Κοινοτάρχες Αγλαντζιάς 1960 – Σήμερα (2026)

 Του Φοίβου Νικολαΐδη

Αγλαντζιά – Από αγροτική κοινότητα σε σύγχρονη πόλη

Στα πολύ παλιά χρόνια η Αγλαντζιά ήταν μια αγροτική κοινότητα, ένα μικρό χωριό στις παρυφές της Λευκωσίας. Ο οικισμός είχε περιορισμένη έκταση, χαμηλή πληθυσμιακή πυκνότητα και έντονο το στοιχείο της παραδοσιακής κοινοτικής ζωής, με στενούς κοινωνικούς δεσμούς. Οι κάτοικοί της ασχολούνταν κυρίως με τη γεωργία και την κτηνοτροφία, καλλιεργώντας σιτηρά, ελιές και χαρούπια. Λειτουργούσαν επίσης λατομεία με εξορύξεις πέτρας (ασβεστόλιθου) και σε ορισμένες περιοχές γύψου. Τα υλικά αυτά χρησιμοποιούνταν για οικοδομικές εργασίες.

Η Αγλαντζιά αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα περιοχής της Κύπρου που εξελίχθηκε από μια μικρή αγροτική κοινότητα στα ανατολικά της Λευκωσίας σε μια σύγχρονη αστική πόλη, ακολουθώντας τις κοινωνικές, οικονομικές και πολεοδομικές αλλαγές του 20ού και 21ού αιώνα.

Τουρκοκρατία (1571 -1878)

Κατά τη διάρκεια της Οθωμανικής κυριαρχίας που διήρκησε πάνω από 300 χρόνια (1571 -1878), οι μικρές χριστιανικές κοινότητες διοικούνταν κυρίως εσωτερικά, με σχετική αυτονομία, αλλά πάντοτε υπό την εποπτεία της Οθωμανικής εξουσίας. Κεντρικό πρόσωπο σε αυτό το σχήμα ήταν ο μουχτάρης (από το τουρκικό muhtar = εκλεγμένος). Ήταν ο εκπρόσωπος της κοινότητας απέναντι στις οθωμανικές αρχές. Συνήθως, εκλεγόταν από τους προεστούς ή τα μέλη της κοινότητας ή διοριζόταν.

Ο θεσμός του μουχτάρη υπήρξε αρκετά δημοφιλής, γιατί αποτελούσε αξίωμα κύρους και γιατί πολλά θέματα και προβλήματα που αφορούσαν την κοινότητα, λύνονταν στο επίπεδο του ή μέσω αυτού και της ανώτερης αρχής. Ήταν υπεύθυνος για τη συλλογή των φόρων και την απόδοσή τους στην εξουσία, την τήρηση της τάξης στο χωριό, την έκδοση πιστοποιητικών γέννησης, θανάτου, οικογενειακής κατάστασης και τη μεταφορά εντολών της εξουσίας (με κάποιο φιρμάνι ή διαταγή) προς τους κατοίκους.

Υπήρχαν επίσης οι προεστοί ή δημογέροντες, οι οποίοι ήταν συνήθως εύποροι ή μορφωμένοι χωρικοί. Συμμετείχαν στη λήψη αποφάσεων για κοινοτικά ζητήματα (νερό, γη, εκκλησία, διαχείριση των φόρων). Σε πολλές περιπτώσεις είχαν μεγάλη πραγματική εξουσία, περισσότερη ίσως από τον ίδιο τον μουχτάρη.

Στο ευρύτερο πλαίσιο διακυβέρνησης, η κοινότητα υπαγόταν σε έναν αγά ή μπέη (τοπικό αξιωματούχο). Για νομικές διαφορές αρμόδιος ήταν ο καδής (μωαμεθανός δικαστής). Οι χριστιανοί θεωρούνταν ραγιάδες οι οποίοι δεν είχαν πολιτικά δικαιώματα.

Να σημειωθεί ότι σε μικτά χωριά όπου ζούσαν μουσουλμάνοι και χριστιανοί, η διοίκηση ασκείτο ξεχωριστά για κάθε θρησκευτική κοινότητα. Έτσι, υπήρχε μουχτάρης μουσουλμάνος για τους μουσουλμάνους κατοίκους και μουχτάρης χριστιανός (ή προεστοί) για τη χριστιανική κοινότητα.

 Αγγλοκρατία (1878–1960)

Όταν η εξουσία πέρασε στους Άγγλους (1878–1960), οι χριστιανοί (κυρίως Ελληνοκύπριοι) και οι μουσουλμάνοι (Τουρκοκύπριοι) θεωρούνταν πλέον υπήκοοι της ίδιας αποικιακής αρχής. Το 1885 οι Άγγλοι κατάργησαν όλους του νόμους που θέσπισαν οι Οθωμανοί που αφορούσαν τις δημοτικές υποθέσεις. Κατά τη διάρκεια της Αγγλοκρατίας θεσμοθετήθηκαν επίσημα οι κοινοτικές αρχές / κοινοτικά συμβούλια υπό τον απόλυτο έλεγχο των Άγγλων με βάση αποικιακούς νόμους. Η κάθε κοινότητα διοικείτο από κοινοτικό συμβούλιο, με επικεφαλής τον μουχτάρη (κοινοτάρχη). Ο μουχτάρης και τα μέλη του συμβουλίου είτε διορίζονταν, είτε εκλέγονταν, (με περιορισμένο εκλογικό σώμα) και πάντα με την έγκριση των Βρετανών.

Μετά το 1908 οι δημοτικές εκλογές διεξάγονταν κάθε τρία χρόνια μέχρι την  Οκτωβριανή εξέγερση του 1931. Απαγορεύτηκαν τότε οι εκλογές και τα δημοτικά συμβούλια διορίζονταν από τους Άγγλους μέχρι το 1943. Την χρονιά αυτή επιτράπηκαν οι εκλογές λόγω της προσπάθειας προσέγγισης του ελληνικού πληθυσμού, για να πολεμήσει μαζί με τους Άγγλους στον τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Με το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και στη δεκαετία του 1950, οι Άγγλοι δημιούργησαν σε τοπικό επίπεδο τα πρώτα συμβούλια βελτιώσεως. Σκοπός του θεσμού ήταν η υποβοήθηση στη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των χωριών και των κωμοπόλεων. Οι αρμοδιότητες και τα καθήκοντα τους ήταν περίπου παρόμοια με τα σημερινά δημοτικά ή κοινοτικά συμβούλια.

Οι τοπικές αρχές ασχολούνταν κυρίως με τη συλλογή φόρων και τελών, τη συντήρηση δρόμων και κοινόχρηστων χώρων, ζητήματα ύδρευσης και υγιεινής και την εφαρμογή οδηγιών της αποικιακής διοίκησης. Δεν είχαν ουσιαστική πολιτική αυτονομία και οι σημαντικές αποφάσεις λαμβάνονταν από τον έπαρχο Λευκωσίας και τη Βρετανική κυβέρνηση.

Το 1955 λόγω του αντιαποικιακού αγώνα της ΕΟΚΑ αναστάλθηκαν και πάλι οι δημοτικές εκλογές. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι στις μέχρι τότε εκλογές δικαίωμα ψήφου είχαν μόνο οι άνδρες.

 Ανεξαρτησία 1960 και μετά

Μετά την ανεξαρτησία της Κύπρου το 1960, η Αγλαντζιά άρχισε να αναπτύσσεται ταχύτερα. Η εγγύτητά της στη Λευκωσία την κατέστησε ελκυστική περιοχή για κατοίκηση. Μετά την τουρκική εισβολή και κατοχή το 1974, η Αγλαντζιά δέχθηκε μεγάλο αριθμό εκτοπισμένων, γεγονός που οδήγησε σε ραγδαία οικιστική ανάπτυξη και αλλαγή της κοινωνικής της δομής.

Στις επόμενες δεκαετίες, η Αγλαντζιά μετατράπηκε σε ένα σύγχρονο αστικό κέντρο. Αναπτύχθηκαν υποδομές, σχολεία, πολιτιστικοί χώροι και αθλητικές εγκαταστάσεις, ενώ η ίδρυση και λειτουργία του Πανεπιστημίου Κύπρου στην περιοχή ενίσχυσε σημαντικά τον εκπαιδευτικό και οικονομικό της ρόλο.

Το 1960 η Κύπρος αποκτά την ανεξαρτησία της και συνεχίζεται ο θεσμός της τοπικής αυτοδιοίκησης με τα κοινοτικά συμβούλια στις μη δημαρχούμενες περιοχές. Την 1η Ιανουαρίου 1963 καταργήθηκε ο νόμος για τους Δήμους και όλες οι περιοχές των δήμων ανακηρύχθηκαν ως περιοχές διοίκησης και βελτίωσης. Καθήκοντα δημάρχων εκτελούσαν οι έπαρχοι κάθε επαρχίας. Τον Ιανουάριο του 1965, λόγω έκτακτης ανάγκης που δημιούργησε η τουρκοκυπριακή ανταρσία, ψηφίστηκε νόμος για διορισμό δημοτικών επιτροπών. 

Τοπική αυτοδιοίκηση Αγλαντζιάς

Οι δραστηριότητες και δράσεις της τοπικής αυτοδιοίκησης στην Αγλαντζιά πάνε δεκαετίες πίσω και σίγουρα πριν το 1960 που ανακηρύχθηκε η Κύπρος σε ανεξάρτητη δημοκρατία. Μετά το 1960 συνέχισαν να λειτουργούν κανονικά στο πλαίσιο της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η Αγλαντζιά λειτούργησε ως κοινότητα με επικεφαλής τον κοινοτάρχη από την εποχή της Τουρκοκρατίας, συνεχίστηκε επί Αγγλοκρατίας (1878 – 1960) και μετά την ανεξαρτησία του 1960 μέχρι το 1986 που τέθηκε σε εφαρμογή ο νέος περί Δήμων νόμος του 1985 που ανακηρύχθηκε η Αγλαντζιά σε δήμος και αντικαταστάθηκε έτσι η κοινοτική διοίκηση από δήμαρχο και δημοτικό συμβούλιο. 

Παρ’ όλο που η τοπική αυτοδιοίκηση χρησιμοποιήθηκε από τους Άγγλους κυρίως ως εργαλείο ελέγχου του πληθυσμού, αποτέλεσε χώρο όπου άρχισαν να αναδεικνύονται τοπικοί παράγοντες με εθνική και πολιτική δράση, ιδιαίτερα μετά τη δεκαετία του 1930. Η Αγλαντζιά κοντά στη Λευκωσία, επηρεάστηκε έντονα από τα εθνικά κινήματα (Ένωση, αργότερα ΕΟΚΑ).

 Μεταξύ 1960 και 1986 επικεφαλής της τοπικής αυτοδιοίκησης ήταν το κοινοτικό συμβούλιο Αγλαντζιάς με τον κοινοτάρχη με τα μέλη να εκλέγονται από τους κατοίκους. Με την ανακήρυξή της Αγλαντζιάς σε δήμο με πλήρη δημοτική αυτοδιοίκηση το 1986, το κοινοτικό συμβούλιο καταργήθηκε και αντικαταστάθηκε από τον δήμαρχο και το δημοτικό συμβούλιο.

 Στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης της τοπικής αυτοδιοίκησης, η οποία τέθηκε σε πλήρη εφαρμογή την 1η Ιουλίου 2024, ο Δήμος Αγλαντζιάς συνενώθηκε με τον Δήμο Λευκωσίας και αποτελεί πλέον δημοτικό διαμέρισμα, του νέου, διευρυμένου Δήμου Λευκωσίας.

 Για τους πρώην δήμους που ενσωματώθηκαν σε δήμους ως δημοτικά διαμερίσματα όπως η Αγλαντζιά, εκλέγηκαν αντιδήμαρχοι και δημοτικοί σύμβουλοι. Στις δημαρχούμενες πόλεις όπως είναι η Λευκωσία, διορίστηκαν επίσης κοινοτάρχες από το υπουργείο εσωτερικών. Ο θεσμός του κοινοτάρχη διατηρήθηκε γιατί κρίθηκε απαραίτητος στην προσφορά ειδικών πλέον υπηρεσιών στους δημότες.Σήμερα, η Αγλαντζιά είναι μια σύγχρονη πόλη, που διοικητικά χαρακτηρίζεται ως διαμέρισμα του ευρύτερου δήμου της Λευκωσίας με έντονη πολιτιστική και κοινωνική δραστηριότητα, οργανωμένο πολεοδομικό σχεδιασμό και ποικιλία πληθυσμού. Παρότι έχει εκσυγχρονιστεί, διατηρεί στοιχεία της ιστορικής της ταυτότητας, συνδυάζοντας το παρελθόν με τις απαιτήσεις της σύγχρονης ζωής.

Κατά σειρά κοινοτάρχες Αγλαντζιάς

 Ο πρώτος κοινοτάρχης μετά την ανεξαρτησία του 1960 ήταν ο Νίκος Κωνσταντίνου

αδελφός της Δέσποινας Χριστοφή, συζύγου του Αδάμου Χριστοφή, μετέπειτα κοινοτάρχη Αγλαντζιάς. Ο Νίκος Κωνσταντίνου ήταν νονός του Κώστα Χριστοφή, γιός της Δέσποινας και Αδάμου Χριστοφή.

Ο Νίκος Κωνσταντίνου είχε στη Λευκωσία το γνωστό καθαριστήριο, «New London» με συνέταιρο τον Χριστάκη Γεωργίου Μαραγκό και οι δυο από την Αγλαντζιά, μέλη της ΕΟΚΑ. Ο Νίκος Κωνσταντίνου υπηρέτησε ως κοινοτάρχης Αγλαντζιάς τα πρώτα χρόνια μετά την ανεξαρτησία και μετά από διαφωνία με τον υπουργό Εσωτερικών Πολύκαρπο Γιωρκάτζη, παραιτήθηκε. Τον διαδέχθηκε ο Δημοσθένης Πιττάκας μέχρι το 1970. Τον Δημοσθένη Πιττάκια τον διαδέχθηκε για ένα διάστημα ο Νίκος Κωνστναντίνου, ο οποίος επανήλθε ως κοινοτάρχης και μετά από ασθένεια 6 μηνών, απεβίωσε το 1973.

Μετά από σχολαστική έρευνα μηνών, τα διαθέσιμα στοιχεία των προσώπων που διετέλεσαν Κοινοτάρχες Αγλαντζιάς από το 1960 μέχρι και σήμερα είναι:

1.         1960 -  1965:   ΝΙΚΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

2.         1965 – 1971:   ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ ΠΙΤΤΑΚΑΣ

3.          (από 20/10/1971)  αρχές 1972 ΝΙΚΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

4.          1972 - 1973     ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ ΠΙΤΤΑΚΑΣ

5.          (από 28/07/1973) μέχρι το1988   ΑΔΑΜΟΣ ΧΡΙΣΤΟΦΗ

6.         1990 – 1991 :   ΔΩΡΟΣ ΑΝΤΩΝΙΟΥ (Αναπληρωτής Κοινοτάρχης εξελέγη  δημοτικός 

                                         σύμβουλος στη συνέχεια)

7.         1991 – 1999:   ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΠΕΤΡΟΥ

8.        2000 – 2001:  ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΧΡΙΣΤΟΥ ΠΟΥΡΓΟΥΡΑΣ (αντικατ. λόγω θανάτου)

9.       2001 – 2008:  ΔΗΜΗΤΡΑΚΗΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ

10.       2009 – 2011:   ΑΝΔΡΕΑΣ ΓΙΟΚΚΑΣ

11.       2012 – 2025:   ΓΙΑΝΝΑΚΗΣ ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ

12.       2025 –              ΦΙΛΙΠΠΟΣ (ΦΟΙΒΟΣ) ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ

 Φοίβος Νικολαΐδης

Πρώην δημοτικός σύμβουλος Αγλαντζιάς

Κοινοτάρχης Αγλαντζιάς

Τοπική αυτοδιοίκηση Αγλαντζιάς 1960 – 2024

Του Φοίβου Νικολαΐδη

Η περιοχή της Αγλαντζιάς βρίσκεται στο ψηλότερο σημείο της Λευκωσίας. Το μεγαλύτερο της μέρος είναι κτισμένο σε λόφους και πλαγιές λόφων, που προσφέρουν ωραία θέα. Κτίστηκε κατά τους μεσαιωνικούς χρόνους και οπωσδήποτε πριν από την Τουρκοκρατία. Η μεγάλη πλειοψηφία των κατοίκων αποτελείτο πάντοτε από Ελληνοκύπριους. Ο μικρός αριθμός Τουρκοκυπρίων που ζούσε στην Αγλαντζιά, σταδιακά μετακινήθηκε αλλού και στις αρχές του 1960 εγκατέλειψε την κοινότητα.

Η γεωγραφική θέση της Αγλαντζιάς ως πλεονέκτημα, βοήθησε στην ανάπτυξη της μετά την εγκαθίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας το 1960. Η τουρκική εισβολή και κατοχή, του 1974 είχε τεράστιες επιπτώσεις στη μορφή και στο ρυθμό ανάπτυξης της περιοχής. Η Αγλαντζιά βρέθηκε απρόσμενα να συνορεύει με την Πράσινη Γραμμή, γεγονός που επηρέασε τα μελλοντικά πολεοδομικά σχέδια.

Κτίστηκαν δυο μεγάλοι προσφυγικοί συνοικισμοί και η οικοδομική δραστηριότητα στο Πλατύ της Οικοδομικής Εταιρείας Δημοσίων Υπαλλήλων, άλλαξε άρδην τα δεδομένα για την περιοχή. Η μετακίνηση πληθυσμού από τις τουρκοκρατούμενες περιοχές προς τις ελεύθερες περιοχές, αύξησε τον πληθυσμό των μόνιμων κατοίκων της Αγλαντζιάς.

Φυσικό επακόλουθο στη συνέχεια ήταν η ίδρυση σχολικών μονάδων και άλλων ιδρυμάτων. Η ίδρυση δε του Πανεπιστημίου Κύπρου στην Αγλαντζιά το 1989, που είναι και το πρώτο ανώτατο εκπαιδευτικό ίδρυμα που ιδρύθηκε στο νησί, ώθησε στη ραγδαία οικιστική ανάπτυξη με την οικοδόμηση νέων κτιρίων και οικιστικών μονάδων. Η παρουσία του πανεπιστημίου στην περιοχή έδωσε ώθηση στη γενικότερη αναβάθμιση της τοπικής οικονομίας, της κοινωνικής ζωής και της πολιτιστικής ανάπτυξης.

Θεσμικό Καθεστώς 1960–1986: Κοινότητα Αγλαντζιάς
Μέχρι το 1986 η Αγλαντζιά λειτουργούσε μέσα από το κοινοτικό συμβούλιο, που εκλεγόταν από τους δημότες. Η τοπική αρχή ασχολείτο κυρίως με ζητήματα κοινοτικών έργων, υδροδότησης και βασικών υποδομών. Υπήρχε ισχυρή εξάρτηση από την κεντρική κυβέρνηση και οι σημαντικές αποφάσεις εγκρίνονταν από την Επαρχιακή Διοίκηση ή το Υπουργείο Εσωτερικών.

1986 Δήμος Αγλαντζιάς
Από το 1986 και μετά η περιοχή ανακηρύχθηκε επίσημα ως Δήμος Αγλαντζιάς, αποκτώντας καθεστώς δήμου, με δήμαρχο και δημοτικό συμβούλιο εκλεγμένους από τους δημότες, με πλήρεις αρμοδιότητες τοπικής αυτοδιοίκησης, σύμφωνα με τον νέον περί Δήμων Νόμο.

Στις 25 Μαΐου 1986 έγιναν οι πρώτες δημοτικές εκλογές στην Κυπριακή Δημοκρατία για ανάδειξη δημάρχων και δημοτικών συμβουλίων στα νέα δημοτικά σχήματα. Σχηματίστηκε Δημοτικό Συμβούλιο (με δήμαρχο και δημοτικούς συμβούλους), με την Αγλαντζιά να έχει πλέον θεσμική και διοικητική αυτονομία — δυνατότητα λήψης αποφάσεων τοπικού χαρακτήρα.

Η σημαντική αλλαγή του 1986 αποτέλεσε σημείο καμπής στην ανάπτυξη της Αγλαντζιάς και στη βελτίωση της ποιότητας της ζωής των κατοίκων. Από μια σχεδόν παραμελημένη κοινότητα με περιορισμένο ρόλο, που κυρίως περιοριζόταν στη διαχείριση της καθημερινότητας, εξελίχθηκε σε έναν σύγχρονο θεσμό αστικής ανάπτυξης και στρατηγικού σχεδιασμού. Η σχετική αυτοτέλεια στην εκτέλεση έργων, κοινωνικές δομές και ενεργό αναπτυξιακή πολιτική είχε ως αποτέλεσμα της μεταμόρφωση της περιοχής σε μια σύγχρονη πόλη.   

Από πολύ παλιά, η Αγλαντζιά ευτύχισε να έχει πολλούς και ικανούς ανθρώπους με έντονο ενδιαφέρον και αγάπη για την πόλη τους. Τα κοινοτικά συμβούλια ή οι χωρητικές αρχές παρά την περιορισμένη εκτελεστική δύναμη που είχαν, με την οργάνωση, τις δράσεις και τις ενέργειες τους, πίεζαν την κεντρική κυβέρνηση με εισηγήσεις για διάφορα αναπτυξιακά έργα, πετυχαίνοντας στο μέτρο του δυνατού αρκετή βελτίωση, της Αγλαντζιάς.

Το τελευταίο δε κοινοτικό συμβούλιο με πρόεδρο της κοινότητας, τον αείμνηστο Αδάμο Χριστοφή και τους συνεργάτες του, υπήρξε πολύ δραστήριο και αποτελεσματικό ώστε άφησε ως προζύμι τις προσπάθειες που ακολούθησαν για μια σειρά από έργα που ακολούθησαν με το νεοκλεγέν δημοτικό συμβούλιο.

Οι Δήμαρχοι Αγλαντζιάς
Πρώτος δήμαρχος Αγλαντζιάς εξελέγη ο Ανδρέας Πέτρου (1986–2011), ένας άνθρωπος με πλούσια συμμετοχή στα κοινά, μεγάλη όρεξη για προσφορά και όραμα για την πόλη. Μαζί με τον αείμνηστο αντιδήμαρχο Κώστα Βαφεάδη, τους συνεργάτες τους, το δημοτικό συμβούλιο και το ικανό προσωπικό του Δήμου, υπήρξαν οι στυλοβάτες, στην υλοποίηση αναπτυξιακών έργων, που άλλαξαν ριζικά το πρόσωπο της περιοχής.

Η μακρά και επιτυχημένη θητεία του Ανδρέα Πέτρου στο πηδάλιο της δημαρχίας της Αγλαντζιάς, έθεσε τα γερά θεμέλια, για την περαιτέρω αναπτυξιακή πορεία του Δήμου. Επί εποχής του και των διαδόχων του, η Αγλαντζιά προχωρούσε με επιτυχία και ξεχώρισε σε πολλά σημεία από άλλους δήμους.

Ακολούθησε ο δεύτερος δήμαρχος Κώστας Κόρτας (2023 – 2016), ο οποίος συνέχισε με τον ίδιο ζήλο και ενδιαφέρον για τα κοινά του δήμου, συμβάλλοντας κι αυτός στην αναπτυξιακή πορεία και επιτυχία των δημοτικών δρώμενων.

Ο τρίτος κατά σειρά δήμαρχος ήταν ο Χαράλαμπος Πετρίδης (2017–2020), ο οποίος προσπάθησε κι αυτός να αφήσει το δικό του στίγμα με την προσπάθεια για ηλεκτρονική μεταμόρφωση των υπηρεσιών του Δήμου. Ο δήμος συνέχισε με επιτυχία την πορεία του.

Ο τέταρτος και τελευταίος δήμαρχος ήταν ο Ανδρέας Κωνσταντίνου (2020–2024), ο νεαρότερος από όλους τους άλλους, ο οποίος με πολύ όρεξη και μεράκι συνέχισε το έργο των προηγουμένων δημάρχων, εμπλουτίζοντας το με το σύγχρονο έργο της ανακύκλωσης. Ο δήμος δεν σταμάτησε να ξεχωρίζει από άλλους δήμους για το επίπεδο διαχείρισης των υποθέσεων του.

Με τη μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, η οποία τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιουλίου 2024, ο Δήμος Αγλαντζιάς συνενώθηκε με τον Δήμο Λευκωσίας και αποτελεί πλέον δημοτικό διαμέρισμα, του νέου, διευρυμένου Δήμου Λευκωσίας.

Γενικά, ο Δήμος Αγλαντζιάς από της ιδρύσεως του το 1986 μέχρι το 2024 έδειξε σημεία διάκρισης από πολλούς άλλους δήμους, τόσο στην οργάνωση όσο και στην εκτέλεση έργων. Δίκαια οι δημότες Αγλαντζιάς είναι υπερήφανοι για τις επιτυχίες που σημειώθηκαν μεταξύ 1960 – 2024 και προσδοκούν ότι σύντομα θα υπάρξουν εκείνες οι συνθήκες που θα δώσουν στο δημοτικό διαμέρισμα Αγλαντζιάς την παλιά του αίγλη και αξία.

Φοίβος Νικολαΐδης
Πρώην δημοτικό σύμβουλος Αγλαντζιάς
Κοινοτάρχης Αγλαντζιάς  

Όραμα για τη νέα τοπική αυτοδιοίκηση, Περικλής Νικολαΐδης

 
Του Περικλή Νικολαΐδη

Κύριος στόχος μεταξύ άλλων της μεταρρύθμισης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι η διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια των δήμων, αλλά και η οικονομική βιωσιμότητα των νέων Τοπικών Αρχών. Παράλληλα, με τη διεύρυνση του ρόλου και των αρμοδιοτήτων τους, αναμένεται ότι θα είναι σε θέση, να προσφέρουν περισσότερες και ποιοτικότερες υπηρεσίες στον πολίτη. Παράλληλα, θα προσφέρεται η ευκαιρία για πιο ενεργή συμμετοχή στην οικονομική, κοινωνική και πολιτιστική ανάπτυξη.

Το νέο σύστημα, θεωρητικά τουλάχιστο, θα επιτύχει σημαντικές εξοικονομήσεις, που θα δώσουν την ευκαιρία στους Δήμους, να διαχειρίζονται περισσότερους οικονομικούς πόρους και τη δυνατότητα για επενδύσεις σε περισσότερα αναπτυξιακά έργα από πριν.

Η χρηματοδότηση των δήμων επίσης αλλάζει μέσω της κατοχύρωσης εσόδων από τα ετήσια τέλη κυκλοφορίας αυτοκινήτων και άλλα εισοδήματα και έτσι παύει η καθιερωμένη κρατική χορηγία. Αρκετές αρμοδιότητες υπηρεσιών μεταφέρονται στους δήμους, έτσι ώστε ο πολίτης να εξυπηρετείται καλύτερα.

Κάτι το νέο και πολύ σημαντικό είναι η εισαγωγή ενός νέου συστήματος, που θα διασφαλίζει τη διαφάνεια και τον έλεγχο. Θα λειτουργεί μια ειδική μονάδα προληπτικού εσωτερικού ελέγχου για όλες τις δαπάνες και τις αποφάσεις του δημοτικού συμβουλίου.

Επίσης εισάγεται στο νόμο, υποχρέωση του δήμου, για δημοσιοποίηση όλων των αποφάσεων στο διαδίκτυο, ώστε ο κάθε πολίτης να μπορεί, να ενημερώνεται και να ελέγχει τις τοπικές αποφάσεις.

Η Τοπική Αυτοδιοίκηση, εξ’ ορισμού της, εκπροσωπεί την τοπική κοινωνία και έχει την ευθύνη να εξυπηρετεί αποτελεσματικά (δηλαδή έγκαιρα και με το χαμηλότερο δυνατό κόστος) την κοινωνία, με διαφάνεια και υπευθυνότητα και με στόχο πάντοτε την καλή ποιότητα ζωής και ευημερία του συνόλου.

Στο νέο σύστημα λοιπόν, οι αντιπρόσωποι θα πρέπει να είναι σε θέση, να αξιοποιήσουν τα συγκριτικά πλεονεκτήματα που θα προσφέρονται, ώστε να εξασφαλιστούν μεγαλύτερες δυνατότητες ανάπτυξης και καλύτερες προοπτικές για τους δημότες.

Με απλά λόγια, η Τοπική Αυτοδιοίκηση υπάρχει για τους δημότες και ως εκ τούτου αυτοί πρέπει να είναι στο επίκεντρο των προτεραιοτήτων της.

Το εγχείρημα βεβαίως με τη νέα διοικητική διαίρεση της Κύπρου, με νέους δήμους από συγχωνεύσεις προηγούμενων δήμων και κοινοτήτων όπως και συμπλέγματα κοινοτήτων, δεν θα είναι μια εύκολη υπόθεση -τουλάχιστον στην αρχή- για να λειτουργήσει χωρίς δυσκολίες και προβλήματα.

Η αλήθεια είναι ότι αυτό είναι φυσιολογικό, όταν κάτι εφαρμόζεται για πρώτη φορά. Εξυπακούεται βέβαια ότι η Πολιτεία μαζί με τους νέους άρχοντες της τοπικής κοινωνίας, να συνεργαστούν στενά και παραγωγικά, ώστε να γίνει πραγματικότητα ο επιδιωκόμενος εκσυγχρονισμός, όσες ατέλειες κι αν έχει.

Το κλειδί της επιτυχίας σε τέτοιες περιπτώσεις είναι οι άνθρωποι. Αυτοί που θα κληθούν, να εφαρμόσουν τα νέα δεδομένα με θετική σκέψη και προπάντων εκσυγχρονιστική διάθεση. Χαρακτηριστικά που δυστυχώς έχουμε έλλειψη, ενώ τα χρειαζόμαστε σε όλες τις εκφάνσεις της δημόσιας ζωής.

Οι εκλογές λοιπόν σε λίγες εβδομάδες είναι σημαντικές από την άποψη, της ανάγκης, επιλογής των καταλληλότερων για ένα αρκετά διαφορετικό ρόλο σε σύγκριση με το παρελθόν. Οι προηγούμενες γνώσεις και οι εμπειρίες είναι χρήσιμες και απαραίτητες ειδικά για την περίπτωση.

Επιπρόσθετα, η ευθύνη είναι μεγαλύτερη γιατί τα ζητήματα θα είναι πολυπλοκότερα. Είναι αυτό που θα πρέπει να γίνει κατανοητό και ξεκάθαρο στο μυαλό των ψηφοφόρων, πριν αποφασίσουν να καταλήξουν στις επιλογές τους και να ψηφίσουν αυτούς που πιστεύουν, ότι μπορούν να ανταποκριθούν στις νέες ανάγκες.

Οι νέοι αντιπρόσωποι που θα εκλεγούν, θα κληθούν, να εφαρμόσουν ένα εντελώς νέο σχήμα, το οποίο βεβαίως θα χρειαστεί χρόνο για να αφομοιωθεί. Η αρχική περίοδος θα είναι ιδιαίτερα σημαντική για να στηθούν οι βάσεις του νέου συστήματος και να κυλήσουν σιγά σιγά ομαλά όλα.

Ήρθε φαίνεται η ώρα, να αλλάξουμε το τοπίο στην τοπική αυτοδιοίκηση προς το καλύτερο. Ήρθε η ώρα που απαιτεί, όραμα, να λειτουργήσουμε συναινετικά με διάθεση προσφοράς για το καλό των δημοτών και κατ’ επέκταση του τόπου μας, που όλοι διακηρύττουμε ότι αγαπάμε.

Περικλής Νικολαΐδης

Η μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και η Τηλλυρία, Φοίβος Νικολαΐδης

Του Φοίβου Νικολαΐδη

Αν και οι νομοθεσίες των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης που αφορούν την Τοπική Αυτοδιοίκηση διαφέρουν μεταξύ τους, εντούτοις επικρατεί μια έντονη τάση νομοθετικής μεταρρύθμισης, με στόχο την ενίσχυση της αποκέντρωσης και την αναβάθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Γίνονται μάλιστα προσπάθειες για μείωση του αριθμού των δήμων. Στην Δανία για παράδειγμα ο αριθμός των δήμων από 275 μειώθηκε σε 98 όπως έγινε και σε άλλες χώρες της Ε.Ε.

Οι επιδιώξεις για αποτελεσματικότητα και αποδοτικότητα των υπηρεσιών που προσφέρουν οι δήμοι, αλλά και της δημιουργίας οικονομιών κλίμακας για μείωση των κρατικών δαπανών είναι γνωστές.

Οι μεταρρυθμίσεις των ευρωπαϊκών κρατών τα τελευταία χρόνια στον τομέα αυτό, παρουσιάζονται πιο έντονες σε τρία επίπεδα, στο μέγεθος, στην λειτουργικότητα και στην δημοκρατική αναβάθμιση. Παράλληλα τα κονδύλια της Ε.Ε. προς τις τοπικές αυτοδιοικήσεις, μέσω χρηματοδοτικών ταμείων, όπως το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο είναι μεγάλο δέλεαρ για αλλαγές.

Στην ευρωπαϊκή Κύπρο το ισχύον μοντέλο τοπικής αυτοδιοίκησης δεν είχε τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Η εμπειρία αλλά και οι διάφορες μελέτες κατέδειξαν ότι είναι ξεπερασμένο και ο αριθμός των δήμων είναι αχρείαστα μεγάλος. Αν και πλησιάζει τη δεκαετία η πολυσυζητημένη μεταρρύθμισης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ο χορός ακόμη καλά κρατεί.

Στο πλαίσιο της προωθούμενης από την Κυβέρνηση μεταρρύθμισης της τοπικής αυτοδιοίκησης πρόσφατα κατατέθηκαν στη Βουλή δύο κυβερνητικά νομοσχέδια που τιτλοφορούνται ως: «Ο περί Δήμων Νόμος του 2020» και «Ο περί Κοινοτήτων (Τροποποιητικός) Νόμος του 2020» τα οποία εκτός απροόπτου θα εφαρμοστούν το 2024.

Ανεξάρτητα εάν ο προτεινόμενος αριθμός των δήμων θα έπρεπε να ήταν κατά πολύ μικρότερος των 17, η Βουλή απαιτεί 20 συν! Η συνένωση -όχι συγχώνευση- δήμων και η μετατροπή μερικών σε δημοτικά διαμερίσματα αποτελεί μάλλον ένα νέο πειραματισμό παρά εκσυγχρονισμό.

Δικαιολογημένα, πολλοί έχουν σοβαρές επιφυλάξεις ως προς την διαμόρφωση των νέων αλλαγών που προτείνονται. Υποστηρίζουν μάλιστα ότι οι προτάσεις δεν βασίστηκαν σε ορθολογικά κριτήρια. Αντίθετα, οι οριοθετήσεις έγιναν στα πλαίσια γενικευμένων αρχών με πρωταρχικό κριτήριο τον κομματικό ωφελιμισμό… Η άποψη αυτή ενισχύεται από τις έντονες κομματικές αντιπαραθέσεις που γίνονται στη Βουλή ή και αλλού. Ο τρόπος που γίνεται η συζήτηση και τα σενάρια συνένωσης δήμων που παρουσιάζονται, μοιάζουν περισσότερο με προσπάθεια διαμοιρασμού πολιτικής ισχύος παρά προσπάθεια βελτίωσης του υπάρχοντος συστήματος.

Έτσι, η τεχνοοικονομική μελέτη των ειδικών για τις συνενώσεις δήμων και κοινοτήτων σκοντάφτει συνέχεια -όπως συνηθίζεται στην Κύπρο- σε πολιτικές σκοπιμότητες και κομματικά κριτήρια. Ο ίδιος ο Υπουργός Εσωτερικών, απευθυνόμενος στα μέλη της Επιτροπής Εσωτερικών της Βουλής, είπε ξεκάθαρα: «Είναι επάναγκες η κάθε νέα οντότητα να διακρίνεται από συγκεκριμένα χαρακτηριστικά που πόρρω απέχουν από πολιτικά και κομματικά κριτήρια».

Ο πολύς δε καυγάς που γίνεται αφορά τις αστικές περιοχές. Το μεγάλο όμως πρόβλημα βρίσκεται στις αγροτικές περιοχές της υπαίθρου, των απομακρυσμένων ορεινών και ακριτικών περιοχών όπως είναι η Τηλλυρία, η οποία συγκεντρώνει όλα τα χαρακτηριστικά, που δικαιολογούν την κατάταξη της σ’ ένα ειδικό καθεστώς.

Μια αγροτική περιοχή παραμελημένη -σχεδόν ξεχασμένη- η Τηλλυρία ανήκει διοικητικά στην Επαρχία Λευκωσίας, αλλά γεωγραφικά είναι εντελώς αποκομμένη λόγω της συνεχιζόμενης τουρκικής κατοχής. Για να έχει προοπτική ανάπτυξης και ευημερίας θα πρέπει να έχει ένα νέο μοντέλο τοπικής διοίκησης.

Σήμερα στην περιοχή της Τηλλυρίας υπάρχει το σύστημα των κοινοτικών συμβουλίων πράγμα που αποδείχτηκε στην πράξη ότι δεν μπορεί να εξυπηρετήσει ουσιαστικά και στο βαθμό που θα έπρεπε την περιοχή. Σε σύνολο 5-6 κοινοτήτων οι κάτοικοι δεν ξεπερνούν τις 2.000. Ο πληθυσμός συνεχώς μειώνεται και η περιοχή έχει μεγάλη ανάγκη πολλαπλής στήριξης και υποδομών.

H σύσταση αγροτικών δήμων μέσω μετεξέλιξης συμπλεγμάτων κοινοτήτων, έστω με διαφορετικές αρμοδιότητες και καθήκοντα από τους δήμους, που θα συσταθούν στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης όπως προτείνει η Ένωση Κοινοτήτων, θα πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη για την Τηλλυρία ευθύς εξ’ αρχής και όχι σε βάθος χρόνου όπως προτείνει ο Υπουργός Εσωτερικών. Το ίδιο φυσικά ισχύει και για άλλες απομακρυσμένες αγροτικές/ορεινές περιοχές αν θέλουμε να δούμε ανάπτυξη.

Φοίβος Νικολαΐδης, Πρώην Δημοτικός Σύμβουλος Αγλαντζιάς

Νέο μοντέλο καινοτομίας για τη μεταμνημονιακή εποχή

Του Νίκου Γ. Σύκα

Μεταρρύθμιση σημαίνει καινοτομία: καλύτερα αποτελέσματα με λιγότερο κόστος. Μέσα από τη συμπλεγματοποίηση υπηρεσιών, οι Δήμοι και οι Κοινότητες έχουν τη δυνατότητα να επιτυγχάνουν αποτελεσματικότερη διαχείριση των υποδομών, καλύτερες υπηρεσιακές δομές και νέες κοινωνικές υπηρεσίες. Στόχος η δημιουργία κοινής αξίας, μέσα από το κτίσιμο συνεργασιών και συνεταιρισμών που οδηγούν σε καινοτόμες λύσεις στα δύσκολα και 
πολλαπλά προβλήματα.

Η δημιουργία συμπλεγμάτων με αυξημένη διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια και επιστημονική και τεχνική επάρκεια θα διασφαλίσει την αποτελεσματικότητα στη παροχή των υπηρεσιών και της αποδοτικότητας στη χρήση των πόρων προς όφελος του πολίτη. Παράλληλα θα δώσει τη δυνατότητα στις Τοπικές Αρχές να υλοποιήσουν έργα υπερτοπικής σημασίας και να αξιοποιήσουν τις αναπτυξιακές ευκαιρίες που υπάρχουν.

Η κρίσιμη μάζα, οι οικονομίες κλίμακας και οι συνέργειες που επιτυγχάνονται μέσα από τις διαδημοτικές και διακοινοτικές συνεργασίες, επιτρέπουν την ύπαρξη των απαραίτητων δομών και του ειδικού προσωπικού που θα αναλάβει τα ευρωπαϊκά προγράμματα και θα διαχειριστεί πιο αποτελεσματικά την καινοτομία.

Για να δημιουργηθεί ένα φιλικό περιβάλλον για την τοπική επιχειρηματικότητα, πρέπει να αρθούν τα εμπόδια για την ανάπτυξη καινοτομιών και να δοθούν ισχυρά κίνητρα τόσο από την κεντρική κυβέρνηση και τις Τοπικές Αρχές όσο και από ιδιώτες επενδυτές. Ιδιαίτερη έμφαση πρέπει να δοθεί στην ενίσχυση της νεανικής και της γυναικείας επιχειρηματικότητας.

Μια μεγαλύτερη, ενοποιημένη αγορά επιτρέπει την αξιοποίηση σύγχρονων μεθοδολογιών όπως είναι το crowd funding και το crowd sourcing. Το crowd funding είναι ένας σημαντικός τρόπος εύρεσης οικονομικών πόρων χρηματοδότησης. Αποτελεί το αντίπαλο δέος στη συνήθη πρακτική της συγκέντρωσης πολλών (χρημάτων) από λίγους (επενδυτές) και βασίζεται στη λογική «λίγα από πολλούς», για να επιτύχει ανάλογο αποτέλεσμα. Το crowd
sourcing είναι η προσφορά ιδεών και εθελοντικής εργασίας από το πλήθος ώστε να αξιοποιείται η συλλογική γνώση και δύναμη.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, ο αρμόδιος κρατικός φορέας για θέματα καινοτομίας έχει καταρτίσει ένα πρόγραμμα το οποίο βοηθά τα στελέχη της δημόσιας διοίκησης να μάθουν τις μεθόδους και τις δεξιότητες της καινοτομίας. Είναι σημαντικό όπως τα στελέχη που διαμορφώνουν τις πολιτικές και στρατηγικές, κατανοούν τις διάφορες μορφές και τα επίπεδα της καινοτομίας, καθώς και τους διάφορους μοχλούς και κίνητρα που δίνουν ώθηση στην καινοτομία.

Οι συγχωνεύσεις ή/και τα Συμπλέγματα Δήμων και Κοινοτήτων:
1. Μειώνουν τον κατακερματισμό στην έρευνα και την καινοτομία. Φέρνουν μαζί όλα τα στοιχεία και όλους τους εταίρους της καινοτομίας: πόρους, μέσα, δεξιότητες, πρωτοβουλίες, δίκτυα, δημόσιους οργανισμούς, ιδιωτικές επιχειρήσεις, επενδυτές, πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, κοινωνία των πολιτών. Η συστημική αυτή προσέγγιση ευνοεί τη δημιουργία νέων εταιρικών σχέσεων, γεφυρώνει το χάσμα ανάμεσα στα πανεπιστήμια και τις επιχειρήσεις, ανάμεσα στην ιδέα και την αγορά. Αυτό επιταχύνει την καινοτομία και μεγιστοποιεί τον αντίκτυπο και τα οφέλη της.

2. Παρέχουν ιδιαίτερα κατάλληλη κλίμακα για πειραματισμό και πιλοτική εφαρμογή, καθιστώντας δυνατό τον εντοπισμό νέων πρακτικών και ελπιδοφόρων πρωτοβουλιών, που θα μπορούσαν να εφαρμοστούν σε μεγαλύτερη κλίμακα ή σε άλλα πλαίσια. Η μεγαλύτερη κλίμακα επιτυγχάνεται γύρω από τη γεωγραφία, τις δυνατότητες, τις ικανότητες και το
μέγεθος του πληθυσμού των Τοπικών Αρχών, ενθαρρύνοντας, μεταξύ άλλων, την υλοποίηση μεγάλων αναπτυξιακών έργων.

3. Προωθούν την ισόρροπη ανάπτυξη όλων των Δήμων και Κοινοτήτων, μέσα από την ενίσχυση των συμμετοχικών διαδικασιών στον προγραμματισμό και την αναπτυξιακή
διαδικασία και τη διάχυση των καλών πρακτικών και των καινοτομικών αποτελεσμάτων.

4. Αυξάνουν την επιρροή των Τοπικών Αρχών στο ευρύτερο πολιτικό σύστημα.

Στο πιο πάνω πλαίσιο, τα Συμπλέγματα Δήμων και Κοινοτήτων μπορούν να λειτουργήσουν ως ενιαίες «περιοχές συνανάπτυξης» με κύριο άξονα την ανάδειξη και αξιοποίηση των ειδικών χαρακτηριστικών και των συγκριτικών πλεονεκτημάτων κάθε περιφέρειας. Η συμπλεγματοποίηση αναφέρεται σε νέους τρόπους τοπικής αυτοδιαχείρισης και συνεργασίας, με κύρια χαρακτηριστικά την ενθάρρυνση των τοπικών συντελεστών να
επιλύουν κοινά προβλήματα ή να θέτουν κοινούς στόχους. Για παράδειγμα, η κοινωνική καινοτομία είναι ένα σημαντικό νέο πεδίο που πρέπει να τροφοδοτηθεί. Πρόκειται για την αξιοποίηση της ευρηματικότητας που έχουν φιλανθρωπικές οργανώσεις, ενώσεις και κοινωνικοί επιχειρηματίες για να βρίσκουν νέους τρόπους κάλυψης εκείνων των κοινωνικών αναγκών που δεν ικανοποιούνται από την αγορά ή από τον δημόσιο τομέα.

Η μεγαλύτερη ευκαιρία για τις μεταρρυθμίσεις είναι ότι το μέγεθος –η κρίσιμη μάζα– μετράει, μεγαλύτεροι δήμοι είναι ισχυρότεροι προγραμματικά αλλά και ικανότεροι να εκφράσουν μια
σύνθετη πραγματικότητα, διευρύνοντας τα θεματικά όρια των αρμοδιοτήτων τους: καθαρό περιβάλλον, υγεία, ασφάλεια, πολιτισμό, ευκαιρίες εργασίας, οικονομική ανάπτυξη και
καλύτερη ποιότητα ζωής στους πολίτες. Οι μεγάλοι και ισχυροί Δήμοι και οι διαδημοτικές και διακοινοτικές συνεργασίες ενισχύουν την καινοτόμο δυνατότητα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης
και επιταχύνουν την έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη τόσο σε τοπικό όσο και σε περιφερειακό και εθνικό επίπεδο.

Μετά από πολύχρονη έρευνα έχω αναπτύξει ένα νέο Μοντέλο Καινοτομίας το οποίο βοηθά τη δημόσια διοίκηση και τις επιχειρήσεις να ενισχύσουν και βελτιώσουν τις στρατηγικές
καινοτομίας τους και των καινοτομικών ικανοτήτων των στελεχών τους. Πιο κάτω παρουσιάζεται πολύ επιγραμματικά η εφαρμογή του νέου Συστήματος Καινοτομίας στην Τοπική Αυτοδιοίκηση.

Οι δημιουργικές πόλεις και οι έξυπνες αγροτικές περιοχές συνιστούν μια καινοτομία. Όλες οι καινοτομίες μπορούν να ταξινομηθούν με βάση τους τέσσερις τύπους καινοτομίας: καινοτομία προϊόντος, καινοτομία διαδικασιών, οργανωσιακή καινοτομία και καινοτομία μάρκετινγκ. Η αειφόρος ανάπτυξη είναι συνάρτηση πολλών αλληλοεξαρτώμενων συντελεστών και συνδυασμός παραγόντων και από τους τέσσερις βασικούς τύπους καινοτομίας. Αναφέρονται ενδεικτικά ορισμένοι παράγοντες για κάθε ένα από τα κύρια είδη καινοτομίας:

1. Καινοτομία προϊόντος: Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και τα συγκριτικά πλεονεκτήματα του Οικισμού. Μια πράσινη πόλη που να μπορείς να ζήσεις τον παλμό της, να την περπατήσεις. Βιώσιμη κινητικότητα και σύγχρονες, πράσινες και ολοκληρωμένες μεταφορές. Ενοποίηση χώρων.

Ανάπτυξη και εγκατάσταση των αναγκαίων υποδομών, εφαρμογών και υπηρεσιών των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας (ΤΠΕ). Ηλεκτρονικά εργαλεία που
βελτιώνουν την ποιότητα ζωής των ηλικιωμένων, δημιουργούν περισσότερες ευκαιρίες για τους νέους και συνεισφέρουν σε μια πιο θετική εμπειρία για τους επισκέπτες. Έξυπνη πρόληψη εγκληματικότητας – νέες τεχνολογίες που χρησιμοποιούνται στην προσπάθεια
πρόληψης του εγκλήματος.

2. Καινοτομία διαδικασιών: Βέλτιστες πρακτικές μείωσης κόστους και βελτίωσης της αποδοτικότητας. Καινοτομικές ικανότητες των στελεχών. Καλύτερος συντονισμός και μείωση της γραφειοκρατίας. Μέτρηση των επιδόσεων. Λογοδοσία και διαφάνεια. Ολοκληρωμένη συμμετοχή πολιτών, επιχειρήσεων και φορέων της τοπικής οικονομίας στις τοπικές, κοινωνικές και άλλες δημοκρατικές διεργασίες στο πλαίσιο μίας σύγχρονης διακυβέρνησης. Νέα χρηματοδοτικά εργαλεία. Συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα (Private–Public Partnership).

Εκσυγχρονισμός του θεσμικού πλαισίου.

3. Οργανωσιακή καινοτομία: Καλλιέργεια μιας ανοιχτής, δημιουργικής κουλτούρας. Ενθάρρυνση της ποικιλομορφίας « d i v e r s i t y » . Δ ι κ τ ύ ω σ η κ α ι σ υ μ μ ε τ ο χ ή 

ό λ ω ν τ ω ν ενδιαφερόμενων εμπλεκόμενων μερών. Αλληλεγγύη – διάχυση των καινοτομικών αποτελεσμάτων και μεταφορά και πολλαπλασιασμό της νέας αξίας με τρόπο που να επωφελούνται όλοι οι πολίτες.

4. Καινοτομία μάρκετινγκ: Ισχυρή πολιτιστική και τουριστική ταυτότητα «branding». Οι δημιουργικές πόλεις κτίζουν τη μοναδική τους ταυτότητα και προβάλλουν τα συγκριτικά
τους πλεονεκτήματα με στόχο την προσέλκυση ταλέντων και επενδύσεων. Ενίσχυση του βαθμού ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης της τοπικής κοινωνίας για τα οφέλη που προκύπτουν από την αξιοποίηση και χρήση των ΤΠΕ.

Οι πιο πάνω παράγοντες, οι οποίοι περιλαμβάνουν κάθε διάσταση ενός Έξυπνου Οικισμού πρέπει να συνδυάζονται μεταξύ τους με τρόπο που να παράγουν συνεργιστικά οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική αξία.

Τα Συμπλέγματα Δήμων και Κοινοτήτων –λόγω της κλίμακας, των δομικών χαρακτηριστικών, των κρίσιμων σχέσεων, της συνδεσιμότητας, της εγγύτητας, της ευελιξίας (agility) και των συγκριτικών πλεονεκτημάτων τους– αποτελούν ένα ιδανικό οικοσύστημα για εφαρμογή του νέου Συστήματος Καινοτομίας.

Απώτερος σκοπός η ανάπτυξη ενός νέου επιχειρηματικού μοντέλου με κύριο άξονα τη συν-δημιουργία τοπικών καινοτομιών με παγκόσμια προοπτική.

Το νέο Υπόδειγμα Καινοτομίας:
α) Αποτελεί το πρώτο εργαλείο διεθνώς το οποίο συνδυάζει στοιχεία και από τους τέσσερεις βασικούς τύπους καινοτομίας –καινοτομία προϊόντος, καινοτομία διαδικασιών, οργανωσιακή
καινοτομία και καινοτομία μάρκετινγκ– με στόχο την παραγωγή νέων, πιο βιώσιμων καινοτομιών.

β) Φέρνει μαζί στην ίδια δημιουργική πλατφόρμα διαφορετικές ειδικότητες: π.χ. μηχανική, σχεδιασμό, νέες τεχνολογίες, διαχείριση ανθρώπινου δυναμικού, οργανωσιακή ψυχολογία,
επικοινωνιακό μάρκετινγκ κ.ά. Μέσα από αυτή τη συνεργασία και αλληλεπίδραση αυξάνονται οι πιθανότητες επίτευξης καινοτομικών αποτελεσμάτων.

γ) Εξετάζει τα προβλήματα μέσα από περισσότερες οπτικές γωνίες, πολλαπλασιάζει τους πιθανούς συνδυασμούς, διακρίνει μοτίβα, εντοπίζει νέες ευκαιρίες και αναπτύσσει νέες ιδέες τις οποίες μετασχηματίζει σε πολύτιμες καινοτομίες.

δ) Χρησιμοποιεί δύο νέες δημιουργικές τεχνικές οι οποίες στηρίζονται στην Μεταφορική Αναλογία.

ε) Καθοδηγεί τα στελέχη των Δημοσίων Υπηρεσιών, των Αρχών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, των επιχειρήσεων, των πανεπιστημίων, των ερευνητικών κέντρων και των Ενόπλων Δυνάμεων «Έξυπνη Άμυνα» ώστε να μπορούν να αναπτύσσουν και να υλοποιούν περισσότερες και καλύτερες καινοτομίες.

στ) Βοηθά τους Οργανισμούς να καινοτομούν πιο αποτελεσματικά μέσα από την αξιοποίηση των τεράστιων δυνατοτήτων της 4ης Βιομηχανικής Επανάστασης. Στόχος η παραγωγή καινοτομιών σε πραγματικό χρόνο και με σχεδόν μηδενικό οριακό κόστος.

Όπως υποδεικνύει ο πρώην παγκόσμιος πρωταθλητής στο σκάκι Garry Kasparov στο βιβλίο του «Deep Thinking. Where Artificial Intelligence Ends… And Human Creativity Begins»
πρέπει να βρούμε εντελώς νέους τρόπους να φέρουμε τη συνεργασία ανθρώπου-μηχανής σε διαφορετικά πεδία και να δημιουργήσουμε τα νέα εργαλεία που χρειαζόμαστε για να το
πετύχουμε.

Το νέο Μοντέλο Καινοτομίας που παρουσιάζεται πολύ συνοπτικά στο παρόν άρθρο μπορεί να:
1. Χαρακτηριστεί ως ο «Ελβετικός Σουγιάς» της καινοτομίας λόγω των πολλών και διαφορετικών εφαρμογών του. 

2. Αλλάξει τον τρόπο που καινοτομούμε μέσα από τη σύζευξη της ανθρώπινης δημιουργικότητας και της τεχνητής νοημοσύνης. Η καινούργια αυτή μέθοδος βοηθά τους Οργανισμούς να παράγουν πιο ανθεκτικές καινοτομίες αξιοποιώντας την αβεβαιότητα, τη
ρευστότητα και τις ασυμμετρίες που χαρακτηρίζουν το εξαιρετικά πολύπλοκο και ραγδαία μεταβαλλόμενο χρηματοοικονομικό και γεωπολιτικό περιβάλλον. 

Το νέο Μοντέλο Καινοτομίας που έχω αναπτύξει περιγράφεται αναλυτικά σε ένα Πρακτικό Οδηγό ο οποίος θα εκδοθεί μέχρι το τέλος του 2018. Από τον ερχόμενο Σεπτέμβριο θα γίνονται περιληπτικές παρουσιάσεις της πρωτοποριακής αυτής μεθόδου σε συνέδρια και σεμινάρια/εργαστήρια.

Νίκος Γ. Σύκας 
Σύμβουλος Στρατηγικής & Καινοτομίας

Για μια δημιουργική Τοπική Αυτοδιοίκηση

Του Περικλή Φ. Νικολαΐδη 

Υποψήφιου δημοτικού συμβούλου Αγλαντζιάς με το ΔΗΣΥ 

Κάνοντας έναν αντικειμενικό και με αμεροληψία –όσο γίνεται- απολογισμό των πεπραγμένων διαφόρων δήμων για την πενταετία που πέρασε και παρατηρώντας προσεχτικά αυτά που έγιναν και προπάντων, αυτά που δεν έγιναν στο χώρο της τοπικής αυτοδιοίκησης, το ολιγότερο που νιώθει κανείς είναι αμηχανία. Όταν όμως το ισχύον πολιτικό σύστημα των λογής σκοπιμοτήτων εξακολουθεί να αιχμαλωτίζει –σχεδόν- τα πάντα στο βωμό των διαφόρων διαπλεκόμενων συμφερόντων, τότε δεν θα πρέπει, να παραξενευόμαστε για την κατάσταση που επικρατεί.

Η πολιτική ζωή του τόπου ακόμη και σε τοπικό επίπεδο, φαίνεται αναχρονιστική και απόλυτα εξαρτημένη από αγκυλώσεις και απολιθωμένα στερεότυπα, του παρελθόντος αναπαράγοντας ξεπερασμένα πλαίσια δράσης. Έτσι, οι διάδρομοι ελεύθερης έκφρασης και δημιουργικής συμμετοχής για παραγωγή νέων ιδεών και δραστηριοποίηση νέων προσώπων περιορίζονται στο ελάχιστο.

Είμαστε μια κοινωνία με ένα πολιτικο-οικονομικό σύστημα γεμάτο ελλείμματα κι αυτό είναι φυσικό. Στην Κύπρο δυστυχώς, χρειάζονται τεράστιες προσπάθειες για μικρές έστω αλλαγές!

Το σημαντικό θέμα, της μεταρρύθμισης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, το οποίο εκκρεμεί εδώ και μερικά χρόνια, δεν αφορά μόνον τους εκλεγμένους φορείς τοπικής αυτοδιοίκησης, αλλά και τους πολίτες. Θεσμικές δημοκρατικές αλλαγές με διεύρυνση των κοινωνικών δικαιωμάτων και της λαϊκής συμμετοχής στη διαχείριση των δημοσίων υποθέσεων.

Είναι γενικά παραδεκτό ότι σήμερα, στην τεχνολογική εποχή, που η Κύπρος αποτελεί μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο θεσμός της Τοπικής Αυτοδιοίκησης χρειάζεται μεταρρύθμιση ώστε να διευρυνθούν τα δικαιώματα του πολίτη και η συμμετοχή τους στη διαχείριση των δημοσίων υποθέσεων να είναι ουσιαστική. Ουσιαστικές και θεσμικές αλλαγές, για να ανταποκριθεί το σύγχρονο του ρόλο, που επιτάσσουν οι καιροί. Ένα ρόλο που δεν είναι άλλος από την αναβάθμιση των δημοκρατικών θεσμών, την ουσιαστική εξυπηρέτηση των πολιτών και τη δημιουργία αξίας στην κοινωνία. 

Εκ των πραγμάτων και για λόγους βιωσιμότητας, οι απαραίτητες θεσμικές και οργανωτικές αλλαγές που προάγουν την αποτελεσματικότητα των λειτουργιών, των δήμων είναι εκ των ων ουκ άνευ. Η Τοπική Αυτοδιοίκησης στην Κύπρο όσο χρήσιμος κι απαραίτητος θεσμός κι αν είναι, άλλο τόσο αλλαγές και εκσυγχρονισμό χρειάζεται. 

Αν η δημοκρατική ζωή έχει συνεχή ανάγκη ανανέωσης και αλλαγής, αν η Τοπική Αυτοδιοίκηση που όλοι οραματιζόμαστε χρειάζεται ένα εντελώς νέο πρόσωπο, για να περάσουμε στη νέα γενεά των δημοτικών αρχόντων, τότε, η συναίνεση και η υπέρβαση για αλλαγές είναι μονόδρομος.

Εάν δεν θέλουμε ο πολιτικός μας πολιτισμός να είναι ένα σύνθημα κενού περιεχομένου, αλλά μια συνειδητή προσπάθεια αυτοπροσδιορισμού μας, τότε θα πρέπει η πολιτική δράση να ασκείται με γνώμονα πάντοτε το κοινό καλό πάνω από όλα... 

Παρά τα διάφορα που γράφονται για τις επικείμενες δημοτικές εκλογές, ίσως, -έστω και εξ’ ανάγκης- να γίνει η μεγάλη «ανατροπή». Ανατροπή σημαίνει κατάργηση σκουριασμένων πρακτικών και συντηρητικών νοοτροπιών. Σημαίνει νέοι και ικανοί άνθρωποι, με την ευρύτερη δυνατή συναίνεση, να βρεθούν στο προσκήνιο με αξιώσεις για κάτι το καινούριο και το ελπιδοφόρο. 

Αν στην πολιτική τίποτα δεν αποκλείεται όπως συχνά λέγεται, αν η δημοκρατία είναι το πολιτικό σύστημα που δίνει πάντα λύσεις στα αδιέξοδα, τότε, οι υποψηφιότητες δημάρχων και δημοτικών συμβούλων, που θα διαπερνούν και θα αντιπροσωπεύουν τις ελπίδες των πολλών, θα μετατρέψει την εκλογική αναμέτρηση σε δημοψήφισμα ανάμεσα στο παλιό και στο νέο, παρά σε εξοντωτικές κομματικές μάχες μέχρις εσχάτων... χωρίς κανένα ουσιαστικό αποτέλεσμα.

Η απαξίωση της πολιτικής συνεχίζεται αμείωτη, μπορεί, να πει κάποιος και μόνον με καλή πίστη, καλή θέληση, ειλικρίνεια και αγνό ενδιαφέρον για τα προβλήματα του τόπου μπορεί, να ξεπεραστεί. Κάποιες μικρές έστω αλλαγές, μπορεί, να οδηγήσουν και σε αλλαγές ουσιαστικές. Μια σημαντική από αυτές είναι η ανανέωση των ατόμων, έστω και μερική.

Το να μιλάμε για νέους στόχους, νέες επιδιώξεις και νέα οράματα είναι εύκολο. Για να βρούμε τους δρόμους προς αυτούς είναι το δύσκολο. Γιατί όπως έλεγε και ο Νίκος Καζαντζάκης, η στερνή, η πιο ιερή μορφή, της θεωρίας είναι η πράξη.
Περικλής Φ. Νικολαΐδης
Υποψήφιος δημοτικός σύμβουλος Αγλαντζιάς με το ΔΗΣΥ 

Ο «Δρόμος των αστέρων» στη Λεμεσό!

Διαμαρτυρίες για το "Δρόμο των αστέρων" στη Λεμεσό

Μια ομάδα πολιτών της Λεμεσού έχουν αρχίσει διαδικτυακή συλλογή υπογραφών που θα παρουσιάσουν στον δήμαρχο της Λεμεσού Ανδρέα Χρίστου για να του ζητήσουν να ακυρώσει τα σχέδια για τη δημιουργία της ‟ Λεωφόρου της Δόξας ” στο ιστορικό κέντρο της πόλης.
Επίσης έχει αρχίσει συλλογή υπογραφών στους δρόμους της Λεμεσού και συνολικά μέχρι στιγμής έχουν υπογράψει περισσότερα από 1000 ευαισθητοποιημένα άτομα που συμφωνούν ότι η ‟ Λεωφόρος της Δόξας ” δεν εναρμονίζεται με τον χαρακτήρα της παλιάς πόλης.
«Είμαι αντίθετη στο πρόγραμμα για τη δημιουργία της ‛Λεωφόρου της Δόξας (Cyprus Walk of Fame)’ στην παλιά πόλη της Λεμεσού επειδή πιστεύω ότι θα καταστρέψει τον παραδοσιακό χαρακτήρα της πόλης». Η Λεμεσός δεν είναι Χόλλυγουντ και αυτή η προσθήκη είναι ενάντια στο πολιτιστικό περιβάλλον και την παράδοση της Λεμεσού».
Είναι αναγκαίο να προστατεύσουμε την παλιά πόλη από αυτό το είδος «ανάπτυξης» που παρεμβαίνει στη δημιουργία ενός καλαίσθητου περιβάλλοντος και δείχνει μια κραυγαλέα έλλειψη σεβασμού για την ιστορία μας, είπε η Γεωργία Μιχαηλίδου Σάαντ, καθηγήτρια Τέχνης και ζωγράφος που άρχισε τη διαδικτυακή συλλογή υπογραφών.
«Υπάρχουν υπέροχα παλιά κτίρια τα οποία έχουν εγκαταλειφθεί αντί να ανακαινιστούν, χρειάζονται περισσότερα δέντρα στο κέντρο της πόλης, επομένως τα ψεύτικα αστέρια που θέλουν να τοποθετήσουν σίγουρα δεν είναι προτεραιότητα», είπε η Μιχαηλίδου Σάαντ στο Cyprus Weekly.
Το κύριο μέρος της «Λεωφόρου της Δόξας» θα τοποθετηθεί στον πεζόδρομο Δημήτρη Μητρόπουλου αλλά αναμένεται ότι τα αστέρια θα επεκταθούν σε όλους τους πεζόδρομους στην περιοχή του Μεσαιωνικού Κάστρου. Σύμφωνα με τους διοργανωτές του προγράμματος τα αποκαλυπτήρια του πρώτου αστεριού θα γίνουν το Δεκέμβριο.
Οι πολίτες που διαμαρτύρονται για την επιλογή τοποθεσίας της «Λεωφόρου της Δόξας» ισχυρίζονται ότι ο Δήμος Λεμεσού απέφυγε να εμπλέξει το κοινό στη λήψη αυτής της απόφασης η οποία θα έχει σοβαρές επιπτώσεις στην αισθητική εικόνα της παλιάς πόλης.
«H απόφαση ελήφθη ανεξάρτητα από τις επιθυμίες των κατοίκων της Λεμεσού, μολονότι, είναι αυτοί που θα έχουν να ζήσουν με τις καταστροφικές συνέπειες μιας τέτοιας απόφασης». Το κοινό θα μπορούσε να έχει ενημερωθεί από τα ΜΜΕ ή να γινόταν μια διαδικτυακή ψηφοφορία αναφορικά με το θέμα. «Πιστεύω ότι δεν έγινε μια συνεχής προσπάθεια για να ενημερωθεί το κοινό και οι αντιρρήσεις αυτών που ήταν ενημερωμένοι δεν λήφθηκαν υπόψη», είπε η Μιχαηλίδου Σάαντ.
Ερωτηθείσα εάν η ομάδα θα συμφωνούσε σε μια πιθανή μετατόπιση της «Λεωφόρου της Δόξας» η Μιχαηλίδου Σάαντ απάντησε ότι αυτό θα ήταν μια πιθανή λύση. «Πιστεύω ότι, όταν υπάρχουν οικονομικά συμφέροντα, σε αντίθεση με τα πολιτιστικά, είναι τα οικονομικά που θα επικρατήσουν, επομένως, θα πρέπει να γίνει ένας συμβιβασμός. Υπάρχουν πιο σύγχρονες περιοχές στη Λεμεσό όπου θα μπορούσαν να τοποθετήσουν τα αστέρια και που θα ταίριαζαν περισσότερο με το αρχιτεκτονικό περιβάλλον. Είναι όμως απαράδεκτο να τοποθετηθούν στο ιστορικό κέντρο της πόλης».
Οι οργανωτές της «Λεωφόρου της Δόξας» είναι πεπεισμένοι ότι το πρόγραμμα θα γίνει ένα δημοφιλές τουριστικό αξιοθέατο για επισκέπτες και ντόπιους. Παρόμοια προγράμματα έχουν γίνει σε πάνω από 50 χώρες συμπεριλαμβανομένων της Ρωσίας, της Ουκρανίας, του Ισραήλ, του Καναδά και των ΗΠΑ.

Το πρόγραμμα οργανώθηκε από τη Ρωσική εταιρεία «Cyprus Walk of Fame». Ο Δήμαρχος Λεμεσού Αντρέας Χρίστου ανακοίνωσε από την έναρξη του προγράμματος ότι ο Δήμος Λεμεσού δεν θα επιβαρυνθεί με καμία δαπάνη.
 
 Γεωργία Μιχαηλίδου Σάαντ
Το άρθρο γράφτηκε από την Άννα Χασάπη και δημοσιεύτηκε στο Cyprus Weekly, May 16 – 17 , 2014.

Walk of Fame in Limassol
A group of Limassol residents have initiated an online petition asking the town’s Mayor Andreas Christou to cancel plans for the creation of a ‘Walk of Fame’ at the old town centre.
The petition had, at the time of writing, been signed by 580 residents who feel that the creation of a Walk of Fame is inconsistent with the area’s character.

“I am opposed to the Cyprus Walk of Fame project in the old city of Limassol as I believe that it would destroy the traditional character of the city. “Limasol is not Hollywood and such an addition would go against the culture and traditions of Limasol.

“We need to protect the old city from these developments, which go against the creation of an aesthetically pleasing environment and show a blatant disregard for our history,” said Georgia Michaelides Saab, an art teacher and painter who initiated the online petition.

“There are beautiful old buildings that are left abandoned instead of being restored, we need more trees in the city centre, so fake stars are certainly not a priority,” Michaelides Saab told the Cyprus Weekly. The main part of the Walk of Fame will be placed along Demetris Mitropoullos pedestrian street, but the stars are expected to spread around all the pedestrian lanes of the Mediaeval Castle area.  According to project planners the first star is expected to be unveiled in December.

Those opposed to the Walk of Fame project’s chosen location claim that the Municipality failed to involve the public in decision making on a project that will have a strong impact on the old town’s appearance. “This decision was taken independently of the wishes of the inhabitants of Limassol, even though they are the ones who will have to live with the detrimental consequences of this decision. “The public could have been informed properly through the local media (newspapers, radio or TV) and there could have been an online voting, or a public consultation.

“I believe that a sustained effort to inform the public on this issue had not been made and the objections of those who knew about the project were not taken into consideration,” said Michaelides Saab. “Asked whether the group would agree to a possible re-location of the Walk of Fame project, Michaelides Saab questioned the project’s value, but agreed that a relocation could act as a possible solution. “I don’t think it would be an important addition to the city, anywhere.

“I believe, however, that when there are financial interests involved as opposed to cultural interests, it is usually money that has the upper hand, so a compromise would probably need to be reached. “I am certain that there are other, more suitable streets in more contemporary parts of Limassol, where the stars could be placed and probably fit in with the surrounding architectural environment.

“It is totally unacceptable, however, that these stars should be embedded in a street in Limasol’s historic centre,” she said. Cyprus Walk of Fame organisers are confident that the project will become a popular attraction for tourists and locals.

Similar ‘walk of fame’ projects have been done in over 50 countries, including Russia, Ukraine, Israel, Canada and the USA. The project is organised by Russian company ‘Cyprus Walk of Fame’. The Mayor of Limassol Andreas Christou announced from the outset that this project will have no financial cost for the municipality.


Petitioning The Mayor of Limasol
To terminate the project about creating a Cyprus Walk of Fame in the Limassol old city centre.