρυτής της Περιπατικής Σχολής, με τον περίφημο ορισμό του για την Τραγωδία :

*

" Έστιν ούν τραγωδία μίμησις πράξεως σπουδαίας και τελείας, μέγεθος εχούσης, ηδυσμένω λόγω, χωρίς εκάστου των ειδών εν τοίς μορίοις, δρώντων και ού δι' απαγγελίας, δι' ελέου και φόβου περαίνουσα τήν τών τοιούτων παθημάτων κάθαρσιν",

*

παρομοιάζει τη συγκίνηση που μας προξενεί η παράσταση μιας τραγωδίας με τη θεραπευτική αγωγή.

Μια τραγωδία βγάζει στο φως εκείνα τα πάθη της ψυχής μας που αναφέροται στο περιεχόμενο της και τα καθαρίζει, δηλαδή καθαρίζει την ψυχή μας ως προς αυτά τα πάθη.

.

Η κάθαρση για τον Αριστοτέλη αποτελεί τον εξαγνισμό των παθημάτων μας.

Το ερώτημα τώρα που τίθεται είναι: Εμάς ποιος θα μας εξαγνίσει από την άκρατη ασυναρτησία που μας περιβάλλει και θα μας λυτρώσει από τα επαναλαμβανόμενα, τραγικά παθήματά μας;

.

Ένας πολύ μεταγενέστερος του Αριστοτέλη είχε πει πολύ εύστοχα ότι: "Η ζωή είναι τραγική γι' αυτούς που αισθάνονται και κωμική γι' αυτούς σκέφτοναται".

Η αλήθεια φαίνεται, να είναι ότι, η ζωή πολλέ φορές είναι μάλλον κωμικοτραγική...

Μια θέση στον Παράδεισο

Στο βάθος, η ζωή είναι η τέχνη να βλέπεις πέρα από τα φαινόμενα. Το έργο τέχνης της ζωής μας καλύπτεται συχνά από φόβους, ενοχές, επιφυλάξεις.

Πάουλο Κοέλο

Γνώθι σαυτόν

Στον πρόναο του Ναού του Απόλλωνος στους Δελφούς, ανεγράφοντο τα δύο περίφημα Δελφικά παραγγέλματα, "ΓΝΩΘΙ ΣΑΥΤΟΝ" και "ΜΗΔΕΝ ΑΓΑΝ", εκατέρωθεν του ιερού γράμματος "Ε".

*

Τα Δελφικά αυτά παραγγέλματα, μαζί με άλλα 145 ακόμη, 147 συνολικά ήταν οι υποθήκες που παρέδωσαν οι Επτά Σοφοί στις επερχόμενες γενιές, "ωφελήματα ανθρώποις ες βίον".