Υγεία και ευεξία

 

Ο Ιπποκράτης (460 - ≈370 π.Χ.) εκτός από την έμφαση στη λογική, έδωσε μεγάλη σημασία στην ηθική, ορίζοντας τα θεμέλια της επιστημονικής ιατρικής, με πρώτη και κύρια την έννοια του «μην κάνεις κακό», που περικλείεται στη μετέπειτα ρωμαϊκή φράση «𝔓𝔯𝔦𝔪𝔲𝔪 𝔫𝔬𝔫 𝔫𝔬𝔠𝔢𝔯𝔢».

Επιπλέον, μια άλλη βασική αρχή είναι η ολιστική προσέγγιση της φροντίδας των ασθενών, εστιάζοντας όχι μόνο στην αντιμετώπιση των συμπτωμάτων αλλά και στην κατανόηση της συνολικής κατάστασης του ασθενούς.

Ως αρχή, η εμπιστευτικότητα για την ιδιωτική ζωή των ασθενών εκτιμήθηκε επίσης ιδιαίτερα, προωθώντας την εμπιστοσύνη μεταξύ των γιατρών και εκείνων που αναζητούν φροντίδα.

Επιπλέον, η έμφαση στην παρατήρηση και την τεκμηρίωση βοήθησε στην ακριβή διάγνωση και παρακολούθηση των ασθενών.

Ο όρκος του Ιπποκράτη, ένα ευρέως αναγνωρισμένο σύμβολο της ιατρικής δεοντολογίας, περικλείει αυτές τις αρχές, χρησιμεύοντας ως διαχρονικός οδηγός για τους γιατρούς ώστε να δώσουν προτεραιότητα στην ευημερία, αλλά και την αξιοπρέπεια των ασθενών τους.

Αγνοδίκη: Η πρώτη γυναίκα γιατρός της Αρχαίας Ελλάδας

 Αρχαία Αθήνα, 4ος π.Χ. αιώνας

Η Αγνοδίκη είχε παρατηρήσει ένα μεγάλο ποσοστό θνησιμότητας στις γυναίκες που ήταν έτοιμες να γεννήσουν διότι ντρεπόντουσαν να εξεταστούν από άνδρες. Τότε ήταν που αποφάσισε να αναλάβει δράσει και να σπουδάσει Ιατρική, ακόμα και αν γνώριζε ότι κάτι τέτοιο θα μπορούσε να τη φέρει αντιμέτωπη με τη θανατική ποινή.

Η Αγνοδίκη, μεταμφιεσμένη ως άνδρας, μαθήτευσε δίπλα στον διάσημο τότε γιατρό Ηρόφιλο, στην Αλεξάνδρεια. Ο Ηρόφιλος, στη διάσημη σχολή που είχε ιδρύσει, δίδαξε στην Αγνοδίκη τα πάντα γύρω από την γυναικολογία και την μαιευτική ενώ η ίδια παρακολούθησε κάθε πρακτική που εφάρμοζε ο διάσημος γιατρός. Όταν αποφοίτησε από τη σχολή του Ηρόφιλου ήταν πια μια ολοκληρωμένη γιατρός – γυναικολόγος – μαιευτήρας η οποία επέστρεψε στην Αθήνα και ξεκίνησε να ασκεί το επάγγελμα της.

Η Αγνοδίκη, πάντα μεταμφιεσμένη ως άντρας, κέρδισε γρήγορα τις εντυπώσεις και όλοι μιλούσαν για τον νεαρό με τα λεπτά δάχτυλα και την περίεργη γλυκύτητα του προσώπου του. Θέλοντας να καθησυχάσει τις γυναίκες που εξέταζε τις αποκάλυπτε την πραγματική της ταυτότητα ζητώντας παράλληλα να μην το αποκαλύψουν πουθενά. Το μυστικό της όχι μόνο δε διέρρευσε αλλά η ίδια είχε τόσο πολλή δουλειά που πλέον είχε γίνει αισθητή η προτίμηση στο πρόσωπό της.

Οι άνδρες γιατροί, μη γνωρίζοντας την πραγματική ταυτότητα της, έψαχναν να βρουν κάποιον τρόπο ώστε να εξαφανίσουν τον νεαρό γιατρό που τους έκλεψε την πελατεία. Και άρχισαν να τον συκοφαντούν ότι σύναπτε ‘εξωσυζυγικές’ σχέσεις με τις κυρίες που εξετάζει.

Οι κατηγορίες μάλιστα ήταν τόσο μαζικές -αν και ψεύτικες- όπου στο τέλος συνελήφθη και οδηγήθηκε σε δίκη. Τότε η Αγνοδίκη βρέθηκε σε αδιέξοδο και έτσι αποφάσισε να αποκαλύψει την πραγματική της ταυτότητα. Οι θεατές του δικαστηρίου ακούγοντας την αποκάλυψή της ξέσπασαν και απαίτησαν άμεσα την θανατική της καταδίκη.

Πλέον η Αγνοδίκη ήρθε αντιμέτωπη με την κατηγορία για παράβαση του νόμου περί ασκήσεως του ιατρικού επαγγέλματος, αφού ήταν γυναίκα. Κάπως έτσι ακολούθησε δεύτερη δίκη περισσότερο πολύκροτη από την πρώτη αλλά αυτήν τη φορά δεν ήταν μόνη της.

Στο πλευρό της είχε άριστους δικηγόρους υπεράσπισης, συζύγους αρχόντων καθώς και όλες τις γυναίκες που είχε γιατρέψει. Οι δικαστές χωρίς να έχουν να της προσάψουν ουσιαστικά κάποια άλλη βαριά κατηγορία, αναγκάστηκαν να την αθωώσουν γιατί το πλήθος είχε εξαγριωθεί με την άδικη αυτή κατηγορία.

Εκτός από την αθώωση της, η Αγνοδίκη πέτυχε και κάτι που μέχρι τότε φάνταζε εξωπραγματικό. Την αλλαγή δηλαδή της κείμενης νομοθεσίας, επιτρέποντας έτσι, από τότε, στις γυναίκες της αρχαίας Αθήνας να σπουδάζουν την Ιατρική και να εξασκούν το ιατρικό λειτούργημα.

Elena Koumpenaki

Πώς θα νικήσουμε την αϋπνία, το ροχαλητό και την άπνοια; Η καταπολέμηση προβλημάτων ύπνου

Καταπολέμηση προβλημάτων ύπνου: Ροχαλητό, αϋπνία και άπνοια 

Ο Παγκύπριος Ιατρικός Σύλλογος, η Παιδιατρική Εταιρεία Κύπρου, η Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Λευκωσίας και η AHEPA (American Hellenic Educational Progressive Association) συνέστησαν ειδική ομάδα (task force) με στόχο την καθιέρωση ενός προγράμματος συνεχούς ενημέρωσης και εκπαίδευσης του ευρύτερου κοινού, των ασθενών και των επαγγελματιών υγείας για φλέγοντα, σημαντικά και επίκαιρα θέματα ιατρικής, ποιότητας ζωής και υγείας.

Το πρόγραμμα άρχισε τον Απρίλιο του 2022, με σεμινάρια, διαλέξεις, εκπομπές, δημοσιεύσεις στον έντυπο και ηλεκτρονικό τύπο και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (Facebook, Twitter). Τα πρώτα σεμινάρια στέφθηκαν με μεγάλη επιτυχία.

Στα πλαίσια αυτά διοργανώθηκε το 6ο σεμινάριο στη σειρά με θέμα «Πώς θα νικήσουμε την αϋπνία, το ροχαλητό και την άπνοια; Η καταπολέμηση προβλημάτων ύπνου».
Ο Μιχάλης Γιαννάτσος, εκ μέρους της Οργανωτικής Επιτροπής καλωσόρισε τους παρευρισκομένους και η Δρ Πόπη Κανάρη, Υπουργός Υγείας απηύθηνε χαιρετισμό.

Μίλησαν: Δρ Στυλιανός Κακουλλής, Βοηθός Καθηγητής, Πνευμονολόγος, Εντατικολόγος, Υπεύθυνος Κλινικής Εκπαίδευσης Ιατρικής Σχολής, Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο ο οποίος μίλησε για την «Άπνοια ύπνου: Αιτίες, συμπτώματα, επιλογές θεραπείας».
Δρ Ανδρέας Ζαχαριάδης, Πνευμονολόγος, Υπνολόγος ο οποίος μίλησε για το «Σύνδρομο ανήσυχων ποδιών και παραϋπνίες».
Δρ Παναγιώτης Μπαργιώτας, Επίκουρος Καθηγητής Νευρολογίας, Ιατρική Σχολή,
Πανεπιστήμιο Κύπρου, Νευρολόγος, Υπνολόγος, Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας.

Τον συντονισμό τον έκανε ο Δρ Λοΐζος Γ. Λοΐζου, Παιδίατρος, Καθηγητής Παιδιατρικής Παιδογκολογίας/Παιδοαιματολογίας, Ιατρικής Σχολής Πανεπιστήμιου Λευκωσίας

Ο ύπνος είναι ένα θέμα εξαιρετικά σημαντικό σε όλους τους τομείς της ζωής μας και σε οποιαδήποτε ηλικία. Η ποιότητα του ύπνου καθορίζει την υγεία μας. Επηρεάζει κάθε σύστημα του οργανισμού μας, τόσο σωματικά όσο και ψυχικά.

Η στέρηση ύπνου είναι αιτία πολλών ασθενειών, εργασιακών ατυχημάτων, μείωση της επαγγελματικής, προσωπικής, οικογενειακής και κοινωνικής ευτυχίας, όπως επίσης αιτία οικονομικής δυσπραγίας.

Από εμάς λοιπόν εξαρτάται να δώσουμε την προσοχή που χρειάζεται έτσι ώστε ο χρόνος που θα δώσουμε για το σεμινάριο, να είναι μια πολύτιμη επένδυση που κάνουμε για το μέλλον μας, τόσο προσωπικά όσο και για την οικογένεια και τα παιδιά μας.

Η έλλειψη ποιοτικού ύπνου είναι ένα παγκόσμιο πρόβλημα, καθώς τα στατιστικά αναδεικνύουν ότι ένας στους τρεις ενήλικες ταλαιπωρείται από κάποια διαταραχή ύπνου, με σημαντική επίδραση στη δημόσια υγεία.

Ένας μη ικανοποιητικός ύπνος, δεν μεταφράζεται απλά σε κούραση και εκνευρισμό, αλλά και σε πολλά σοβαρά και μακροχρόνια προβλήματα υγείας, όπως υπέρταση, καρδιαγγειακές παθήσεις, εγκεφαλικό επεισόδιο, διαβήτης. Παράλληλα η στέρηση ύπνου έχει συνδεθεί με την αύξηση του σωματικού βάρους και της πιθανότητας κατάχρησης ουσιών, καθώς και με τις εξάρσεις ψυχικών νόσων.

Είναι γεγονός πως οι καταστάσεις που μπορεί να διαταράξουν τον ύπνο μας είναι πολλές. Το ροχαλητό, η αϋπνία, η αποφρακτική άπνοια ύπνου και το σύνδρομο των ανήσυχων ποδιών είναι από τα συχνότερα.

Ο Ουίνστων Τσώρτσιλ είχε πει: Η γέφυρα μεταξύ απελπισίας και ελπίδας είναι ένας καλός ύπνος της νύχτας.

Εμείς λέμε: Ο καλός ύπνος είναι άκρως απαραίτητος για τη σωματική και την ψυχική μας υγεία.

Ο καλός ύπνος σώζει ζωές, αποτρέπει τραγικά δυστυχήματα, θανάτους, αναπηρίες και οικονομική δυστυχία.

Ο καλός ύπνος προσφέρει καλύτερη ποιότητα ζωής, οικονομική ευμάρεια και ευτυχία.

Δυστυχώς 50% των συνανθρώπων μας επηρεάζονται από προβλήματα ύπνου.

Τι κάνουμε για το τεράστιο αυτό πρόβλημα;

Οι παρουσιάσεις ήταν σύντομες, περιεκτικές και πλούσιες σε πρακτικές συμβουλές. Ο στόχος ήταν να λάβουν μέρος οι συμμετέχοντες με τις ερωτήσεις τους! Θέλαμε να έχουμε πολύ χρόνο για ερωτήσεις, απαντήσεις και συζήτηση.

Ποιες είναι οι διαταραχές ύπνου;

Είναι καλό να γνωρίζετε τις διαταραχές ύπνου. Αναγνωρίζοντας τις, συμβάλλετε στην αντιμετώπιση τους.

Οι διαταραχές ύπνου είναι μια ομάδα ιατρικών καταστάσεων που επηρεάζουν την ικανότητα ενός ατόμου να κοιμάται, να παραμένει κοιμισμένος ή να έχει ξεκούραστο ύπνο. Αυτές οι διαταραχές μπορεί να επηρεάσουν την ποσότητα και την ποιότητα του ύπνου, οδηγώντας σε κόπωση, υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας, ευερεθιστότητα και άλλα προβλήματα υγείας. Ακολουθούν μερικοί συνήθεις τύποι διαταραχών ύπνου:

Αϋπνία: Μια κοινή διαταραχή ύπνου που επηρεάζει γύρω στο 10%-30% των ανθρώπων. Χαρακτηρίζεται από δυσκολία του ατόμου να αποκοιμηθεί ή να παραμείνει κοιμισμένο. Η αϋπνία μπορεί να προκληθεί από στρες, άγχος, κατάθλιψη, φαρμακευτική αγωγή ή και άλλες καταστάσεις.

Ροχαλητό: Επηρεάζει τουλάχιστον 37% των ενηλίκων. Δεν είναι ιατρική πάθηση αλλά σημείο διαταραχών ύπνου, όπως η αποφρακτική άπνοια ύπνου. Οι παράγοντες που σχετίζονται με αύξηση του κινδύνου για ροχαλητό περιλαμβάνουν το άρρεν φύλο, το υπερβολικό βάρος ή παχυσαρκία, τη στενότητα αναπνευστικής οδού, το κάπνισμα και την κατανάλωση αλκοόλ.

Υπνική άπνοια: Μια κατάσταση κατά την οποία η αναπνοή σταματά επανειλημμένα και ξεκινάει κατά τη διάρκεια του ύπνου. Η υπνική άπνοια μπορεί να προκαλέσει δυνατό ροχαλητό, κόπωση κατά τη διάρκεια της ημέρας και άλλα προβλήματα υγείας εάν αφεθεί χωρίς θεραπεία.

Ναρκοληψία: Μια χρόνια νευρολογική διαταραχή που προκαλεί υπερβολική υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας, ξαφνική απώλεια του μυϊκού ελέγχου και παραισθήσεις κατά τη διάρκεια του ύπνου.

Σύνδρομο ανήσυχων ποδιών: Μια διαταραχή που προκαλεί μια άβολη αίσθηση στα πόδια, η οποία μπορεί να ανακουφιστεί μόνο με τη μετακίνησή τους. Η πάθηση μπορεί να δυσκολεύει τις διάφορες φάσεις του ύπνου.

Παραϋπνία: Μια ομάδα διαταραχών ύπνου που περιλαμβάνει μη φυσιολογικές κινήσεις, συμπεριφορές, συναισθήματα ή αντιλήψεις κατά τη διάρκεια του ύπνου, όπως υπνοβασία, νυχτερινοί τρόμοι, εφιάλτες και διατροφικές διαταραχές που σχετίζονται με τον ύπνο.

Διαταραχές του κιρκάδιου ρυθμού: Μια ομάδα διαταραχών ύπνου που επηρεάζουν τον φυσικό κύκλο ύπνου-αφύπνισης του σώματος, όπως jet-lag (ταξιδιωτικό, «κοινωνικό»), διαταραχή εργασίας σε βάρδιες και σύνδρομο καθυστερημένης φάσης ύπνου.

Διαταραχές κίνησης που σχετίζονται με τον ύπνο: Μια ομάδα διαταραχών που περιλαμβάνουν μη φυσιολογικές κινήσεις κατά τη διάρκεια του ύπνου, όπως η περιοδική διαταραχή της κίνησης των άκρων και ο βρουξισμός (τρίξιμο των δοντιών).

Είναι απαραίτητο να αναζητήσετε ιατρική βοήθεια εάν υποψιάζεστε ότι έχετε διαταραχή ύπνου. Οι διαταραχές ύπνου που δεν αντιμετωπίζονται μπορεί να έχουν σοβαρές συνέπειες στην υγεία και την ποιότητα ζωής σας.

Πώς θα έχετε καλύτερο ύπνο;

Διατηρήστε μια σταθερή ρουτίνα ύπνου: Προσπαθήστε να πηγαίνετε για ύπνο και να ξυπνάτε την ίδια ώρα κάθε μέρα, ακόμη και τα Σαββατοκύριακα. Αυτό βοηθά το σώμα σας να ρυθμιστεί και να προετοιμαστεί για ύπνο.

Δημιουργήστε μια χαλαρωτική ατμόσφαιρα στο υπνοδωμάτιό σας: Αφαιρέστε τηλεοράσεις, υπολογιστές, κινητά τηλέφωνα και άλλες συσκευές από την κρεβατοκάμαρά σας και προσπαθήστε να διατηρήσετε μια χαλαρωτική ατμόσφαιρα, χρησιμοποιώντας απαλό φωτισμό και μουσική.

Αποφύγετε την κατανάλωση καφεΐνης και αλκοόλ τη νύχτα: Η καφεΐνη και το αλκοόλ μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά τον ύπνο σας. Προσπαθήστε να τα αποφύγετε τουλάχιστον 3-4 ώρες πριν τον ύπνο.

Ασκήστε το σώμα σας: Η άσκηση μπορεί να βοηθήσει στην επίτευξη βαθιού ύπνου και να ανακουφίσει το άγχος. Ωστόσο, προσπαθήστε να μην ασκηθείτε εντός 2-3 ωρών από την ώρα του ύπνου, καθώς μπορεί να δυσκολέψει τον ύπνο.

Αποφύγετε τα μεγάλα γεύματα πριν τον ύπνο: Η κατανάλωση μεγάλου γεύματος πριν τον ύπνο μπορεί να δυσκολέψει τον ύπνο και μπορεί να οδηγήσει σε δυσπεψία.

Περιορίστε την έκθεση σε οθόνες πριν τον ύπνο: Το μπλε φως από τις οθόνες μπορεί να διαταράξει τον φυσικό κύκλο ύπνου του σώματός σας. Προσπαθήστε να αποφύγετε τις οθόνες για τουλάχιστον μία ώρα πριν τον ύπνο.

Δημιουργήστε μια χαλαρωτική ρουτίνα πριν τον ύπνο: Αναπτύξτε μια χαλαρωτική ρουτίνα πριν τον ύπνο για να προετοιμάσετε το σώμα και το μυαλό σας για ύπνο. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει πράγματα όπως το να κάνετε ένα ζεστό μπάνιο, να διαβάσετε ένα βιβλίο ή να κάνετε διαλογισμό ή ασκήσεις βαθιάς αναπνοής ή να πιείτε ένα ποτήρι χλιαρό γάλα.

Οι βασικές αυτές αρχές μπορούν να συμβάλλουν στη βελτίωση της ποιότητας του ύπνου, προάγοντας το αίσθημα ξεκούρασης, ανανέωσης και άφθονης ενέργειας κατά το πρωινό ξύπνημα.

Για μια πλήρη ενημέρωση, επισκεφτθείτε την ιστοσελίδα: Medlook  

Οι επιπτώσεις στο δέρμα από το συχνό καθαρισμό, αντισηψία και απολύμαση στην εποχή του κορωνοϊού

Της Δρ Σοφίας Γιατράκου

Δρ Σοφία Γιατράκου Facebook

Δερματολόγος - Αφροδισιολόγος

Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνων

Μετεκπεδευθείσα εις ΗΠΑ

Η επίδραση του Κορονοιού (COVID 19) στη βιομηχανία τροφίμων

Του Γιώργου Γιωργαλλά

Καμία ένδειξη επί του παρόντος ότι τα τρόφιμα αποτελούν πηγή ή διαδρομή μετάδοσης του

Με αφορμή την πανδημία που ξέσπασε από την μόλυνση του αναπνευστικού συστήματος από τον κορονοιό (COVID 19) και παρόλο που προσπαθούμε όλοι να διατηρούμε την ψυχραιμία μας, να μένουμε σπίτι και κυρίως να μένουμε αισιόδοξοι, εντούτοις μας προβληματίζουν διάφορα γεγονότα σχετικά με τον κορονοϊό. Και φυσικά δεν θα μπορούσε να λείπει από αυτά και το ερώτημα κατά πόσο υπάρχει κίνδυνος μόλυνσης των τροφίμων από τον ιό.

Σύμφωνα με τη μέχρι στιγμής γνώση ο νέος τύπος διαταραχής της αναπνευστικής οδού COVID-19, βασίζεται σε μια μόλυνση με τον νέο τύπο του κορονοϊού (SARS-CoV-2). Ο ιός εξαπλώνεται σταδιακά από άνθρωπο σε άνθρωπο κυρίως από αναπνευστικά σταγονίδια μετά από φτάρνισμα, βήχα ή σταγονίδια κατά την εκπνοή.

Η Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων (EFSA) αναφέρει ότι, επιστήμονες και αρμόδιες αρχές επί του παρόντος διερευνούν την μετάδοση του ιού και δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι άνθρωποι έχουν μολυνθεί με τον νέο τύπο κορωνοϊού μέσω της κατανάλωσης μολυσμένων τροφίμων, ούτε επίσης υπάρχουν γνωστές αναφορές για άλλους κορονοϊούς σχετικά με λοιμώξεις που οφείλονται σε τρόφιμα. Επίσης, σύμφωνα με τον Οργανισμό Αξιολόγησης Επικινδυνότητας της Γερμανίας (BfR), επί του παρόντος δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι έχουν μολυνθεί άνθρωποι με τον νέο τύπο κορωνοϊού μέσω της κατανάλωσης τροφίμων. 

Παρόλο που φαίνεται πως είναι δύσκολο να μεταδοθεί ο ιός μέσω των τροφίμων, εντούτοις πρέπει να τηρούνται αυστηρά και καθημερινά οι γενικοί κανόνες υγιεινής όπως, σχολαστικό πλύσιμο των χεριών και εφαρμογή των αυστηρών κανόνων κατά την προετοιμασία των τροφίμων και του χειρισμού τους. Επειδή οι ιοί είναι γενικά ευαίσθητοι στη θερμότητα, ο κίνδυνος μόλυνσης μπορεί επίσης να μειωθεί περαιτέρω μετά από ένα καλό ψήσιμο των τροφίμων άνω των 60° C.

Ποιος είναι ο αντίκτυπος για τις επιχειρήσεις τροφίμων;

Ο αντίκτυπος διαφέρει από επιχείρηση σε επιχείρηση καθώς και από τη σύνθεση του εργατικού δυναμικού της. Επειδή η μετάδοση του ιού γίνεται από άνθρωπο σε άνθρωπο, αν δεν ελεγχθεί σε ικανοποιητικό βαθμό και αν δεν ληφθούν κάποια προληπτικά μέτρα, υπάρχει κίνδυνος ο ιός να μολύνει πολλαπλά άτομα σε μια επιχείρηση ιδιαίτερα αν εργοδοτείται μεγάλος αριθμός ατόμων και αυτό θα επηρεάσει την υγεία του προσωπικού όσο και τη δυνατότητα παραγωγής προϊόντων με συνεπακόλουθο την οικονομική επιβάρυνση της επιχείρησης. 

Η πλειοψηφία των προτύπων για την ασφάλεια των τροφίμων απαιτούν όπως οι επιχειρήσεις τροφίμων παραμένουν ενήμερες και επικαιροποιημένες σε σχέση με νέους και αναδυόμενους κινδύνους. Τα πρότυπα αυτά ορίζουν επίσης ότι οι επιχειρήσεις τροφίμων θα πρέπει να πραγματοποιούν μια ανασκόπηση του σχεδίου ασφάλειας των τροφίμων τους HACCP κ.λπ., κάθε φορά που θα προκύπτουν νέες πληροφορίες σχετικά με πιθανούς κινδύνους που σχετίζονται με τα τρόφιμα.

Αξιολογήστε τον κίνδυνο

Για να σταματήσει η μετάδοση οποιασδήποτε ασθένειας, είναι αναγκαίο να εφαρμοσθούν κατάλληλα μέτρα ελέγχου. Σε πρώτο στάδιο η επιχείρηση τροφίμων, πρέπει να αξιολογήσει τον κίνδυνο. Μια ορθή πρακτική είναι όλοι οι εργαζόμενοι σε μια επιχείρηση τροφίμων να συμπληρώσουν ένα ερωτηματολόγιο που να αφορά τον "Ιατρικό έλεγχο για χειριστές τροφίμων".

Τα συμπληρωμένα ερωτηματολόγια θα δώσουν βασικές πληροφορίες γύρω από τυχόν πρόσφατα ταξίδια στην Κίνα ή σε άλλες μολυσμένες από τον ιό χώρες Ευρώπη κ.λπ., αν οι εργαζόμενοι υποφέρουν από συμπτώματα τύπου «γρίπης» ή άλλα συμπτώματα τροφικής δηλητηρίασης και εάν έχουν έλθει σε επαφή με οποιοδήποτε άτομο που έχει παρόμοια συμπτώματα θα πρέπει να ενημερώνουν τον προϊστάμενο τους.

Διαδικασίες ελέγχου εργαζομένων

Με βάση τις πληροφορίες που έχουν συλλεγεί από τα ερωτηματολόγια της ιατρικής έρευνας, προτείνεται η εφαρμογή των ακόλουθων μέτρων ελέγχου και παρακολούθησης:

·         Αύξηση της παρακολούθησης των εργαζομένων για τυχόν συμπτώματα που προσομοιάζουν με γρίπη και λήψη της θερμοκρασίας τους πριν την προσέλευση τους στον εργασιακό χώρο.

·         Ενθάρρυνση του προσωπικού να αναφέρει αν υποφέρει από κάποια ασθένεια ή αν ήλθε σε επαφή με μέλη της οικογένειας του ή της κοινότητας που μπορεί να έχουν συμπτώματα τύπου «γρίπης».

·         Αποφυγή της στενής επαφής και του συνωστισμού του προσωπικού κατά την εργασία στη γραμμή παραγωγής και στους χώρους εστίασης και διαλείμματος και διατήρηση ικανοποιητικής απόστασης μεταξύ του (τουλάχιστο 2 μέτρα).

·         Κάθε χειριστής τροφίμων θα πρέπει να κατέχει έγκυρο πιστοποιητικό υγείας και να αποφεύγει την άμεση επαφή των χεριών με ανοικτά τρόφιμα.

·         Εφαρμογή ενός επαναληπτικού εκπαιδευτικού προγράμματος για τη σημασία εφαρμογής των καλών πρακτικών προσωπικής υγιεινής.

·         Xρήση κατάλληλης προστατευτικής στολής κατά την επεξεργασία των τροφίμων (στολή, μάσκες, σκούφο, γάντια κ.λπ.) και καθημερινό πλύσιμο των στολών σε θερμοκρασίες 60°-90°C με κατάλληλα απορρυπαντικά που έχουν βάση το χλώριο.

·         Εφαρμογή από την επιχείρηση των κανόνων ορθής βιομηχανικής και υγιεινής πρακτικής κατά τον χειρισμό και προετοιμασία των τροφίμων. (όπως το συχνό πλύσιμο των χεριών, το καλό ψήσιμο των τροφίμων και την αποφυγή πιθανής διασταυρούμενης επιμόλυνσης ανάμεσα σε μαγειρεμένα και ωμά τρόφιμα, του εξοπλισμού και αποφυγή επαφής τροφίμων με γυμνά χέρια κ.λπ).

·         Ανάρτηση σε τουαλέτες και σε άλλους χώρους διευκόλυνσης του προσωπικού κατάλληλου διαφωτιστικού υλικού για μέτρα πρόληψης, είναι ένας πολύ καλός τρόπος για να επικοινωνήσετε το μήνυμα ώστε να ακολουθούν τους κανόνες υγιεινής.

Διαδικασίες ελέγχου επισκεπτών

·         Αναστολή εισόδου επιθεωρητών οργανισμών πιστοποίησης στην επιχείρηση για σκοπούς επιθεώρησης για διάστημα 2 μηνών.

·         Ανασκόπηση της ακολουθούμενης διαδικασίας για την υγιεινή των επισκεπτών, έλεγχος εισόδου τους και απαγόρευση εισόδου τους στους χώρους παραγωγής. Έλεγχος της θερμοκρασίας τους και συμπλήρωση ειδικού ερωτηματολογίου. Επισκέπτες θεωρούνται όλα τα άτομα που δεν εργάζονται στην περιοχή παραγωγής.

·         Παροχή σε όλους τους επισκέπτες προστατευτικού εξοπλισμού μιας χρήσης όπως μάσκες, γάντια, προστατευτικά ρούχα τα οποία μετά την επίσκεψη να τοποθετούνται σε σκυβαλοδοχεία για καταστροφή και όχι επαναχρησιμοποίηση τους.

·         Λήψη πρόσθετων μέτρων στις εισόδους της εγκατάστασης (απολύμανση χειρολαβών κ.λπ.).

Διαδικασίες καθαρισμού απολύμανσης

·         Επαναξιολόγηση της υφιστάμενης διαδικασίας καθαρισμού και απολύμανσης όπως: των καθαριστικών/απολυμαντικών που χρησιμοποιούνται, η συχνότητα χρήσης τους, οι περιοχές, ο εξοπλισμός και οι επιφάνειες που θα καθαρισθούν και απολυμανθούν και τέλος επαναξιολόγηση της μεθόδου επαλήθευσης του καθαρισμού/απολύμανσης.

·         Εφαρμογή του προγράμματος μυοκτονίας και απεντόμωσης (Pest Control).

·         Επανάληψη εκπαιδευτικού προγράμματος για τις διαδικασίες καθαρισμού και απολύμανσης με έμφαση στις νέες διαδικασίες που εφαρμόζονται κατά την περίοδο της κρίσης.

·         Πρόσθετη καθαριότητα στο εξωτερικό περιβάλλον της εγκατάστασης και επικοινωνία με τους προμηθευτές ειδών καθαρισμού και απολυμαντικών για τυχόν επιπρόσθετες συστάσεις/οδηγίες. Τα μέχρι στιγμής δεδομένα δείχνουν πως η χλωρίνη και το υπεροξείδιο του υδρογόνου καταστρέφουν τον ιό.

Λόγω του ότι είναι μια πρωτόγνωρη συνθήκη, ακόμα και για τους επιστήμονες, υπάρχουν πολλά που δεν ξέρουμε για τον κορονοϊό. Πιστή λοιπόν και αυστηρή τήρηση των κανόνων ατομικής υγιεινής και εφαρμογή των κανόνων ορθής βιομηχανικής και υγιεινής πρακτικής.

Γιώργος Γιωργαλλάς
π. Προϊστάμενος Υγειονομικών Υπηρεσιών
Σύμβουλος Διαχείρισης και
Ασφάλειας Τροφίμων 

Ιός του Δυτικού Νείλου

Του Γιώργου Γιωργαλλά

Τα τελευταία κρούσματα λοίμωξης από τον Ιό του Δυτικού Νείλου (ΙΔΝ) τα οποία καταγράφηκαν στην Κύπρο υποδηλούν ότι ο ιός έχει εγκατασταθεί και στη χώρα μας. Γι αυτό είναι πιθανή και αναμενόμενη η επανεμφάνιση περιστατικών κατά την περίοδο αυτή καθώς και σε περιόδους εκκόλαψης κουνουπιών.

Ο (ΙΔΝ) είναι ιός που μεταδίδεται από τα κοινά κουνούπια (culex) και ανακαλύφθηκε το 1927 στην υποπεριφέρεια της Ουγκάντα του Δυτικού Νείλου. Οι πρώτες σοβαρές εστίες του ιού σημειώθηκαν στα μέσα της δεκαετίας του 1990 στην Αλγερία και τη Ρουμανία. Συνήθως ο ιός μεταδίδεται στους ανθρώπους από το δάγκωμα μολυσμένου κουνουπιού κυρίως κατά την καλοκαιρινή περίοδο το οποίο τράφηκε προηγουμένως με το αίμα μολυσμένων πουλιών ή άλλων θηλαστικών. Τα κουνούπια αυτά ενεργοποιούνται τη νύχτα, και οι περισσότερες περιπτώσεις μόλυνσης συμβαίνουν κατά τη διάρκεια των καλοκαιρινών μηνών.

Η πλειοψηφία των ανθρώπων (4 από τα 5 άτομα) που έχουν μολυνθεί με τον ιό του Δυτικού Νείλου δεν θα παρουσιάσει συμπτώματα. Περίπου το 20% των ατόμων που έχουν προσβληθεί από τον ιό θα παρουσιάσουν συμπτώματα παρόμοια με τη γρίπη, όπως πυρετό, κεφαλαλγία, ναυτία, μυϊκούς πόνους και διογκωμένους λεμφαδένες. Άλλα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν δύσκαμπτο λαιμό, εξάνθημα, υπνηλία ή αποπροσανατολισμό.

Δεν υπάρχουν εμβόλια για την πρόληψη ή φάρμακα για τη θεραπεία του (ΙΔΝ) σε ανθρώπους. Ευτυχώς, οι περισσότεροι άνθρωποι που έχουν μολυνθεί δεν αισθάνονται άρρωστοι. Ο ιός δεν μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο ή από ζώο σε άνθρωπο μέσω περιστασιακής επαφής.

Ο (ΙΔΝ) παρουσιάζει μια σύνθετη επιδημιολογία γι αυτό, οι περιοχές κυκλοφορίας του κατά την περίοδο αυτή δεν μπορούν να προβλεφθούν με ασφάλεια. Ως εκ τούτου, τονίζεται η ανάγκη να τηρούνται τα ατομικά μέτρα προστασίας από τα κουνούπια σε όλη τη χώρα και καθ΄ όλη την περίοδο κυκλοφορίας των κουνουπιών. Πάρτε ιατρική συμβουλή στην περίπτωση που παρουσιάσετε συμπτώματα του ιού.

Μπορείτε να μειώσετε τον κίνδυνο του (ΙΔΝ) χρησιμοποιώντας απωθητικά εντόμων και φορώντας μακρυμάνικα πουκάμισα και μακριά παντελόνια για να αποτρέψετε τα τσιμπήματα των κουνουπιών.

Επίσης μπορείτε να πάρετε κάποια μέτρα στο σπίτι σας όπως:

v Ελαχιστοποιείστε τα στάσιμα νερά στο σπίτι σας και μία φορά την εβδομάδα, αδειάστε, αναποδογυρίστε, καλύψτε ή πετάξτε τα δοχεία που συγκρατούν νερό ή άλλα αντικείμενα όπως ελαστικά, κάδους, πιθάρια, γλάστρες, πιατάκια για γλάστρες, παιχνίδια, πισίνες, ή δοχεία απορριμμάτων. Τα κουνούπια γεννούν τα αυγά τους μέσα στο νερό.

v Καλύψετε τα δοχεία αποθήκευσης νερού (κουβάδες, δεξαμενές, βαρέλια κ.λπ.) με κατάλληλα καλύμματα που να εφαρμόζουν σωστά έτσι ώστε τα κουνούπια να μην μπορούν να γεννήσουν τα αυγά τους. Για δοχεία χωρίς καπάκια, χρησιμοποιήστε συρμάτινο πλέγμα με άνοιγμα μικρότερο από ένα κουνούπι.

v Χρησιμοποιήστε εγκεκριμένα προνυμφοκτόνα για ψεκασμό μεγάλων δοχείων νερού το οποίο δεν χρησιμοποιείτε για κατανάλωση και τα οποία δεν μπορούν να καλυφθούν.

v Εάν έχετε σηπτική δεξαμενή ή το αποχετευτικό σας σύστημα παρουσιάζει ανοίγματα, επιδιορθώστε τις ρωγμές ή τα κενά του και καλύψτε τυχόν ανοικτούς αγωγούς ή σωλήνες υδραυλικών εγκαταστάσεων χρησιμοποιώντας συρμάτινο πλέγμα.

v Χρησιμοποιήστε ένα εντομοκτόνο σε μορφή σπρέι για να σκοτώσετε τα κουνούπια στις περιοχές όπου εκκολάπτονται. Τα κουνούπια συναντώνται σε σκοτεινούς και υγρούς χώρους, όπως κάτω από νεροχύτες, σε ντουλάπια, κάτω από έπιπλα ή στο δωμάτιο πλυντηρίων.

v Τοποθετείστε συρμάτινο πλέγμα προστασίας από έντομα σε εξωτερικές πόρτες και παράθυρα και χρησιμοποιείστε ηλεκτρικές συσκευές για απώθηση κουνουπιών.

v Χρησιμοποιείτε τις συσκευές κλιματισμού όπου είναι δυνατόν.

Τέλος η επιδημιολογική επιτήρηση της νόσου, η έγκαιρη εφαρμογή κατάλληλων ολοκληρωμένων προγραμμάτων καταπολέμησης κουνουπιών από τις υγειονομικές υπηρεσίες και η λήψη μέτρων ατομικής προστασίας από τα κουνούπια αποτελούν διεθνώς τα σημαντικότερα μέτρα για την πρόληψη της νόσου.
Γιώργος Γιωργαλλάς
τ. Διευθυντής Υγειονομικών Υπηρεσιών
Σύμβουλος Διαχείρισης & Ασφάλειας Τροφίμων 

Νοθεία Τροφίμων και η Ανάγκη Δημιουργίας Ανεξάρτητης Αρχής Ασφάλειας Τροφίμων στην Κύπρο

Του Γιώργου Γιωργαλλά

Οι συνεχείς κρίσεις σε θέματα ασφάλειας τροφίμων (διοξίνες, ασθένεια τρελών αγελάδων, μελαμίνη σε παιδικά γάλατα, ορυκτέλαιο, βότκα με μεθανόλη, νοθευμένο ελαιόλαδο, αλογίσιο κρέας σε βοδινά μπιφτέκια κ.λπ.) με πιο πρόσφατη το Fipronil σε αυγά στην Ολλανδία, έχουν κλονίσει την εμπιστοσύνη του κοινού στην ικανότητα της βιομηχανίας τροφίμων και των δημοσίων αρχών να εξασφαλίσουν την ασφάλεια των τροφίμων. 

Το πανευρωπαϊκό σκάνδαλο με την αλλαγή της σήμανσης και την αντικατάσταση του βοδινού κρέατος με κρέας αλόγου εστίασε στην προσοχή των καταναλωτών, των ρυθμιστικών αρχών , και των ανακριτών. Για το θέμα της νοθείας και της απάτης στα τρόφιμα, τόσο οι ρυθμιστικές αρχές όσο και οι ανακριτές δηλώνουν ότι, αυτό είναι μόνο ένα δείγμα του τι έχει συμβεί, καθώς η οικονομική κρίση εξακολουθεί να υφίσταται.

Σε όλο τον κόσμο, και σε κάθε χώρα ξεχωριστά, η νοθεία στα τρόφιμα παρουσιάζεται σαν μια επιδημία. Σχεδόν κάθε συστατικό που έχει ελάχιστη οικονομική αξία είναι δυνητικά ευάλωτο στην απάτη. Σε ένα πρόσφατο συνέδριο αναφέρθηκε πως πολλά επεξεργασμένα τρόφιμα που περιέχουν συστατικά όπως ζάχαρη, βανίλια, πιπέρι, μέλι, ελαιόλαδο ή προϊόντα κακάο καθώς και άλλα, είναι ευάλωτα σε νοθεία.

Ο σύνδεσμος υπεραγορών τροφίμων στην Αμερική, υπολογίζει πως τα νοθευμένα τρόφιμα έχουν ένα κόστος της τάξης των 10-15 δισεκατομμυρίων δολαρίων το χρόνο και πως το πρόβλημα θα εξαπλωθεί ακόμη περισσότερο. Η Αρχή Προτύπων και Ασφάλειας Τροφίμων του Ηνωμένου Βασιλείου υπολογίζει πως το 10% των τροφίμων που αγοράζονται από τα ράφια δυνατόν να είναι νοθευμένα παρόλο που στις περισσότερες περιπτώσεις η νοθεία των τροφίμων δεν ενέχει κάποιο κίνδυνο για την υγεία των καταναλωτών εφόσον το κίνητρο δεν έχει σκοπό να προκαλέσει βλάβη.

Η αύξηση των τιμών μπορεί επίσης να αφήσει την προμήθεια τροφίμων ευάλωτη στη νοθεία, δεδομένου ότι μπορεί να οδηγήσει σε αλλαγές στη δομή της αλυσίδας εφοδιασμού. Η διασφάλιση της ασφάλειας των τροφίμων απαιτεί τον εντοπισμό και περιορισμό των δυνητικών κινδύνων κατά μήκος της αλυσίδας εφοδιασμού.

Σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προσανατολίζεται να θεσμοθετήσει αυστηρότερες κυρώσεις. Συγκεκριμένα θα θεσμοθετηθούν αυστηρότατα πρόστιμα για θέματα νοθείας των τροφίμων ώστε με τον τρόπο αυτό οι κυρώσεις να είναι μεγαλύτερες από τα όποια οφέλη της εκάστοτε παράβασης και έτσι η νοθεία των τροφίμων σαν πρακτική να αποφεύγεται από τις επιχειρήσεις.

Η οικονομική κρίση, η έλλειψη οικονομικών πόρων και οι περιορισμοί που έχουν επιβληθεί στις αρμόδιες ελεγκτικές αρχές έχουν αδυνατίσει το σύστημα ελέγχου για την ασφάλεια των τροφίμων. Τέτοιου είδους περιορισμοί σε οποιοδήποτε τμήμα της διατροφικής αλυσίδας δυνατόν να μας αφήσει ευάλωτους σε επιμολύνσεις ή νοθείες στα τρόφιμα.

Οι υπηρεσίες ελέγχου της ασφάλειας των τροφίμων θα πρέπει να ενδυναμωθούν σε ικανοποιητικό βαθμό και οι πρόσφατες περικοπές που έχουν γίνει θα πρέπει να τύχουν αναθεώρησης. Είναι λανθασμένη τακτική να γίνονται περικοπές και συρρίκνωση του συστήματος επίσημων ελέγχων στα τρόφιμα. Επίσης είναι τεράστιο το κόστος για τη βιομηχανία τροφίμων και γενικά για την οικονομία η ανάκληση ενός προϊόντος καθώς και οι συνέπειες από τη δημοσιότητα που δίνεται, πολλές φορές αχρείαστη, μάλιστα σε μια εποχή που το κράτος προσπαθεί να ενδυναμώσει τη βιομηχανία και να τονώσει την οικονομία. (εξαιρουμένων φυσικά των περιπτώσεων που ένα τρόφιμο είναι επιβλαβές για την υγεία και ο καταναλωτής θα πρέπει να είναι ενήμερος)

Η ευθύνη για την ασφάλεια των τροφίμων διαμοιράζεται μεταξύ όλων των φορέων που εμπλέκονται στην παραγωγή και εμπορία των τροφίμων. Για να διασφαλιστεί ότι η υγεία και τα συμφέροντα των καταναλωτών προστατεύονται επαρκώς, είναι απαραίτητη η συνεργασία πολλών φορέων και προσώπων τόσο μεταξύ των αρχών ελέγχου όσο και της βιομηχανίας. Οι καταναλωτές επίσης έχουν να διαδραματίσουν τον δικό τους ρόλο τόσο στην επιλογή μιας υγιεινής διατροφής όσο και στην διαδικασία παρασκευής των τροφίμων για την προστασία της υγείας τους όσο και της οικογένειας τους.

Το θέμα μιας εθνικής στρατηγικής για τον έλεγχο της ασφάλειας των τροφίμων έχει κερδίσει εξέχουσα θέση τα τελευταία χρόνια σε πολλές χώρες σε όλο τον κόσμο. Έχει γίνει συνείδηση ότι ένας αποτελεσματικός έλεγχος των τροφίμων σε εθνικό επίπεδο μπορεί να υπονομευθεί από την ύπαρξη μιας κατακερματισμένης νομοθεσίας, πολλαπλές αρμοδιότητες, ασυνέπειες στην εφαρμογή και αδυναμίες στην παρακολούθηση και τον έλεγχο. Ένα τέτοιο φαινόμενο δυστυχώς παρατηρείται και στην Κύπρο όπου οι ισχύουσες διευθετήσεις θεωρούμε πως δεν λειτουργούν ικανοποιητικά καθότι υπάρχει έλλειψη καθοδήγησης και ολοκληρωμένης στρατηγικής.

Γι αυτό πιστεύουμε πως ωρίμασε ο χρόνος για τη δημιουργία μιας ευέλικτης και ανεξάρτητης αρχής ασφάλειας τροφίμων, η σημασία της οποίας είναι κάτι παραπάνω από πασιφανής. 

Η Αρχή θα πρέπει να είναι ανεξάρτητη από επιχειρηματικά και πολιτικά συμφέροντα, θα πρέπει να επιδέχεται αυστηρό δημόσιο έλεγχο, και να διαθέτει επιστημονική εγκυρότητα.

Γιώργος Γιωργαλλάς
τ. Προϊστάμενος Υγειονομικών Υπηρεσιών
Σύμβουλος Διαχείρισης & Ασφάλειας Τροφίμων

Η νέα νομοθεσία της Ε.Ε. για τη σήμανση των Αλλεργιογόνων Τροφίμων

Του Γιώργου Γιωργαλλά

Από στατιστικά στοιχεία της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Αλλεργίας και Κλινικής Ανοσολογίας (EAACI) 17 εκατομμύρια Ευρωπαίων υποφέρουν από αλλεργίες που προκαλούνται από τρόφιμα. Επίσης μια μελέτη του Κέντρου Προστασίας και Ελέγχου Ασθενειών (CDC) έδειξε πως οι αλλεργίες από τρόφιμα έχουν αυξηθεί μεταξύ των παιδιών περίπου κατά 50% μεταξύ του 1997-2011. Έτσι αυτό είναι ένα θέμα που δεν θα πρέπει να αγνοηθεί.

Στην Κύπρο, έρευνα που διενήργησε ο Σύνδεσμος Υγειονομικών Επιθεωρητών το 2008 κατέδειξε ότι το 2% του πληθυσμού υποφέρει από κάποια τροφική αλλεργία.

Με βάση στοιχεία από το Γενικό Χημείο του Κράτους, επί συνόλου 303 δειγμάτων που λήφθηκαν από τις Υγειονομικές Υπηρεσίες και εξετάστηκαν το 2013, σε 31 δείγματα από αυτά ανιχνεύτηκε αλλεργιογόνος ουσία, ποσοστό 10.23% χωρίς σε αυτά να δηλώνεται η ύπαρξη αλλεργιογόνων ουσιών. Την πρώτη θέση στα δείγματα κατέχουν οι πρωτεΐνες γάλακτος και ακολουθούν το καρύδι, η μουστάρδα, το αυγό, το σησάμι, το φυστίκι, το ψάρι, τα καρκινοειδή, το αμύγδαλο και η σόγια.

Αν κάποιος παρατηρήσει προσεκτικά τα στατιστικά στοιχεία που παρατίθενται στο Σύστημα Έγκαιρης Ενημέρωσης για τα Τρόφιμα (RASFF) της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θα διαπιστώσει πως οι προειδοποιήσεις (alerts) που εκδόθηκαν το 2014 σε σύγκριση με εκείνες του 2009 δεν εμφανίζουν σημαντική βελτίωση αντιθέτως παρατηρείται αύξηση.

Σύμφωνα με τα πιο πάνω στοιχεία του RASFF για το 2014 προκύπτει ότι το 45% των προειδοποιήσεων αφορούσαν 2 κατηγορίες τροφίμων ήτοι, δημητριακά και είδη αρτοποιίας καθώς και ψάρια και είδη ψαριών. Για όλες τις περιπτώσεις δεν υπήρχε δήλωση στη σήμανση τους για ύπαρξη αλλεργιογόνων ουσιών.

Οι προειδοποιήσεις (alerts) για ύπαρξη αλλεργιογόνων ουσιών σε ένα τρόφιμο εκδίδονται όταν τα τρόφιμα αυτά αποσύρονται ή ανακαλούνται από την αγορά και όταν υπάρχει κίνδυνος για τους καταναλωτές , επειδή δεν υπάρχει κατάλληλη σήμανση για τα αλλεργιογόνα , ή είναι ελλιπής ή όταν υπάρχουν κάποιοι άλλοι κίνδυνοι.

Τα στοιχεία αυτά ίσως να εκπλήσσουν λαμβάνοντας μάλιστα υπόψη την νομοθετική πίεση που έχει εφαρμοσθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπου απαιτείται από το 2005 η υποχρεωτική σήμανση για 12 συγκεκριμένα αλλεργιογόνα τρόφιμα. Ο κατάλογος αυτός έχει τώρα επεκταθεί στα 14, όπως αυτά καθορίζονται στον νέο Κοινοτικό Κανονισμό με Αρ. 1169/2011 που αφορά την παροχή πληροφοριών για τα τρόφιμα στους καταναλωτές και προβλέπεται στο σύντομο μέλλον να επεκταθεί ακόμα περισσότερο.

Τα 14 αλλεργιογόνα τρόφιμα που καθορίζει ο κανονισμός είναι: δημητριακά που περιέχουν γλουτένη, καρκινοειδή, αυγά, ψάρια, αραχίδες, σόγια, γάλα, ξηροί καρποί με κέλυφος, σέλινο, σινάπι, σπόροι σησαμιού, διοξείδιο του θείου, λούπινο, μαλάκια.

Ο νέος κανονισμός που τέθηκε σε εφαρμογή στις 13 Δεκεμβρίου 2014, θεσπίζει αυστηρότερα μέτρα για την υποχρέωση των υπευθύνων επιχειρήσεων τροφίμων να δηλώνουν τις αλλεργιογόνες ουσίες στη σήμανση των τροφίμων καθώς και την μορφή που πρέπει να έχει αυτή η δήλωση στη συσκευασία τους.

Οι υπεύθυνοι επιχειρήσεων τροφίμων πρέπει να αναφέρουν στη σήμανση των τροφίμων, τις ουσίες ή τα προϊόντα που προκαλούν αλλεργίες ή δυσανεξίες . Συγκεκριμένα στον κατάλογο των συστατικών ενός τροφίμου θα πρέπει να αναγράφονται με σαφή αναφορά της ονομασίας της ουσίας ή του προϊόντος που περιλαμβάνεται στο παράρτημα του κανονισμού. Αυτά πρέπει να τονίζονται με διαφορετικό είδος χαρακτήρων από εκείνους του υπόλοιπου καταλόγου των συστατικών, για παράδειγμα μέσω της γραμματοσειράς, της μορφής ή του χρώματος του φόντου. Μπορεί δηλαδή τα αλλεργιογόνα που βρίσκονται στον κατάλογο να εκτυπωθούν με έντονους χαρακτήρες ώστε να ξεχωρίζουν από τα υπόλοιπα.

Για λόγους προστασίας της δημόσιας υγείας, ο κανονισμός επεκτείνει τις ισχύουσες απαιτήσεις στην επισήμανση των αλλεργιογόνων για την κάλυψη και μη προσυσκευασμένων προϊόντων, (χύμα τρόφιμα). Για τα τρόφιμα που προσφέρονται μη προσυσκευασμένα για πώληση στον τελικό καταναλωτή ή σε μονάδες ομαδικής εστίασης, ξενοδοχεία, εστιατόρια κ.λπ. ή για τα τρόφιμα που συσκευάζονται στον τόπο πώλησης, εφόσον το ζητήσει ο αγοραστής, ή προσυσκευάζονται για άμεση πώληση.

Ο νέος Κανονισμός δίνει το δικαίωμα στα Κράτη Μέλη να θεσπίζουν εθνικά μέτρα σχετικά με τον τρόπο και την μορφή παρουσίασης των ενδείξεων για τα χύμα τρόφιμα που πρέπει να παρέχονται σε υποχρεωτική βάση. Οι Υγειονομικές Υπηρεσίες έχουν ήδη ετοιμάσει προσχέδιο κανονισμών και βρίσκονται σε διαβούλευση με τις επηρεαζόμενες επιχειρήσεις και άλλους εμπλεκόμενους φορείς για τον τρόπο ενημέρωσης των καταναλωτών από τις μονάδες μαζικής εστίασης, (ξενοδοχεία, εστιατόρια κ.λπ.)

Οι αρμόδιες αρχές σε όλη την Ευρώπη έχουν πάρει πολύ στα σοβαρά αυτό το θέμα και έχουν εντάξει στους ελέγχους τους, τα προγράμματα διαχείρισης αλλεργιογόνων ουσιών, που εφαρμόζονται από τους υπεύθυνους επιχειρήσεων τροφίμων. Επιπλέον διεθνή πρότυπα όπως το BRC, IFS, FSSC 22000,έχουν περιλάβει αυστηρότερες υποχρεωτικές ρήτρες που απαιτούν από τους παρασκευαστές τροφίμων να διενεργούν αξιολόγηση κινδύνου και να λαμβάνουν υπόψη την προέλευση και την πηγή των αλλεργιογόνων, και να υιοθετούν κατάλληλα προληπτικά μέτρα ελέγχου. Σκοπός αυτών των αυστηρότερων μέτρων είναι η μείωση των δεικτών που σχετίζονται με τα αλλεργιογόνα για τα οποία χρειάζεται να γίνει απόσυρση ή ανάκληση από την αγορά.

Η εφαρμογή από τη βιομηχανία τροφίμων και γενικά από τους υπεύθυνους επιχειρήσεων τροφίμων ενός προληπτικού συστήματος ελέγχου όπως το σύστημα HACCP είναι το κλειδί για τον έλεγχο και την διαχείριση των αλλεργιογόνων.

Έτσι θα πρέπει να εφαρμοστούν συστήματα τέτοια που να διασφαλίζουν την ακεραιότητα και τη συμμόρφωση με τις προδιαγραφές σε ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού.

Γιώργος Γιωργαλλάς
τ. Διευθυντής Υγειονομικών Υπηρεσιών
Σύμβουλος Διαχείρισης & Ασφάλειας Τροφίμων 

Μελάνωμα: πως θα προφυλαχθείτε, της Δρ Σοφίας Γιατράκου

Σοφία Γιατράκου

 δερματολόγος 

δίνει χρήσιμες συμβουλές που σώζουν ζωές

Πολύ σύντομα μικροί και μεγάλοι θα κατακλύσουν τις παραλίες για να χαρούν την θάλασσα, να χαλαρώσουν και να αποκτήσουν το πολυπόθητο μπρονζέ χρώμα του καλοκαιριού. Ερευνητικά στοιχεία που δημοσιεύθηκαν πρόσφατα κάνουν λόγο για ραγδαία αύξηση των κρουσμάτων μελανώματος την τελευταία δεκαετία και αυτό είναι σίγουρα κάτι που πρέπει να σκεφτούμε σοβαρά πριν εκθέσουμε το σώμα μας στον ήλιο. Το Citywoman συνάντησε την δερματολόγο Σοφία Γιατράκου και μας μίλησε για το μελάνωμα και πως θα προστατευθούμε απ' αυτό.

Οι ελιές είναι όμορφες αλλά και μερικές φορές επικίνδυνες! Η πρώιμη διάγνωση σώζει ζωές!
"Τις περισσότερες φορές οι ελιές (σπίλοι) είναι καλοήθεις και παραμένουν έτσι. Οι μελαγχρωματικοί σπίλοι μπορούν όμως να εξαλλαγούν σε μελάνωμα. Η εικόνα του μελανώματος αφορά μια μελαγχρωματική βλάβη που εμφανίζεται σε φυσιολογικό δέρμα ή μια ελιά που υπήρχε αλλά μεταβάλλεται. Είναι η πιο επικίνδυνη μορφή καρκίνου του δέρματος και η συχνότητα του αυξήθηκε κατά 30% την τελευταία πενταετία. Επιθετική νεοπλασία και δυνητικά θανατηφόρα, αλλά, είναι μορφή καρκίνου που είναι ορατή στο μάτι και συνεπώς είναι εύκολο να εντοπισθεί. Αξίζει να σημειωθεί, ότι θεραπεύεται πλήρως αν διαγνωστεί έγκαιρα. Η εξέλιξη στην αντιμετώπιση του μελανώματος σήμερα, ευρίσκεται στην ενημέρωση του πληθυσμού σχετικά με τους παράγοντες κινδύνου και την έγκαιρη διάγνωση του".

Πως το επιτυγχάνουμε αυτό;
"Υιοθετούμε κανόνες σωστής συμπεριφοράς κάτω από τον ήλιο αφού η ηλιακή ακτινοβολία (ιδιαίτερα η έντονη, επαναλαμβανόμενη και διαλείπουσα έκθεση στον ήλιο) θεωρείται ο κυριότερος παράγοντας κινδύνου για την ανάπτυξη μελανώματος. Παρατηρούμαι και μόνοι μας τις αλλαγές στο δέρμα και τις ελιές μας κάθε μήνα και καθιερώνουμε την τακτική επίσκεψη στο δερματολόγο μας".

Ο ήλιος είναι πηγή ζωής και ενέργειας αλλά μπορεί να γίνει αντίπαλος της υγείας μας. Πως θα προφυλαχθούμε;
"Aποφεύγουμε τον ήλιο το μεσημέρι 12-16.00 όπου οι ακτίνες του καίνε επικίνδυνα καθώς και τη χρήση μεθόδων τεχνητού μαυρίσματος – solarium (ιδιαίτερα οι ομάδες υψηλού κινδύνου). Προσέχουμε να μην καιγόμαστε. Θυμήσου ότι τα ηλιακά εγκαύματα διπλασιάζουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του δέρματος. Απολαμβάνουμε όμως τον ήλιο σε σκιά ή κάτω από την ομπρέλα φορώντας αντηλιακό (ακόμη και όταν έχει συννεφιά), μπλούζα, καπέλο, γυαλιά, στεγνή φανέλα (σπορ). Βάζουμε το αντηλιακό μας ( 2 mg ανά cm 2) 30 λεπτά πριν εκτεθούμε στον ήλιο και το επαναλαμβάνουμε κάθε 2 ώρες όσο είμαστε στην παραλία, ή ανανεώνουμε μετά το κολύμπι , εφίδρωση ή σκούπισμα. Δεν ξεχνάμε ότι το δέρμα μας μπορεί να καεί όχι μόνο στην παραλία αλλά και όταν περπατάμε στην πόλη, όταν κολυμπάμε στη θάλασσα και στην πισίνα , όταν πάμε στο βουνό ή στο χιόνι. Μην εκθέτετε απευθείας στον ήλιο βρέφη και μικρά παιδιά έως 3 ετών. Πρέπει να παραμένουν στη σκιά σε όλη τη διάρκεια της ημέρας, με σκουρόχρωμα ρούχα που καλύπτουν επαρκώς το σώμα τους. Ενυδατώστε τον οργανισμό σας πίνοντας νερό συχνά. Τα προϊόντα για μαύρισμα δεν προστατεύουν το δέρμα και τα μέτρα προστασίας είναι απαραίτητα ακόμη και σε ένα ήδη μαυρισμένο δέρμα".

'Ελεγχος
"Να ελέγχεις το δέρμα και τις ελιές σου κάθε μήνα με τη βοήθεια ενός καθρέπτη. Δεν ξεχνάμε, να ελέγξουμε το τριχωτό της κεφαλής, παλάμες, πέλματα, ανάμεσα στα δάχτυλα , νύχια, και τα γεννητικά όργανα. Αυτό που πρέπει να μας ανησυχήσει στην εξέταση είναι η ξαφνική εμφάνιση νέας ελιάς στο δέρμα, η αλλαγή σε μια υπάρχουσα ελιά στο δέρμα- στο χρώμα, στο σχήμα, περίγραμμα, μέγεθος, αν αναπτύξει πληγή, αιμορραγήσει, αποκτήσει ευαισθησία ή φαγούρα. Δεν ξεχνάμε ότι το 30-40% αναπτύσσεται σε έδαφος ενός προϋπάρχοντος σπίλου ενώ τα υπόλοιπα εμφανίζονται de novo (σε φυσιολογικό δέρμα) χωρίς την παρουσία πρόδρομης βλάβης . Σχετικά με τις αλλαγές στις ελιές μας, χρησιμοποιούμε μια απλή διαγνωστική μέθοδο ABCDΕ για να αναγνωρίσουμε τις ύποπτες για μελάνωμα βλάβες με γυμνό μάτι.

Όπου Α-(asymmetry=ασυμμετρία) αντιστοιχεί στις μεταβολές του σχήματος. Μία ύποπτη βλάβη εμφανίζεται ασύμμετρη, (ενώ μια φυσιολογική ελιά είναι συμμετρική).

Το Β - ( borders=όριο) αντιστοιχεί στην μεταβολή του ορίου όταν τα όρια ή το περίγραμμα γίνουν ασαφή (ενώ μια φυσιολογική ελιά έχει όρια σαφή και διακριτά)

Το C - (color =χρώμα) αντιστοιχεί στην μεταβολή του χρώματος ή στην παρουσία πολλών χρωμάτων σε μία ύποπτη βλάβη (ενώ μια φυσιολογική ελιά έχει ομοιόμορφο χρώμα).

Το D-(Diameter=διάμετρος) αντιστοιχεί σε μεταβολή της διαμέτρου - μέγεθος (μία ύποπτη βλάβη συνήθως έχει μέγεθος >5-6 χιλιοστά)

E (evolution= εξέλιξη) αντιστοιχεί στην απότομη αλλαγή μιας ελιάς. Σε κάποιες περιπτώσεις η ABCDΕ δεν επαρκεί διαγνωστικά καθώς αυτά τα χαρακτηριστικά τα διαθέτουν και καλοήθεις μελαγχρωματικές βλάβες. Για αυτό το λόγο σημαντικό είναι: Η επίσκεψη στο δερματολόγο μια-δύο φορές το χρόνο, εκτός εάν παρατηρήσεις μια αλλαγή ˑ τότε επιβάλλεται επειγόντως η επίσκεψη στο δερματολόγο.

Κάποιες επιπλέον χρήσιμες συμβουλές για τις ομάδες υψηλού κινδύνου
"Οι ομάδες υψηλού κινδύνου θα πρέπει να πηγαίνουν στο δερματολόγο κάθε 6 μήνες. Στην κατηγορία αυτή ανήκουν όσοι φέρουν ανοιχτόχρωμο φωτότυπο, κοκκινίζουν και καίγονται εύκολα στον ήλιο (δέρμα, μάτια και μαλλιά ανοιχτού χρώματος. Οσοι έχουν μεγάλο αριθμό ελιών στο δέρμα, όσοι φέρουν κλινικά άτυπους σπίλους , οι έχοντες ΣΔΣ με οικογενή χαρακτήρα, και γιγαντιαίους συγγενείς μελανοκυτταρικούς σπίλων. Επίσης τα άτομα με ατομικό η οικογενειακό ιστορικό καρκίνο του δέρματος, όσοι έχουν υποστεί ηλιακά εγκαύματα και ιδιαίτερα μέχρι την ηλικία των 14 ετών και έχουν ηλιακές βλάβες-έχοντες μελαγχρωματική ξηροδερμία. Ομάδα υψηλού κινδύνου είναι και οι μεταμοσχευμένοι και όσοι είναι ανοσοκατεσταλμένοι. Επίσης και όσοι κάνουν solarioum".

Ο δερματολόγος με την κλινική εξέταση, την δερματοσκόπηση και την χαρτογράφηση σπίλων (όταν χρειάζεται) κάνει μια έγκαιρη και έγκυρη διάγνωση του καρκίνου του δέρματος, που καθορίζει την θεραπεία και την επιβίωση του ασθενή. Στην παραμικρή αμφιβολία συμβουλευτείτε το δερματολόγο σας.
Γιατράκου Σοφία
Δερματολόγος- Αφροδισιολόγος
Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών
Μετεκπεδευθείσα είς ΗΠΑ

Facebook

Γυναίκες και στεφανιαία νόσος: Μύθοι και πραγματικότητα

Γράφει η Δρ Βασιλική Ανδρουτσοπούλου, Καρδιοχειρούργος

Η στεφανιαία νόσος, δηλαδή,  η στένωση των στεφανιαίων αρτηριών της καρδιάς από την αθηρωμάτωση, αποτελεί μία σύγχρονη απειλή για εμάς τις γυναίκες. Νεότερα ιατρικά δεδομένα επιβεβαιώνουν ότι ο γυναικείος πληθυσμός προσβάλλεται συχνότερα πλέον από ισχαιμική καρδιοπάθεια.

Για δεκαετίες ήταν εδραιωμένη η πεποίθηση τόσο στο ευρύ κοινό όσο και στον ιατρικό κόσμο, ότι η στεφανιαία νόσος είναι μία πάθηση, που προσβάλλει τους άνδρες σχεδόν κατά αποκλειστικότητα. Οι γυναίκες θεωρούνταν ανέκαθεν προστατευμένες από τη νόσο.

Ο εφησυχασμός ήταν τέτοιος ,που ακόμα και γυναίκες με τυπικά στηθαγχικά ενοχλήματα υποαξιολογούνταν και δυστυχώς υποθεραπεύονταν, καθώς για τα συμπτώματά τους ενοχοποιούνταν η συναισθηματική τους φόρτιση και η σωματική τους καταπόνηση.Τα αποτελέσματα ήταν μοιραία για αρκετές από αυτές, καθώς δεν λάμβαναν εγκαίρως κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή ή εξιδικευμένη παρέμβαση (με χειρουργείο ή με αγγειοπλαστική).

Συνήθως οι γυναίκες αναζητούν εξιδικευμένη ιατρική βοήθεια καθυστερημένα συγκριτικά με τους άντρες, αφενός επειδή καθησυχάζονται από το περιβάλλον τους ότι δεν κινδυνεύουν από την στεφανιαία νόσο και αφετέρου επειδή έχουν πιο άτυπα ενοχλήματα. Η τυπική συμπτωματολογία της στηθάγχης με συσφικτικό πόνο πίσω από το στέρνο, που αντανακλάται στον τράχηλο, στον ώμο ή στο χέρι μπορεί να απουσιάζει. Είναι δυνατόν γυναίκες με οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου να έχουν άτυπα και παραπλανητικά συμπτώματα, όπως τάση προς εμετό, ταχυπαλμία ή δύσπνοια. Ιδιαίτερα οι γυναίκες, που πάσχουν από σακχαρώδη διαβήτη είναι δυνατόν να υποστούν οξύ έμφραγμα, χωρίς να πονέσουν καθόλου.

Ακόμα και στην περίπτωση που γίνει έγκαιρη διάγνωση του οξέως στεφανιαίου συνδρόμου στις γυναίκες, αυτές έχουν χειρότερη βραχυπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη επιβίωση συγκριτικά με τους άνδρες. Επιπρόσθετα οι γυναίκες ασθενείς, που υποβάλλονται σε χειρουργική επέμβαση αορτοστεφανιαίας παράκαμψης (by-pass) ή σε παρέμβαση με αγγειοπλαστική (μπαλονάκι), έχουν χειρότερα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα επιβίωσης συγκριτικά με τον ανδρικό πληθυσμό.

Είναι μύθος λοιπόν ότι οι γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας, προστατεύονται από τα οιστρογόνα τους. Είναι τελικά οι γυναικείες καρδιές ανθεκτικές απέναντι στη στεφανιαία νόσο και την ισχαιμική καρδιοπάθεια ή μήπως όχι;

Η αποκατάσταση της πραγματικότητος έγινε με μεγάλες ιατρικές μελέτες, που πραγματοποιήθηκαν κυρίως στην Αμερική αλλά και στην Ευρώπη και αποκάλυψαν ότι τα νοσήματα του καρδιαγγειακού συστήματος αποτελούν την πρώτη αιτία θανάτου για τις γυναίκες, ανεξαρτήτως ηλικίας και εθνικότητας. Μάλιστα την τελευταία δεκαετία, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας διαρκώς αυξάνονται τα ποσοστά των γυναικών με καρδιαγγειακή νόσο, ενώ τα αντίστοιχα ποσοστά των ανδρών φαίνεται ότι μειώνονται. 

Ακόμα και οι γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας έχουν πλέον αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης στεφανιαίας νόσου. Οι κλασικές διαγνωστικές εξετάσεις για την επιβεβαίωση της στεφανιαίας νόσου διαπιστώθηκε ότι υπολείπονται σε αξιοπιστία στην περίπτωση των γυναικών. Επιπρόσθετα, διαπιστώθηκε ότι οι γυναίκες, που έχουν υποστεί έμφραγμα του μυοκαρδίου, έχουν διπλάσιο κίνδυνο συγκριτικά με τους άνδρες, να χάσουν τη ζωή τους τις πρώτες τριάντα ημέρες μετά το έμφραγμα. Μεταξύ των γυναικών, που έχουν υποστεί καρδιακή προσβολή, μόλις το ένα τρίτο αναρρώνει πλήρως.

Θα αναρωτηθεί κανείς, αν έχει αλλάξει κάτι την τελευταία δεκαετία στην καθημερινότητα των σύγχρονων γυναικών, που να δικαιολογεί τα αυξημένα ποσοστά στεφανιαίας νόσου σε αυτές. Φυσικά και έχει αλλάξει!

Οι γυναίκες πλέον έχουν υιοθετήσει ένα διαφορετικό τρόπο ζωής ,σαφώς πιο ανθυγειϊνό συγκριτικά με το παρελθόν. Είναι επιφορτισμένες με πλήθος ανελαστικών επαγγελματικών και οικογενειακών υποχρεώσεων, με αποτέλεσμα να βρίσκονται διαρκώς σε κατάσταση ψυχολογικής και σωματικής καταπόνισης. Έχουν ελάχιστο ελεύθερο χρόνο και υποφέρουν από χρόνια κόπωση.Το αποτέλεσμα είναι να πυροδοτείται μια σειρά αλυσιδωτών αντιδράσεων επιβαρυντικών για την υγεία. 

Συγκεκριμένα, η καθιστική ζωή και η περιορισμένη σωματική δραστηριότητα, σε συνδυασμό με την αλλαγή των διατροφικών μας συνηθειών (junk food, τροφές πλούσιες σε λιπαρά και υδατάνθρακες) οδηγούν στην παχυσαρκία. Η παχυσαρκία συνδέεται στενά με την πρώιμη εμφάνιση σακχαρώδη διαβήτη τύπου ΙΙ, αρτηριακής υπέρτασης και υπερλιπιδαιμίας. 

Επιπρόσθετα, οι γυναίκες έγιναν πλέον φανατικές καπνίστριες από νεαρή μάλιστα ηλικία με σοβαρές επιπτώσεις στο καρδιαγγειακό τους σύστημα. Όλοι αυτοί οι παράγοντες ευθύνονται για την εξάπλωση της στεφανιαίας νόσου στο γυναικείο πληθυσμό και αυτούς είναι, που πρέπει να καταπολεμήσουμε.

Με αφορμή λοιπόν την παγκόσμια ημέρα της γυναίκας, ας χαρίσουμε το μεγαλύτερο δώρο στον εαυτό μας. Ας τροποποιήσουμε τη ζωή μας ώστε να προασπίσουμε την υγεία μας και να προστατεύσουμε την καρδιά μας! Ας απεξαρτηθούμε από την επιβλαβή συνήθεια του καπνίσματος αλλά και του ατμίσματος, το οποίο είναι εξίσου επιβλαβές. Ας εντάξουμε στο καθημερινό μας πρόγραμμα τη σωματική άσκηση,η οποία θα μας βοηθήσει να απαλλαγούμε από τα περιττά κιλά και να ομαλοποιήσουμε την αρτηριακή μας πίεση. 

Ας ακολουθήσουμε την παραδοσιακή μας Μεσογειακή διατροφή, η οποία είναι πλούσια σε φυτικές ίνες (φρούτα,λαχανικά,όσπρια) και φτωχή σε λιπαρά(ψάρι και λευκό κρέας αντί για κόκκινο). Ας ομαλοποιήσουμε τα επίπεδα σακχάρου και χοληστερίνης στο αίμα μας. 

Ας διαθέσουμε χρόνο για την αγαπημένη μας δραστηριότητα και για ότι μας αποφορτίζει από το καθημερινό stress.Γιατί θα πρέπει να θυμόμαστε ότι δεν υπάρχει πολυτιμότερο αγαθό από την υγεία μας!
Βασιλική Ανδρουτσοπούλου

Καρδιοχειρούργος
Θεραπευτήριο ΥΓΕΙΑ
Βιογραφικό
Facebook 

 

Η ζυγαριά σου λέει την αλήθεια;

Της Χαράς Μαλιώτη

Πόσες φορές ξυπνήσατε το πρωί, ανεβήκατε πάνω στη ζυγαριά και απογοητευτήκατε από τον αριθμό των κιλών που έδειξε;

Τι σημαίνει ο αριθμός που δείχνει η ζυγαριά;
Ο αριθμός στη ζυγαριά μας δείχνει το συνδυασμένο βάρος όλων των ιστών του σώματός μας. Αυτό το βάρος μπορεί να αλλάζει κάθε ώρα της μέρας, ανάλογα με το φαγητό που καταναλώνουμε πριν την ώρα που θα μετρηθούμε, τα ρούχα που φοράμε και τα επίπεδα ενυδάτωσής μας. Σε αντίθεση, η σύνθεση του σώματός μας δείχνει τις αναλογίες της λιπώδους και άλιπης μάζας. Σε γενικές γραμμές, η σύνθεση του σώματός μας αποτελείται από λιπώδη, άλιπη, μυϊκή μάζα και νερό. Η λιπώδης μάζα αποτελείται από το απαραίτητο λίπος και το αποθηκευτικό λίπος, ενώ η άλιπη μάζα από τους μύς, τα όργανα, τα οστά και το νερό. Το απαραίτητο λίπος είναι αυτό που χρειαζόμαστε για φυσιολογική λειτουργία. Οι γυναίκες, γενικά, έχουν μεγαλύτερο ποσοστό λίπους από τους άνδρες, λόγω μητρότητας.

Πόσο σημαντικό είναι το βάρος;
Σε σχέση με την υγεία μας, το βάρος δεν είναι και τόσο σημαντικό όσο η σύνθεση του σώματός μας. Αυτό, γιατί το συσσωρευμένο λίπος, ειδικά στην κοιλιακή περιοχή, μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο για σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, υψηλή πίεση αλλά και καρδιακή νόσο.

Μια μέθοδος για ανίχνευση αυξημένου κοιλιακού λίπους είναι η μέτρηση της περιμέτρου της κοιλιάς μας. Μια μεγάλη περίμετρος κοιλιάς αποτελεί μια από τις ενδείξεις της ύπαρξης αυξημένου κοιλιακού λίπους. Σε γενικές γραμμές, οι γυναίκες που έχουν περίμετρο κοιλιάς μεγαλύτερη από 80 εκατοστά και οι άντρες που έχουν περίμετρο κοιλιάς 94 εκατοστά και πάνω βρίσκονται σε αυξημένο κίνδυνο για καρδιαγγειακές παθήσεις. Ο σωματότυπος «μήλο», δηλαδή ο τύπος των ατόμων που αποθηκεύουν λίπος στην κοιλιακή περιοχή έχουν πιο μεγάλο κίνδυνο εμφάνισης καρδιακών παθήσεων, ενώ ο σωματότυπος «αχλάδι» δηλαδή ο τύπος των ατόμων που αποθηκεύουν λίπος στην περιοχή των μηρών, έχουν χαμηλότερο κίνδυνο. Άλλες μέθοδοι μέτρησης του λίπους είναι και οι λιπομετρητές. Οι λιπομετρητές, ανάλογα με την εγκυρότητά τους, μας δείχνουν ποσοστά λιπώδους και άλιπης μάζας.

Έρευνες έχουν δείξει ότι μια διατροφή πλούσια σε λιπαρά μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση της συσσώρευσης λίπους. Συγκεκριμένα, διατροφές που έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά μπορούν να οδηγήσουν σε αλλαγές στην εναπόθεση του λιπώδους ιστού και στην ευαισθησία της ινσουλίνης. Αυτές οι αλλαγές κρίνονται ως σημαντικές στην ανάπτυξη της παχυσαρκίας.

Μπορώ να χάσω στοχευμένο βάρος;
Δυστυχώς όχι. Χάνοντας, όμως, βάρος και λίπος θα υπάρξει ολική απώλεια στο σώμα, με αποτέλεσμα να χάσετε και κάπου στοχευμένα.

Διατροφικό tip: Αντικαταστήστε τα κορεσμένα λιπαρά (ζωικά λίπη, πλήρη γαλακτομικά προϊόντα, αλλαντικά) με ακόρεστα λιπαρά (ελαιόλαδο, αβοκάντο, ξηρούς καρπούς).

Tip! Ο τύπος των λιπαρών οξέων διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην αυξήση του σωματικού λίπους. Τα κορεσμένα λιπαρά μπορούν να αυξήσουν σε μεγαλύτερο βαθμό τις αποθήκες του σωματικού λίπους σε σύγκριση με τα ωμέγα-3 και ωμέγα-6 λιπαρά. Η πρόσληψη κορεσμένων λιπαρών μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την ευαισθησία στην ινσουλίνης, ενώ τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα έχουν το αντίθετο αποτέλεσμα.

Εκτός από το σολομό, ο λιναρόσπορος έχει υψηλή περιεκτικότητα σε ω-3 λιπαρά οξέα.

Χαρά Μαλιώτη
Κλινική διαιτολόγος, με ειδίκευση
στις Διατροφικές Διαταραχές 

Facebook
chara@projecthealth.com.cy

Ιστοσελίδα Χαράς Μαλιώτη: Project {X} EALTH by Chara Malioti

Μεσογειακές γευστικές απολαύσεις δια χειρός Τάτης Μποκότση

Τάτη Μποκότση, μια ωραία, δυνατή προσωπικότητα και εξαιρετική αρχιμάγειρας

Tati Bokotsi, a gorgeous, strong personality and an excellent chef

Dedicated to the tireless worker of life, Tati Bokotsi with love and appreciation. 

Αφιερωμένο εξαιρετικά στην ακούραστο εργάτρια της ζωής, Τάτη Μποκότσι με αγάπη και εκτίμηση.

A couple of days ago we were delighted to receive Tati in our summer home for a holiday, which we enjoyed so much.
Πριν μερικές μέρες είχαμε τη χαρά, να υποδεχτούμε την Τάτη στο εξοχικό μας. Απολαύσαμε τόσο πολύ την παρουσία της.

   Creating amazing flavors in our home kitchen, while Popi is watching with due care.
Δημιουργώντας εκπληκτικές γεύσεις στην κουζίνα του σπιτιού μας, ενώ η Πόπη παρακολουθεί με τη δέουσα προσοχή.

Popi & Phivos Nicolaides with adorable Tati Bokotsi from Athens, Greece.

Η Πόπη και Φοίβος Νικολαΐδης με την αξιαγάπητη Τάτη Μποκότση από την Αθήνα.

Popi tries unsuccessfully to get involved in the kitchen! 

Η Πόπη προσπαθεί ανεπιτυχώς να εμπλακεί στην κουζίνα!

Tati apart of being a caring person who gives generously to others is also an accomplished chef.
Η Τάτη εκτός, του ότι είναι ένας άνθρωπος γεμάτος αισθήματα, δοτική που προσφέρει απλόχερα στους άλλους, είναι επίσης μια πολύ επιτυχημένη αρχιμάγειρας.

Tati taking us to a trip with healthy Mediterranean dishes. 

Η Τάτη, μας οδηγεί σ’ ένα ταξίδι με υγιεινά μεσογειακά πιάτα.

A surprise dinner for Chrystalleni, Eftychia, Chrystalla and Chrystalla with delicious food by Tati!
Ένα δείπνο έκπληξη για τη Χρυσταλλένη, Ευτυχία, Χρυστάλλα και Χρυστάλλα με νόστιμα εδέσματα από την Τάτη!

Healthy, delicious Mediterranean recipes, from the food and nutrition expert Tati from Athens, Greece! Popi, Gavriella and Thomas looking at the aubergines and peppers with herbs and feta cheese, Tati just brought.
Υγιεινές, νοστιμιές με μεσογειακές συνταγές από την ειδικό Τάτη από την Αθήνα! Η Πόπη, Γαβριέλλα και Θωμάς, βλέπουν τις μελιτζάνες αλά κρέκα με μυρωδικά και φέτα, που μόλις ετοίμασε η Τάτη.

The delicious flavors of Mediterranean cooking are perfect for summer eating. All dishes were Tati's choise.
Οι νόστιμες μεσογειακές γεύσεις, ιδανικές για φαγητό το καλοκαίρι. Όλα τα πιάτα ήσαν επιλογές της Τάτης.

An amazing Mediterranean vegetables salad full of smells and fragrances!

Μια καταπληκτική Μεσογειακή σαλάτα λαχανικών γεμάτη μυρωδιές και αρώματα!

With the right recipes in hand, chef Tati whip up an amazing meal that took us in the Mediterranean.
Με τις σωστές συνταγές στο χέρι, η σεφ Τάτη ετοίμασε ένα καταπληκτικό μεσογειακό γεύμα.

Tati explains to us the basics of Mediterranean-style eating. 

Η Τάτη, μας εξηγεί τα βασικά, της διατροφής, του μεσογειακού στυλ.

Gavriella, Fotos, Petros, Chrystalleni, Efthycia and all the rest, truly impressed by her tasteful artefacts.
Γαβριέλλα, Φώτος, Πέτρος, Χρυσταλλένη, Ευτυχία και όλοι οι υπόλοιποι, εντυπωσιασμένοι πραγματικά από τις γευστικές καλλιτεχνίες της Τάτης.

Sweet hug by Tati to Pavlina from India. 

Γλυκιά αγκαλιά από την Τάτη στην Παυλίνα από την Ινδία.

Tati's good friend, Chrystalla Hatzihabi, shows her love, friendship and appreciation to her.
Η καλή φίλη, της Τάτης, Χρυστάλλα Χατζηχαμπή δείχνει την αγάπη, φιλία και εκτίμηση της στην Τάτη.

Tati's good friends, Chrystalla Neophytou and Chrystalla Hatzihabi, are waiting with anxiety for the creations of Tati.
Οι καλές φίλες της Τάτης, Χρυστάλλα Νεοφύτου και Χρυστάλλα Χατζηχαμπή περιμένουν με αγωνία τα δημιουργήματα της Τάτης.

The art of cooking in the experience hands of chef Tati. 

Η τέχνη του μαγειρέματος στα έμπειρα χέρια της σεφ Τάτης.

Panna Cotta with goat cheese, Madagascar vanilla and Santorini jam jam. 

Πανακότα με κατσικίσιο τυρί, βανίλια Μαδαγασκάρης και μαρμελάδα από ντοματίνια Σαντορίνης.

A full course Mediterranean gourmet menu with colorful Mediterranean recipes. 

Ένα πλήρες Μεσογειακό γκουρμέ μενού με πολύχρωμες μεσογειακές συνταγές.

Main dish with grown with shrimp, mussels and fish broth. 

Κυρίως πιάτο από πλιγουρότο με γαρίδες, μύδια και ζωμό ψαριού.

The traditional Mediterranean lifestyle emphasizes the importance of people eating healthfully together among family and friends. 

Ο παραδοσιακός τρόπος ζωής στη Μεσόγειο δίνει έμφαση και σημασία στο να τρώνε οι άνθρωποι υγιεινά με την οικογένεια και τους φίλους.

Putting together a handful of Mediterranean dishes, and thanks to our Tati, enjoying a unique dinner and a wonderful evening all together.
Συνδυάζοντας μια χούφτα μεσογειακά πιάτα και χάρη στην Τάτη, απολαμβάνοντας ένα ξεχωριστό δείπνο και μια υπέροχη βραδιά επίσης.

Thank you Tati on all accounts for the joy you offered to us all. Looking forward to receive you again soon.
Σ' ευχαριστούμε πάρα πολύ Τάτη μας, για τη χαρά που μας πρόσφερες. Ανυπομονούμε να σε ξαναδούμε σύντομα.

Tati Bokotsi (Facebook)