Βάσος Βασιλείου
«Θερμό» αναμένεται να είναι το φθινόπωρο σχετικά με τη μείωση του αριθμού των αντιδημάρχων, με τον υπουργό Εσωτερικών, Κωνσταντίνο Ιωάννου, να αναλαμβάνει σχετική πρωτοβουλία με επαφές με όλους τους εμπλεκόμενους. Όπως πληροφορείται ο «Φ», ο υπουργός θα βολιδοσκοπήσει τόσο την Ένωση Δήμων όσον και τα κοινοβουλευτικά κόμματα ως προς το τι σκέφτονται σχετικά με το πιο πάνω θέμα.
Πληροφορίες του «Φ» αναφέρουν, πως ο κ. Ιωάννου, θα επικεντρωθεί, ανάμεσα σε άλλα, στο αντιπαραγωγικό της συντήρησης 93 αντιδημάρχων, οι οποίοι, σε κάποιες περιπτώσεις, βρίσκονται και σε αντιπαράθεση με τους οικείους δημάρχους.
Ένα κλασικό παράδειγμα αποτελεί ο Δήμος Πόλεως Χρυσοχούς με 13 αντιδημάρχους, κάποιοι εκ των οποίων βρίσκονται σε διαρκή αντιπαράθεση με τον δήμαρχο διαμαρτυρόμενοι για υποβάθμισή τους, ενώ τον επικρίνουν για προσλήψεις και άλλες ενέργειές του. Προβλήματα, τα οποία οδηγούν σε δυσλειτουργία, παρατηρούνται και σε άλλους δήμους, αν και σε μικρότερο βαθμό.
Πέραν της συγκεκριμένης πτυχής, ο υπουργός Εσωτερικών αναμένεται να εγείρει και θέμα κόστους λειτουργίας των δήμων για το κράτος και κατ’ επέκταση για τους φορολογούμενους πολίτες, υπό την έννοια ότι κάθε χρόνο οι φορολογούμενοι καταβάλλουν περίπου €2,5 εκατ. για τη μισθοδοσία των 93 αντιδημάρχων.
Το ερώτημα, «πόσοι αντιδήμαρχοι ενδείκνυται να υπάρχουν», η εκτίμηση που υπάρχει είναι ότι ιδανικό σενάριο θα ήταν η ύπαρξη ενός αντιδημάρχου σε κάθε δήμο. Ωστόσο, κάτι τέτοιο θεωρείται αδύνατο να υιοθετηθεί, τουλάχιστον στο παρόν στάδιο.
Η ενδιάμεση προσέγγιση παραπέμπει σε αριθμό μεταξύ 35-45 αντιδημάρχους, όχι επειδή θεωρείται ότι ο αριθμός αυτός ανταποκρίνεται στις ανάγκες λειτουργίας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, αλλά ως «χρυσή τομή» για να αποφευχθούν έντονες αντιπαραθέσεις οι οποίες τελικά να εκτροχιάσουν την όποια προσπάθεια μείωσης του αριθμού τους.
Οι υποστηρικτές της δραστικής μείωσης του αριθμού των αντιδημάρχων επικαλούνται το παράδειγμα του Δήμου Στροβόλου, ο οποίος επειδή δεν συνενώθηκε με άλλη τοπική Αρχή, εκλέγει μόνο έναν αντιδήμαρχο παρ’ όλον ότι είναι ο δεύτερος σε μέγεθος (από πλευράς πληθυσμού) δήμος της Κύπρου. Μάλιστα, υποδεικνύουν πως το γεγονός ότι διαθέτει μόνο έναν αντιδήμαρχο, δεν προκαλεί προβλήματα δυσλειτουργίας.
Εναλλακτικό σενάριο, το οποίο δυνατόν να τεθεί, αφορά σύνδεση του αριθμού των αντιδημάρχων με τον πληθυσμό του κάθε δήμου. Όπως μας υπεδείχθη, θα μπορούσε να εκλέγεται ένας αντιδήμαρχος σε δήμους με πληθυσμό κάτω των 20.000 κατοίκων και 2-3 αντιδημάρχοι όταν ο πληθυσμός υπερβαίνει τις 20.000. Βεβαίως, κάτι τέτοιο συνεπάγεται δραστική μείωση των αντιδημάρχων στους δήμους Πόλεως Χρυσοχούς και Λευκάρων.
Σημειώνεται ότι ο Δήμος Πόλεως Χρυσοχούς διαθέτει 13 αντιδημάρχους. Εξάλλου, ο Δήμος Λευκάρων διαθέτει 7 αντιδημάρχους. Ο Δήμος Δυτικής Λεμεσού διαθέτει 8 αντιδημάρχους, ενώ σχετικά μεγάλο αριθμό αντιδημάρχων διαθέτουν και άλλοι δήμοι με σχετικά μικρό αριθμό κατοίκων.
Μια άλλη πτυχή την οποία αναμένεται να εγείρει ο υπουργός Εσωτερικών, αφορά τον ρόλο των αντιδημάρχων όπως αυτοί θα προκύψουν με τη νέα ρύθμιση, νοουμένου ότι θα εγκριθεί. Συγκεκριμένα, ο υπουργός Εσωτερικών φέρεται να έχει την άποψη, πως οι αντιδήμαρχοι δεν πρέπει να εκπροσωπούν συγκεκριμένο δημοτικό διαμέρισμα στο οποίο πιθανώς να δίνουν το βάρος τους, αλλά το σύνολο του δήμου.
Ο κ. Ιωάννου θεωρεί, πως ο κάθε αντιδήμαρχος πρέπει να αναλάβει κάποιον συγκεκριμένο τομέα (π.χ. καθαριότητα, πολιτισμός κ.ο.κ.), αντί να εκπροσωπεί μόνο το δημοτικό διαμέρισμα από το οποίο προέρχεται. Με τη συλλογιστική αυτή εκτιμάται ότι θα αποτραπούν ή και θα εκλείψουν αντιπαραθέσεις μεταξύ των αντιδημάρχων των διαφόρων διαμερισμάτων του ιδίου δήμου.
Για την υλοποίηση της πιο πάνω υπό εξέταση ρύθμισης θεωρείται απαραίτητη η έγκριση της Ένωσης Δήμων, υπό την έννοια ότι συνεπάγεται εκχώρηση κάποιων αρμοδιοτήτων των δημάρχων στους αντιδημάρχους.
Λαμβάνουν από €717 μέχρι €2.987 μηνιαίως, ανάλογα με τον πληθυσμό του κάθε δήμου
Όσον αφορά την ταμπακέρα, δηλαδή το κόστος μισθοδοσίας των αντιδημάρχων, με βάση τη νομοθεσία και τις τελευταίες εκλογές, οι μισθοί των 93 αντιδημάρχων κυμαίνονται μεταξύ €717 μέχρι €2.987 μηνιαίως, αναλόγως του πληθυσμού του κάθε δήμου. Σημειώνεται, πως και οι πιο πάνω αντιμισθίες είναι ήδη μειωμένες, αν ληφθεί υπόψιν πως στο αρχικό νομοσχέδιο προβλεπόταν αντιμισθία 50% της αντιμισθίας του δημάρχου για όλους τους αντιδημάρχους.
Ωστόσο, στην πορεία επικράτησε η θέση, πως θα ήταν προκλητικό ένας αντιδήμαρχος ενός δημοτικού διαμερίσματος με 50-100 ψηφοφόρους να πληρώνεται με περίπου €2.500 μηνιαίως, χωρίς να έχει ουσιαστικές αρμοδιότητες.
Αξίζει να σημειωθεί, πως με βάση το αρχικό σενάριο, οι απολαβές των αντιδημάρχων θα κυμαίνονταν στο 50% των απολαβών των δημάρχων που φτάνουν τις €65.000 τον χρόνο, με τη συνολική μισθοδοσία να ανεβαίνει σε €1,3 εκατ. Με βάση το σενάριο αυτό, οι απολαβές κάθε αντιδημάρχου θα ήταν €32.500, με το συνολικό ποσόν να εκτοξεύεται στα €3 εκατ.
Για σκοπούς ολοκληρωμένης εικόνας πρέπει να λεχθεί, ότι οι απολαβές των αντιδημάρχων είχαν χρησιμοποιηθεί σαν «κράχτης» για να δεχθούν οι επηρεαζόμενοι κοινοτάρχες να ενσωματωθούν οι κοινότητες τους στους 20 νέους δήμους.
Οι ρυθμίσεις αυτές συζητούνταν επί προηγούμενης κυβέρνησης και όταν ανέλαβε η νέα κυβέρνηση, ο υπουργός Εσωτερικών έθεσε θέμα μείωσης των αρχικών προτεινόμενων απολαβών, κάτι το οποίο τελικά πέρασε και από τη Βουλή.
Όπως πληροφορείται ο «Φ», αν ο υπουργός δεν βρει ανταπόκριση στην προσπάθεια του, θα καταθέσει σχετική εισήγηση στη Βουλή, οπόταν η ευθύνη μετατίθεται στα κόμματα.
Πέραν του θέματος των αντιδημάρχων, ακόμη πιο «καυτό» είναι το θέμα του αριθμού των δήμων, αλλά οι συσχετισμοί (από κομματικής απόψεως) είναι τέτοιοι ώστε, πέραν του ότι είναι δύσκολο να το αγγίξει κανείς, αυτός που θα το κάνει θεωρείται δεδομένο ότι θα έχει πολιτικό κόστος.
Όπως είναι γνωστό, Βρετανοί ειδικοί οι οποίοι μελέτησαν το όλο θέμα, κατέληξαν ότι πέντε δήμοι θα ήταν αρκετοί για την Κύπρο. Στην πορεία, έγινε λόγος για δέκα και τον Νοέμβριο του 2020 ο τότε υπουργός Εσωτερικών, Νίκος Νουρής, εισηγήθηκε την αύξηση του αριθμού των δήμων σε 17. Ακολούθως, άρχισε η συζήτηση και τα παζάρια και η Βουλή συζητούσε τη δημιουργία 22 δήμων.
Τελικά, στο πλαίσιο μεταρρύθμισης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, εγκρίθηκε από τη Βουλή η συγχώνευση των 30 δήμων σε 20 και αυτή είναι η κατάσταση που ισχύει σήμερα και ίσως ισχύει για αρκετά χρόνια.
ΠΗΓΗ: Εφημερίδα ο Φιλελεύθερος, 5 Αυγούστου 2026


