Διεθνής Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας, 9η Φεβρουαρίου

Γράφει ο Δρ. Ανδρέας Σοφόκλης

Η επιγραφή, χαραγμένη στοιχηδόν σε αττικό αλφάβητο, καταγράφει τον απολογισμό των ταμιών της Αθηνάς και των άλλων θεών, οι οποίοι υπηρέτησαν το 398/7 π.Χ. όταν Επώνυμος Άρχοντας ήταν ο Ευθυκλής. (Μουσείο Ακρόπολης).

Η 9^η Φεβρουαρίου έχει καθιερωθεί ως η Διεθνής Ημέρα ελληνικής γλώσσας. Είναι η ημέρα που απεβίωσε ο Εθνικός μας ποιητής, ο Διονύσιος Σολωμός.

Ο Διονύσιος Σολωμός είναι ο άνθρωπος που ανανέωσε τη διαχρονική ελληνική γλώσσα, παριστάνοντας με ζωντάνια διά του Ύμνου Εις την Ελευθερία, διά των Ελεύθερων Πολιορκημένων του Μεσολογγίου, και με άλλα γνωστά ποιήματά του, την πορεία της Εθνεγερσίας, συνδέοντας άρρηκτα τη φιλοπατρία, τη γλώσσα με την Ορθοδοξία, την παλληκαριά και τη λεβεντιά των Ελλήνων με την αυτοθυσία.

Γλώσσα, Πατρίδα, Θρησκεία, Ελευθερία, υμνεί ο Διονύσιος Σολωμός, ως ένα και τω αυτώ. Μήπως υπάρχει άλλη γλώσσα τόσο πλούσια, τόσο περιγραφική, τόσο παραστατική, τόσο επιδραστική, στις άλλες γλώσσες, στις επιστήμες, στους πολιτισμούς; Τιμή μας που γεννηθήκαμε Έλληνες, που μιλάμε τη Μητέρα των Ευρωπαϊκών Γλωσσών!

Όλοι οι Νεοέλληνες ποιητές και συγγραφείς, όπως και πάρα πολλοί αξιόλογοι ποιητές, συγγραφείς, ιστορικοί, αρθρογράφοι, εμπνεύστηκαν από τους Αρχαίους Έλληνες, αντλώντας πολλά στοιχεία από τον ελληνικό θαλάσσιο φλοίσβο, τον αιώνιο και τον άφθορο.

Αυτοί οι οποίοι είναι επηρεασμένοι από την Αρχαία Ελληνική Γραμματεία που μιλούν και γράφουν ελληνικά, που κατανοούν την ελληνική γλώσσα,  γνωρίζουν να σέβονται τον άνθρωπο, τη ζωή, τη φύση, τη δημιουργία.

Η παγκόσμια Φιλοσοφία, μέχρι σήμερα επηρεάζεται, ως προς τις αναλύσεις και ως προς την εξέλιξή της, από την αρχαιοελληνική γραμματεία. Όλοι σχεδόν οι όροι των επιστημών, έχουν είτε ελληνικές ονομασίες, είτε ελληνικές ρίζες.

Ο πλούτος της ελληνικής γλώσσας συνδέεται με την νοητική ικανότητα των Αρχαίων Ελλήνων. Οι πρόγονοί μας, πολυταξιδευτές και φιλόξενοι, έμποροι και ναυτικοί, απέκτησαν εμπειρίες και γνώσεις από τα βάθη των αιώνων, που έπρεπε να εκφραστούν. Ταυτοχρόνως η ανάμειξή τους με άλλους λαούς εμπλούτισε το λεξιλόγιό τους.

Σύμφωνα με μελέτες, η σκέψη κατευθύνει τη γλώσσα, ως μηχανισμό επικοινωνίας. Η νόηση συλλαμβάνει τις αφηρημένες έννοιες και τις μετατρέπει σε σάρκα και οστά επικοινωνίας.

 Γλώσσα και Γνώσεις είναι δίδυμες αδελφές. Όποιος δε μπορεί να διαβάζει με ύφος, αδυνατεί να εφαρμόζει τους αλληλοδιαδοχικούς μηχανισμούς, δηλαδή κατανόηση , εφαρμογή, αξιολόγηση, ανάλυση, σύνθεση. Γι΄αυτό οφείλουμε να μελετούμε την ελληνική μας γλώσσα, εάν θέλουμε να είμαστε ως προσωπικότητες, αντάξιοι των Ελλήνων προγόνων μας. 

Βαριά είναι η Ιερά παρακαταθήκη, αυτήν πρέπει να σηκώσουμε στους ώμους μας, ώστε να συνεχίσουμε την ιστορική μας πορεία. Λαοί που δεν γνωρίζουν την ιστορία και τη γλώσσα τους είναι καταδικασμένοι σε αφανισμό.

Δρ. Ανδρέας Σοφόκλης

Συγγραφέας, Ερευνητής, Αρθρογράφος, Δοκιμιογράφος    

Η προέλευση της Κυπριακής Διαλέκτου

Η κυπριακή διάλεκτος αποτελεί

μια ανόθευτη και ζωντανή γλωσσική ποικιλία

Η κυπριακή διάλεκτος αποτελεί μια ανόθευτη και ζωντανή γλωσσική ποικιλία. Ανήκει στο γεωγραφικό και διαλεκτικό χώρο τής αρχαίας Αρκαδοκυπριακής (νότιο-αχαϊκής) ενώ οι υπόλοιπες ελληνικές διάλεκτοι υπάγονται στην Αττική-Ιωνική, εκτός από τα Τσακωνικά που προέρχονται από τη Δωρική.

Δεν αποτελεί ως εκ τούτου έκπληξη πως στην ομιλούμενη κυπριακή διάλεκτο σώζονται λέξεις όπως ο κίλλης (μικρόσωμος άνθρωπος ή γάιδαρος), ο βόρτακος (βάτραχος) και βαβάτσινος (καρπός της συκαμινιάς) που κρατούν από τη διάλεκτο την οποία μιλούσαν οι Αχαιοί που αποίκισαν την Κύπρο το 12ον αιώνα π.Χ.

Σύμφωνα με τον άγγλο ιστορικό Stanley Casson, «η Κύπρος κατοικείται από Έλληνες που διεκδικούν μια περισσότερο απ’ ευθείας καταγωγή από τους προ-Δωριείς Έλληνες, παρά τα πλείστα μέρη της ηπειρωτικής Ελλάδας, όπου αλβανικές και σλαβικές εισβολές έχουν αλλοιώσει σε σημαντικό βαθμό τους φυλετικούς τύπους». Σε αντίθεση με τις υπόλοιπες ελληνικές διαλέκτους, στο κυπριακό ιδίωμα δεν συναντούμε ούτε μια σλαβική ή αρβανίτικη λέξη κι έτσι εδώ η αρβανίτικη κότα είναι ακόμη όρνιθα.

Η κυπριακή διάλεκτος διακρίνεται στο ότι διατήρησε την προφορά των διπλών συμφώνων της αρχαίας όπως αλλάσσω, λάκκος, πεθθερά, αμμάτιν. Ξεχωρίζει επίσης γιατί κράτησε το ν στο τέλος των λέξεων της αρχαίας ελληνικής γλώσσας όπως το δεντρόν, το μωρόν, το χωρκόν, το λαμπρόν. Κατ’ αναλογία, πρόσθεσε ν εκεί που δεν υπήρχε, όπως μέλιν, στόμαν, χώμαν. Είναι γενικώς παραδεκτό ότι με τη διατήρηση της προφοράς των διπλών συμφώνων και του τελικού ν στα ουδέτερα και στην αιτιατική των ονομάτων, η κυπριακή διάλεκτος πλησιάζει περισσότερο προς την αρχαία Ελληνική από οποιαδήποτε άλλη νεοελληνική διάλεκτο.

Χάριν εμφάσεως, τα λεγόμενα άηχα σύμφωνα ν, σ, τ, θ, π, λ, μ πολλές φορές διπλασιάζονται όταν βρίσκονται μεταξύ δύο φωνηέντων, όπως πίννω, σπίννος, έσσω, ποττέ, πόθθεν, έππεσα, λλία, σήμμερα. Η έμφαση αυτή δόθηκε γιατί βοηθά πολύ στην κατανόηση της λέξης. Για παράδειγμα, το έσσω για να τονιστεί το έσω και όχι έξω και το ποττέ για να δηλωθεί το παντελώς ποτέ.

Η ύπαρξη εκατοντάδων λέξεων της κυπριακής διαλέκτου που παραπέμπουν στ’ αρχαία, με υποχρέωσε να προβώ σε ανάλυση της ετυμολογίας αυτών που χρησιμοποιούνται περισσότερο στην καθημερινή μας ζωή. Πηγή μου ήταν το «Ετυμολογικό λεξικό της ομιλούμενης κυπριακής διαλέκτου» του Κυριάκου Χατζηιωάννου.

 Γιανίσκω = θεραπεύομαι, από το αρχαίο υγιαίνω.

Κανίσσι = δώρο σε τρόφιμα, από το αρχαίο κανίσκιον.

Αντζειόν = πιάτο, σκεύος, από το αρχαίο αγγείον.

Ξημαρίζω = λερώνω, σύνθετο από εκ + μαγαρίζω.

Ποσσιεπάζω = κοιτάζω κρυμμένος, από το αρχαίο υποσκεπάω = κρύβω.

Ατζία = μυτερή άκρη του ψωμιού, από το αρχαίο ακίς.

Καμμώ = κλείνω τα μάτια, από το αρχαίο καμμύω.

Αρμάζω = παντρεύω, από το αρμάζω, μεταγενέστερος τύπος του αρμόζω = ταιριάζω.

Καταϊσσιεύκω = σπαταλώ, από το αρχαίο καταχεύω = χύνω κάτι κάτω.

Δκιατζινεύκουμαι = σεργιανίζω, από το αρχαίο διακινέομαι.

Συντυχάννω = μιλώ, συνομιλώ, από το αρχαίο συντυγχάνω = συναντώ.

Ποταυρίζουμαι = τεντώνω το χέρι ή το σώμα για να φτάσω κάτι, σύνθετο από το από + ταυρίζω. Η αρχική έννοια του ποταυρίζουμαι = ορμώ (τεντώνω το κορμί μου σαν ταύρος).

Κουτσατζιά = πρόχειρη βελονιά, σύνθετη λέξη από κουτσή + ακίδα = αιχμηρή άκρη αντικειμένου, το βελόνι σε αυτή την περίπτωση.

Αγγρίζω = δυσαρεστώ κάποιον, από το αρχαίο αγρίζω = ερεθίζω.

Πεζαρίζουμαι = αναστατώνομαι, παραφέρομαι, από το αρχαίο επιζαρέω.

Ακρολλοούμαι = ωτακουστώ, από το αρχαίο άκρον + λογούμαι = παίρνω λογαριασμό.

Κρώννομαι = υπακούω, από το αρχαίο ακροώμαι με την ίδια σημασία.

Ποκνιάζομαι = τεντώνω τα μέλη μου για ν’ αποδιώξω την οκνιάν, σύνθετο του από + οκνιάζουμαι.

Δκιανεύκω = παίρνω κάποιον περίπατο, από το αρχαίο διανέω.

Έψημαν = μέλι από βρασμένο μούστο, από το αρχαίο έψημα = οτιδήποτε βρασμένο, από το αρχαίο έψω = ψήνω.

Ζινίσσιν = το σβέρκο, προήλθε από το υποκοριστικό ινίχιον του αρχαίου ινίον που αναφέρεται από τον Αριστοτέλη ως σβέρκο.

Καπύρα = φρυγανιά, αρχαία λέξη που αναφέρεται ως καπύρια από τον Αθήναιο το Ναυκρατίτη, (βιολόγος, φυτολόγος, ζωολόγος, γαστρονόμος, διαιτολόγος που έζησε τα τέλη του 2ου αιώνα μ.Χ. – αρχές του 3ου αιώνα).

Πέμπερος = πολύ ηλικιωμένος, από το αρχαίο πέμπελος.

Καρταμοθωρώ = βλέπω άλλα αντ’ άλλων, σύνθετο κάρταμον + θωρώ. Τα κάρδαμα έχουν καυστική ιδιότητα που προκαλεί ερεθισμό στα μάτια αυτού που τα τρώει ώστε να βλέπει άλλα αντ’ άλλων. Πολύ συγγενικό με το «κάρδαμα βλέπω» που αναφέρεται στις «Σφήκες» του Αριστοφάνη.

Τζηεύκω = φροντίζω κάτι ώστε να μη σπαταληθεί, από το αρχαίο κηδεύω = φροντίζω, περιποιούμαι.

Καταγνώννω = κατακρίνω στη συνείδηση μου, από το αρχαίο καταγιγνώσκω.

Καύκα = ερωμένη, παράγεται από το καυχάομαι, δηλαδή η καύχα είναι το καύχημα του ανδρός που την έχει.

Περιβάρεση = ενόχληση, το βάρος που γίνεται κανείς στον άλλο, σύνθετη λέξη από το περί + το αρχαίο βάρησις.

Ριώ = κρυώνω, από το αρχαίο ριγέω.

Λάμνω = θέτω σε κίνηση ζώο και κινούμαι, από το αρχαίο ελαύνω.

Στυλλομμαδκιάζω = προσηλώνω απλανές το βλέμμα μου στο κενό, από το αρχαίο στύλος + αμμάδκια.

Λάσσω = γαυγίζω, από τον τύπο υλάσσω του αρχαίου υλάσκω και υλακτώ.

Δκιακλύζω = ξεπλένω, από το αρχαίο διακλύζω.

Συντροβολώ = εκσφενδονίζω, συμφυρμός του συνταράσσω + βολώ.

Κορατζίζω = πιάνομαι πάνω σ’ αιχμηρό αντικείμενο, από το αρχαίο κόραξ = αγκιστρωτό ή αιχμηρό αντικείμενο.

Παρασσιονώννω = χύνω το φαγητό στο πιάτο, σύνθετο από το παρά + χενώννω (συμφυρμός χύω + ενώνω).

Η κυπριακή διάλεκτος τείνει να εκλείψει αφού πλέον ομιλείται κυρίως από τους ανθρώπους της υπαίθρου που βρίσκονται μακριά από τ’ αστικά κέντρα. Το γεγονός ότι το κυπριακό ιδίωμα δεν γράφεται και η επίδραση της κοινής νεοελληνικής αποτελούν τους κυριότερους λόγους για τη φθίνουσα πορεία του. Αποτελεί ως εκ τούτου ηθική υποχρέωση μας η διατήρηση της κυπριακής διαλέκτου, έστω και με αρκετά νεοελληνικά στοιχεία. Δεν πρέπει εξάλλου να μας διαφεύγει ότι διαφυλάττοντας τη διάλεκτο μας, διαφυλάσσουμε την ίδια μας την ιστορία.

Η σοφία

Μονάχα στην Ελληνική γλώσσα συναντάμε, το σημαίνον (δηλ. τη λέξη) και το σημαινόμενο (δηλ. την έννοια της λέξεως). Στην Ελληνική γλώσσα αυτά τα δύο έχουν πρωτογενή σχέση, καθώς αντίθετα με τις άλλες γλώσσες το σημαίνον δεν είναι μια τυχαία σειρά από γράμματα.
Σε μια συνηθισμένη γλώσσα όπως τα Αγγλικά μπορούμε να συμφωνήσουμε όλοι να λέμε το σύννεφο cloud, και το αυτοκίνητο car, από την στιγμή που το συμφωνήσουμε να είναι και έτσι.
Στα Ελληνικά κάτι τέτοιο είναι αδύνατον. Γι’ αυτόν τον λόγο πολλοί διαχωρίζουν τα Ελληνικά σαν «εννοιολογική» γλώσσα από τις υπόλοιπες «σημειολογικές» γλώσσες.

Μάλιστα ο μεγάλος φιλόσοφος και μαθηματικός Βένερ Χάιζενμπεργκ είχε παρατηρήσει αυτή την σημαντική ιδιότητα για την οποία είχε πεί «Η θητεία μου στην αρχαία Ελληνική γλώσσα υπήρξε η σπουδαιότερη πνευματική μου άσκηση. Στην γλώσσα αυτή υπάρχει η πληρέστερη αντιστοιχία ανάμεσα στην λέξη και στο εννοιολογικό της περιεχόμενο».

Όπως μας έλεγε και ο Αντισθένης, «Αρχή σοφίας, η των ονομάτων επίσκεψις». Για παράδειγμα ο «άρχων» είναι αυτός που έχει δική του γη (άρα=γη + έχων). Και πραγματικά, ακόμα και στις μέρες μας είναι πολύ σημαντικό να έχει κανείς δική του γη / δικό του σπίτι.
Ο «βοηθός» σημαίνει αυτός που στο κάλεσμα τρέχει. Βοή=φωνή + θέω=τρέχω. Ο Αστήρ είναι το αστέρι, αλλά η ίδια η λέξη μας λέει ότι κινείται, δεν μένει ακίνητο στον ουρανό (α + στήρ από το ίστημι που σημαίνει στέκομαι).

Αυτό που είναι πραγματικά ενδιαφέρον, είναι ότι πολλές φορές η λέξη περιγράφει ιδιότητες της έννοιας την οποία εκφράζει, αλλά με τέτοιο τρόπο που εντυπωσιάζει και δίνει τροφή για τη σκέψη.

Για παράδειγμα ο «φθόνος» ετυμολογείται από το ρήμα «φθίνω» που σημαίνει μειώνομαι, συρρικνώνομαι. Και πραγματικά ο φθόνος ως συναίσθημα, σιγά σιγά μας φθίνει και μας καταστρέφει. Μας «φθίνει» -ελαττώνει σαν ανθρώπους– και μας φθίνει ως και την υγεία μας. Και φυσικά όταν θέλουμε να χαρακτηρίσουμε κάτι που είναι τόσο πολύ ώστε να μην τελειώνει πώς το λέμε; Μα φυσικά «άφθονο».

Έχουμε την λέξη «ωραίος» που προέρχεται από την «ώρα». Διότι για να είναι κάτι ωραίο, πρέπει να έρθει και στην ώρα του. Ωραίο δεν είναι ένα φρούτο ούτε άγουρο ούτε σαπισμένο, και ωραία γυναίκα δεν είναι κάποια ούτε στα 70 της άλλα ούτε φυσικά και στα 10 της.
Ακόμα έχουμε την λέξη «ελευθερία» για την οποία το «Ετυμολογικόν Μέγα» διατείνεται «παρά το ελεύθειν όπου ερά» = το να πηγαίνει κανείς όπου αγαπά. Άρα βάσει της ίδιας της λέξης, ελεύθερος είσαι όταν έχεις τη δυνατότητα να πας όπου αγαπάς.
Το άγαλμα ετυμολογείται από το αγάλλομαι (ευχαριστιέμαι) επειδή όταν βλέπουμε ένα όμορφο αρχαιοελληνικό άγαλμα η ψυχή μας αγάλλεται. Και από το θέαμα αυτό επέρχεται η αγαλλίαση. Αν κάνουμε όμως την ανάλυση της λέξης αυτής θα δούμε ότι είναι σύνθετη από αγάλλομαι + ίαση(=γιατρειά).

Σε αυτό το σημείο, δεν μπορούμε παρά να σταθούμε στην αντίστοιχη λατινική λέξη για το άγαλμα (που άλλο από λατινική δεν είναι). Οι Λατίνοι ονόμασαν το άγαλμα, statua από το ελληνικό «ίστημι» που ήδη αναφέραμε σαν λέξη, και το ονόμασαν έτσι επειδή στέκει ακίνητο.
Εδω παρατηρείται η τεράστια διαφορά σε φιλοσοφία μεταξύ των δύο γλωσσών, αυτό που σημαίνει στα Ελληνικά κάτι τόσο βαθύ εννοιολογικά, για τους Λατίνους είναι απλά ένα ακίνητο πράγμα.

Επισης μια άλλη σύγκριση. Ο «άνθρωπος στα Ελληνικά ετυμολογείται και ως το ον που κοιτάζει προς τα πάνω (άνω + θρώσκω). Πόσο σημαντική και συναρπαστική ετυμολογία που μπορεί να αποτελέσει βάση ατελείωτων φιλοσοφικών συζητήσεων. Αντίθετα στα Λατινικά ο άνθρωπος είναι «Homo» που ετυμολογείται από το χώμα. Το ον που κοιτάζει ψηλά στον ουρανό λοιπόν για τους Έλληνες, σκέτο χώμα για τους Λατίνους...

Τη δημοσίευση αυτή έκαναν τα αδέρφια μας από τη Μεγάλη Ελλάδα (Σικελία, Κάτω Ιταλία) που αγωνίζονται για την ανεξαρτησία και την Ένωση με τη Μητέρα Πατρίδα Ελλάδα.

Τι σε αναγκάζει να κάνεις συνεχώς το γράμμα «Ν» της Ελληνικής γλώσσας;

Το γράμμα "Ν" στην Ελληνική γλώσσα

Κάθε γράμμα του Ελληνικού Αλφαβήτου εκπέμπει ήχο και εικόνα. Κάθε λέξη τέθηκε από τους «Ονοματοθέτες», με ακρίβεια… και όχι τυχαία και έχει άμεση σχέση Αιτίας και Αιτιατού, μεταξύ Σημαίνοντος και Σημαινομένου. Είναι επιστημονικά αποδεδειγμένο ότι το γράμμα «Ν» συντονίζει τον εγκέφαλο.

Το 1996 στο Ιατρικό Περιοδικό MEDIZIN-JOURNAL στη Γερμανία, δημοσιεύτηκε μία επιστημονική εργασία, σύμφωνα με την οποίαν: «Η εκφορά του γράμματος «Ν» μεταφέρει οξυγόνο στον εγκέφαλο και ότι δεν ήταν τυχαίο το γεγονός της τοποθέτησης του «Ν» στο μέσον ακριβώς του Αλφαβήτου – στο πρώτο Ελληνικό Αλφάβητο με τα 27 γράμματα».

Επίσης, στο Χάρβαρντ, από ιατρικές έρευνες διαπιστώθηκε ότι η απαγγελία των Ομηρικών Επών στο πρωτότυπο, εκτός των άλλων, κάνει καλό στην καρδιά, ως αναπνευστική άσκηση. Και δικαιούμαι να ερωτήσω:

Γιατί εμείς γίναμε διώκτες του «Ν»; Ως μάχιμος εκπαιδευτικός και συγγραφέας του συγγράμματος: ΔΥΣΛΕΞΙΑ, (Αθήνα 1994, Εκδόσεις ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ) νομιμοποιούμαι να ρωτήσω, αλλά και να προτείνω στο τέλος: Η Ελληνική Γλώσσα έχει πάρει πλέον μία μορφή τέτοια που δεν έχει ανάγκη από άλλες ακρότητες.

Πολλά δεν γνωρίζαμε για την γλώσσα μας, παρότι την χρησιμοποιούμε καθημερινά, και σίγουρα δεν θα γνωρίζατε αυτές εδώ τις λέξεις. Είναι τυχαίο άραγε που καταργήσαμε το γράμμα «Ν»στο τέλος των λέξεων και τα σχολικά μας βιβλία γράφουν το «εμβαδό» (!), αντί το εμβαδόν! Στα σχολικά βοηθήματα όμως διαβάζομε « το εμβαδόΝ », δηλ. εκεί διατηρείται το Ν, ενώ το επίσημο Κράτος στα βιβλία (ΥΠΕΠΘ, Παιδαγωγικό Ινστιτούτο) το έχουν καταργήσει.

Για ποιον λόγο αυτή η ακρότητα;

Για ποιον λόγο επίσημα διδάσκουμε στα σχολεία μας κανόνες που κατασκευάστηκαν αυθαίρετα,π.χ. χθες συνάντησα το Δήμαρχο (το φίλο, το Σύμβουλο κλπ.). Το γράμμα Ν είναι οργανικό και όταν το κόβομε πονάει. Είναι σαν να κόβομε το δακτυλάκι μας…

Εάν κάποιος αντιτείνει ότι αυτό είναι μία ασήμαντη λεπτομέρεια, θα πρέπει να του πούμε ότι «η λεπτομέρεια κρατάει τον Παρθενώνα»! Να θυμίσω όμως εδώ και το ωραίο, ειρωνικό κείμενο του Οδ. Ελύτη: «ΓΙΑ ΜΙΑΝ ΟΠΤΙΚΗ ΤΟΥ ΗΧΟΥ», όπου καταλήγει, «Κανένας Ηρώδης δεν θα τολμούσε να διατάξει τέτοια γενοκτονία, όπως αυτή του τελικού -Ν-, εκτός κι αν του” λειπε η οτική του ήχου». Ο Γ. Ρίτσος έγραψε επίσης: «Και οι λέξεις φλέβες είναι. Μέσα τους αίμα κυλάει».

Δυστυχώς, όμως, διαπιστώνομε σήμερα, ότι μετά το Νι, έρχεται και η σειρά του τελικού Σίγμα (ς). Κάποιοι δημοσιογράφοι στα κανάλια λένε κιόλας: «η μέθοδο», η «οδό», «η πλήρη! ένταξη» (!)…Καλλιεργούν έτσι αυθαίρετα ένα αρνητικό γλωσσικό πρότυπο στους νέους μας με την τεράστια δύναμη των ΜΜΕ και Nτο σχολείο ανήμπορο να αντιδράσει, αλλά και την κοινωνία παθητικά να δέχεται ως περίπου μοιραία την εξέλιξη αυτή.

Μετά από όλα αυτά διατυπώνω την εξής άποψη και καταθέτω την δική μου «Θεωρία» για το εν λόγω ζήτημα: Διεθνώς μελετάται η μοναδική μουσικότητα της Ελληνικής Γλώσσας και ο αντίκτυπός της στην πνευματική διαύγεια του ανθρώπου. Το γράμμα «Ν» διεγείρει τον εγκέφαλο θετικά και ενεργοποιεί τον άνθρωπο να σκέφτεται σωστά. Το τελικό Σίγμα ηρεμεί τον άνθρωπο. Αυτό το δέχεται και η σύγχρονη Ψυχιατρική.

Οι Αρχαίοι Έλληνες τα γνώριζαν όλα αυτά και δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι μόνον εμείς, οι Έλληνες, λέμε: «Τα είπα με το Νι και με το Σίγμα» και δεν λέμε με άλλα γράμματα (παρ΄ όλο που έχομε στις καταλήξεις των λέξεων και άλλα γράμματα), διότι το Νι ενεργοποιεί το μυαλό μας να σκεφθούμε σωστά και το Σίγμα ηρεμεί την ψυχή μας, αφού μιλήσουμε δημόσια ή ιδιωτικά.

Η σύγχρονη Ψυχογλωσσολογία δέχεται ότι η Γλώσσα και η Σκέψη γεννιούνται ταυτόχρονα και εξελίσσονται παράλληλα και συνιστούν ανά πάσα στιγμή μία αξεχώριστη ενότητα. Η Γλώσσα ενσαρκώνει την Σκέψη και η Σκέψη μετουσιώνεται σε Γλώσσα. Είναι ένα νόμισμα με τις δύο όψεις του.

Δεν μπορεί να υπάρχει η μία πλευρά, χωρίς την άλλη. Δεν μπορούσε να υπάρξει Ελληνική Σκέψη χωρίς την Ελληνική Γλώσσα.

Είναι γεγονός ότι η ποιότητα και ποσότητα «καταγραφών» στην Σκέψη προσδιορίζει και το νοητικό επίπεδο κάθε λαού. Επομένως και το νοητικό επίπεδο καθορίζει και την ικανότητα της δημιουργίας Πολιτισμού.

Το Ελληνικόν Αλφάβητον, στην πορεία των χιλιάδων ετών του ήταν αρχικά: Ιδεογραφικό, στη συνέχεια επινοήθηκε το Εικονογραφικό, έπειτα φθάσαμε στο Γραμμογραφικό, κατόπιν στο Συλλαβογραφικό (Γραμμική Α και Β) και τέλος καθιερώθηκε το ισχύον σήμερα Φθογγογραφικό, που είναι αξεπέραστο και στο οποίο οφείλεται η δημιουργία της Ελληνικής Γλώσσας και του Ελληνικού Οικουμενικού Πολιτισμού.

Έχουμε χρέος να διαφυλάξουμε, ως κόρην οφθαλμού, την Ελληνική Γλώσσα και να αντισταθούμε στην κακοποίησή της.

Πηγή: athensmagazine.gr

Ἡ πολιτιστικὴ ὑπεροχὴ τοῦ Ἑλληνισμοῦ καὶ γεωστρατηγική

Του Νικόλαου Ἀ. Παπαδόπουλου

 
 ΔΙΕΥΡΥΜΕΝΗ ΟΜΙΛΙΑ ΣΥΝΕΝΔΡΙΟΥ AHEPA ΕΥΡΩΠΗΣ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2022 ΠΑΡΙΣΙ ΚΑΙ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2023 ΜΟΝΑΧΟ 

Ὅσα ἔχω νὰ πῶ πηγάζουν ἀπὸ ἕναν μαθηματικὸν τρόπο σκέψεως, λόγω τοῦ ἐπαγγέλματός μου, ἑπομένως εἶναι πολὺ πιθανὸν νὰ μὴν ἀκούσετε τὰ ἀναμενόμενα ἀπὸ ἕναν φιλόλογον, ἕναν γλωσσολόγον, ἤ ἀκόμα καὶ ἀπὸ ἕναν ἱστορικόν. Στὰ μαθηματικά, ὅπως γνωρίζετε, ἔχουμε ἕνα σύμβολον ἱεραρχίας, τάξεως, μεταξὺ τῶν ἀριθμῶν: «μεγαλύτερον ἤ ἴσον ≤». 

Τὸ ἴδιον ἰσχύει καὶ διὰ τὰ μεγέθη τῆς φυσικῆς.Τώρα ἀρχίζοντας ἀπὸ τὸ τέλος, θέλω νὰ τονίσω ὅτι λυπάμαι πολὺ διὰ τὴν ἀπουσίαν τῶν λατινικῶν ἀπὸ μίαν ζῶσα γλῶσσα. Λυπάμαι πολὺ διότι πολλοὶ δὲν γνωρίζουν καὶ δὲν ἔχουν συνειδητοποιήσει ὅτι τὰ Ἑλληνικα, ἀρχαῖα, λόγια καὶ δημοτικὰ εἶναι μία ζῶσα γλῶσσα!Ἀναφέρομαι στὰ Λατινικὰ καὶ στὰ Ἑλληνικὰ ὥστε νὰ τονίσω τὴν μοναδικὀτηταν τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσης ἔναντι ὅλων τῶν ἄλλων γλωσσῶν. (τοὐλάχιστον τῆς δύσεως καὶ ὄχι μόνον)Πῶς μποροῦμε ὅμως νὰ στοιχειοθετήσουμε καὶ νὰ ἀποδείξουμε αὐτὴν τὴν μοναδικότηταν;Πρέπει πρῶτα νὰ γνωρίζουμε, ἥ ἄν θέλετε νὰ ὁρίσουμε τὶ εἶναι γλῶσσα.Ἡ γλῶσσα εἶναι ὄργανον λογικῆς σκέψεως καὶ ἐπικοινωνίας.

Ἕνας προχωρημένος ἐπιστήμων στὴν φυσικὴ καὶ στὰ μαθηματικὰ γνωρίζει ὅτι τὰ μαθηματικὰ εἶναι ἡ γλῶσσα τῆς φυσικῆς. Τὰ μαθηματικὰ ἔχουν μεγάλη ἀναλογία μὲ τὴν γλῶσσα, μὰλιστα μὲ μίαν γλῶσσα τέλεια καὶ κατὰ δύναμην ἀρίστη. Σ᾽αὐτὴν τὴν γλῶσσα λοιπὸν ποὺ λέγεται μαθηματικὰ ὑπάρχει μία ἀξιοκρατικὴ ἱεραρχία, ἐννοῶ βεβαίως κάτι περισσότερον ἀπὸ τὸ προαναφερθὲν σύμβολον: μεγαλύτερον ἤ ἴσον. Ἔχουμε παραδείγματος χάριν τὰ ἐπίπεδα τῶν μαθηματικῶν τοῦ Δημοτικοῦ, τοὺ Γυμνασίου, τοῦ Λυκείου, τοῦ Πανεπιστημίου, τοῦ διδακτορικοῦ καὶ τὰ λοιπά.Διὰ αὐτὴν τὴν ἱεραρχίαν ὑπάρχουν τρία κριτήρια, ἁπλοποιώντας κάπως.1. Τὸ πρῶτον κριτήριον εἶναι τὸ πλῆθος, ὁ πλοῦτος τῶν ἐννοιῶν ποῦ ἐμπεριέχεται σὲ μίαν γλῶσσα, ἁπλῶς τὸ λεξιλόγιόν της. 

Ἐννοοῦμε ἐδῶ κυρίως τὶς ἀφηρημένες ἔννοιες τὶς ὁποῖες χρειαζόμαστε στὰ μαθηματικὰ στὶς ἐπιστήμες καὶ στὴν φιλοσοφία διὰ τὴν ἀκρίβειαν διακρίσεως τῶν ὄντων.Γιὰ παράδειγμα στὰ μαθηματικὰ πρόκειται διὰ τὸ πλῆθος τῶν ἀρχικῶν ὁρισμῶν, ὥστε νὰ ἀρχίσουν οἱ διατυπώσεις καὶ οἱ ἀποδείξεις τῶν θεωρημάτων. Ἔτσι λοιπὸν εἶναι δεδομένο τὸ πλῆθος τῶν ὁρισμῶν, τὸ «λεξιλόγιον» ποὺ χρειαζόμαστε στὸ Δημοτικὸν, στὸ Γυμνάσιον, στὸ Πανεπιστήμιον καὶ λοιπὰ ὅλο μεγαλώνει ὅσον ἀνεβαίνει τὸ ἐπίπεδον.2. Τὸ δεύτερον κριτήριον εἶναι τὸ ἑξῆς:Ἡ γλῶσσα νὰ παράγη, νὰ συντάσση, σαφεῖς καὶ μονοσήμαντες προτάσεις. Δηλαδὴ νὰ μὴν δημιουργεῖται σύγχυσις σὲ αὐτὸ ποὺ θέλουμε νὰ ποῦμε. Διότι αὐτὴ ἡ σύγχυσις εἶναι ἡ πηγή τῆς ἠλιθιότητος.3. Ἔρχομαι τώρα καὶ στὸ τρίτο κριτήριο τὀ ὁποῖον εἶναι ἡ ταχύτης κατανοήσεως.

 Αὐτό εἶναι πιὸ δύσκολο νὰ ἐξηγηθῆ. Σὲ αὐτό τὸ κριτήριον περιλαμβάνονται ἡ πυκνότης καὶ περιεκτικότης ἐκφράσεως ἑνὸς κειμένου.Γιὰ τὸ δεύτερον καὶ τὸ τρίτον κριτήριον παίζει ἰδιαίτερον ρόλον ἡ γραμματικὴ καὶ τὸ συντακτικόν.Διὰ νὰ ἐξηγήσω τὸ τρίτον κριτήριον ἀναφέρομαι κυρίως σὲ μερικὰ παραδείγματα:Π.χ. διὰ νὰ γράψωμε ἕναν νόμον ἤ μίαν συμφωνίαν ἤ ἕνα μαθηματικὸν θεώρημα ἤ ἕναν νόμον τῆς φύσεως, ἀς ὑποθέσωμεν ὅτι ἡ γλῶσσα Α χρειάζεται 3 σειρὲς ἐνῶ ἡ γλῶσσα Β χρειάζεται 5 σειρὲς διὰ τὸ ἴδιον κείμενον.Ἕνα πρόσωπον ποὺ ἔχει τὴν γλῶσσα Α ἔχει τεράστιον προβάδισμα ἀπὸ τὸ πρὀσωπον μὲ τὴν γλῶσα Β, διὸτι καταλαβαίνει σωστὰ καὶ μὲ μεγελυτέραν ἀκρίβειαν καὶ σὲ λιγότερον χρόνον τὸ νόημα τοῦ κειμένου αὐτοῦ. Δι᾽αὐτὸ τὸ φαινόμενον ἀναφέρω δύο παραδείγματα ἀπὸ τὴν ζωήν.

1. Πρὸ ἐτῶν ὁ τότε διευθυντὴς τύπου τοῦ οἰκουμενικοῦ πατριάρχου, ὁ πατὴρ Δοσίθεος μοῦ εἶχε διηγηθεῖ τὰ ἑξῆς:Πρὶν, μὲ τὴν λογίαν γλῶσσαν, ἕνα τουρκικὸν κείμενον 5 σελίδων ἔπιανε μόνον 3 σελίδες στὰ ἑλληνικά.Σήμερα μὲ τὴν δημοτικήν, συγνώμη, μὲ τὴν δημοτικηά, τὸ ἴδιον τουρκικὸν κείμενον τῶν 5 σελίδων πιάνει 8 σελίδες στὰ ἑλληνικά!!! (5 σελίδες ἐπιπλέον).

2. Τὸ δεύτερον παράδειγμα μοῦ τὸ ἔδωσε πρὶν μερικὲς ἑβδομάδες ὁ φίλος μου Γιῶργος Φυτάς, καθηγητὴς πειραματικῆς φυσικῆς στὸ Πανεπιστήμιον Κρήτης, ὁ ὁποῖος εἶχε προσφάτως μεταφράσει μαζὺ μὲ ἄλλους στὰ ἑλληνικὰ ἕνα βασικὸν βιβλίον Φυσικῆς (Θερμοδυναμικῆς): Physical Chemistry P.Atkins and J.de Paula 9th Edition. Στὸ τέλος συνομιλώντας μὲ τὸν Ἂγγλον ἐκδὸτην, αὐτὸς τοῦ ἔκανε τὴν ἑξῆς παρατήρησιν: Κοιτάξτε τὸ βιβλίον στὰ ἀγγλικὰ ἔχει γύρω στὶς 700 σελίδες, ἑνῶ στὰ ἑλληνικὰ χρειάζεται πάνω από 800, ἄρα ἔχει πέσει ἡ ποιότης τῆς ἑλληνικῆς γλώσσης.Αὐτὸ εἶναι….ἀς βγάλετε τὰ συμπεράσματά σας.

3. Καὶ ἕνα τρἰτον παράδειγμα:Ἡ γνωστὴ ἱστορικὸς Μαρία Εὐθυμίου ἔχει τονίσει τὰ ἑξῆς: Ἡ ἐπιτυχία τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπαναστάσεως ἀπέναντι σὲ μία τεραστία αὐτοκρατορία μπορεῖ νὰ ἐξηγηθῆ μόνο ἂν λάβουμε ὑπόψιν μας τήν πολιτιστικήν ὑπεροχήν τοῦ Ἑλληνισμοῦ. Γιὰ σήμερα ἡ ἰδία ἱστορικός ἀναφέρει:«Ὁ ἀπόφοιτος δημοτικοῦ πρὶν 40 χρόνια ἤξερε περισσότερα ἀπὸ τοὺς ἀποφοίτους λυκείου σήμερα, χάνουμε τὴν πολιτιστικήν μας ταυτότητα, ἀδιαφοροῦμε γιὰ τὴν γλῶσσαν μας».Τώρα ἔρχομαι στὴν γεωστρατηγικήν.Ἡ Πολιτιστικὴ ὑπεροχή, ὅπως ἐτόνισε ὁ καθηγητὴς Ἰωάννης Μάζης, εἶναι ὁ τέταρτος καὶ ὁ σπουδαιότερος πυλώνας ἰσχύος.

Τὰ ἑλληνόπουλα γεννιοῦνται καὶ ἔχουν ὡς μητρικὴν γλῶσσαν καὶ τὴν δημοτικὴν καὶ τὴν λογίαν ταυτοχρόνως χωρὶς νὰ κοπιάσουν οὐδόλως. Δηλαδὴ ἀρχίζουν τὴν ζωήν τους μὲ μἰαν ὑψηλῆς ποιότητος γλῶσσαν, ἀνωτέρα κατὰ τὴν γνώμην μου ἀπὸ ὅλες τὶς ἄλλες εὐρωπαϊκὲς γλῶσσες.Σήμερα φαίνεται νὰ ἔχουν ἀποκοπῆ ἀπὸ αὐτὸ τὸ προτέρημα. Εἶναι ὑποχρεωμένοι ἀπὸ τὸ ἴδιον τους τὸ κράτος νὰ ἔχουν μόνον αὐτὴν τὴν δημοτικηά. Πῶς νὰ συγκριθῆ αὐτὸ μὲ ἕνα ἐπίπεδον ὑψηλῆς μορφώσεως ποὺ κάνει τοὺς Ἕλληνες πάρα πολὺ ἰκανοὺς, ὅπως γνωρίζουμε.Εἶναι σὰν νὰ τοὺς ἐπιβάλουμε ἀναλογικῶς, ὅτι ἀντιστοιχεῖ σἐ αὐτοὺς ποὺ θέλουν νὰ σπουδάσουν στὸ Πανεπιστήμιον π.χ. φυσικὴ ἤ μιὰν ἄλλην ἐπιστήμη, νὰ ἀρκεστοῦν στὰ μαθηματικὰ τοῦ Δημοτικοῦ καὶ νὰ ξεγράψουν ὅλα τὰ ἄλλα ἀνώτερα μαθηματικά.Τώρα μποροῦμε νὰ κατανοήσουμε τὶ ἔχει συμβεῖ.

Ἀναφέρομαι σὲ ἕνα μόνον παράδειγμα ἀκόμα:Ἡ ἰκανότης του προσωπικοῦ τῶν ἐνόπλων δυνάμεων, ἡ εὑρύτης τῆς σκέψεώς τους, ἡ εὐελιξία τῶν ἀποφάσεών τους συνδέονται ἄμεσα καὶ σὲ μεγάλο βαθμὸ μὲ τὸ ἐπίπεδον ποιότητος τῆς γλῶσσης ποὺ κατέχουν.Τώρα ἀς βγάλετε κι᾽ἐσείς τὰ συμπεράσματά σας γιὰ τὸ ἔγκλημα ποὺ εἶχε συντελεστεῖ τότε, ἀπὸ τέτοιους πολιτικοὺς.

Νικόλαος Ἀ. Παπαδόπουλος
Prof. Dr. Nikolaos A. Papadopoulos
Ἀντιπρόεδρος Ἐκπαιδεύσεως Παραρτήματος A611 AHEPA

«Ἀκρωτηριασμένες καταλήξεις ἴσον ἀκρωτηριασμένη λογική» Την γλῶντταν μου ἔδωσαν ἑλληνικήν!

Άκρως ενδιαφέρουσες και αν μη τι άλλο επίκαιρες οι απόψεις του Νικόλαου Παπαδόπουλου, καθηγητή φυσικής σε πανεπιστήμιο της Γερμανίας, για την ελληνική γλώσσα και το σημερινό ξεπεσμό της. Ο καθηγητής μεταξύ άλλων θίγει στη συνέντευξή του την αξία της τρίτης κλίσης ως θεμελιώδη για την καθιέρωση της λογικής σκέψης στους μαθητές και τονίζει τη σπουδαιότητα του πολυτονικού συστήματος ως απαραίτητου για την επιβίωση του ελληνικού 
έθνους καθώς οι τόνοι ταυτίζονται με ύψιστη μορφή κατάκτησης της ελληνικής γλώσσας.

Ακόμα, ισχυρίζεται ότι η παραμονή κοντά στη κλασσική μορφή της ελληνικής γλώσσας θα βοηθήσει στην μελλοντική επιβίωση ενός μικρού λαού όπως είναι οι Έλληνες. Τέλος, με λύπη διαπιστώνει το μέγεθος της κατάντιας στην οποία έχει περιπέσει σήμερα η νεοελληνική γλώσσα με πολλούς να ονομάζουν τον ξεπεσμό αυτό απλοποίηση και εξέλιξη της γλώσσας!

Ποιὸς γνωρίζει σήμερα τὶ σημαίνει ” Τρίτη κλίσις”. Ποιὸς γνωρίζει σήμερα τὶ σημαίνει «ἀρχαῖα ελληνικά» καὶ τὶ «κλασσικά ελληνικά». Ποιὸς κατανοεὶ ὅτι τὰ ἀρχαῖα ἑλληνικὰ δὲν εἶναι μόνον ἀρχαῖα, εἶναι κυρίως καὶ προπάντων κλασσικὰ ἑλληνικά.
Τὸ εὖρος τῆς ἑλληνικῆς γλώσσης ξεπερνᾶ κατὰ πολὺ τὰ στενὰ ὅρια τὰ ὁποῖα μποροῦν νὰ φανταστοῦν ὡρισμένοι γλωσσολόγοι. Τὰ κλασσικὰ ἑλληνικά, κάτι ποὺ ἴσως ἔχει ξεχαστεῖ τελείως, ἀφοροῦν κυρίως τὴν λογικὴν σκέψιν καὶ τὶς θετικές ἐπιστῆμες, χωρὶς βέβαια νὰ ἀποκλείωνται τόσες ἄλλες γνωστὲς πνευματικὲς λειτουργίες. Ὅτι εἶναι κλασσικὸ ἔχει ξεπεράσει τὸν χρόνο, δὲν πεθαίνει ποτέ. Τὰ κλασσικὰ ἑλληνικὰ δὲν εἶναι μόνον κλασσικὰ εἶναι καὶ οἰκουμενικὰ ἴσως τὸ μόνον δραστικὸν μέσον ἀντιμετωπίσεως σήμερα μιᾶς ἀπανθρώπου παγκοσμιοποιήσεως.

Ἡ κάτωθι συνέντευξις δίδει τὴν εὐκαιρίαν εἰς ὅλους καὶ ἰδιαιτέρως εἰς τοὺς νέους, ἐν σχέσει μὲ τὸ μέλλον τους, νὰ συλλογιστοῦν τὶ σημαίνει μίας τέτοιας ποιό-τητος μητρική γλώσσα. Νὰ συλλογιστοῦμε ὅμως, ἄν μποροῦμε ἀκόμη, πόσον ἡ σημερινή γλῶσσα ἔχει ἀπομακρυνθεῖ ἀπὸ τὰ κλασσικὰ ἑλληνικά. Αὐτὴ ἡ ἄρχουσα τάξις ποὺ ἐπέφερε στὴν χώραν τὴν οἰκονομικὴν χρεοκοπίαν εἶναι ἡ ἴδια ποὺ πρῶτα ἐπέβαλε καὶ ἐπέφερε τὴν χρεοκοπίαν στὴν γλῶσσα.

Ἄς συλλογιστοῦμε πῶς μπορεῖ ὁ καθένας μας νὰ ἀντισταθῆ σὲ αὐτὴν τὴν πνευματικὴν αὐτοκαταστροφήν. Τὰ κλασσικὰ ἑλληνικὰ δὲν πρόκει-ται νὰ παύσουν νὰ ὑπάρχουν νὰ χρησιμοποιοῦνται καὶ νὰ ἐκτιμῶνται ὄχι μόνον εἰς τὴν Εὐρώπην ἀλλὰ καὶ εἰς ὅλον τὸν
κόσμον.

Τὰ κλασσικὰ ἑλληνικὰ δὲν θὰ πεθάνουν ποτέ. Ἐκεῖνοι ποὺ θὰ πεθάνουν εἶναι αὐτοί ποὺ τὰ ἀρνοῦνται. 

«Ἀκρωτηριασμένες καταλήξεις ἴσον ἀκρωτηριασμένη λογικὴ» 

Ἀποκλειστικὴ συνέντευξις μὲ τὸν καθηγητὴν πανεπιστημίου κ. Νικόλαον Παπαδόπουλον*

Κύριε καθηγητά, διὰ ποίους λόγους ἕνας φυσικὸς μελετᾶ τόσον ἐντόνως τὴν ἕλληνικὴν γλῶσσαν;
Δὲν μελετῶ καθόλου τὴν ἕλληνικὴν γλῶσσα, ποῦ νὰ βρῶ αὐτὸν τὸνχρόνο; Ἡ ἕλληνικὴ γλῶσσα βρίσκεται συνεχῶς μπροστά μου. Πρὶν ἀπὸ τρεῖς δεκαετίες ἄρχισα νὰ διαπιστώνω πόσον σημαντικὰ ἦταν τὰ κλασσικὰ ἑλληνικὰ διὰ τὴν πρόοδόν μου στὸν χῶρο τῆς ἐπιστήμης. Πολλοὶ ἀπὸ τοὺς πλέον ἐπιτυχημένους Γερμανοὺς συναδέλφους μου εἰς τὸν χῶρον τῆς φυσικῆς καὶ τῶν μαθηματικῶν εἶχαν καὶ ἔχουν γνῶσιν τῶν κλασσικῶν ἑλληνικῶν, καὶ αὐτὸ μοῦ
προξενεῖ συνεχῶς μεγάλην ἐντύπωσιν!

Εἶστε ὑπέρμαχος τῆς τρίτης κλίσεως. Ποία εἶναι ἡ σημασία τῆς συγκεκριμένης κλίσεως, εἰδικῶς διὰ τὸν χῶρον τῶν θετικῶν ἐπιστημῶν;
Ἡ τρίτη κλίσις εἶναι ὁ Παρθενὼν τῆς ἑλληνικῆς γλώσσης. Ἄς μοῦ ἐπιτραπῆ ὅμως νὰ ἐξηγήσω πρώτα τὶ εἶναι ἡ τρίτη κλίσις. Ἡ τρίτη κλίσις περιλαμβάνει τὶς λέξεις ἐκεῖνες, τῶν ὁποίων ἡ γενικὴ πτῶσις ἐπαυξάνεται κατὰ μίαν συλ-λαβήν. Ἐπὶ παραδείγματι: ἡ κίνησις – τῆς κινήσεως, ἡ ἀνάλυσις – τῆς ἀναλύσεως, ἡ κρίσις – τῆς κρίσεως, ἡ πίστις – τῆς πίστεως.

Οἱ τριτόκλιτες λέξεις ἐκφράζουν κυρίως ἀφηρημένες ἔννοιες. Ἡ σημασία τῶν ἀφηρημένων ἐννοιῶν εἶναι διὰ τὴν θεμελίωσιν τῆς ἐπιστήμης ἀμέτρητος! Ἀφηρημένες ἔννοιες εἶναι προϋπόθεσις διὰ κάθε ἐπιστήμην, εἶναι αὐτὲς οἱ ὁποῖες κατέστησαν δυνατὴν τὴν γένεσιν τῆς ἐπιστήμης. Ἡ ἐπιστήμη ὡς δημιούργημα τοῦ ἑλληνικοῦ πνεύματος, συνδέεται ἀμέσως μὲ τὴν τρίτην κλίσιν. Οἱ θετικὲς ἐπιστῆμες δὲ, χρησιμοποιοῦν καὶ δημιουργοῦν συνεχῶς ἀφηρημένες ἔννοιες καὶ στηρίζουν εἰς πολλὰ τὴν ἐξέλιξίν των ἐπὶ τῆς τρίτης κλίσεως.

Μήπως ἡ τρίτη κλίσις ἔχει καὶ μίαν ἐπιπλέον σημασία;
Ναὶ, ἔχει. Ἡ γενική πτώσις της ἐπαυξάνεται κατὰ μίαν συλλαβὴν. Αὐτὸ ἔχει τεραστίαν σημασίαν εἰς τὸν τρόπον λογικῆς σκέψεως. Εἶναι πολὺ βασικὸν νὰ μποροῦμε νὰ ξεχωρίζωμε τὴν ὀνομαστικὴν ἀπὸ τὴν γενικήν, διότι αὐτὸ δημιουργεῖ μίαν σαφῆ εἰκόνα εἰς τὸν
ἐγκέφαλον τοῦ ἀνθρώπου καὶ εἶναι ἄκρως σημαντικὸν διὰ ὅλους μας, κυρίως γιὰ τοὺς νέους οἱ ὁποῖοι μαθαίνουν τὸν τρόπον τῆς λογικῆς σκέψεως μέσῳ τῆς γλώσσης. Εἰς τὰ μαθηματικὰ καὶ
γενικῶς εἰς τὶς θετικὲς ἐπιστῆμες γιὰ παράδειγμα, ξεχωρίζομε μὲ πολλὴν μεγάλην ἀκρίβειαν τὸ «μηδὲν» ἀπὸ τὸ «ἕνα». 

Ὡς γνωστὸν εἰς τὴν πληροφορική, καὶ κατὰ συνέπειαν εἰς τὸ διαδίκτυον, κάθε πληροφορία μεταφράζεται σὲ ἀκολουθίες ἀπὸ «μηδὲν» καὶ «ἕνα» μόνον. Εἰς τὴν σημερινὴ ἐπιβληθεῖσα ὑπεραπλοποιημένη καθομιλουμένη, ἡ ὁποία δὲν εἶναι κἂν ἡ δημοτικὴ ποὺ ξέραμε, ἀλλὰ 
μία ἐκλαϊκευμένη δημοτική, αὐτὸς ὁ ἀκριβὴς διαχωρισμὸς ἔχει σχεδὸν οὐσιαστικῶς ἐκλείψει. Αὐτὸ εἰς τὸ ὄνομα μιᾶς «ἁπλοποίησης» καὶ μιᾶς «ἐξέλιξης» τῆς γλώσσης. Ἐδῶ πρόκειται
διὰ δύο μεγάλες πλάνες…

Γιατὶ εἶναι πλᾶνες;
Τὸ ὅτι εἶναι πλᾶνες τὸ βλέπομε καὶ τὸ βιώνομε συνεχῶς. Θὰ ἀναφερθῶ σὲ ἕνα σημεῖον, τὸ ὁποῖον καλύπτει βεβαίως μίαν πτυχὴν τοῦ προβλήματος, ἀλλὰ ἴσως μπορεῖ νὰ γίνῃ κατανοητὸν ἀπὸ ὅλους. Στὴν σημερινὴν δημοτικὴν γιὰ νὰ ξεχωρίζωμεν τὴν ὀνομαστικὴ πτῶσιν ἀπὸ τὴν γενικήν, ἀναγκαζόμαστε νὰ κόβωμε εἰς τὴν ὀνομαστικὴ τὸ σῖγμα τὸ τελικὸν ὥστε νὰ μποροῦμε νὰ τὸ προσθέσωμε εἰς τὴν γενικὴ διὰ νὰ ἔχωμεν τουλάχιστον αὐτὴν τὴν μικρὴν ἀλλαγήν. Ἄς πάρωμε ὡς παράδειγμα τὴν λέξιν «ἀνάλυσις».

Σήμερα κόβομε τὸ σῖγμα εἰς τὴν ὀνομαστικὴν καὶ λέμε «ἀνάλυση» διὰ νὰ μποροῦμε νὰ λέμε τῆς «ἀνάλυσης» εἰς τὴν γενικήν. Σὲ πολυπλόκους συλλογισμοὺς αὐτὸ προξενεῖ σύγχυσιν. Ἔτσι καὶ γενικῶς διαπιστώνομεν, ὅτι σήμερα ἔχει ἐπιβληθεῖ ἕνας συστηματικὸς ἀκρωτηριασμὸς τῶν ἑλληνικῶν λέξεων. Ἀλλὰ ἀκρωτηριασμένες καταλήξεις ὁδηγοῦν σὲ ἀκρωτηριασμένην λογικήν.

Εἴσαστε ὑπὲρ τῆς ἐπιστροφῆς τῶν τόνων στὴν ἑλληνικὴ γραμματική;
Δὲν χρειάζεται νὰ ὑπάρχῃ καμμία ἀμφιβολία ὅτι μία τέτοια κίνησις εἶναι ἀναγκαία διὰ τὴν ἐπιβίωσιν τοῦ Ἑλληνισμοῦ, ὡς ζῶντος Ἑλληνισμοῦ. Ἦτο μέγα λάθος καὶ μεγάλη πλάνη, ἡ πεπείθησις ὅτι κάθε ἀπομάκρυνσις ἀπὸ τὰ κλασσικὰ ἑλληνικὰ θὰ ἐπέφερε ἕνα εἶδος προόδου. Ὡς Ἕλληνες καὶ ὡς συνεχιστὲς τοῦ Ἑλληνισμοῦ ἔχομε ὁρισμένα παγκόσμια πρωταρχικὰ δικαιώματα. Αὐτὸ συνεπάγεται σημαντικώτατα κυριαρχικὰ δικαιώματα ἀλλὰ καὶ τὴν εὐθύνην καὶ ὑποχρέωσιν διατηρήσεως τῆς ἑλληνικῆς γλώσσης πάσῃ θυσίᾳ, ὅσον γίνεται, πλησίον τῆς κλασσικῆς μορφῆς της.

Εἴπατε ὅτι ἡ κατάργησις τῶν τόνων ὑπῆρξε «μέγα λάθος καὶ μεγάλη πλάνη». Σᾶς παρακαλῶ νὰ μᾶς ἀναλύσετε λίγο πιὸ ἐκτενῶς τὰ ἐπιχειρήματά σας.
Δὲν εἶναι καθόλου εὔκολον αὐτὸ νὰ ἐξηγηθῆ. Πρῶτα διότι τὸ θέμα εἶναι ἐκ φύσεως πολὺ δύσκολον καὶ ἐπὶ πλέον ἀκόμα καὶ πολλοὶ μορφωμένοι ἄνθρωποι σήμερα ἔχουν παρασυρθεῖ ἀπὸ τὸ δῆθεν αὐτονόητον τοῦ ἰσχυρισμοῦ τῆς ἁπλοποίησεως καὶ ἐξελίξεως κάθε γλώσσης. Πρῶτα ὅμως πρέπει νὰ ξεκαθαρίσωμε τὸ ἑξῆς: ἡ ἑλληνικὴ γλῶσσα δὲν εἶναι ἁπλῶς μία ὀποιαδήποτε γλῶσσα ὅπως π.χ. τὰ ἀγγλικὰ ἤ μία ἄλλη εὐρωπαϊκὴ γλῶσσα. Τὰ ἑλληνικὰ (ὅπως καὶ τὰ λατινικὰ ποὺ ἔχουν ὅμως τραφεῖ ἀπὸ τὰ ἑλληνικὰ) ἔχουν γίνει μία γλῶσσα κλασσικὴ καὶ ὑπάρχουν ἀκόμα ὡς ζῶντα ἑλληνικά. 

Ὡς γνωστὸν εἰς τὴν Εὐρώπην καὶ ἴσως παντοῦ τὰ ἀρχαῖα ἑλληνικὰ χαρακτηρίζονται καὶ χρησιμοποιοῦνται ὡς γλῶσσα κλασσική. Αὐτὸ
σημαίνει ὅτι ἔχουν ξεπεράσει τὸν χρόνον καὶ εἶναι συνεχῶς ἐπίκαιρα. Ὁ ὅρος ἀρχαῖα εἶναι χρονικὸς προσδιορισμὸς τῆς ὑψηλοτέρας ἀκμῆς. Τώρα μπορεῖ νὰ καταλάβῃ κανεὶς γιατὶ στὴν
δικήν μας περίπτωσιν (στὴν δικήν μας γλῶσσα) ὁ ἰσχυρισμὸς ὅτι ἡ γλῶσσα ἐξελίσσεται ἤ πρέπει νὰ ἐξελίσσεται εἶναι πλάνη. Αὐτὸ μπορεῖ νὰ ἰσχύῃ σὲ ἄλλες γλῶσσες, ὄχι ὅμως σὲ μία γλῶσσαν ἡ ὁποῖα ἔχει φτάσει σὲ τόσον ὕψος ποιότητος καὶ ἔχει γίνη κλασσική.

Ἴσως μὲ τὴν κάτωθι ἀναλογίαν νὰ γίνῃ αὐτὸ ἀντιληπτὸν ἀπὸ ὅλους. Ἀν ὑποθέσωμεν ὅτι στὰ εἴκοσι πέντε ἡ ὑγίεια τῶν ἀνθρώπων εὑρίσκεται εἰς τὴν ἀκμαιοτάτην κατάστασίν της, μετὰ ἀπὸ τὴν ἡλικίαν αὐτὴν βαθμηδὸν (ἡ ὑγίεια) ὅλο καὶ χειροτερεύει. Ἐδῶ κάθε ἐξέλιξις εἶναι χειροτέρευσις καὶ προσπαθοῦμε μὲ κάθε τρόπο ἐπιστρατεύοντες κάθε ἰατρικὴν πρόοδον νὰ καθυστερήσωμεν τὴν ἐξέλιξιν αὐτήν. Τὸ ἴδιον ἀκριβῶς συμβαίνει μὲ μίαν τέτοιαν γλῶσσαν
ὅπως ἡ ἑλληνική, ἡ ὁποία ὡς κλασσικὴ ἔχει φτάσει, κατὰ τὸ παρελθόν, εἰς τὴν ἀκμαιοτάτην κατάστασίν της. Ἀλλὰ γνωρίζομεν ὅτι ἡ φυσιολογικὴ ἐξέλιξις θὰ ἐπέλθῃ καὶ ὁ ἄνθρωπος ἐν τούτοις κάποτε θὰ ἀποθάνῃ. Δὲν σημαίνει ὅμως αὐτὸ ὅτι πρέπει νὰ αὐτοκτονήσῃ στὰ σαράντα του. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι μὲ τὴν λεγομένη ἐκπαιδευτικὴ μεταρρύθμισι αὐτὸ ἐπιδιώκεται μὲ τὴν γλῶσσα μας.

Εἰς τὸ ὄνομα τῆς «ἐξέλιξης», κάποιοι «εἰδικοὶ» τὴν ἀρρώστησαν συνειδητὰ καὶ τὴν ὠθοῦν εἰς τὴν αὐτοκτονίαν. Ἀλλὰ καὶ ἡ ἁπλοποίησις μίας δυσκόλου καὶ πολυπλόκου γλώσσης ὅπως τὰ ἑλληνικὰ εἶναι πλάνη.

Ὅσον ὑψηλοτέρας ποιότητος εἶναι μία γλῶσσα, τόσον περισσότερα φαινόμενα π.χ. τῆς φύσεως, τῆς τέχνης καὶ τῆς ζωῆς μπορεῖ νὰ περιγράφῃ μὲ τὴν ἀπαιτουμένην ἀκρίβειαν καὶ βάθος. Εἶναι ἡ ποιότης ποὺ κάνει τὴν γλῶσσα μας δύσκολη καὶ πολύπλοκη καὶ ὄχι ἡ πρόθεσις νὰ ταλαιπωρῆ τοὺς μαθητάς. Ἀναγνωρίζομεν βεβαίως ὅτι μία τέτοια ποιότης γιὰ τοὺς σταθμοὺς τῶν τραίνων, τὰ λιμάνια καὶ ἴσως τὰ καφενεῖα δὲν εἶναι ἀναγκαία. Ἐκεῖ ἴσως μπορεῖ νὰ χρησιμοποιηθῆ μία ἁπλοποιημένη γλῶσσα. 

Ἡ διαφορὰ γραπτοῦ καὶ προφορικοῦ λόγου εἶναι φυσικὸν νὰ ὑπάρχῃ. Δὲν νομίζω ὅμως ὅτι πρέπει νὰ ἐκπαιδεύσωμε τὴν νεολαίαν μας μόνον σ’ αὐτὴν τὴν προοπτικήν. Ἐδῶ θέλω νὰ τονίσω ὅτι αὐτὸ ποὺ πιστεύω εἶναι ὅτι ὅλες οἱ κατὰ καιροὺς καὶ σήμερα ὁμιλούμενες
ἑλληνικὲς γλῶσσες «εἶναι παιδιὰ τῆς Ἑλλάδος». Ἐκεῖνο ποὺ θεωρῶ καταστροφικὸν εἶναι ἡ ἀποκλειστικὴ χρήσις μίας καὶ μόνον συγκεκριμένης μορφῆς γλώσσης. Σήμερα ζοῦμε σὲ μία γλωσσικὴ δικτατορία καὶ ἡ ποιότης τῆς ἐπιβαλλομένης αὐτῆς γλώσσης ταυτίζεται μὲ τὴν ποιότητα τῆς δικτατορίας. Ὡς πότε θὰ τὸ ἀνεχόμαστε αὐτό;

Ἀρκετοὶ Ἕλληνες γλωσσολόγοι ὑποστιρίζουν ὅτι ἡ ἐπιστροφὴ στοὺς τόνους καὶ στὰ κλασσικὰ ἑλληνικὰ, θὰ μπερδέψη τὰ παιδιὰ εἰς τὴν ἐκμάθησιν τῆς ἑλληνικῆς γλώσσης.
Δὲν πιστεύω ὅτι θὰ τὰ μπερδέψῃ! Τὸ ἀντίθετον μάλιστα! Θὰ τοὺς δώσῃ περισσοτέρα δύναμιν ὥστε νὰ μπορέσουν νὰ ἀνταποκριθοῦν στὶς ἀπαιτήσεις τοῦ μέλλοντος. Οἱ ἀπαιτήσεις αὐτὲς εἶναι πολὺ μεγάλες. Οἱ πολίτες τῶν λεγομένων «μικρῶν κρατῶν» μποροῦν νὰ τὶς ἀντιμετωπίσουν μόνον μέσῳ τῆς ἐκπαιδευτικῆς ποιότητος. Ἡ ποιότης ἐξαρτᾶται ὅμως ἀπὸ τὸν τρόπο μὲ τὸν ὁποῖον θὰ μπορέσουν νὰ χειρίζωνται σωστὰ καὶ μὲ ἀκρίβειαν τὴν γλῶσσαν.

Αὐτὴν τὴν ἀκρίβειαν τὴν δίδουν μόνον οἱ γλῶσσες οἱ ὀποῖες πλησιάζουν τὰ κλασσικὰ ἑλληνικά. Ἴσως νὰ μὴν εἶναι τυχαῖον, ὅτι πρῶτα ἦλθε ἡ πτώχευσις στὴν γλῶσσαν καὶ μετὰ στὸ κράτος.

Σᾶς ἀκούω ποὺ μιλάτε μὲ τόση θέρμη γιὰ τὴν παγκόσμια σημασία τῆς σωστῆς ἑλληνικῆς γλῶσσας. Τὶ αἰσθανόσαστε γιὰ τὸ ἐπίπεδο τῶν ἑλληνικῶν ποὺ μιλάνε οἱ σημερινοὶ Ἕλληνες;
Οἶκτο. 

Εἶναι ἀκριβῶς αὐτὸς ὁ οἶκτος ποὺ νοιώθετε καὶ σᾶς ὁδηγεῖ στὴν ὁρολογία περὶ «σκοπιανοποιήσεως τῆς ἑλληνικῆς γλῶσσας»;
Ἐννοῶ τὸν κίνδυνον σκοπιανοποιήσεως τοῦ ἑλληνισμοῦ. Αὐτὸ προέκυψε ἀπὸ τὴν ἐμπειρίαν μου μὲ γερμανοφώνους ὑποστηρικτὰς τῶν σκοπιανῶν, κατὰ τὴν δεκαετίαν τοῦ 90, οἱ ὁποῖοι κατεῖχον μάλιστα ὑψηλὲς πανεπιστημιακὲς θέσεις, κυρίως ἱστορικοὶ καὶ φιλόσοφοι. Κατ’ ἐμέ, ὁ ἐξωφρενικὸς ἰσχυρισμός των ἦτο ὅτι τὰ σκοπιανὰ (αὐτοαποκαλούμενα μακεδονικὰ) ἀπέχουν ἀπὸ τὴν γλῶσσαν τοῦ Ὁμήρου σχεδὸν ὅσον καὶ τὰ σημερινὰ ἑλληνικὰ «ὅπως τὰ ἔχετε καταντήσει» (ὡς ἔλεγον ἐπὶ λέξει). Νομίζω αὐτὸ ἀρκεῖ καὶ δὲν ὲπιμένω τώρα νὰ ἐμβαθύνω περισσότερο. Αὐτὸ εἶναι ἄν θέλετε καὶ ἕνα παράδειγμα ἀπωλείας ἑλληνικῶν κυριαρχικῶν δικαιωμάτων εἰς τὴν ὑπόθεσιν τῆς Μακεδονίας. 

Τὰ θρησκευτικὰ καὶ τὰ ἐκκλησιαστικὰ θέματα ἔχουν ἐπίσης ἀποσπάσει τὴν προσοχήν σας. Θὰ ἦταν ὡφέλιμη μία μετάφρασις τῆς Θείας Λειτουργίας στὴν δημοτικὴ γλῶσσα;

Θεωρῶ ὅτι κάτι τέτοιο θὰ ἔχη καταστροφικὸν χαρακτῆρα. Μία τέτοια ἐφαρμογὴ θὰ δημιουργοῦσε ἕναν ἰσχυρὸν κίνδυνον γελοιοποιήσεως τῆς θρησκείας μας. Ἄλλο νὰ πηγαίνῃς ἀπὸ τὸν σίδηρον στὸν χαλκὸν, καὶ ἄλλο ἀπὸ τὸν χρυσὸ στὸν σίδηρο.

* Ὁ Νικόλαος Παπαδόπουλος 

εἶναι καθηγητὴς τοῦ τμήματος
Φυσικῆς στὸ Πανεπιστήμιον τῆς Μαγεντίας (Johanes Gutenberg - Universitaet Mainz) τῆς Γερμανίας.
*Ο καθηγητής κατάγεται από την Αμφιλοχία και η συνέντευξη του δημοσιεύτηκε στην έντυπη έκδοση 155 στις 10/10/2013
Κ. Παππάς

How Ancient Greeks Shaped the Latin Alphabet

Greek inscription inside Saint Peter’s Basilica in Rome. Credit: Flickr / George Terezakis CC BY 2.0

The Latin alphabet is undoubtedly the world’s most recognizable form of written language, whose history goes back in time to the eras of ancient Greek and Roman dominance of the entire Western world.

In its modern form, with its many variations and alterations, the Latin alphabet is officially used by an astonishing 131 sovereign nations, and it is also a co-official script form in twelve other countries.

Even in the countries which do not use it officially, most of their people not only recognize it, but they can also read it, mainly due to the global influence of the English language in our time.

However, the exact origins of the Latin alphabet now used by billions of people are relatively unknown, and very few people are actually aware that the Latin alphabet itself finds its roots in an older form of Greek writing.

The Origins of the Latin alphabet

It is widely accepted in the linguistic community that the Latin alphabet is a product of a long and complicated journey which ultimately has its roots back in the hieroglyphic tradition of ancient Egypt.

However, its most obvious and prominent influence derived from the Greek alphabet itself.
It was no other than the Euboean variation of the Greek alphabet, used on the island of Euboea (Evia) in Greece, which ultimately created what we now call the ”Western Greek alphabets.”

In turn, the western Greek alphabets shaped the Etruscan alphabet, the direct predecessor of the alphabet used by the Romans to write the Latin language.

The Euboean alphabet was used by Greeks who lived in the cities of Chalkis and Eretria beginning in the early years of Greek antiquity.

The Greek Colony of Cumae and How it Shaped the Latin Alphabet


The Acropolis of Cumae as seen from the lower city. Photo credit: Wikimedia commons / AlexanderVanLoon CC BY-SA 3.0

The ancient Greeks of Chalkis were the first to colonize the mainland of today’s Italy.

As early as the 8th century BC, Chalkideans sailed to Italy and established the first Greek colony on the peninsula, the city of Cumae (Κύμη).

In what is now an ancient site near the town of Cuma (whose name was derived from ancient Cumae) lies the secret of the creation of the alphabet which is currently used by most of humankind.

Cumae was not only the first colony the Greek settlers established, but it also became one of the most vibrant and powerful in the centuries before the Roman conquest.




The boundaries of Etruscan civilization. credit: wikimedia commons / NormanEinstein CC BY-SA 3.0

The Greeks of Cumae spread their Greek culture throughout Italy and introduced the Euboean alphabet, the one their ancestors were using on Euboea, Greece to the local people.

The Etruscans, whose civilization came into direct contact and interrelation with the Greek settlers, were heavily influenced by Cumae and the rest of the nearby Greek settlements.

Thus, from approximately 650 BC up until around 100 BC, the Etruscans adopted and used the Euboean alphabet introduced to Italy by the Cumaean Greeks, to create a written form for their own, Etruscan language.

The meanings of most Etruscan words are still unknown today, comprising one of largest conundrums in the world of linguistics. Perhaps, one day, a Rosetta Stone enabling researchers to decipher the meanings of the Etruscan vocabulary will be found. However, the letters they adopted in recording their language in writing are perfectly recognizable.

The Etruscan Alphabet



Credit: Public Domain

The alphabet adopted by the Etruscans was almost identical to Euboean Greek, which in turn, was very similar to the Greek alphabets used at that time in ancient Greece. However, there were some differences both in terms of phonetics and in the shape of letters.

By simplifying things a bit, we could say that the appearance of the Euboean, and consequently the Etruscan alphabets, could be described as a mixture of what we know today as the Greek and Latin alphabets.

The Etruscans, of course, added their own elements, shaping the Euboean alphabet in a way that would suit their own language and thus creating the precursor of the alphabet the Romans would eventually use.

For example, while most of the Greek alphabets used the letter ”Π” to depict the sound of ”p,” the Etruscans wrote that letter in a way that was closer to today’s shape of ”P,” paving the way for the formation of what we know today as ”P” and ”p” in English.

The same was true of other ancient Greek letters, such as the letter sigma depicted as ”Σ,” which was written by the Etruscans in a way that was closer to today’s ”S” rather than the Greek ”Σ.”

The Latin Alphabet as a Variation of the Etruscan

Following centuries of becoming more and more instrumental in Italy’s cultural development, the Etruscan alphabet became the basis of the Latin alphabet itself.

The Romans, along with their complete conquest of the Italian peninsula, adopted the Etruscan alphabet as a written form of their own Latin language, which soon became the lingua franca of Italy, eclipsing the Etruscan language and other dialects.
These other languages would eventually become completely extinct.

The Romans, of course, shaped the Etruscan alphabet in a way that would suit their own needs. For this reason, they reshaped some of their letters and introduced new ones over the passage of time while abolishing others.

The Romans kept letters which originally belonged to the Greek alphabet but were later abolished by the Greeks, such as the letter ”F,” which was originally known as ”digamma.”

The Romans did not hesitate to introduce new letters to their alphabet, as well, as soon as they were heavily influenced by the rich culture of Greece following the Roman conquest of Greece.

Prominent examples of this influence include the letters ”Y” and ”Z,” which did not exist in the Latin alphabet until the Romans realized that they needed them to transliterate Greek words that their language was adopting.

Not simply a variation of Greek

It is obvious that without the first Greek colonies of Italy and their massive cultural influence in the region, today’s written word might have been completely different.

However, one must never perceive the evolution of languages as a static and unique process.

Linguistic influences, adaptations and alterations take centuries to create a wholly ”new product” in the form of an alphabet or a language; thus, one cannot simply say that the Latin alphabet is simply a variation of the Greek.

We should all bear in mind that the Greek alphabet itself, a form of written text that shaped Latin so profoundly, was itself nothing more than a product of the evolution of the Phoenician alphabet, which in turn, finds its roots in the hieroglyphics of ancient Egypt.

The journey of any alphabet or language is far more complicated than we could ever imagine, leaving us plenty of room for deep scientific research which can unveil the truth behind one of humanity’s most basic needs, namely to speak and write to forge a connection with others.

Source:

By Nick Kampouris

November 19, 2023
Greekreporter.com  

Νεοέλληνες, οι αντίπαλοι της ελληνικής γλώσσας

 Γράφει ο Δρ Ανδρέας Σοφόκλης

Οι πρόγονοί μας, από τα βάθη των αιώνων, συνειδητοποίησαν τα συστατικά στοιχεία της σπονδυλικής στήλης του Ελληνισμού.

Στήριξαν την ύπαρξη και την πορεία τους στην ίδια θρησκεία, στην ίδια καταγωγή, στις ίδιες αξίες, στις ίδιες συνήθειες, στην ίδια γλώσσα την Ελληνική.

Για να υπάρξει ουσιώδης σημασιολογία  των πάρα πάνω συστατικών στοιχείων, είναι απαραίτητη η επικοινωνία μεταξύ των ανθρώπων ενός Έθνους, ενός Κράτους, δηλαδή να μιλούν τον ίδιο Γλωσσικό Κώδικα, στο ίδιο ή έστω περίπου στο ίδιο υψηλό επίπεδο, ανεξαρτήτως επαγγελμάτων, χώρων διαμονής, αλλιώς η επικοινωνία καθίσταται δύσκολη έως αδύνατη, ελάχιστη ή/και μηδενική, με συνέπειες.

Παρ` όλο ότι οι Αρχαίοι ημών πρόγονοι, ως κρατικές δομές είχαν τις Πόλεις-Κράτη και όχι ένα ενιαιοποιημένο κράτος-έθνος, με συνέπειες, με μεταξύ τους συγκρούσεις, με κορυφαίο τον εμφύλιο Πελοποννησιακό Πόλεμο (431-404 π.Χ.), όμως τα πνευματικά επιτεύγματα σηματοδότησαν τη μόρφωση όχι μόνο των Ελλήνων διαχρονικώς αλλά και άλλων Λαών, Κοινωνιών, την ανάπτυξη του πνεύματος και των επιστημών.

Η ελληνική γλώσσα καθόρισε χρονικώς τη διάδοση του Χριστιανισμού με ταχύτατο ρυθμό, έστω και αν υπήρξαν εκατόμβες νεκρών.

Αυτή η πορεία ευεργεσίας της ελληνικής γλώσσας και των άξιων χειριστών της, λόγω του γλωσσικού πλούτου, συνεχίστηκε και στην διάρκεια της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Ακόμα και στα χρόνια της φθοράς και της κατάρρευσης της Αυτοκρατορίας, τα Ακριτικά Δημοτικά Τραγούδια, οι Θρήνοι, τα Λόγια Κείμενα, το σύνολο του γραπτού λόγου βρισκόταν σε εξαίρετο επίπεδο.

Αν ελέγξουμε τους ισχνούς τρόπους μόρφωσης στα δύσκολα έως στα τραγικά χρόνια της Οθωμανοκρατίας, με το Κρυφό Σχολείο, με το διάβασμα κάτω από το λιωμένο κερί, τότε γνωρίζουμε τον πνευματικό άθλο της διατήρησης των Ελλήνων και της ιστορικής τους πορείας.

Οι Νεοέλληνες διαθέτουν όλα τα μέσα για μάθηση, για γνώση της γλώσσας. Έχουν δωρεάν παιδεία, δωρεάν βιβλία, βιβλία με οικονομική αξία αγοράς ίσα με δύο καφέδες, ίσα με δύο κουτιά τσιγάρα ή/και λιγότερη τιμή, όμως προτιμούν τα τσιγάρα και τους καφέδες.

Λειτουργούν διά βίου δωρεάν προγράμματα ή με ελάχιστα δίδακτρα το χρόνο, ίσα με μία άντε με δύο βραδινές εξόδους, όμως οι έξοδοι είναι οι πολύτιμοι.

Δυστυχώς, οι Νεοέλληνες, όσο περνούν τα χρόνια τόσο λιγοστεύουν και χρονικώς και ποσοτικώς και ποιοτικώς τη μελέτη, συνεπώς φτωχαίνουν γλωσσικώς. Θεωρούν περιττό και άχρηστο να πάνε στην Εκκλησία, να παρακολουθήσουν τη Θεία Λειτουργία, να συνηθίσουν στην οργανωμένη προσήλωση στην ουσία των Θείων Λόγων. Η Εκκλησία τους κουράζει αφού είναι δυσνόητα αυτά που ακούγονται, όπως πολλοί ισχυρίζονται, χωρίς καν  να τα έχουν διαβάσει αλλά δεν ερωτούν τον εαυτού τους και στη νεοελληνική γλώσσα να είναι πως θα τα κατανοήσουν, αφού ποτέ δε διαβάζουν!

Στις συναντήσεις φίλων και γνωστών, μέχρι να τους σερβιρίσουν τα φαγητά ή/και τα ποτά, στην αρχή κάτι λένε μεταξύ τους, τώρα τι καταλαβαίνουν είναι άλλο θέμα, ιδίως στην αγριάδα της λεγόμενης μουσικής, στην πορεία επικεντρώνονται στα κινητά τους, το ίδιο συμβαίνει με τα μέλη των οικογενειών, συναντιούνται δήθεν για να μιλήσουν και για να διασκεδάσουν, πραγματικά ή εικονικά;

Οι δημοτικές βιβλιοθήκες, μαζί με τα μουσεία, θυμίζουν απλά, μέσα στην απόλυτη σιγή της μοναξιάς τους, λόγω της παντελούς απουσίας ανθρώπων, με ελάχιστες εξαιρέσεις στον κανόνα, το ένδοξο παρελθόν μελέτης, τότε που τα βιβλία ήταν πολυτέλεια ή σχεδόν πολυτέλεια και τα αρχαία μας κειμήλια τα έκλεβαν οι αρχαιοκάπηλοι. Το πιθανώς ανέκδοτο είναι ότι διεκδικούμε ως Εκκλησία, ως Ελληνικά Κράτη δικά μας Ιερά Κειμήλια από ξένους, κάποια τα επαναπατρίσαμε, τα προστατεύουμε, πόσοι τα είδαν στην Ελλάδα και στην Κύπρο;

Οι Νεοέλληνες χάνουν την ικανότητα στον λόγο, γραπτό και προφορικό, ως Κώδικα επικοινωνίας. Δυσκολεύονται να μιλήσουν, χιλιάδες είναι όσοι ολοκληρώνουν τη φοίτησή τους, από τα Λύκεια, από τις Τεχνικές Σχολές, από Πανεπιστήμια, χωρίς να γνωρίζουν να διαβάζουν και να γράφουν, παρά μόνο με φτωχό τρόπο. Δίχως να έχουν βασικές γενικές γνώσεις.

Όλοι απαιτούν από τους εκπαιδευτικούς να μορφώσουν τα παιδιά τους, ορθώς το απαιτούν. Δυστυχώς, όμως, δε συνειδητοποιούν τις προσωπικές τους ευθύνες. Πόσοι γονείς/κηδεμόνες είναι παραδείγματα μελέτης, διαλόγου, επικοινωνίας για τα παιδιά τους; Πόσοι ασχολούνται με τη μελέτη των παιδιών τους, ανταλλάζοντας απόψεις για τα μαθήματα και μέσα από τα μαθήματα που διδάσκονται τα παιδιά τους; Πόσοι γονείς/κηδεμόνες διαβάζουν και είναι σε θέση να διαβάσουν και να γράψουν σωστά με φυσική ροή στον γραπτό και στον προφορικό λόγο, αξιοποιώντας πλούσιο λεξιλόγιο;

Θέτω αυτό τον σοβαρό προβληματισμό, ευελπιστώντας να συνειδητοποιήσουμε, ως Νεοέλληνες, ότι είναι σχήμα οξύμωρο και αντιθετικό, όταν διαπιστώνουμε τον απόλυτο σεβασμό της ελληνικής γλώσσας, από χιλιάδες έως εκατομμύρια ανθρώπους από άλλες χώρες, που επισκέπτονται τα μουσεία, τους αρχαιολογικούς χώρους, τα Μοναστήρια και όχι μόνο έχουν ουσιώδεις γνώσεις αλλά έχουν πλάνο για το τι θέλουν να γνωρίσουν. Το αξιοσημείωτο είναι η γνώση της ελληνικής γλώσσας από χιλιάδες ανθρώπους. Τη μαθαίνουν για να γνωρίσουν τους Έλληνες Μύστες-που είναι και πολλοί και ποιοτικοί δάσκαλοι των ανθρώπων, ανεξαρτήτως χώρας καταγωγής-του πνεύματος, να εμβαθύνουν.

Δε θα αναπτύξω, το θεωρώ περιττό, για τις δεξαμενές σκέψης, Πανεπιστημιακών Ερευνητικών Κέντρων και άλλων, για τη διδασκαλία της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας, φιλοσοφίας, Ιστορίας, Ομήρου, Αισώπου και πολλών άλλων, σε Σχολικές Μονάδες, σε Πανεπιστημιακά Ιδρύματα άλλων Χωρών. Ενώ αυτά και πολλά άλλα συμβαίνουν, οι Νεοέλληνες, δε φτάνει που περνούν εσωστρεφή κρίση σε πολλούς άλλους τομείς, σε επίπεδα της κοινωνίας και  επαγγελμάτων, αδυνατούν να συνεργαστούν, να μιλήσουν, να συμφωνήσουν, από τα πιο απλά έως τα πιο δύσκολα.

Του είπα…μου είπε…, της μιλούσα δεν καταλάβαινε…, εγώ το γνωρίζω αυτό, αυτός ιδέα δεν έχει../ Συζητάμε για καίρια  θέματα μεταξύ μας κι όμως δεν επικοινωνούμε στον ίδιο Γλωσσικό Κώδικα, αν και υποτίθεται μιλούμε στην ελληνική γλώσσα, με συνέπειες, με διαφωνίες, με εντάσεις, με διαξιφισμούς. Όλα αυτά και πολλά άλλα μαρτυρούν τη γλωσσική ημιμάθεια έως και αμάθεια.

Η γλώσσα που μόρφωσε και μορφώνει εκατομμύρια ανθρώπους, βάλλεται και υποσκάπτεται από τους Νεοέλληνες. Αυτοί οι Νεοέλληνες μιλούν φτωχά, κατανοούν λίγα και ρηχά, επαναλαμβάνουν ίδιες λέξεις, όπως: ντα, μαλάκα, μα, πα, βρίζουν τα δικά τους ιερά πρόσωπα.

Αδυνατούν να μιλήσουν με εναλλαγή λέξεων, φράσεων, μιλούν είτε ελάχιστα λόγω λεξιπενίας συνεπώς ελάχιστα κατανοούν, μιλούν συνεχώς χωρίς να έχουν γνώση στόχων στον λόγο και γνώση της οικονομικότητας του λόγου, πλατειάζουν άνευ περιεχομένου και ουσίας. Αγνοούν την ακρίβεια, ευκρίνεια, συγκεκριμενικότητα, οικονομικότητα, του χρόνου ομιλίας.

Είναι καιρός, αυτό το ουσιώδες της ίδιας της ύπαρξής μας, που είναι η γνώση της ελληνικής γλώσσας, ως ο νευραλγικός Κώδικας Επικοινωνίας, να επανέλθει στην καθημερινή μας ρουτίνα, μέσα από μελέτες γνωσιολογικής ουσίας.

Το χαμηλό μας γλωσσικό και γνωσιολογικό επίπεδο το συνειδητοποιούμε όταν συναντούμε ανθρώπους από άλλες χώρες που έχουν περισσότερες γνώσεις από εμάς, στη γλώσσα, στην ιστορία, στον πολιτισμό, στις επιστήμες.

Εδώ και κάποιες δεκαετίες η Ελληνική Γλώσσα θρηνεί για τους Νεοέλληνες. Άραγε θα έρθει η ημέρα της ευτυχίας της; Από τους Νεοέλληνες εξαρτάται.

Σίγουρα νιώθει την αγάπη των άλλων που την τιμούν όπως της αξίζει!

Δρ Ανδρέας Σοφόκλης
Ερευνητής, Αρθρογράφος, Δοκιμιογράφος 

Η αρχαιολληνική προέλευσις των ονομάτων: Αντώνιος, Δημήτριος, Νικόλαος, Σάββας, Φώτιος

Γράφει η Ελένη Τσιβιλή

Υπάρχουν ονόματα, τα οποία πολλοί θεωρούν χριστιανικά καί τα χρησιμοποιούν ως τέτοια, αν καί προέρχονται από παλαιότερες εποχές. Καί μάλιστα τόσο οι φέροντες αυτά τα ονόματα όσο καί οι γνωρίζοντες αυτούς τους ανθρώπους, θα υπεστήριζαν με φανατισμό την χριστιανική φύση αυτών των ονομάτων.

1) ΑΝΤΩΝΙΟΣ
"ήν δέ καί λόγος παλαιός Ηρακλείδας είναι τούς Αντωνίους, απ’ Άντωνος παιδός Ηρακλέους γεγονότας".
δηλαδή:
Υπήρχε καί μία αρχαία παράδοση πως οι Αντώνιοι ήταν Ηρακλείδες, απόγονοι του Άντωνος, γιου του Ηρακλή.

Πλουτάρχου,βίος Αντωνίου κεφάλαιο 4, εδάφιο 2, εκδόσεις “Κάκτος”, τόμος 167 της σειράς Αρχαίων Ελλήνων Συγγραφέων “Οι Έλληνες”.

2) ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ
Ο πρώτος Δημήτριος αναφερόμενος στην παγκόσμια Ιστορία είναι ο Δημήτριος ο Πολιορκητής, ο οποίος γεννήθηκε το 337π.χ., έγινε βασιλιάς της Μακεδονίας τα έτη 294 – 288 π.χ. καί πέθανε αιχμάλωτος στα χέρια του Σελεύκου το 283 π.χ.
Είναι στον ίδιο τόμο με τον Αντώνιο, δηλαδή στον τόμο 167 των εκδόσεων “Κάκτος”, της σειράς Αρχαίων Ελλήνων Συγγραφέων “Οι Έλληνες”.
Άρα το γεγονός ότι ο Δημήτριος ο Πολιορκητής έζησε τα έτη 337 – 283π.χ., σημαίνει ότι δεν ισχύει ο μύθος ότι τάχα το εν λόγω όνομα είναι χριστιανικό, διότι το συγκεκριμένο όνομα προϋπάρχει της χριστιανικής θρησκείας, αρκετούς αιώνες πριν.

3) ΝΙΚΟΛΑΟΣ
Ο πρώτος Νικόλαος δεν είναι βεβαίως ο “άγιος Νικόλαος” των χριστιανών.
Αντιθέτως, από τα Αρχαία Ελληνικά κείμενα, γνωρίζουμε ότι το συγκεκριμένο όνομα υπάρχει πολλούς αιώνες πριν την έλευση της συγκεκριμένης θρησκείας.

"Αχθομένων δέ καί συμφορή χρεωμένων Λακεδαιμονίων, αλίης τε πολλάκις συλλεγομένης καί κήρυγμα τοιόνδε ποιευμένων, εί τις βούλοιτο Λακεδαιμονίων πρό τής Σπάρτης αποθνήσκειν, Σπερθίης τε ο Ανηρίστου καί Βούλις ο Νικόλεω, άνδρες Σπαρτιήται φύσι τε γεγονότες εύ καί χρήμασι ανήκοντες ες τά πρώτα, εθελονταί υπέδυσαν ποινήν τείσειν Ξέρξη τών Δαρείου κηρύκων τών εν Σπάρτη απολομένων".
δηλαδή:
Αυτό το φαινόμενο τους ανησύχησε κι έκαναν τακτικά συμβούλια, στα οποία ο κήρυκας έθετε το ερώτημα: “Υπάρχει κανείς Σπαρτιάτης που να είναι πρόθυμος να πεθάνει για την πατρίδα του;”. Δύο άνδρες, ο Σπερθίας, γιος του Ανηρίστου, καί ο Βούλης, γιος του Νικολάου, που ανήκαν καί σε διακεκριμένες καί πλούσιες οικογένειες, πρόσφεραν εθελοντικά τη ζωή τους στον Ξέρξη, ως εξιλέωση για τους αγγελιοφόρους του Δαρείου που φονεύτηκαν στη Σπάρτη.

Ηροδότου Ιστορία, Ζ’ 134, 2, εκδόσεις “Κάκτος”, τόμος 50 της σειράς των Αρχαίων Ελλήνων Συγγραφεών “Οι Έλληνες”.

4) ΣΑΒΒΑΣ
"Τών δέ Γυμνοσοφιστών τούς μάλιστα τόν Σάββαν αναπείσαντας αποστήναι καί κακά πλείστα τοίς Μακεδόσι παρασχόντας λαβών δέκα, δεινούς δκοκούντας είναι περί τάς αποκρίσεις καί βραχυλόγους, ερωτήματα προύθηκεν αυτοίς άπορα, φήσας αποκτενείν τόν μή ορθώς αποκρινάμενον πρώτον, είτ’ εφεξής ούτω τούς άλλους’ ένα δέ τόν πρεσβύτατον εκέλευσεν <επι>κρίνειν". δηλαδή:
Συνέλαβε δέκα από τους Γυμνοσοφιστές, εκείνους κυρίως που έπεισαν τον Σάββα να αποστατήσει καί προκάλεσαν πάρα πολλές συμφορές στους Μακεδόνες, καί που είχαν φήμη πως ήταν φοβεροί στις απαντήσεις. Τους έθεσε δύσκολες ερωτήσεις, αφού είπε ότι θα σκοτώσει αυτόν που πρώτος δεν θα απαντήσει σωστά, καί στη συνέχεια τους άλλους. Κι έναν, τον πιο ηλικιωμένο, τον διέταξε να κρίνει.

Πλουτάρχου Βίος Αλεξάνδρου κεφάλαιο 64, εδάφιο 1, εκδόσεις «Κάκτος», τόμος 162 της σειράς Αρχαίων Ελλήνων Συγγραφέων «Οι Έλληνες».

5) ΦΩΤΙΟΣ
Παρακάτω παραθέτω ένα απόσπασμα από το δεύτερο βιβλίο της ιστορίας του Θουκυδίδη, κεφάλαιο 80, εδάφια 4-5. Η απόδοση είναι των εκδόσεων «Κάκτος».
Ως μία εισαγωγή, οφείλω να σημειώσω ότι οι κάτοικοι της Αμβρακίας καί οι Χάονες, σύμμαχοί τους, προτείνουν στους Λακεδαιμονίους, να εκστρατεύσουν μαζί τους κατά της Ακαρνανίας για να την αποσπάσουν από την Αθηναϊκή συμμαχία. Οι Λακεδαιμόνιοι αποστέλλουν χιλίους οπλίτες με αρχηγό τον Κνήμο. Να τί γράφει ο Θουκυδίδης για τους συμμάχους του Κνήμου σε αυτήν την εκστρατεία:

"Κνήμος δέ καί οι μετ’ αυτού χίλιοι οπλίται επειδή επεραιώθησαν λαθόντες Φορμίωνα, ός ήρχε τών είκοσι νεών τών Αττικών αί περί Ναύπακτον εφρούρουν, ευθύς παρεσκευάζοντο τήν κατά γήν στρατείαν. Καί αυτώ παρήσαν Ελλήνων μέν Αμπρακιώται καί Λευκάδιοι καί Ανακτόριοι καί ούς αυτός έχων ήλθε χίλιοι Πελοποννησίων, βάρβαροι δέ Χάονες χίλιοι αβασίλευτοι, ών ηγούντο επετησίω προστατεία εκ τού αρχικού γένους Φώτιος καί Νικάνωρ. ξυνεστρατεύοντο δέ μετά Χαόνων καί Θεσπρωτοί αβασίλευτοι".
δηλαδή:
Ο Κνήμος, με τους χίλιους οπλίτες, κατόρθωσε να φτάσει στη Λευκάδα, χωρίς να τον πάρει είδηση ο Φορμίωνας –ο οποίος ήταν αρχηγός των είκοσι αθηναϊκών καραβιών που περιπολούσαν γύρω από τη Ναύπακτο-κι αμέσως άρχισε τις ετοιμασίες για την εκστρατεία από στεριά.
Έλληνες είχε μαζί του τους Αμπρακιώτες, τους Λευκαδίους καί τους Ανακτορίους, κι επίσης τους χίλιους Πελοποννησίους που έφερε όταν ήρθε. Βαρβάρους είχε χίλιους Χάονες, λαό χωρίς βασιλιά, με αρχηγούς το Φώτιο καί το Νικάνορα, από την ηγεμονική οικογένεια του τόπου, οι οποίοι ασκούσαν την εξουσία για ένα χρόνο.Μαζί με τους Χάονες εκστρατεύανε κι οι Θεσπρωτοί, χωρίς βασιλιά καί τούτοι.

Πηγή:Γεώργιος – Χαράλαμπος Κατρακίλης, απόφοιτος του Τμήματος Ιστορίας καί Αρχαιολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Εθνικού καί Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, ιστορικός.
Εικ.Επιτύμβια στήλη Δημητρίου (3ος αι. π.χ.) από τη Δημητριάδα,
Αρχαιολογικό Μουσείο Βόλου.
Ελένη Ελαφηβόλου 22/10/2015

 

Ελένη Τσιλιβή
Facebook Ελένη Τσιλιβή