Showing posts with label Επιστήμη και ζωή. Show all posts
Showing posts with label Επιστήμη και ζωή. Show all posts

Sunday, July 14, 2024

The most smartest photo ever

In 1927, an event brought together some of the world's greatest minds in one room. That year, 29 scientists met in Brussels for the fifth Solvay Congress. Convened by the Belgian chemist and industrialist Ernest Solvay, the topic of that year’s conference was “Electrons and photons”, topics discussed in the new theories of quantum mechanics. 

Among them were Nobel laureates and professors with prestigious university departments, including legendary names such as Marie Curie, Albert Einstein, Niels Bohr and Erwin Schrödinger. During the event, attendees gathered for what was described as the "smartest photo" of all time: a simple snapshot of one of the most emotional moments.

Photographer Benjamin Couprie captured in 1927 what is considered a historic photograph in science.
In the photograph I appear:

Nell'ultima fila, da sinistra a destra: Auguste Piccard, Émile Henriot, Paul Ehrenfest, Édouard Herzen, Théophile De Donder, Erwin Schrödinger, Jules Emile Verschaffelt, Wolfgang Pauli, Werner Heisenberg, Ralph Fowler, León Brillouin.
Centre row, left to right: Peter Debye, Martin Knudsen, William Lawrence Bragg, Henrik Anthony Kramers, Paul Dirac, Arthur Holly Compton, Louis de Broglie, Max Born, Niels Bohr.
Front row, left to right: Irving Langmuir, Max Planck, Marie Curie, Hendrik Lorentz, Albert Einstein, Paul Langevin, Charles-Eugene Guye, Charles Thomson Rees Wilson and Owen Richardson.


Wednesday, January 15, 2014

Ευρωπαϊκό πρότυπο για την αντικεραυνική προστασία

   Tου Διαμαντή Ζαφειριάδη*
Σε όλη τη Γη πέφτουν περίπου 100 κεραυνοί το δευτερόλεπτο. Ο κάθε κεραυνός παράγει τεράστια ισχύ, αλλά η πρακτική αξιοποίηση της είναι αδύνατη εξαιτίας της πολύ μικρής διάρκειας του φαινομένου. Ο κεραυνός λοιπόν δημιουργείται κατά τη διάρκεια των καταιγίδων. Οφείλεται στη συγκέντρωση σε διαφορετικές περιοχές θετικών και αρνητικών ηλεκτρικών φορτίων. Έτσι, δημιουργείται ηλεκτρικό πεδίο και όταν η ένταση του φτάσει σε μεγάλη τιμή, ξεσπά ο κεραυνός με διάτρηση του αέρα και δημιουργία σπινθήρα, που συνοδεύεται και από άλλα φαινόμενα, όπως οι αστραπές και οι βροντές.   

Τα τελευταία χρόνια έχει καταγραφεί μια αύξηση του φαινομένου κυρίως την περίοδο του χειμώνα κατά 20%. Το ανησυχητικό είναι ότι οι προβλέψεις για το μέλλον από τους επιστήμονες δεν είναι καθόλου ενθαρρυντικές, με τα έντονα και ακραία καιρικά φαινόμενα να είναι όλο και πιο συχνά και όλο και πιο ακραία. Για να αποφύγουμε τις καταστροφικές συνέπειες προχωράμε σε λύσεις αντικεραυνικής προστασίας (εγκαταστάσεις αλεξικέραυνου), το κόστος των οποίων είναι μηδαμινό μπροστά στην οικονομική επιβάρυνση και το κόστος που μπορεί να προκύψει από έναν κεραυνό. Τηλεοράσεις, ηλεκτρονικοί υπολογιστές, ηλεκτρικές συσκευές και συναγερμοί είναι οι πιο ευαίσθητες συσκευές που μπορεί να πληγούν.

Υπάρχει μεγάλος κίνδυνος πυρκαγιάς, ειδικά αν έχουμε ξύλινη στέγη χωρίς αλεξικέραυνο. Πυρκαγιά μπορεί να προκληθεί ακόμη και αν ο κεραυνός προσκρούσει πάνω σε κεραία και οδηγηθεί στις τηλεοράσεις της οικίας. Η μεγαλύτερη απώλεια είναι η ανθρώπινη ζωή και όχι η απώλεια υλικών αγαθών. Έχει καταγραφεί ότι κάθε χρόνο χάνουν τη ζωή τους από 12 έως 17 άτομα από κεραυνοπληξία. Για αποφυγή όλων αυτών των κινδύνων, απαιτούνται προληπτικά προστατευτικά μέτρα. Τα ποια μέτρα χρειάζονται και σε ποιο βαθμό, θα πρέπει να καθοριστεί από μια αξιολόγηση των κινδύνων.

Σε αυτό το σημείο έρχεται να βοηθήσει η Ευρωπαϊκή Τυποποίηση με την έκδοση του προτύπου CYS EN 62305 “Αντικεραυνική προστασία”. Το πρότυπο αυτό αποτελείται από τέσσερα μέρη. Τα μέρος 1 που εκδόθηκε το 2011 έχει τίτλο «Γενικές Αρχές» το οποίο είναι μια εισαγωγή στα άλλα μέρη του προτύπου και ουσιαστικά περιγράφει πως σχεδιάζεται ένα σύστημα αντικεραυνικής προστασίας. Το μέρος 2 που εκδόθηκε το 2012 ασχολείται με το πώς να γίνει μια εκτίμηση επικινδυνότητας, της οποίας τα αποτελέσματα θα καθορίσουν το επίπεδο του συστήματος αντικεραυνικής προστασίας που θα εφαρμοστεί. 


Ο σκοπός αυτής της εκτίμηση επικινδυνότητας είναι να πλαστικοποιήσει και να είναι να μειώσει τέσσερεις κατηγορίες ρίσκου (α. απώλειας ανθρώπινης ζωής, β. απώλεια υπηρεσίας προς το κοινό, γ. απώλεια πολιτιστικής κληρονομιάς και δ. απώλεια οικονομικής αξίας). Σε συνέχεια το 3 μέρος που εκδόθηκε το 2011, παρέχει καθοδήγηση σχετικά με το σχεδιασμό ενός εξωτερικού και εσωτερικού συστήματος κεραυνικής προστασίας (LPS), αλλά και το σχεδιασμό προγράμματος συντήρησης και επιθεώρησης. 

Το μέρος 4 που εκδόθηκε το 2011 που είναι και το τελευταίο, αναγνωρίζοντας ότι πλέον βρισκόμαστε στην ηλεκτρονική εποχή, καλύπτει την προστασία των ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών συστημάτων που στεγάζονται εντός των κτιριακών υποδομών. Παρέχει πληροφορίες για το σχεδιασμό, την εγκατάσταση, τη συντήρηση και τη δοκιμή ενός συστήματος προστασίας από κεραυνικούς ηλεκτρομαγνητικούς παλμούς τύπου LEMP για ηλεκτρικά / ηλεκτρονικά συστήματα μέσα σε κτιριακές υποδομές.

Σημαντικό χαρακτηριστικό του CYS EN 62305 είναι ότι όλες οι εκτιμήσεις για την αντικεραυνική προστασία οδηγούνται από μια ολοκληρωμένη και σύνθετη αξιολόγηση του κινδύνου και ότι η αξιολόγηση αυτή δεν λαμβάνει μόνο υπόψη την κτηριακή υποδομή που πρέπει να προστατεύεται, αλλά και τις υπηρεσίες στις οποίες είναι συνδεδεμένη η υποδομή. Στην ουσία, μια δομημένη αντικεραυνική προστασία δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπίζεται μεμονωμένα αλλά μέσα στα πλαίσια μιας ολοκληρωμένης λύσης, για αυτό και η προστασία από μεταβατικές υπερτάσεις ή διακυμάνσεις του ηλεκτρικού ρεύματος είναι αναπόσπαστο κομμάτι του CYS EN 62305.

Ο Κυπριακός Οργανισμός Τυποποίησης (CYS) ο οποίος είναι ο αρμόδιος φορέας της εκπόνησης και υιοθέτησης των Ευρωπαϊκών Προτύπων παρακολουθεί στενά το εν λόγω θέμα και θα ενημερώνει τους καταναλωτές για οποιεσδήποτε εξελίξεις. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το θέμα μπορείτε να επικοινωνήσετε με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο στο d.zafeiriades@cys.org.cy ή τηλεφωνικώς στο 22 411423.
Διαμαντής Ζαφειριάδης*
*Λειτουργός Τυποποίησης του Κυπριακού Οργανισμού Τυποποίησης (CYS)


Thursday, November 29, 2012

Κύπριος επιστήμονας στους επιφανέστερους του κόσμου

Φίλιππος Πατσαλής

Μια πολύ σημαντική χρηματοδότηση η οποία τον κατατάσσει μεταξύ των επιφανέστερων επιστημόνων του κόσμου απένειμε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας, στον Κύπριο καθηγητή Φίλιππο Πατσαλή, γενικό εκτελεστικό διευθυντή του Ινστιτούτου Νευρολογίας και Γενετικής.

Πρόκειται για την ERC Advanced Grant, την πλέον σημαντική και ανταγωνιστική διάκριση στον τομέα των ευρωπαϊκών προγραμμάτων, η εξασφάλιση της οποίας αποτελεί ύψιστη τιμή και απόδειξη αναγνώρισης για τον Κύπριο επιστήμονα, αλλά και την Κύπρο, αφού οι χρηματοδοτήσεις αυτές απονέμονται με μοναδικό κριτήριο την Αριστεία.

Το ύψος της χρηματοδότησης ανέρχεται στα €2,5 εκατ. ενώ η ερευνητική πρόταση του καθηγητή εστιάζεται σε πρώτη φάση, στην ανακάλυψη, μελέτη και πλήρη περιγραφή του ελέγχου λειτουργίας όλων των γονιδίων του εμβρύου. Στη συνέχεια, θα επιχειρηθεί η αποκωδικοποίηση ολόκληρου του γονιδιώματος του εμβρύου, ενώ αυτό βρίσκεται κατατεμαχισμένο στο αίμα της εγκύου.

Με την επιτυχή ολοκλήρωση της έρευνας αυτής, η ομάδα του δρα Πατσαλή, θα είναι σε θέση να παρέχει μη επεμβατικό προγεννητικό έλεγχο σε όλες τις εγκύους, για όλες σχεδόν τις γνωστές γενετικές παθήσεις.

Τον περασμένο μήνα η ομάδα του Κύπριου επιστήμονα είχε εξασφαλίσει ακόμη μια ερευνητική χρηματοδότηση ύψους €1,6 εκατ. για την ανάπτυξη μιας μηχανής-εργαστήριο για την ανάπτυξη μη επεμβατικού προγεννητικού ελέγχου.

Αξίζει να σημειωθεί ότι κάθε χρόνο το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας επιλέγει, μέσω μιας ιδιαιτέρως ανταγωνιστικής διαδικασίας, μόνο 8 έως 10 επιστήμονες από τον τομέα των Επιστημών Υγείας και είναι η πρώτη φορά που Κύπριος επιστήμονας του συγκεκριμένου τομέα καταφέρνει να εξασφαλίσει τέτοια ερευνητική χρηματοδότηση.
Βιογραφικό
Ο Δρ Φίλιππος Πατσαλής γεννήθηκε το 1962. Κατά την περίοδο 1982 - 1993 σπούδασε και πήρε πτυχίo B.Sc. Βιολογίας από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, τα μεταπτυχιακά M.Α. και M.Ph. στην Μοριακή Βιολογία και Γενετική από τα Πανεπιστήμια City College και GSUC της Πολιτείας της Νέας Υόρκης, Η.Π.Α. αντίστοιχα καθώς επίσης το διδακτορικό Ph.D. στην Κυταρογενετική και Μοριακή Βιολογία από το Πανεπιστήμιο της Πολιτείας της Νέας Υόρκης Η.Π.Α. Επίσης έχει ειδικευτεί στην Κυτταρογενετική στα Πανεπιστημιακά Νοσοκομεία Memorial Slοan-Kettering και New York Hospital-Cornell Medical Center των Η.Π.Α. Ο Δρ. Πατσαλής είναι διαπιστευμένος διευθυντής εργαστηρίου στις ειδικότητες Κυτταρογενετικής, Μοριακής Γενετικής, Εμβρυολογίας και Ανδρολογίας από το Κολέγιο Αμερικανών Παθολόγων. Από το 1993 μέχρι σήμερα εργάζεται ως Διευθυντής του Τμήματος Κυτταρογενετικής στο Ινστιτούτο Νευρολογίας και Γενετικής Κύπρου.

Είναι επίσης εκ των ιδρυτών και διευθυντών του Κέντρου Γονιμότητας (Κ.Γ.Κ.) και από το 1998 μέχρι σήμερα προσφέρει υπηρεσίες ως Επιστημονικός Σύμβουλος. Έχει δημοσιεύσει περισσότερες από 30 επιστημονικές δημοσιεύσεις σε έγκυρα διεθνή επιστημονικά περιοδικά και περισσότερες από 60 επιστημονικές περιλήψεις. Έχει επιστημονικές συνεργασίες με διάφορα πανεπιστήμια του εξωτερικού και έχει πετύχει χρηματοδότηση ερευνητικών προγραμμάτων (grants) από πολλούς οργανισμούς. 

Εκπροσώπησε την Κύπρο σε πολλά διεθνή συνέδρια παρουσιάζοντας επιστημονικό έργο. Διακρίθηκε με αριθμό βραβεύσεων από τους Κυπριακούς Ιατρικούς Συλλόγους Λευκωσίας-Κερύνειας και Λεμεσού, την Πανελλήνια Παιδιατρική Εταιρεία και την Πανελλήνια Ενδοκρινολογική Εταιρεία. Είναι μέλος σε πολλούς διεθνείς επιστημονικούς οργανισμούς καθώς και εκλελεγμένο μέλος του Επιστημονικού Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Kυτταρογενετικής (E.C.A.) και εκλελεγμένο μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Ανθρώπινης Γενετικής (A.S.H.G.).

Thursday, September 15, 2011

Secret sex strategy by hens

Όταν η κότα διαλέγει τον κόκορα!
Scientists have found that female chickens have evolved the ability to choose the father of their eggs by ejecting the sperm of unsuitable mates. Researchers working with Swedish birds revealed that promiscuous roosters try to mate with as many females as possible to ensure that their genes are passed on.
But the hens manage to retain control of paternity by removing the genetic material of males they consider socially inferior.

Working with feral fowl in Sweden, the scientists found that many matings were forced, as the roosters are twice the size of the hens. To cope with the unwanted attention, females have evolved the ability to remove the ejaculate of those males they consider undesirable. "It's really important for females to have the best male sperm to fertilise her eggs so if she can't choose before copulation then having a mechanism to choose after copulation could really increase her evolutionary fitness," the BBC quoted Dr Rebecca Dean from Oxford University, who carried out the study, as saying.

Even when unforced, the females still exercised their right to choose by opting to eject the sperm of males they considered to be at the bottom of the pecking order. With the reproductive odds stacked against them these low status roosters have fought back by developing larger ejaculates in the hope of increasing their chances of passing on their genes.

But according to Dr Dean, the shrewd females have worked out a way of dealing with this tactic as well. "We found that hens will eject a greater proportion of the ejaculate from socially subordinate males, so she is in this way favouring the dominant males both before and after ejaculation," she stated.
The research has been published in the journal American Naturalist. (ANI)

 
Όταν η κότα διαλέγει τον κόκορα!
Έναν εντυπωσιακό τρόπο να επιλέγουν τον πατέρα των μικρών τους έχουν οι κότες, σύμφωνα με νέα βρετανική μελέτη. Τα οικόσιτα πτηνά έχουν τη δυνατότητα να απορρίπτουν το σπέρμα κοκόρων που θεωρούν κοινωνικά κατώτερους και συνεπώς ακατάλληλους για πατέρες των μικρών τους. Προκειμένου να «κληροδοτήσουν» το γενετικό τους υλικό στις επόμενες γενιές, οι κόκορες προσπαθούν από τη φύση τους να αναπαραχθούν με όσο το δυνατόν περισσότερες κότες.
 Οι κότες παρόλα αυτά, σύμφωνα με ερευνητές του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, ανέπτυξαν ένα μηχανισμό που τους προσφέρει τη δυνατότητα να απορρίπτουν το σπέρμα κοκόρων που θεωρούν κατώτερους κοινωνικά. Οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι πέρα από τις κότες υπάρχουν και άλλα είδη, πτηνών και εντόμων, που έχουν την ίδια δυνατότητα. «Είναι πραγματικά σημαντικό για τις κότες να μπορούν να επιλέγουν το καλύτερο δυνατό σπέρμα για τη γονιμοποίηση των αβγών τους. Έτσι, καθώς δεν έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν πριν από την ερωτική συνεύρεση, η ύπαρξη ενός τέτοιου μηχανισμού μπορεί να αυξήσει σημαντικά στη διατήρηση της εξελικτικής τους φόρμας», αναφέρει η επικεφαλής της μελέτης δρ Ρεμπέκα Ντιν. 
Η ενδιαφέρουσα μελέτη δημοσιεύεται στο επιστημονικό έντυπο Τhe Αmerican Νaturalist.

Saturday, September 3, 2011

Σκεφτείτε πρακτικά!

Αξίζει της προσοχής σας!
Υπάρχουν πολύ πιο απλές λύσεις από αυτές που επεξεργάζονται μεγάλοι οργανισμοί, επιστήμονες και κάθε λογής ειδήμονες! Μήπως παρ' ελπίδα κάτι πιο απλό μπορεί να γίνει και με την Ελληνική κρίση και να σταματήσουν διάφοροι  μεγάλοι (;) Οικονομολόγοι και Πολιτικοί να θεωρούν ως θέσφατα  ανοησίες η ιδιοτελείς λύσεις που προτείνουν στα οικονομικά;

1ο Πρόβλημα:
Όταν η NASA άρχισε να στέλνει αστροναύτες στο διάστημα, ανακάλυψαν πως οι στυλογράφοι δεν δουλεύανε με βαρύτητα μηδέν, αφού η μελάνη δεν κατέβαινε για να γράψει.

Λύση Α.
Μετά από 6 χρόνια και κόστος $12,000,000.00 έφτιαξαν ένα στυλογράφο που δούλευε: κάτω από μηδέν βαρύτητα, ανάποδα, μέσα στο νερό, σε οποιαδήποτε επιφάνεια και με θερμοκρασίες που κυμαίνονται από πολλούς βαθμούς υπό του μηδενός μέχρι τους 300 βαθμούς Κελσίου.

Λύση Β.
Και οι Ρώσοι τι έκαναν;… χρησιμοποίησαν μολύβια!
2ο Πρόβλημα
Μια πολύ μεγάλη εταιρεία καλλυντικών στην Ιαπωνία δέχθηκε παράπονα από κάποιον πελάτη που αγόρασε ένα κουτί με σαπούνι που ήτανε όμως άδειο...
 Αμέσως το πρόβλημα εντοπίστηκε στο αυτόματο σύστημα μεταφοράς των κουτιών από το πακετάρισμα στο τμήμα αποστολής. Για κάποιο λόγο, ένα άδειο κουτί μπορούσε να περάσει με το υπάρχον σύστημα. 
 
Οι υψηλά ιστάμενοι ζήτησαν από τους μηχανικούς της εταιρείας την άμεση και πιο αποτελεσματική λύση.


Λύση Α.
Αμέσως πέσανε με τα μούτρα στη δουλειά και φτιάξανε μια ανιχνευτική μηχανή αχτίνων Χ με οθόνες υψηλής διαύγειας που τις προσέχανε δύο άτομα και βλέπανε μην τύχει και περάσει κανένα κουτί άδειο.

Λύση Β.
Όταν το ίδιο πρόβλημα παρουσιάστηκε σε μια μικρή εταιρεία, η διεύθυνση δεν μπλέχτηκε με ακτίνες Χ, ρομπότ, ηλεκτρονικά κτλ. Αγόρασε έναν ισχυρό ανεμιστήρα και τον τοποθέτησε έτσι ώστε τα κουτιά να περνούν από μπροστά του. Όσα από αυτά ήτανε άδεια έβγαιναν από την γραμμή παραγωγής... πετώντας!
3ο Πρόβλημα:
Ένας ιδιοκτήτης αλυσίδας ξενοδοχείων πολυτελείας ταξίδεψε στις Ινδίες, σε μια πόλη που την είχε επισκεφθεί δύο χρόνια πριν και, επίσης, κατέλυσε στο ίδιο ξενοδοχείο, που ήταν κατώτερης κατηγορίας από τα δικά του. Η υπάλληλος υποδοχής τον καλωσόρισε χαμογελαστή, λέγοντας: «Καλώς ήρθατε και πάλι, κύριε! Τιμή κι ευχαρίστησή μας να σας ξαναδούμε στο ξενοδοχείο μας!».

Τρομερά εντυπωσιασμένος από την υποδοχή αλλά και το ότι η υπάλληλος τον θυμήθηκε μετά δύο χρόνια, σκέφτηκε πως αυτό θα ήτανε πολύ καλός τρόπος προβολής για τα ξενοδοχεία του. Μόλις επέστρεψε έβαλε τους υπαλλήλους του να δουλεύουνε για να πραγματοποιήσουν την επιθυμία του.
Λύση Α.
Με ένα κόστος $2,500,000.00 κατέβασαν τα καλύτερα προγράμματα αναγνώρισης φυσιογνωμίας, χρονολογίας, ειδικές κάμερες, τμήσεως χρόνου σε μικροδευτερόλεπτα υπολογισμού ικανότητας υπαλλήλων, κ.λπ. κ.λπ.

Λύση Β.
Ο μεγαλοξενοδόχος ξαναταξίδεψε στο εν λόγω ξενοδοχείο και πρόσφερε ένα πολύ σεβαστό ποσό στην υπάλληλο για να του πει τι τεχνολογία χρησιμοποιούσαν. Η υπάλληλος αρνήθηκε ευγενικά τη δωροδοκία και του είπε:  
«Κοιτάξτε, κύριε, έχουμε κάνει μια συμφωνία με τους ταξιτζήδες, να ερωτούν τους πελάτες, που μας φέρνουν, αν έχουν ξαναέρθει στο ξενοδοχείο μας και σε καταφατική περίπτωση, όταν ο ταξιτζής φέρνει εδώ τις βαλίτσες, μας κάνει ένα σινιάλο και κερδίζει ένα δολάριο…».
Ηθικό Δίδαγμα

Μην περιπλέκετεις τα πράγματα!...
Φαντάσου τις απλούστερες λύσεις…
Μάθε να συγκεντρώνεσαι στις λύσεις… όχι στα προβλήματα!...

Monday, December 20, 2010

Έξυπνα Δίκτυα- Η 3η Βιομηχανική Επανάσταση

Διαμαντής Ζαφειριάδης*
Γράφει από τη Λευκωσία
20 – 20 – 20 λέγεται η νέα ενεργειακή στρατηγική της Ε.Ε. Μέχρι το 2020 η Ευρώπη θέλει να μειώσει κατά 20% τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα και να αυξήσει στο 20% το μερίδιο των εναλλακτικών πηγών ενέργειας. Για να γίνει αυτό δεν αρκούν τα φωτοβολταϊκά και οι ανεμογεννήτριες, πρέπει και να συνδεθούν μεταξύ τους σε ένα δίκτυο διαχείρισης ενέργειας. Το πρόβλημα με τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι ότι δεν είναι πάντα διαθέσιμες: πολλές φορές ο ήλιος κρύβεται και ο αέρας δεν φυσάει, οπότε δεν τροφοδοτούνται οι μονάδες παραγωγής ενέργειας. Η λύση στο πρόβλημα είναι το “Έξυπνο Δίκτυο (Smart Grid)”.

Το έξυπνο δίκτυο θα επιτρέπει την αποδοτικότερη χρήση της υπάρχουσας εγκατεστημένης ισχύος και της υποδομής μεταφοράς και διανομής ενέργειας, με μείωση των απωλειών στις ηλεκτρικές γραμμές μέσω της χρήσης τοπικής, αποκεντρωμένης ηλεκτροπαραγωγής σε μεγαλύτερο βαθμό και με χαμηλότερη ένταση εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Καθώς αυξάνεται το μερίδιο παραγωγής από ποικίλες ανανεώσιμες πηγές, ένα έξυπνο δίκτυο θα μπορεί να χειριστεί καλύτερα τις αυξομειώσεις του ρεύματος όταν ο άνεμος καταλαγιάζει ή τα σύννεφα κρύβουν τον ήλιο σε αντίθεση με το σημερινό ηλεκτρικό δίκτυο που προσπαθεί να προσαρμοστεί στις αλλαγές της ζήτησης μέσω της ρύθμισης της παραγωγής προς τα πάνω ή προς τα κάτω.

Οι έξυπνες τεχνολογίες –συμπεριλαμβανομένων των έξυπνων μετρητών, των αυτόματων συστημάτων ελέγχου και των ψηφιακών αισθητήρων– θα δείχνουν στους καταναλωτές την τιμολόγηση σε πραγματικό χρόνο και θα τους επιτρέπουν να εξοικονομούν χρήματα και ενέργεια κλείνοντας ηλεκτρικές συσκευές, συστήματα θέρμανσης και ψύξης ολόκληρων κτιρίων, ή βιομηχανικά φορτία σε συγκεκριμένες χρονικές στιγμές ή όταν η τιμή του ρεύματος ξεπερνά ένα προκαθορισμένο ποσό ή όταν υπάρχει πτώση παραγωγής στις μεγάλες αιολικές μονάδες.

Τα έξυπνα δίκτυα θα μπορούν να βοηθήσουν στη μεταφορά φορτίων σε περιόδους χαμηλής ζήτησης, όταν οι απώλειες των ηλεκτρικών γραμμών είναι μικρότερες και δεν λειτουργούν τα περισσότερο ρυπογόνα και λιγότερο αποδοτικά εργοστάσια. Επίσης, θα επιτρέπουν στους ελεγκτές του δικτύου να προβλέπουν και να αντιμετωπίζουν άμεσα τα προβλήματα στο δίκτυο. 
Πλήθος ευκαιριών μπορούν να προκύψουν από τα έξυπνα ηλεκτρικά δίκτυα και αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει ακόμα, σύμφωνα με μερικούς αναλυτές, και σε μία "τρίτη βιομηχανική επανάσταση". Η πλήρης ανάπτυξη των έξυπνων ηλεκτρικών δικτύων χρειάζεται ακόμα 10-30 χρόνια, ανάλογα με τις πολιτικές που θα θεσπιστούν. Όμως, πολλές χώρες και περιοχές βρίσκονται ήδη σε καλό δρόμο.

Η εταιρεία Pacific Gas & Electric στις Ηνωμένες Πολιτείες, για παράδειγμα, έχει αρχίσει τη διαδικασία εγκατάστασης 9 εκατομμυρίων έξυπνων μετρητών στους πελάτες της, ενώ η Ολλανδία έχει βάλει ως στόχο ένα «βασικό επίπεδο» έξυπνης καταμέτρησης και την αντικατάσταση όλων των 7 εκατομμυρίων οικιακών μετρητών έως το φθινόπωρο του 2012. Στην Κύπρο η Αρχή Ηλεκτρισμού (ΑΗΚ) έχει αναλάβει να εγκαταστήσει 3000 έξυπνους μετρητές μέχρι το καλοκαίρι του 2012 ως προπομπό της ανάπτυξης των έξυπνων δικτύων.

Τα έξυπνα δίκτυα δεν είναι προϊόν επιστημονικής φαντασίας, αλλά μία εξέλιξη των σημερινών δικτύων. Συνεπώς δε χρειάζεται να ξεκινήσουμε από το μηδέν. Για την ακρίβεια, ήδη βρίσκονται σε στάδιο ανάπτυξης και εγκατάστασης διαφορετικά είδη συστημάτων υψηλής τάσης κατάλληλα για μεταφορά φορτίων σε μεγάλες αποστάσεις. Με τα έξυπνα δίκτυα, θα μπορούμε να συνδέσουμε περιοχές με μεγάλη ζήτηση, όπως η Κεντρική Ευρώπη, με περιοχές με μεγάλο δυναμικό σε ανανεώσιμη ενέργεια, όπως η Νότια Ευρώπη ή η Βόρεια Αφρική και να προσφέρουμε μία πιο βιώσιμη παραγωγή ενέργειας και κέρδη για όλους τους λαούς του πλανήτη.

Τα κράτη μέλη έχουν κληθεί να συμφωνήσουν σε ελάχιστες λειτουργικές προδιαγραφές κοινοτικής κλίμακας, όσον αφορά την έξυπνη μέτρηση της κατανάλωσης, που θα επιτρέψει σε φορείς εκμετάλλευσης δικτύων, προμηθευτές και ιδίως στους καταναλωτές να διαχειρίζονται αποτελεσματικά τις ενεργειακές τους ανάγκες.

Για να μπορέσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να καταλήξει σε συμβατές προδιαγραφές, έδωσε εντολή (Mandate) στους Ευρωπαϊκούς Οργανισμούς Τυποποίησης (CEN, CENELEC, ETSI) να εκπονήσουν πρότυπα. Ανταποκρινόμενοι στο κάλεσμα αυτό, οι Ευρωπαϊκοί Οργανισμοί Τυποποίησης συγκρότησαν μια ομάδα συντονισμού (SM-CG).

Ο Κυπριακός Οργανισμός Τυποποίησης (CYS) ο οποίος είναι ο αρμόδιος φορέας της εκπόνησης και υιοθέτησης των Ευρωπαϊκών Προτύπων στην Κύπρο παρακολουθεί στενά το εν λόγω θέμα και θα ενημερώνει όλους τους ενδιαφερόμενους για οποιεσδήποτε εξελίξεις.
Διαμαντής Ζαφειριάδης*

*Λειτουργός Τυποποίησης του
Κυπριακού Οργανισμού Τυποποίησης (CYS)
πηγή: www.europe.eu