Thursday, January 16, 2020

Οι ζηλωτές της ποιότητας των δελτίων ειδήσεων του ΡΙΚ

Του Φοίβου Νικολαΐδη
Σε πρόσφατη ανακοίνωση του Δ.Σ. του ΟΠΕΚ (Όμιλος Προβληματισμού για τον Εκσυγχρονισμό της Κοινωνίας), για τα δελτία ειδήσεων του ΡΙΚ, αναφέρεται μεταξύ άλλων ότι: «Ο τρόπος που προσεγγίζει τα Δελτία Ειδήσεων το ΡΙΚ δεν είναι ένα ‘ιδιωτικό’ ζήτημα. Η Δημόσια Ραδιοτηλεόραση στηρίζεται από τα δημόσια οικονομικά, συνεπώς έχει αυξημένη ευθύνη, να ανταποκρίνεται σε κριτήρια ευρείας αποδοχής».  

Για το Δ.Σ. του ΟΠΕΚ, «Τα Δελτία Ειδήσεων του ΡΙΚ, εμφανίζουν αδυναμίες και κενά, τα οποία σχετίζονται κυρίως με την αξιολόγηση και την ιεράρχηση των ειδήσεων. Πέρα από αυτό, το ΡΙΚ μέσα από τη δημοσιογραφική του δράση έχει ευθύνη να παράγει δικές του ειδήσεις, χρήσιμες και αναγκαίες στον Κύπριο πολίτη. Δελτίο Ειδήσεων, όπως αυτό του ΡΙΚ,  γεμάτο με ανακοινώσεις κομμάτων δεν είναι Δελτίο Ειδήσεων, αλλά δελτίο αναμετάδοσης κομματικών θέσεων».

Τα πολύ σοβαρά ζητήματα της ανεξαρτησίας και της ποιότητας των ΜΜΕ απασχολούν συνέχεια χώρες με υψηλά επίπεδα δημοκρατικού δημόσιου βίου, αφού πουθενά στον κόσμο δεν υπάρχει ραδιοτηλεοπτική αθωότητα, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά την εμπλοκή της στα πολιτικά δρώμενα μιας χώρας.

Δικαιολογημένα, οι συζητήσεις για το ρόλο του ΡΙΚ είναι ανεξάντλητες αφού τα προβλήματα της δημόσιας Ραδιοτηλεόρασης είναι ατελεύτητα, παρά τον σημαντικό ρόλο που πρέπει, να διαδραματίζει στην έγκυρη ενημέρωση, στην επιμόρφωση και στην ψυχαγωγία του Κυπριακού λαού.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Πρωτόκολλο της Συνθήκης του Άμστερνταμ καθιστά σαφές ότι το σύστημα της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης στα κράτη μέλη είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με τις δημοκρατικές, κοινωνικές και πολιτιστικές ανάγκες της κοινωνίας και όχι του κράτους (εξουσίας) και των παρατρεχάμενων της.

Υπάρχουν εξ’ άλλου, σωρεία μελετών, εκθέσεων, αλλά και ψηφισμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, του ΟΗΕ, της ΟΥΝΕΣΚΟ και άλλων διεθνών οργανισμών για τη λειτουργία και το ρόλο των ΜΜΕ σε μια ευνομούμενη δημοκρατία, πέραν των προσωπικών απόψεων του Δ.Σ. του ΟΠΕΚ…

Το ισχύον σήμερα νομοθετικό πλαίσιο -αναλλοίωτο και σχεδόν αυτούσιο από την εποχή της Αποικιοκρατίας- για τη λειτουργία της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης είναι ήδη ξεπερασμένο. Η Κύπρος είναι ίσως η μοναδική χώρα στην Ε.Ε. που θεσμοθέτησε από το 1985 τι είναι είδηση! Για δεκαετίες τώρα, εκκρεμεί το αίτημα της ρύθμισης, η οποία δεν υπήρξε από τη γέννηση της ιδιωτικής τηλεόρασης το 1993. Και μετά συζητάμε για αντικειμενική ενημέρωση…

Απέχοντας μακράν ακόμη από μια πολιτεία που εξυπηρετεί πρωτίστως τον πολίτη και δευτερευόντως τα ειδικά συμφέροντα και σκοπιμότητες,  το που οδηγείται κάθε τόσο το ΡΙΚ, εξαρτάται βασικά από αυτούς που ορίζουν τους κανόνες του παιγνιδιού… και όχι τους πολίτες  που είναι ο μέγας χορηγός, όπως πολύ σωστά χαρακτηρίζονται.

Είναι παράδοξο όμως, να γράφεται ότι η δημόσια ραδιοτηλεόραση έχει ευθύνη να είναι αντικειμενική, αμερόληπτη και επιπέδου, αλλά, ταυτόχρονα, να μην απαιτείται το ίδιο και από τα ιδιωτικά ΜΜΕ. Να μην επιδιώκεται δηλαδή, η καθολική, ποιοτική αναβάθμιση του ραδιοτηλεοπτικού τοπίου.

Ποιος άραγε επιχορηγεί τα ιδιωτικά κανάλια; Δεν είναι πάλι ο καταναλωτής μέσω των τηλεοπτικών δικαιωμάτων, συνδρομών και των διαφημίσεων που επιβαρύνει το κόστος των διαφόρων προϊόντων αγαθών και υπηρεσιών που αγοράζουν οι καταναλωτές;

Οι ζηλωτές για την ποιότητα των  δελτίων ειδήσεων του ΡΙΚ, αν ενδιαφέρονται πραγματικά για μια ανεξάρτητη, ακομμάτιστη δημόσια ραδιοτηλεόραση, τότε, θα πρέπει, να απαιτούν τον εκσυγχρονισμό, της νομοθεσίας που αφορά τη λειτουργία της.

Σωστή πληροφόρηση, βασισμένη στα εθνικά συμφέροντα σημαίνει πολύ περισσότερα από ότι παρουσιάζονται σήμερα και όχι φυσικά αυτά που έχει υπόψη του το Δ.Σ. του ΟΠΕΚ.

Φαίνεται ότι υπάρχει ακόμη μεγάλη δυσκολία στο να ενσκήψουμε με εκσυγχρονιστική διάθεση και ουσιαστική προσέγγιση στα προβλήματα που ταλανίζουν τον τόπο και όχι αποσπασματικά με ιδιοτέλεια.

Άλλο να ζητάς ουσιαστικό εκσυγχρονισμό για το γενικότερο όφελος του τόπου κι άλλο να ζητάς μεμονωμένα αλλαγές στα δελτία ειδήσεων, χωρίς τις απαραίτητες προεκτάσεις, που έκδηλα παραπέμπουν στην αναχρονιστική νοοτροπία, της σκοπιμότητας... Γιατί, τελικά, το κίνητρο είναι αυτό που δίνει χαρακτήρα στις πράξεις και στα λόγια μας. Οτιδήποτε άλλο είναι διάτρητο.  

Φοίβος Νικολαΐδης
Πρώην Μέλος Δ.Σ. ΡΙΚ 

Για τις κουκουβάγιες που κλαίνε...

Ψεκασμένοι και αγιασμένοι εν έτει 2019…

Δεν ξέρω εάν εμπίπτει στην κατηγορία του θρησκευτικού φανατισμού ή της τρικυμίας εν κρανίω, αλλά, διαβάζοντας το σημερινό σας άρθρο «Ξερόλες και φανατικοί…» (Φιλελεύθερος 13.1.2020) θυμήθηκα μια πρόσφατη τηλεοπτική εκπομπή (29.11.2019) με θέμα «Κακοδαιμονίες και Προλήψεις», όπου τηλεθεατής ρωτούσε αγωνιωδώς, εάν οι τρεις κουκουβάγιες που κλαίνε έξω από το παράθυρο του κάθε βράδυ, προμηνύουν κάτι κακό, αφού οι παλιοί πίστευαν ότι είναι θάνατος. Κάλεσε μάλιστα και την Υπηρεσία Θήρας για να τον προστατέψει, διώχνοντας τα πουλιά αυτά!

Η επιστημονική συνεργάτιδα του Σταθμού, δρ Αρετή Δημοσθένους καθησύχασε τον αναστατωμένο τηλεθεατή, λέγοντας του επί λέξει τα εξής: «Εάν φοβάται πολύ, μπορεί, να βάλει στις κουκουβάγιες λίγο αγιασμό μέσα να πιούν ή να τις ραντίσει με αγιασμό… και συμπλήρωσε:  Όταν φοβόμαστε ότι ένα ζώο θα μας κάνει κακό, να του βάλουμε λίγο αγιασμό σε πιατάκι να πιεί, από αυτόν που ραντίζουμε, όχι των Θεοφανείων!!!

Σύνδεσμος για του λόγου το αληθές: https://www.youtube.com/watch?v=HAwfyaNX84k
(στο 29:40 λεπτό).

Τελικά, δεν ξέρω πόσοι είναι οι προβληματικοί σ’ αυτόν τον τόπο, που παρουσιάζονται ως προβληματισμένοι, αλλά, μάλλον, θα πρέπει, να είναι πολύ περισσότεροι από ότι νομίζουμε… 
Φοίβος Νικολαΐδης
Λευκωσία 

Το κλάμα της λύκαινας, Γιαννούλας Άδωνη

 Μέσα στους λυγμούς της σιωπής...
Με κέρασε η ζωή να πιώ κρασί...
Με κέρασε να πιω τον ουρανό...
Και γω μονάχη πως ν αναστηθώ...
Μέσα στα σοκάκια της ψυχής...
Ούρλιαζε τα βράδυα η βροχή...
Ούρλιαζε να βρει παρηγοριά...
Χωρίς εσένα έμοιαζε...
Να ζει στο πουθενά...

ΓΙΑΝΝΟΥΛΑ ΆΔΩΝΗ

Monday, January 13, 2020

How Turkish coffee destroyed an empire

By Sarah Jilanii 

Kahve was a favourite drink of the Ottoman Empire’s ruling class. Little did they know it would one day hasten the empire’s demise

It’s known as Greek coffee to Greeks and Cypriots, Bosnian coffee to Bosnians, Armenian coffee to Armenians, Arabic coffee to Arabs, and Turkish coffee to Turks, Croatians, Albanians and Serbs. But in the mid-16th century, it was just kahve – coffee. At the time, these people were ruled over by the Ottoman Empire, which swept kahve-lovers from south-eastern Europe to Persia into its wide embrace. But by the early years of the 19th century, the empire was beginning to fracture. Kahve played a little-known role in its eventual demise.

Coffee came to Turkey during the reign of Sultan Suleiman the Magnificent. When the man he despatched to govern Yemen came across an energising drink known there as qahwah, he brought it back to the Ottoman court in Constantinople, where it was an instant hit. A palace kahveci usta, or coffee-master, might have tens of assistants helping him grind Arabica beans into an extra-fine powder similar in texture to today’s instant espresso. This was then boiled in copper pots called cezves. The resulting drink – bitter, black and topped with a thin layer of froth created by pouring it quickly – was served in small porcelain cups. To balance its bitterness, legend has it, Suleiman’s wife, Hürrem Sultan, took her kahve with a glass of water and a square of Turkish Delight – which is how it is served in Turkey today.

Not everyone, however, believed that the Koran permitted Muslims to drink this stimulating new beverage. Although Islamic scripture doesn’t specifically mention coffee, one hardline cleric in Suleiman’s court issued a fatwa against the drink on the grounds that consuming anything burnt was forbidden. But that didn’t dampen its appeal. The first public coffee house, or kahvehane, was founded in Istanbul in 1555 by two Syrian merchants. Soon, nearly one in six shops in the city – ranging in size from small neighbourhood cafés to large community centres – served coffee. Gradually, kahve percolated through to the far reaches of the empire.
Turkish delight The owner of an antique shop in the Grand Bazaar in Istanbul sips a cup of Turkish coffee
Coffee houses gave men somewhere to congregate other than in homes, mosques or markets, providing a place for them to socialise, exchange information, entertain – and be educated. Literate members of society read aloud the news of the day; janissaries, members of an elite cadre of Ottoman troops, planned acts of protest against the Sultan; officials discussed court intrigue; merchants exchanged rumours of war. And the illiterate majority listened in. In the coffee houses they were introduced to ideas that spelled trouble for the Ottoman state: rebellion, self-determination and the fallibility of the powerful.

It wasn’t long before the authorities began to regard the kahvehane as a threat. Some sultans installed spies in coffee houses to gauge public opinion; others, like Murad IV, an early-18th-century sultan, tried shutting them down altogether. But they were too profitable. When simmering nationalist movements came to a boil throughout Ottoman lands in the 19th century, the popularity of coffee houses burgeoned. Ethnic groups in European regions of the empire with an Eastern Orthodox Christian majority started agitating for independence. Nationalist leaders planned their tactics and cemented alliances in the coffee houses of Thessaloniki, Sofia and Belgrade. Their caffeine-fuelled efforts succeeded with the establishment of an independent Greece in 1821, Serbia in 1835, and Bulgaria in 1878. The reign of kahve was over.

The different nations added signature twists to the drink: Greeks make it with mastic, a plant resin; Croatians caraway seeds; Arabs infuse it with cardamom and serve it in small cups without handles called finjans. Even when taken sade, or plain, the flavour profile depends on the roast; the medium-to-darker beans of the Turkish variety produce coffee with an earthy taste, smoky notes and thick texture. When you drain your cup, you will see fine grains coating the bottom. The effects soon hit. Emperors of the world, beware.

Sarah Jilanii 
is an arts and culture writer in Istanbul

Alamy, Getty

Source: The Economist