Το Ισραήλ αναλαμβάνει την ασφάλεια του Eastmed – Τα επόμενα βήματα της ΕΦ

Του Δρ Γιάννου Χαραλαμπίδη

Μπλόκο στο τουρκικό τρυπάνι μέσω Ευρώπης

·     Πώς το Ισραήλ διευρύνει τον ζωτικό του χώρο και αυξάνει ερείσματα στην ΕΕ

·     Η τουρκική στρατηγική και το αντίδοτο μέσω συμμαχιών στη βάση συμφερόντων

·     Πού πάνε τα χρήματα του πολίτη για την άμυνα  

Είπε, λοιπόν, ο Πρωθυπουργός του Ισραήλ Βενιαμίν Νετανιάχου ότι το πολεμικό ναυτικό της χώρας του είναι έτοιμο να υπερασπιστεί και να προστατεύσει τον αγωγό EastMed. Άρα, ας τολμήσει η Τουρκία να τα βάλει με το Ισραήλ. Αυτό σημαίνει κοινωνία οικονομικών και ενεργειακών συμφερόντων με την Κύπρο και άλλους εμπλεκομένους, που έχει επένδυση στρατιωτικής αποτροπής. 

Βεβαίως, μπορεί να ισχυριστεί κάποιος ότι η Τουρκία υπερέχει των Ισραηλινών στη θάλασσα. Πιθανόν η θέση αυτή, να ισχυριστεί κάποιος ότι είναι ορθή.  Όμως, εάν η Τουρκία κτυπήσει πολεμικό πλοίο του Ισραήλ, σημαίνει πόλεμο και ο αγώνας θα μεταφερθεί σε άλλα επίπεδα και πεδία, όπου το κόστος θα είναι καταστροφικό για την Άγκυρα. Και το γνωρίζει και ο Ερντογάν και οι στρατηγοί του. Αυτό θα πει αποτροπή.

Όταν κτυπούσαν το Ισραήλ... 

Κάποτε, πάντως, οι ηγεσίες του ΑΚΕΛ και του ΔΗΣΥ ισχυρίζονταν ότι η καλύτερη επιλογή για το φυσικό μας αέριο ήταν ο αγωγός προς Τουρκία. Εμείς, τότε, υποστηρίζαμε ότι η καλύτερη επιλογή είναι αυτή του EastMed και του τερματικού, εφόσον υπάρχουν επαρκείς ποσότητες και εφόσον και στη μια και στην άλλη περίπτωση ληφθεί στρατηγική απόφαση. Χωρίς να αποκλείεται και η Αίγυπτος, για ευνόητους λόγους και μάλιστα ένεκα των κοινών ΑΟΖ και των γειτονικών τεμαχίων.  

Όταν, δε, λέμε στρατηγική απόφαση, εννοούμε ότι θα ληφθεί λαμβάνοντας υπόψη το βάθος του χρόνου, καθορίζοντας έτσι τους συμμάχους μας. Πριν από δύο με τρία χρόνια, ακόμη και προ μερικών μηνών, οι οπαδοί του αγωγού προς Τουρκία ισχυρίζονταν τα εξής: Μας θέλει, άραγε, το Ισραήλ; Μα πώς μας θέλει, αφού επιδιώκει να περάσει αγωγό προς Τουρκία; Ακόμη και αν δεχθούμε ότι οι ισχυρισμοί αυτοί δεν προβάλλονταν εκ του πονηρού, οι ανησυχίες αυτές ακούγονταν λογικές, μέχρι πρότινος. Τώρα, όμως, έχει εμπεδωθεί η αντιπαράθεση Τουρκίας - Ισραήλ, το οποίο ξεκαθαρίζει τη θέση του. 

Το έχει πράξει και στην τελευταία τριμερή Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ. Είναι έτοιμο να παρέχει ασφάλεια, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η πολιτική του Ισραήλ μάς επιτρέπει να μένουμε με τα χέρια σταυρωμένα ή οι κυβερνητικοί αξιωματούχοι να πολυλογούν στα ραδιόφωνα και στις τηλεοράσεις για τις ενεργειακές επιλογές που έχουμε χωρίς να λαμβάνουν υπόψη μια σημαντική μεταβλητή: Αυτήν της ασφάλειας, στην οποία θα πρέπει και εμείς να συνεισφέρουμε, ξεκινώντας από τα του οίκου μας και φτάνοντας ώς τις εξωτερικές συμμαχίες.

Προτάσεις για την Εθνική Φρουρά

Επί του θέματος της ασφάλειας τονίζουμε ότι επιβάλλεται:

Πρώτον, η κάλυψη της γραμμής αντιπαράταξης με σύγχρονες κάμερες και με εποχούμενες μονάδες ταχείας επέμβασης. Δεύτερον, θα πρέπει να αλλάξει η διάρθρωση της Εθνικής Φρουράς, που σημαίνει λιγότερες μονάδες με μεγαλύτερη πληρότητα, για να αυξήσουν τη  μαχητικότητα και την αποτελεσματικότητά τους. Τρίτον, η αναδιάρθρωση της επιστράτευσης.

Λιγότερο χρόνο εκπαίδευσης και μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα. Συν την αναδιάρθρωση της πολιτικής άμυνας. Εάν ρωτήσετε τους υπουργούς, δεν γνωρίζουν πού θα αφήσουν τις οικογένειές τους σε περίπτωση κρίσης. Τέταρτον, η ποιοτική αναβάθμιση και ο εκσυγχρονισμός του υλικού της Εθνικής Φρουράς. Πέμπτον, η δημιουργία Ινστιτούτου Τεχνολογίας και Ανάπτυξης Εθνικής Φρουράς, για να μπορεί να συμμετέχει σε συνεργασία με άλλα Ιδρύματα σε ερευνητικά προγράμματα της ΕΕ. Σε αυτό το πλαίσιο, είναι σημαντική η δυνατότητα συμπαραγωγών, έστω και μικρών. 

Υπό αυτές τις συνθήκες, αυξάνεις την ερευνητική δραστηριότητα και μειώνεις το κόστος, ενώ, ταυτοχρόνως, δημιουργούνται νέες θέσεις εργασίας, χωρίς να επιβαρύνεται οικονομικά το κράτος. Αυτό δεν σημαίνει ότι η Πολιτεία δεν έχει ευθύνη και δη παροχής οικονομικής στήριξης στις ένοπλες δυνάμεις. Μετά λύπης της, η κοινή γνώμη άλλα παρατηρεί: Ενώ ο πολίτης φορολογείται, οι δαπάνες για την άμυνα μειώνονται και φτάνουν περί τα 25 εκ. τον χρόνο, εκτός και αν συμβεί κάτι επείγον και προωθηθεί συμπληρωματικός προϋπολογισμός. Δηλαδή, εγκρίνονται οι μισθοί και τα πολύ αναγκαία! Υπάρχει μια λογική από το Υπουργείο Οικονομικών, που είναι σεβαστή και βάσιμη. Δεν επιτρέπονται σπατάλες. Ωραία, και οι σπατάλες είναι στον χώρο της άμυνας; Δεν χρειάζεται ανακύκλωση υλικού, συντήρηση κ.λπ. ή αγορά νέων οπλικών συστημάτων; Υπήρξαν σκάνδαλα στην άμυνα; Εάν ναι, να λεχθούν πού και πότε συνέβησαν και, όσοι παρανόμησαν, να πληρώσουν.

Εδώ, αποδεικνύεται και από την τελευταία έρευνα, ότι στον Συνεργατισμό ήταν τα σκάνδαλα και οι δαπάνες ακόμη και μετά το κούρεμα. Γιατί τονίζονται αυτά; Για δύο, εκτός των άλλων, λόγους: 

Α) Κάθε κράτος έχει δύο βασικές υποχρεώσεις έναντι του πολίτη του και έναντι του εαυτού του στο πλαίσιο της ελάχιστης άσκησης των κυριαρχικών του δικαιωμάτων. Η πρώτη υποχρέωση είναι η εσωτερική ασφάλεια, με την Αστυνομία και η άλλη είναι η εξωτερική, με τις ένοπλες δυνάμεις. Αλλιώς, πώς να ασκείς την κυριαρχία σου; 

Β) Ο πολίτης πληρώνει μηνιαίως για την άμυνα. Σε ποιες μαύρες τρύπες καταλήγουν τα χρήματά του; Και ποιος ελέγχει; Ποιος είναι ο ρόλος της Επιτροπής Άμυνας; Ζητά η Πολιτεία φόρους από τον λαό για την ασφάλειά του και καταλήγουν στην κάλυψη διαφόρων ελλειμμάτων, για τα οποία κανείς δεν αναλαμβάνει την ευθύνη. Πόσο σοβαρή είναι μια τέτοια Πολιτεία και οι θεσμοί της; Αυτό και αν είναι δημοκρατικό έλλειμμα και ασέβεια σε βάρος των πολιτών και της ίδιας της ασφάλειας του κράτους.  

Οι δαπάνες για τη άμυνα δεν είναι πεταμένα λεφτά, αλλά επένδυση στην ασφάλεια του κράτους, των πολιτών και των συμμαχιών με άλλες χώρες. Όταν έχεις άμυνα, έχεις συμμαχίες αξιόπιστες και αποτροπή. Δεν θα μείνεις στήλη άλατος όταν οι Τούρκοι κατεβάσουν τρυπάνι σε οικόπεδα της κυπριακής ΑΟΖ. Εάν έχεις αξιόπιστη αποτροπή, δεν θα το πράξουν, διότι το κόστος και οι συνέπειες της δράσης τους θα είναι μεγαλύτερες του οφέλους. Η σημασία του στρατού είναι να διαφυλάσσει τη σταθερότητα και την ασφάλεια, να αποτρέπει και όχι να εμπλέκεται σε επιθετικούς πολέμους.

Συμμαχικές σχέσεις

Η εξωτερική πτυχή της άμυνας αφορά, εκτός των άλλων, αυτό που ονομάζουμε στρατιωτική διπλωματία. Η Κύπρος δεν είναι υπερδύναμη. Αποτελεί ένα μικρό κράτος με σημαντική γεωπολιτική θέση, η οποία αυξήθηκε από τα κοιτάσματα στον «Γλαύκο» και θα αυξηθεί ακόμη περισσότερο με τα νέα κοιτάσματα που βρίσκονται στην κυπριακή ΑΟΖ. Υπό αυτές τις συνθήκες αυξάνεται και η τουρκική απειλή, που σημαίνει ότι και εμείς, από την πλευρά μας, θα πρέπει να προβούμε σε μια σειρά αποτρεπτικών και συμμαχικών κινήσεων, όπως:

1. Η επιτάχυνση και η εμβάθυνση της συμμαχίας με τη Γαλλία. Η  παραχώρηση των διευκολύνσεων στη Βάση στο Μαρί πρέπει να εδραιωθεί και να διευρυνθεί. Μετά την έξοδο της Βρετανίας από την ΕΕ, η Γαλλία θα είναι η μόνη επί του παρόντος χώρα της ΕΕ που θα έχει συμμαχικές διευκολύνσεις στην Κύπρο, για να ενεργεί στην περιοχή και να δύναται να προστατεύει τα ενεργειακά της συμφέροντα.

2. Η παροχή διευκολύνσεων σε συμμαχικές χώρες στη Βάση Ανδρέας Παπανδρέου και πρόσθετων διευκολύνσεων στους Ισραηλινούς στο Τρόοδος, επί τη βάσει μιας συνεργίας που θα περιλαμβάνει και τεχνολογική γνώση, ακόμη και συμπαραγωγές με την εμπλοκή  Ευρωπαίων εταίρων στην Κύπρο, εφόσον μια τέτοια κοινοπραξία θα έχει θεσμοθετηθεί επί τη βάσει του δικαίου της ΕΕ.

3. Η παροχή πρόσθετων διευκολύνσεων στις ΗΠΑ και δη στρατιωτικών και μεγαλύτερη σοβαρότητα από μερίδα της πολιτικής ηγεσίας, που ακόμη ζει στην εποχή του δαιμονισμένου ΝΑΤΟ και των Αμερικανών. Η Αριστερά θα ήθελε να είναι εχθροί μας οι Αμερικανοί, για να ζει το παραμύθι με τον δράκο, που, όντως, στηρίζεται, μερικώς, σε αληθή ιστορικά γεγονότα, από τα οποία δεν είμαστε άμοιροι ευθυνών. Όμως, στην παρούσα φάση οι ΗΠΑ, επί τη βάσει κοινών ενεργειακών συμφερόντων, απέτρεψαν κάθε τουρκική ενέργεια στο οικόπεδο 10, όπως έπραξαν και το 2011 επί αριστερής Κυβέρνησης Χριστόφια στο οικόπεδο

11. Η Ουάσιγκτον δεν τα πάει καλά με την Τουρκία, λόγω συμφερόντων, ένεκα της εκβιαστικής τουρκικής πολιτικής και επειδή η Άγκυρα «απειλεί» την πρωτοκαθεδρία του Ισραήλ, το οποίο δηλώνει ετοιμότητα να στείλει το ναυτικό του για να προστατεύσει τον EastMed. Και δεν το στέλνει χωρίς να έχει όφελος. Το αντίθετο. Εδραιώνει τη μοναδική του έξοδο προς την Κύπρο και την Ελλάδα, αφού πάσχει από έλλειψη στρατηγικού βάθους και διευρύνει τον λεγόμενο ζωτικό του χώρο στη θάλασσα και στον αέρα και αποκτά ερείσματα εντός της ΕΕ, αφού θα την προμηθεύει με φυσικό αέριο. 

Έχει, δηλαδή, στρατηγικά, γεωπολιτικά και οικονομικά οφέλη. Ταυτοχρόνως, το Ισραήλ δεν θέλει να περάσει αγωγό προς την Τουρκία, ούτε να πάρει τα αποθέματά του στην Αίγυπτο, για ευνόητους λόγους. Επιζητά επιλογές με όσο το δυνατόν λιγότερες εξαρτήσεις και προβλήματα. Είναι παγκοίνως γνωστό το πρόβλημα του Ισραήλ με τον αραβικό και μουσουλμανικό κόσμο. 

Ουδόλως, δε, θα ήθελε να τεθεί υπό την τουρκική εξάρτηση. Ερώτημα: Αυτά τα πλεονεκτήματα που βλέπει το Ισραήλ και αφορούν κι εμάς, δεν θα πρέπει να ενταχθούν, το ταχύτερο, σε μια συμμαχική σχέση; Το ίδιο δεν πρέπει να ισχύσει και για το τερματικό; Ο EastMest μάς δένει όλους σε μια κοινότητα συμφερόντων και η Άγκυρα χάνει το τρένο. Περνά σε μειονεκτική θέση, λόγω δικών της πολιτικών επιλογών.

Ο πόλεμος των τόξων... 

Η Τουρκία με τη «Γαλάζια Πατρίδα» δημιουργεί ένα πέταλο αμυντικής προστασίας σε εξωτερικά της σύνορα, από τη Μαύρη Θάλασσα ώς το Αιγαίο και από εκεί στην Ανατολική Μεσόγειο. Δημιουργεί στην περιοχή μας ένα τόξο από τα Βαλκάνια έως τη Μέση Ανατολή, για να μπορεί να λέει και στους Αμερικανούς και στους Ρώσους και στους Ευρωπαίους ότι «μαζί μου θα παίξετε, διότι εγώ ελέγχω την κατάσταση». 

Η στρατηγική και οι κανόνες της αποτροπής επιβάλλουν το εξής: Η Κύπρος και η Ελλάδα θα πρέπει να δημιουργήσουν, μαζί με το Ισραήλ, που είναι διαθέσιμο, καθώς και με τις ευλογίες των ΗΠΑ και την εμπλοκή ευρωπαϊκών χωρών, όπως η Γαλλία, ένα ανάποδο του τουρκικού, συμμαχικό τόξο-πέταλο, από τα Βαλκάνια έως τη Μέση Ανατολή, που θα εξουδετερώνει τις απειλές σε βάρος της Κύπρου και της Ελλάδας και των υπόλοιπων λαών, αλλά και των δυτικών ενεργειακών συμφερόντων.

Ταυτοχρόνως, θα δημιουργεί και ενεργειακές και αμυντικές απεξαρτήσεις των ΗΠΑ και της ΕΕ από την Τουρκία, ενώ θα αυξάνει τα ερείσματά μας στην ΕΕ. Όταν το Ισραήλ θέλει να αυξήσει τα ερείσματά του στην ΕΕ μέσω του EastMed, εμείς γιατί να μη θέλουμε; Η Ρωσία δεν έχει λόγο να διαμαρτύρεται. Η ίδια επέλεξε να μείνει εκτός των οικοπέδων της Κυπριακής Δημοκρατίας, διότι ήθελε να παίξει με την Τουρκία, διά του αγωγού Turkish Stream, του πυρηνικού προγράμματος και του αντιδραστήρα στο Άκιουγιου, αλλά και ένεκα άλλων δικών της συμφερόντων στη Συρία και αλλού, με απώτερο στόχο να εκμεταλλευθεί τη ρήξη στις σχέσεις Τουρκίας - ΗΠΑ. Εμείς ποτέ δεν της κλείσαμε την πόρτα. Και δεν πρέπει να είμαστε αχάριστοι για τη στήριξη που μας παρέχει, η οποία, όμως, ας μην είμαστε αφελείς, εξυπηρετεί και τα δικά της συμφέροντα.

Διπλωματικά και νομικά όπλα στην ΕΕΣτην παρούσα φάση, το ερώτημα που απασχολεί δεν είναι εάν θα στείλει ή όχι το Ισραήλ τον στόλο του στον EastMed, αλλά εμείς τι κάνουμε, εάν ο Ερντογάν κατεβάσει τρυπάνι στην Κυπριακή ΟΑΖ. Για να μπορεί να κατεβάσει τρυπάνι ο Ερντογάν στην Κυπριακή ΑΟΖ ευθύνονται όλοι εκείνοι που ήταν εναντίον των ισχυρών ενόπλων δυνάμεων και της αποτροπής. Επειδή ποτέ δεν θα παγιδευτούμε στις επιζήμιες και ευτελείς κοκορομαχίες των κομματικών στρατών και επειδή πιστεύουμε στην παραγωγική πολιτική, για το επόμενο διάστημα υπάρχει φόρμουλα αποτροπής, χωρίς τουφεκιές: Να προχωρήσει η Κυπριακή Δημοκρατία στην ΕΕ σε σαφή πολιτική θέση από τώρα και να διευκρινίσει, διά της διπλωματικής οδού, ότι, εάν η Τουρκία κατεβάσει τρυπάνι με τη συνοδεία πολεμικών πλοίων εντός της Κυπριακής ΑΟΖ: 

Α. Θα ενεργοποιήσει την παράγραφο 42, 7 των Συνθηκών, με την οποία τα κράτη μέλη, στο πλαίσιο της Αλληλεγγύης, έχουν υποχρέωση να παράσχουν κάθε δυνατή στήριξη. Η εν λόγω παράγραφος αναφέρει τα εξής: «Σε περίπτωση κατά την οποία κράτος μέλος δεχθεί ένοπλη επίθεση στο έδαφός του, τα άλλα κράτη μέλη οφείλουν να του παράσχουν βοήθεια και συνδρομή με όλα τα μέσα που έχουν στη διάθεσή τους, σύμφωνα με το άρθρο 51 του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.

Αυτό δεν επηρεάζει τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της πολιτικής ασφάλειας και άμυνας ορισμένων κρατών μελών». 

Β. Θα ζητήσει την επιβολή κυρώσεων επί της Τουρκίας, όπως συνέβη στην περίπτωση της Κριμαίας, για κατοχή εδάφους, χερσαίου και θαλάσσιου της Κυπριακής Δημοκρατίας, που είναι και κράτος μέλος της ΕΕ στην ακόλουθη λογική βάση: Η Τουρκία επιτίθεται σε βάρος της ίδιας της ΕΕ και των συμφερόντων της. Αυτό πρέπει να γίνει μελετημένα. Και, αν θέλουν, ας μην αντιδράσουν οι εταίροι μας. Εάν δεν το πράξουν, θα χάσουν κάθε ίχνος αξιοπιστίας και εντός των λαών της Ευρώπης και διεθνώς. 

Γ. Καταγγελία της τελωνειακής ένωσης Τουρκίας - ΕΕ και βέτο σε οποιοδήποτε θέμα αφορά την Τουρκία. Δ. Προσφυγή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο σε βάρος της Τουρκίας, η οποία είναι  υπό 

ένταξη χώρα και παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα κράτους μέλους της ΕΕ και κατ’ επέκτασιν πηγές πλούτου της ίδιας της ΕΕ. Τρόποι δράσης υπάρχουν. Με τις ηγεσίες μας τι γίνεται...  

Γιάννος Χαραλαμπίδης
Δρ Διεθνών Σχέσεων

Πηγή: Εφημερίδα ΣΗΜΕΡΙΝΗ, SigmaLive 10.3.2019

Το ξεχασμένο Διάταγμα που αλλάζει τα δεδομένα στο Αιγαίο – Ποιοι το κρύβουν!

Το Προεδρικό Διάταγμα (Π.Δ.) του 1931 της κυβέρνησης του Ελευθερίου Βενιζέλου

Η «κυριακάτικη δημοκρατία» φέρνει σήμερα στο φως το Προεδρικό Διάταγμα (Π.Δ.) του 1931 της κυβέρνησης του Ελευθερίου Βενιζέλου, με το οποίο η Ελλάδα
αποκτούσε κυριαρχία 10 ναυτικών μιλίων σε όλες τις θάλασσες «εις την περίμετρον της Επικρατείας».

Η επέκταση των χωρικών υδάτων στα 10 μίλια έγινε για τις τότε ανάγκες της αεροπλοΐας. Συγκεκριμένα, συντάχθηκε «όσον αφορά ζητήματα Αεροπορίας και Αστυνομίας αυτής», όπως επισημαίνεται στον τίτλο του…

Το «ξεχασμένο» διάταγμα βρίσκεται και σήμερα αρχειοθετημένο στον επίσημο τόμο των νομικών πράξεων του κράτους και φυλάσσεται στο Αρχείο της Βουλής των Ελλήνων, στο κεντρικό κτίριο της Ολομέλειας, με τις ελληνικές κυβερνήσεις επί σειρά ετών να παραμένουν αδρανείς και ανίκανες να αξιοποιήσουν τα ατράνταχτα «εθνικά επιχειρήματα» έναντι των εχθρών της χώρας.

Να σημειωθεί ότι το εν λόγω Προεδρικό Διάταγμα, μετά τη δημοσίευσή του, απεστάλη αμέσως από την κυβέρνηση του Ελευθερίου Βενιζέλου στη Γραμματεία τής τότε Κοινωνίας των Εθνών (ΚτΕ), που ήταν διεθνής οργανισμός προκάτοχος του ΟΗΕ, και έλαβε αριθμό πρωτοκόλλου.

Ανάλογες πράξεις άλλων χωρών, που πρωτοκολλήθηκαν στη Γραμματεία της ΚτΕ, περιήλθαν στη συνέχεια στη δικαιοδοτική κατοχή του νεοϊδρυθέντος Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Κι όμως, το Προεδρικό Διάταγμα που ορίζει το εύρος των εθνικών χωρικών υδάτων στα 10 ναυτικά μίλια «σε όλες τις θάλασσες της επικράτειας», ευθυγραμμίζονας τα χωρικά ύδατα με τον ήδη από τότε καθορισμένο εναέριο χώρο 10 μιλίων, παραμένει πανίσχυρο «διπλωματικό όπλο» στα συρτάρια του υπουργείου Εξωτερικών και του υπουργείου Εθνικής Αμυνας, περιμένοντας την αναβίωση ακόμα ενός «εθνικού κεκτημένου» που… ξεχάστηκε στον χρόνο!

Το Π.Δ. δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στις 18 Σεπτεμβρίου 1931, με πολίτευμα προεδρευομένης δημοκρατίας, και φέρει την υπογραφή του τότε Προέδρου της Δημοκρατίας Αλέξανδρου Ζαΐμη.

Η κυβέρνηση εξουσιοδοτούσε «τον αρμόδιο επί της Αεροπορίας υπουργό Α. Ζάννα να δημοσιεύσει και να εκτελέσει την απόφαση»… Τα εθνικά χωρικά ύδατα είναι έκτοτε 10 μίλια! Ξεκινώντας από τα 10 μίλια, η Ελλάδα έχει, με βάση το Διεθνές Δίκαιο, το δικαίωμα να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 μίλια, όποτε και όταν το αποφασίσει, μονομερώς.

ΤΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ

Το πλήρες κείμενο του Προεδρικού Διατάγματος, δημοσιευμένου στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (ΕτΚ), αριθμός φύλλου 328 / «Τεύχος Πρώτον» / 18 Σεπτεμβρίου 1931, με τίτλο «Περί καθορισμού πλάτους χωρικών υδάτων, όσον αφορά τα ζητήματα Αεροπορίας και Αστυνομίας αυτής», που ορίζει «το πλάτος ζώνης των χωρικών υδάτων εις δέκα ναυτικά μίλια από των ακτών της επικρατείας», έχει ως εξής:

«Εχοντες υπ’ όψιν τα άρθρα 2 και 9 του νόμου 5017 “περί Πολιτικής Αεροπορίας”, δημοσιευθέντος εις το υπ’ αρ. 158 της 13.6.31 φύλλον της Εφημερίδος της Κυβερνήσεως (τεύχος Α), ως και το άρθρον 1 του νόμου 2569 της 19.4.21 “περί κυρώσεως της Διεθνούς Συμβάσεως Αεροπορίας”, δημοσιευθέντος εις το υπ’ αρ. 68 φύλλον της Εφημερίδος της Κυβερνήσεως της 26.4.21, προτάσσει του Ημετέρου της Αεροπορίας υπουργού, αποφασίσαμε και διατάσσομεν:

Ορίζομεν το πλάτος της ζώνης των Χωρικών Υδάτων της αναφερομένης εν τω άρθρων 2 του νόμου 5017 εις δέκα ναυτικά μίλια από των ακτών της Επικρατείας.
Εις τον Ημέτερον επί της Αεροπορίας Υπουργόν ανατίθεμεν την δημοσίευσιν και εκτέλεσιν του παρόντος.

Εν Δεκελεία τη 6η Σεπτ. 1931
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Αλέξανδρος Ζαΐμης
Ο επί της Αεροπορίας Υπουργός Α. Ζάννας».

Το αναξιοποίητο πλεονέκτημα και με ποιον τρόπο μπορεί να φέρει αποτελέσματα

Η επανενεργοποίηση του Π.Δ. του 1931 «λύνει τα χέρια» της ελληνικής διπλωματίας ως θέση αφετηρίας στις όποιες κινήσεις επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 μίλια, όπως επιτάσσει η παρακαταθήκη του απελθόντος υπουργού Εξωτερικών Νίκου Κοτζιά, παρά την προσωρινή αναδίπλωση της ελληνικής κυβέρνησης μετά τις οξείες αντιδράσεις της Αγκυρας και την επικίνδυνη αλλαγή πλεύσης (επέκταση με την έγκριση του Κοινοβουλίου και όχι με Προεδρικό Διάταγμα), με πρόσχημα τη συνολική και όχι τμηματική εφαρμογή του μέτρου.

Ωστόσο, παραμένει όπλο στη φαρέτρα του πρωθυπουργού και ΥΠΕΞ Αλ. Τσίπρα στην προγραμματιζόμενη συνάντησή του με τον πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν.

Παράλληλα, αυτομάτως επιλύει όλα τα θέματα που έχουν προκύψει με τη δήθεν ανισομέρεια του ισχύοντος εύρους των εθνικών χωρικών υδάτων (παράτυπα ισχύουν τα 6 μίλια) και του εθνικού εναέριου χώρου, που είναι στα 10 μίλια. Ομως και η Ουάσινγκτον μπορεί να αντιληφθεί διαφορετικά απ’ ό,τι στο παρελθόν το ζήτημα αυτό, καθώς με τη συμμετοχή των ΗΠΑ στην τριμερή Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ θα μπορούσε να συναξιοποιήσει με την Ελλάδα τα πλεονεκτήματα ενός ευρύτερου χώρου εναέριων κινήσεων.

Τη δεκαετία του ’90 η Ουάσινγκτον είχε σοβαρές επιφυλάξεις για τη δήθεν ελληνική δυσαρμονία να αναγνωρίζεται διαφορετικό εύρος χωρικών υδάτων και εναέριου χώρου. Με δηλώσεις του ο τότε Αμερικανός πρέσβης στην Αθήνα Νίκολας Μπερνς είχε διατυπώσει άκομψα την αμερικανική θέση.

Το εύρος του ελληνικού εναέριου χώρου είχε μπει στο στόχαστρο της αμερικανικής πολιτικής στην περιοχή, με τον Νίκολας Μπερνς να δηλώνει (Ιανουάριος 1998) πως «οι Ην. Πολιτείες δεν αναγνωρίζουν ελληνικό εθνικό εναέριο χώρο 10 μιλίων» και ακόμα ότι «η χώρα του δεν θεωρεί παραβιάσεις (από τουρκικά μαχητικά) όσες γίνονται μεταξύ 6 και 10 ναυτικών μιλίων» (!), ενώ τόνιζε πως «τα 10 μίλια είναι κάτι που διεκδικεί η Ελλάδα από καιρό» (και αδιάβαστος…).

Η ελληνική κυβέρνηση αντέδρασε διά στόματος του τότε υπουργού Εθνικής Αμυνας Ακη Τσοχατζόπουλου και του τότε κυβερνητικού εκπροσώπου Δημήτρη Ρέππα, οι οποίοι ανέφεραν ότι «ο εναέριος χώρος των 10 μιλίων δεν είναι κάτι που διεκδικεί η Ελλάδα από καιρό, αλλά είναι ο εθνικός εναέριος χώρος τον οποίο ούτε η Τουρκία έχει νομικά αμφισβητήσει μέχρι στιγμής»…

Στον αντίποδα, ο τότε υπουργός Εξωτερικών Γ. Παπανδρέου υποστήριξε ότι «υπάρχει ένα πρόβλημα που οφείλεται στο διαφορετικό εύρος των χωρικών υδάτων και του εναέριου χώρου, πράγμα το οποίο πρέπει να αντιμετωπιστεί ώστε στο μέλλον οι δύο χώροι να ταυτιστούν»!

Τέτοιες παρανοήσεις αίρονται με το Προεδρικό Διάταγμα του 1931, που ορίζει ότι ο εναέριος και ο θαλάσσιος χώρος όχι μόνο ταυτίζονται αλλά και το εύρος τους είναι 10 μίλια εδώ και 90 χρόνια…

Απολαμβάνοντας το βαθύ γαλάζιο με ασφάλεια

Γράφει ο

Διαμαντής Ζαφειριάδης*

Από Λευκωσία

Από τα αρχαία χρόνια ο άνθρωπος διακατέχεται από την επιθυμία να εξερευνά το άγνωστο. Από τα μέσα του περασμένου αιώνα ο άνθρωπος κατάφερε να βυθίζεται στο νερό και να περνά την ώρα του μέσα στο υγρό στοιχείο με ασφάλεια, ανακαλύπτοντας έναν άλλο κόσμο. Έναν κόσμο που μόνο με την αυτόνομη κατάδυση μπορούμε να εξερευνήσουμε, τουλάχιστον μέχρι ενός σημείου. Και όταν λέμε αυτόνομη κατάδυση εννοούμε την κατάδυση με αναπνευστική συσκευή ή κατάδυση με μπουκάλες συμπιεσμένου αέρα, που προσφέρει στο δύτη αυτονομία, χωρίς οποιαδήποτε παροχή αέρα από την επιφάνεια.

Στην Κύπρο, αυτό το συναρπαστικό θαλάσσιο σπορ εμφανίστηκε στις αρχές της δεκαετίας του ’70 και τα τελευταία χρόνια αναπτύσσεται ραγδαία. Παρόλο που η αυτόνομη κατάδυση κατατάσσεται σε ένα από τα πιο ασφαλή αθλήματα παγκοσμίως, αν δεν γίνει σωστή θεωρητική και πρακτική εκπαίδευση αλλά και σωστή επίβλεψη στα αρχικά στάδια μπορεί να αποβεί μοιραία. Τα πρόσφατα καταδυτικά ατυχήματα έφεραν στην επιφάνεια το πρόβλημα της ελλιπούς εκπαίδευσης. Θα πρέπει να σημειωθεί πως περίπου το 60% όλων των καταδυτικών ατυχημάτων συμβαίνει κατά την διάρκεια των πρώτων 30 καταδύσεων ενός αυτοδύτη.

Με σκοπό να μειωθούν οι πιθανοί κίνδυνοι των καταδύσεων, ο Διεθνής Οργανισμός Πιστοποίησης (ISO) έχει εκπονήσει πιστοποιήσιμα πρότυπα για καταδύσεις αναψυχής. Ο σκοπός αυτών των προτύπων είναι μέσω των τακτικών επιθεωρήσεων να εξασφαλίσουν ότι ο τομέας των καταδύσεων αναψυχής επωφελείται από καλύτερη εκπαίδευση και καλύτερες υπηρεσίες ενώ παράλληλα ενισχύεται η ασφάλεια και η εμπιστοσύνη των αυτοδυτών.

Τα πρότυπα ISO 24801 και ISO 24802 ασχολούνται με τις ελάχιστες απαιτήσεις για την εκπαίδευση των καταδυτών αλλά και των εκπαιδευτών τους, όπως η γνώση που απαιτείται για την προετοιμασία και την εκτέλεση των καταδύσεων, εποπτεία ομάδων και αντιμετώπιση εκτάκτων καταστάσεων. Τα πρότυπα καθορίζουν τρία επίπεδα εκπαίδευσης και πιστοποίησης αυτοδυτών αλλά και δυο επίπεδα εκπαίδευσης και πιστοποίησης εκπαιδευτών.

Ειδικότερα το πρότυπο ISO 24803 εφαρμόζεται από καταδυτικά κέντρα σε πολλές χώρες ιδιαίτερα σε χώρες με αυξημένο τουριστικό ενδιαφέρον. Κύριος σκοπός του προτύπου είναι να διασφαλίσει ότι ο τομέας των καταδύσεων αναψυχής επωφελείται από καλύτερη εκπαίδευση και αναβαθμισμένες ποιοτικά υπηρεσίες ενώ παράλληλα ενισχύεται η ασφάλεια και η εμπιστοσύνη των αυτοδυτών.

Συγκεκριμένα η επιθεώρηση περιλαμβάνει την αξιολόγηση των ασφαλών πρακτικών και απαιτήσεων των καταδυτικών κέντρων. Κάθε κέντρο είναι υποχρεωμένο να παρέχει όλες τις απαραίτητες πληροφορίες στον πελάτη αυτοδύτη, και να διεξάγει εκτίμηση κινδύνου πριν από κάθε κατάδυση προσδιορίζοντας τον απαραίτητο εξοπλισμό και τις απαραίτητες διαδικασίες εκτάκτου ανάγκης που θα πρέπει να ληφθούν υπόψη. Η αξιολόγηση των προσόντων και των ικανοτήτων των εκπαιδευτών αλλά και η άρτια συντήρηση του καταδυτικού εξοπλισμού συμπληρώνουν τους βασικούς πυλώνες της επιθεώρησης.

Τα παραπάνω Διεθνή πρότυπα είναι ευρέως διαδεδομένα από καταδυτικά κέντρα σε όλο τον κόσμο. Ταυτόχρονα αποτελούν σημείο αναφοράς για τα προγράμματα εκπαίδευσης αυτόνομης κατάδυσης. Ορισμένες χώρες (π.χ. Μάλτα και Ελλάδα) έχουν ενσωματώσει τα εν λόγω πρότυπα στις Εθνικές τους νομοθεσίες. Στην Κύπρο αυτή την στιγμή η αδειοδότηση της παροχής καταδυτικών υπηρεσιών δεν διέπεται από οποιαδήποτε νομοθεσία. Παρόλα ταύτα γίνεται προσπάθεια από όλους του εμπλεκόμενους φορείς στην Κύπρο όπως εφαρμοστεί κατάλληλη νομοθεσία που θα βασίζεται στα εν λόγω πρότυπα.

Τα οφέλη που αποκομίζονται από την εφαρμογή και πιστοποίηση ενός τέτοιου προτύπου είναι πολλά και σημαντικά. Η βελτίωση της αξιοπιστίας του καταδυτικού κέντρου και συνεπακόλουθα η ενίσχυση της εμπιστοσύνης των πελατών αποτελούν σημαντικά πλεονεκτήματα και αναβαθμίζουν γενικότερα την εικόνα του καταδυτικού κέντρου.

Οι ενδιαφερόμενοι πολύ συχνά δυσκολεύονται να επιλέξουν το σωστό καταδυτικό κέντρο από το πλήθος των κέντρων που δραστηριοποιούνται στον χώρο των καταδύσεων αναψυχής. Η πιστοποίηση των καταδυτικών κέντρων βάσει του προτύπου ISO 24803 αποτελεί ποιοτικό κριτήριο στην επιλογή της κατάλληλης καταδυτικής σχολής.

Θα πρέπει να σημειωθεί πως η Κυπριακή Εταιρεία Πιστοποίησης (ΚΕΠ) προσφέρει πιστοποιήσεις καταδυτικών κέντρων σε συνεργασία με το European Underwater Federation (EUF) και τον Αυστριακό Οργανισμό Τυποποίησης.
Διαμαντής Ζαφειριάδης
*Λειτουργός Τυποποίησης του Κυπριακού Οργανισμού Τυποποίησης (CYS)