Η Γιωρκάτζη, η Ηθική και ο... Αριστοτέλης

Του Χριστόφορου Χριστοφόρου
Πολιτικός αναλυτής,
Εμπειρογνώμονας του Συμβουλίου της Ευρώπης στα ΜΜΕ και τις εκλογές

Το θέμα που δημιουργήθηκε για τη Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας ακολούθησε την πεπατημένη, με χαρακτηριστικά που μετατρέπουν σε όλο και πιο μίζερο αυτόν το μικρό τόπο: Κατ' αρχή, προκλήθηκε σάλος για μια κατάσταση που όταν αφορά κάθε (ή σχεδόν) άλλο δημόσιο πρόσωπο ΔΕΝ υπάρχει καν θέμα. Δεύτερο, την πιο μεγάλη ταραχή εξέφρασαν όλοι οι ασυμβίβαστοι (!), το προεδρικό, η βουλή και τα κόμματα, των οποίων συγγένειες, επαγγελματικές σχέσεις, διασυνδέσεις και διαδρομές χρηματικών και άλλων συναλλαγών, παραμένουν... κρυστάλλινα διαυγείς, πέραν κάθε αμφιβολίας και υποψίας. Τρίτο, το προεδρικό, με τη σαστισμένη, σε ύφος κομματικού μανιφέστου, αποδοκιμασία της Διοικητού, μουτζούρωσε τελικά για μια ακόμη φορά την καλολουστραρισμένη εικόνα του.

Τέταρτο, τα ΜΜΕ, χωρίς σχεδόν εξαίρεση, δέχτηκαν την εκδοχή του προεδρικού και την έκαναν αφετηρία στα ερωτήματα και ερωτηματικά τους. Πέμπτο, αρκετά ή όλα τα ερωτήματα είναι χωρίς νόημα, όπως και η επίκληση εννοιών όπως πλαστογράφηση, αλλοίωση κλπ! Έκτο, μας πήρε όλους η πλημμυρίδα των ηθικών κανόνων που στοιβάζουμε με απαίτηση να τους εφαρμόζουν οι άλλοι. Αν έστω το ένα δέκατο των κανόνων αυτών επιβάλλαμε στον εαυτό μας, ο κόσμος της Κύπρου θα πλησίαζε την αγγελική κοινωνία. 

Θα μπορούσαν να παρατεθούν και άλλα, πολλά άλλα φαινόμενα που χάνονται στον κουρνιαχτό των εντυπώσεων. Όμως,

· Υπάρχει σαφώς σύγκρουση συμφερόντων, των επαγγελματικών της οικογένειας και του δημόσιου αξιώματος της Διοικητή της ΚΤ. Η ίδια όφειλε να το είχε αντιμετωπίσει πριν αναλάβει το αξίωμα ή έστω και τώρα. Μια απορία είναι, πώς τόσο καιρό 'διέφυγε' της αντίληψης της κυβέρνησης η σχέση (που δεν κρύβεται) του οικογενειακού γραφείου;

· Η σύγκρουση υπάρχει και θα υπήρχε πάντα, με συμπερίληψη ή μη πρόνοιας στο συμβόλαιο. Ο σάλος για πρόνοια στο συμβόλαιο απλώς αυξάνει το νέφος της σκόνης, και το μέγεθος του ψόγου που το προεδρικό έριξε στο ίδιο το πρόσωπό του. Το ουσιώδες, δηλαδή, κατά πόσο τεκμηριώνεται, αν υπήρξαν εκ μέρους της Διοικητή ενέργειες στην πράξη που να επηρεάστηκαν από αυτή τη σύγκρουση συμφερόντων, παραμένει αδιευκρίνιστο.

· Όπως το θέμα της πρόνοιας συμβολαίου, έτσι και οι απολαβές έγιναν στοιχείο για λιθοβολισμό, χωρίς ενημέρωση, π.χ. πώς συγκρίνονται με αμοιβές των εκτελεστικών συμβούλων που έβαλε η κυβέρνηση ή με το γεγονός ότι η κυρία Γιωρκάτζη έχει 16 χρόνια υπηρεσία ως γενική ελεγκτής; Γιατί “διαφεύγει” σχεδόν όλων το ότι η αμοιβή δεν είναι προϊόν κλοπής, αλλά συμβατικής φύσης, με απόφαση του εργοδότη;

· Ενώ από όλες τις πλευρές υποβάλλονται ερωτήματα, χωρίς να γίνει καμιά έρευνα, χωρίς απόφαση οποιουδήποτε νόμιμου οργάνου, υπονοείται ή λέγεται ανοικτά ότι έχει υποχρέωση να φύγει, να παραιτηθεί. Αλήθεια, με βάση ποιο δίκαιο εκδόθηκε αυτή η ετυμηγορία;

Με δεδομένα τα πιο πάνω, μέσα στην ομίχλη ή το νέφος σκόνης, διέλαθε της προσοχής η σχέση ανάμεσα στο έργο της κυρίας Γιωρκάτζη, ως γενική ελεγκτής, και στις αποκαλύψεις. Μπορεί να λεχθεί ότι βρέθηκε στο στόχαστρο, ανάμεσα σε άλλα, γιατί έκανε το καθήκον της εκδίδοντας το πόρισμα για το πρόγραμμα “Αριστοτέλης”. Την ημέρα της δημοσιοποίησης του (7 Φεβρουαρίου 2014), η εφημερίδα Καθημερινή, ίδιας ιδιοκτησίας με τον “Αριστοτέλη” ανήγγειλε “αγωγή για συκοφαντική δυσφήμιση (sic) κατά της Γ. Ελέγκτριας” για το πόρισμα της. Δεν γνωρίζουμε τη συνέχεια για την αγωγή, βλέπουμε όμως το αποτέλεσμα όταν θίγονται ορισμένα συμφέροντα.

Στην περίπτωση Γιωρκάτζη, δεν έχουμε απλώς την αποκάλυψη ενός προβλήματος που η κοινωνία 'χωνεύει' συστηματικά για όλους τους δημόσιους παράγοντες, που να περιορίζεται στη, θεμιτή, απαίτηση επίλυσης του. Το μίσος, όπως και ο βήχας, για να παραφράσουμε, δεν κρύβονται. Πρωτοσέλιδα για ...ποινικές ευθύνες, κατά τη γνώμη νομικών και βουλευτών(!), βαρύγδουπα άρθρα για ηθική και κανόνες για τους άλλους!, επιθέσεις από την εφημερίδα Καθημερινή με προσβολές και άλλα. Μια γυναίκα είναι πιο εύκολος στόχος. 

Αλήθεια, πότε η κυρία Γιωρκάτζη έδωσε αφορμή με έργα ή λόγια για να δικαιολογείται κάποιος με ψευδώνυμο Σπονδοφόρος να την εξυβρίζει σκαιώς; Επειδή αναφέρεται σε γυναίκα προφανώς, επιλέγει τις ύβρεις (Καθημερινή, 2 Νοεμβρίου 2014, σελ. 2), “επαναστάτρια του κουπεπιού”, “πασιονάρια”, το “ξεφτυλισμένο κουπέπι που ξετυλίκτηκε”, κάνοντας επίθεση και εναντίον όσων θεωρεί εχθρούς. Αυτοσεβασμός; Απλώς μιλά η ρεβάνς, παίρνουμε εκδίκηση!

Τα ΜΜΕ, προπάντων τα συγκροτήματα δεν αστειεύονται! Μπροστά τους, τόσο το άμωμο προεδρικό όσο και η άσπιλη βουλή, τα κόμματα που δεν δεκατίζονται και κάποιο καταπιεσμένοι των κοινωνικών δικτύων νιώθουν αυξανόμενη πίεση να ικανοποιήσουν τη μεγάλη δίψα.

Ευλόγως θα ρωτήσει κάποιος: Καλά, να μην ερευνώνται τα δημόσια πρόσωπα; Το μήνυμα εδώ είναι διπλό, με το δεύτερο, πιο δυνατό, ίσως, να αναιρεί το πρώτο.

· Τα ΜΜΕ έχουν τη δύναμη, όταν θέλουν, να ερευνούν και να εκθέτουν κακώς έχοντα. Ακόμα, έστω κι αν το κοινό για χρόνια χωνεύει ένα φαινόμενο χωρίς αντίδραση, με την πίεση των ΜΜΕ αυτό αξιολογείται σαν σκάνδαλο.

· Να φοβάσαι την μήνι των ΜΜΕ όταν θίξεις συμφέροντα τους.

Δυο στοιχεία, το “όταν θέλουν” και η επιλογή του στόχου όταν θίγονται συμφέροντα, αφήνουν αιωρούμενο το ερώτημα: Τι γίνεται με τα σκάνδαλα κάποιων, που προσέχουν, όμως, να μη θίξουν συγκεκριμένα συμφέροντα; Εκπληρώνουν τα ΜΜΕ το ρόλο του θεματοφύλακα της κοινωνίας ή μήπως μένει το μήνυμα, “όταν κάνεις το καθήκον σου πρόσεχε να μη μας ενοχλήσεις”; Τέλος, πού πάμε αν αντί διόρθωση κακώς εχόντων, επιζητείται η εκδίκηση;
Χριστόφορος Χριστοφόρου
Πολιτικός αναλυτής,
Εμπειρογνώμονας του Συμβουλίου της Ευρώπης στα ΜΜΕ και τις εκλογές 
Εφημερίδα "Πολίτης της Κυριακής" 16/11/2014

Η εν πολλαίς αμαρτίαις περιπεσούσα ΕΔΥ (Επιτροπή Δημόσιας Υπηρεσίας)

Του Φοίβου Νικολαΐδη

Μια λαϊκή ρήση λέει ότι: «Έστω και λίγη βρωμιά να πέσει στο φαΐ, το βρωμίζει». Το ίδιο περίπου ισχύει και για μια κοινωνία… Έστω και λίγη βρωμιά χαλάει την εικόνα και την ποιότητα του κοινωνικού και πολιτικού συστήματος μιας κοινωνίας.

Η είδηση αναφέρει ότι: «Η ΕΔΥ έκανε πλάτες στα ρουσφέτια». Χαστούκι έδωσε το Ανώτατο Δικαστήριο που ακύρωσε το διορισμό του διευθυντή των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών. Ηχηρό χαστούκι δέχτηκαν τα πέντε μέλη της Επιτροπής Δημόσιας Υπηρεσίας (ΕΔΥ) από το Ανώτατο Δικαστήριο για την απόφαση τους, να διορίσουν δημόσιο υπάλληλο σε διευθυντική θέση, ενώ βρισκόταν υπό κατηγορία, περιφρονώντας μάλιστα δυο προειδοποιητικές επιστολές του Γενικού Εισαγγελέα. (Φιλελεύθερος 2/8/2013).

Το ενδιαφέρον στην προκειμένη περίπτωση ήταν, ότι ο διορισμός του εν λόγω διευθυντή στην επίδικη θέση, έγινε, ενώ ήταν κατηγορούμενος στο Δικαστήριο για ρουσφέτια που έγιναν στο Υπουργείο Γεωργίας τον Ιανουάριο του 2009, επί υπουργίας,  του Μιχάλη Πολυνείκη.

Να σημειωθεί ότι, ο Γενικός Εισαγγελέας σε δυο διαφορετικές περιπτώσεις και μάλιστα πολύ πιο πριν της ημερομηνίας 21/4/2011 που προκηρύχθηκε η θέση του διευθυντή Κτηνιατρικών Υπηρεσιών, ενημέρωσε γραπτώς σχετικά τόσο την ΕΔΥ όσο και τη διεύθυνση του υπουργείου Γεωργίας. Ότι, δηλαδή, εναντίον του Γιώργου Κυριακίδη εξετάζονταν ποινικά αδικήματα, για ρουσφέτι και ότι με βάση το μαρτυρικό υλικό θα διωκόταν ποινικά.

Παρόλα αυτά, η διεύθυνση του υπουργείου αγνόησε τις συστάσεις και εισηγήθηκε τον Κυριακίδη για τη θέση. Με τη σειρά της, η ΕΔΥ περιφρόνησε τη Γενική Εισαγγελία και προχώρησε στο διορισμό! Το κωμικοτραγικό στην υπόθεση είναι ότι η ΕΔΥ αργότερα, μετά το διορισμό υποχρεώθηκε να τον τιμωρήσει.

Εύλογα, λοιπόν, γεννιούνται διάφορα ερωτήματα. Τι σημαίνουν, πού οφείλονται και πώς εξηγούνται όλα αυτά; Αλλά και πώς, θα μπορούσε να συμβεί αυτό, εάν η κουλτούρα μας ήταν διαφορετική; Εάν, οι διατάξεις των εκάστοτε σε ισχύ Νόμων και Κανονισμών ήταν διαφορετικές; Εάν οι πράξεις και οι παραλήψεις των μελών της ΕΔΥ  κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων της, είχαν το στοιχειώδες νομικά κατοχυρωμένο χαρακτηριστικό της ευθυνοδοσίας (accountability);

Ανατρέχοντας στην ιστοσελίδα της ΕΔΥ, υπάρχουν ενδιαφέροντα στοιχεία και πληροφορίες. Αλλά, κυρίαρχη είναι και η μόνιμη επωδός για τις ατέλειες του υφιστάμενου συστήματος αξιολόγησης των δημοσίων υπαλλήλων και την πλήρη σχεδόν ισοπέδωση της αξιολόγησης τους, που δεν βοηθούν την Επιτροπή να επιτελέσει αξιοκρατικά το έργο της. Ως επίσης για αρκετά Σχέδια Υπηρεσίας, όπου τα απαιτούμενα προσόντα, περιλαμβάνουν πρόνοιες που είναι διφορούμενες ή ασαφείς και πολύ γενικές ή δημιουργούν συνθήκες προνομιακής ή άνισης μεταχείρισης μεταξύ των υποψηφίων… 

 

Να’ ναι άραγε η πρώτη φορά που τα ακούμε αυτά; Ποιος επιτέλους, είναι αρμόδιος να επιληφθεί όλων αυτών; Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη πιο σύγχρονους κανονισμούς από τους δικούς μας. Εάν, υπήρχε η στοιχειώδης διάθεση για μια αλλαγή προς το καλύτερο σ’ αυτή την κοινωνία, τότε, θα μπορούσαν να αλλάξουν αυτοί οι κανονισμοί, που ισχύουν σήμερα και δεν μας τιμούν.

Αναμφίβολα, το σύστημα αξιολόγησης των δημοσίων υπαλλήλων είναι λανθασμένο. Σίγουρα, τα σχέδια υπηρεσίας θέλουν βελτίωση. Αλλά, ας μην τα αναγάγει η ΕΔΥ σε προμετωπίδα, για αναζήτηση ενός άλλοθι για τις δικές της ευθύνες και την ποιότητα του προσφερομένου έργου της. Οι πολιτικές παρεμβάσεις,  οι κατάφορες αδικίες και η προκλητική ευνοιοκρατία με τις παράπλευρες αναξιοκρατικές προφορικές αξιολογήσεις (Βλέπε, προφορικές εξετάσεις υποψηφίων ενώπιον της Επιτροπής Δημόσιας Υπηρεσίας και επιλογή των καταλληλότερων (!) από αυτούς), μιλούν από μόνες τους.

Θα ήταν ευχής έργο στα πλαίσια της περιλάλητης διαφάνειας (που στις μέρες μας γίνεται οσονούπω και πιο σκοτεινή!), εάν στην ετήσια έκθεση της ΕΔΥ υπήρχαν στοιχεία για το κόστος στον κρατικό προϋπολογισμό (πέραν της ηθικής βλάβης των ατόμων που αδικούνται) από τις διαχρονικές ακυρωτικές αποφάσεις που εκδίδονται από το Ανώτατο Δικαστήριο εναντίον του κράτους, λόγω των λανθασμένων αποφάσεων της ΕΔΥ.

Φοίβος Νικολαΐδης

Εκτός ηθικής πραγματικότητας...

Του Φοίβου Νικολαΐδη

...Είμαστε εκτός ηθικής πραγματικότητας...

Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ

Ελληνίδα βυζαντινολόγος ιστορικός
(Μήπως να το ψάξουμε λίγο πιο βαθιά;)

Πώς είναι δυνατό πρόεδρος της Βουλής να μπορεί, να αλλάζει σχέδια υπηρεσίας οργανικών θέσεων, της δημόσια υπηρεσίας; Να ζητά μάλιστα γραπτώς, να ακολουθήσουν τις οδηγίες του; Ναι μεν η Επιτροπή Δημόσιας Υπηρεσίας (ΕΔΥ), διορίζεται, αλλά είναι ένας ανεξάρτητος θεσμός, που έχει ως αποστολή της, να υπηρετεί τους πολίτες και όχι αυτούς που τη διορίζουν ή ελέγχουν…

Είναι γεγονός ότι η πίστη στους θεσμούς στον τόπο μας είναι κλονισμένη. Πολύ λίγοι είναι αυτοί, που εννοούν και βιώνουν στην πράξη, αυτό που στις ευνομούμενες πολιτείες ονομάζεται δεοντολογία.

Τα παραδείγματα είναι άπειρα και δεν χρειάζεται  να μετρηθούν ή να κατονομαστούν. Αποτελούν, δυστυχώς, κοινό τόπο: Η είδηση λέει ότι, η Βασιλική Αναστασιάδου είναι η νέα γενική διευθύντρια της Βουλής μετά την απόφαση (όπως εκατοντάδες) του Ανωτάτου Δικαστηρίου το οποίο επαναβεβαίωσε την πρωτόδικη απόφαση για ακύρωση του διορισμού του Σωκράτη Σωκράτους στη θέση. (Εφημερίδες 16/6/2013).

Εκτεθειμένοι και προ των ευθυνών τους από τη δικαστική απόφαση τόσο η ΕΔΥ όσο και ο Δημήτρης Χριστόφιας ο οποίος όντας πρόεδρος της Βουλής, δυο μήνες προτού εκλεγεί πρόεδρος της Δημοκρατίας, παρενέβη κατά τρόπο απαράδεκτο, τροποποιώντας τα σχέδια υπηρεσίας της θέσης του γενικού διευθυντή της Βουλής προς όφελος του κ. Σωκράτους, αποστέλλοντας μάλιστα σχετική επιστολή προς την ΕΔΥ στις 14/1/2008.

Το Πρωτόδικο Δικαστήριο εξέφρασε μάλιστα τη σοβαρή αμφιβολία κατά πόσο ο κ. Χριστόφιας μπορούσε νομότυπα να προχωρήσει σε τροποποίηση του σχεδίου υπηρεσίας του γενικού διευθυντή της Βουλής.

Επί του θέματος υπήρξε γνωμάτευση από το Γενικό Εισαγγελέα ημερομηνίας 7/2/2008 την οποίαν παραμέρισε η ΕΔΥ! Αλλά, τα ψιλά αυτά γράμματα, ποιος τα λογαριάζει… Όπως αποφάνθηκε ο κ. Κληρίδης «ο τρόπος καταρτισμού ή τροποποίησης των Σχεδίων Υπηρεσίας των θέσεων της Βουλής των Αντιπροσώπων από τον Πρόεδρο της Βουλής έρχεται σε αντίθεση με το άρθρο 54 του Συντάγματος».

Όπως κατάρρευσαν την οικονομία, παραπλήσια κατάληξη είχε και η διοίκηση του τόπου, όπου η αναξιοκρατία, η ημετεροκρατία, η κομματικοποίηση και η σκοπιμότητα είχαν την τιμητική τους!

Στα δυο χρόνια η Βασιλική Αναστασιάδου κέρδισε δικαστικώς το δίκαιο της, αλλά έγινε έφεση (και από την ΕΔΥ!). Έτσι, πέρασαν άλλα τρία χρόνια για να ξαναδικαιωθεί από το Ανώτατο Δικαστήριο.

Δικαιοσύνη όμως που αργεί να απονεμηθεί, παύει να είναι δικαιοσύνη. Επανειλημμένα, ο ίδιος ο Δικηγορικός Σύλλογος αλλά και κατά καιρούς υπουργοί δικαιοσύνης έχουν θίξει το θέμα αυτό. Η ενίσχυση του αισθήματος δικαίου και η γρήγορη απονομή της δικαιοσύνης είναι απαραίτητη.

 

Ο ετσιθελισμός της υπεροπτικής εξουσίας δεν φαίνεται να έχει όρια. Η αυθαιρεσία αυτή του πρώην προέδρου της Βουλής και της ‘άμεπτης’ ΕΔΥ η οποία χρόνια τώρα καταπατά κατάφορα κάθε έννοια αξιοκρατίας και αμεροληψίας, εκεί και όπου υπάρχει σκοπιμότητα, θα στοιχίσει στο κράτος χιλιάδες ευρώ. Στο τέλος όμως, ποιος πληρώνει τα σπασμένα; Εκείνο που πραγματικά λείπει από την κοινωνία μας, είναι αυτό που τόσο πολύ πραγματικά χρειαζόμαστε.

Ισχυρούς θεσμούς και ηθικούς κανόνες δεοντολογίας αμερόληπτης επαγγελματικής συμπεριφοράς στις δημόσιες συναλλαγές και πρακτικές μας, που να περιλαμβάνουν το σεβασμό στην αξιοκρατία, τη διαφάνεια και το απαραίτητο στοιχείο της ευθυνοδοσίας (accountability). Η θεσμοθέτηση ευθυνών πολιτειακών αξιωματούχων είναι άμεσης προτεραιότητας.

Έχουμε ανάγκη από μια πολιτεία που να εξυπηρετεί πάνω απ΄όλα τον πολίτη και το κοινωνικό σύνολο και όχι να είναι ταγμένη με κάθε τρόπο στα ειδικά συμφέροντα ορισμένων, που λόγω αξιωμάτων έχουν τη δύναμη να επιβάλλουν ότι πιο άδικο και ότι πιο αναγχρονιστικό έχει να παρουσιάσει ο τόπος. Η δεοντολογία αποτελεί ένα είδος ηθικού νόμου, αντίστοιχου με τους φυσικούς νόμους και είναι κάτι που δεν εξαρτάται από τις διαθέσεις του καθενός.

Τέλος, όσοι καλλιεργούν, είτε απλά αδιαφορούν στα φαινόμενα αναξιοκρατίας, ας έχουν υπόψη τους κάτι που ιστορικά αποτελεί νομοτέλεια: Πριονίζουν το κλαδί στο οποίο κάθονται.

Φοίβος Νικολαΐδης

 

Δείτε: CyprusNews

Αληθινή ηθική δοκιμασία

«Η αληθινή ανθρώπινη καλοσύνη, σε όλη της την αγνότητα και ελευθερία, μπορεί να έρθει στο προσκήνιο μόνο όταν ο παραλήπτης της δεν έχει καμία δύναμη.

Η αληθινή ηθική δοκιμασία της ανθρωπότητας, η θεμελιώδης δοκιμασία της (η οποία βρίσκεται βαθιά θαμμένη από τη θέα), αποτελείται από τη στάση της, απέναντι σε εκείνους που είναι στο έλεός της: τα ζώα.

Και από αυτή την άποψη η ανθρωπότητα έχει υποστεί μια θεμελιώδη πανωλεθρία, μια πανωλεθρία τόσο θεμελιώδη που όλες οι άλλες πηγάζουν από αυτήν».
Milan Kundera
Τσέχος, πολιτογραφημένος Γάλλος συγγραφέας
«Η αβάσταχτη ελαφρότητα του είναι» (The Unbearable lightness of being)