Μιχάλης Γιασεμίδης, Ένα φαινόμενο μουσικής πολυμάθειας

Γεννήθηκε στο Κοιλάνι της επαρχίας Λεμεσού στις 3 Νοεμβρίου 1923, έβδομο παιδί του Χρύσανθου και της Αναστασίας. Ο πατέρας του κατασκεύαζε  λαούτα και βιολιά.  Από πολύ μικρός έδειξε την αγάπη του για τη μουσική.    Όταν ήταν 5 χρονών, μετά από δική του επιμονή, ο  πατέρας του κατασκεύασε ένα μικρό βιολί  και ο μικρός άρχισε να παίζει από το πρωί μέχρι το βράδυ. Ήταν χαρισματικός και γεννημένος για τη μουσική. 

Ο πατέρας του ήταν βιολιτζής αλλά και κατασκευαστής βιολιών και λαγούτων. Κοντά στον πατέρα του άρχισε να παίζει βιολί από νηπιακή σχεδόν ηλικία και κατέληξε να παίζει με ξεχωριστή δεξιοτεχνία περίπου 30 μουσικά όργανα. Πήγαινε νηπιαγωγείο και έπαιζε βιολί.  Την πρώτη του δημόσια εμφάνιση την έκανε σε καφενείο του χωριού του  πέντε χρόνων παίζοντας βιολί για 15 λεπτά.

Τα τρία μεγαλύτερα αδέλφια του Αμαλία, Αντώνης και Θέμης έκαναν σπουδές στο Ελληνικό Ωδείο στη Λευκωσία το 1928. Η Αμαλία σπούδασε πιάνο και ακορντεόν, ο Αντώνης βιολί και αργότερα έπαιζε κλαρίνο, σαξόφωνο κ.λπ. και ο Θέμης τρομπέτα, ντραμς και τρομπόνι.  Ο Αντώνης  έπαιρνε μαζί του  στο Ωδείο τον Μιχαλάκη, που καθ'  όλη την ώρα του μαθήματος καθόταν στη γωνιά και παρακολουθούσε.  Στο σπίτι, όταν μελετούσε ο μεγάλος αδελφός, μελετούσε και ο μικρός στο βιολί του το μάθημα.  Ο Αντώνης τον βοηθούσε και έτσι προχωρούσε.   Αργότερα όταν τα αδέλφια παράλληλα με τις σπουδές τους εργάζονταν τα βράδια σε διάφορα κέντρα έπαιρναν και τον Μιχαλάκη  μαζί τους και ο μικρός έκανε μεγάλη εντύπωση.  

Σε ηλικία 16 χρόνων προσελήφθη ως πιανίστας στην τότε ορχήστρα χορού της Αστυνομίας και ως μέλος της φιλαρμονικής της δύναμης. Το πιάνο είναι το μόνο μουσικό όργανο για το οποίο πήρε κάποια στοιχειώδη μαθήματα. Ένα χρόνο αργότερα έφυγε από την Αστυνομία και σταδιοδρόμησε ως ελεύθερος επαγγελματίας, παίζοντας, αναλόγως των περιστάσεων, διάφορα μουσικά όργανα σε νυκτερινά κέντρα, ως μέλος ορχηστρών και συγκροτημάτων, σε μουσικές θεατρικές επιθεωρήσεις, σε κινηματογράφους που οργάνωναν στις αίθουσές τους μουσικοχορευτικές εκδηλώσεις, αλλά και σε ξενοδοχεία. Εμφανίστηκε επίσης στο εξωτερικό, παίζοντας μουσική σε Ρόδο, Αθήνα, Δαμασκό, Βηρυτό, Λονδίνο κ.ά.

Φαινόμενο μουσικής πολυμάθειας, άφησε το στίγμα του στα μουσικά δρώμενα του τόπου. Ήταν αυτοδίδακτος μουσικός. Μελετούσε μόνος του και έπαιζε με την ίδια ευκολία και δεξιοτεχνία, όλα τα είδη μουσικής, κλασσική, λαϊκή, δημοτική, τζαζ, ρεμπέτικα, χορευτικά, ορχηστρική μουσική.  

Με το αστείρευτο ταλέντο και την αφοσίωσή του στη μουσική, που την υπηρέτησε αδιάλειπτα για δεκαετίες, συνέβαλε σοβαρά στην καθιέρωση και ακμή της μουσικής τζαζ στην Κύπρο, βοηθώντας τα μουσικά δρώμενα  του τόπου, να αναπτυχθούν σε ψηλά επίπεδα. 

Υπήρξε μοναδικό ταλέντο στον αυτοσχεδιασμό, και  δεξιοτέχνης (βιρτουόζος) στην εκτέλεση. Χαρισματικός και φωτισμένος στη μουσική, μπορούσε άνετα να παίζει όποιο μουσικό όργανο τύχαινε να είναι μπροστά του, αφήνοντας το κοινό άφωνο. Με την ίδια άνεση έκανε ενορχηστρώσεις, σύνθεση – εκτέλεση, για θεατρικά σχήματα.

Η συμβολή του στη διάσωση και διατήρηση της δημοτικής κυπριακής μουσικής είναι από τις μεγαλύτερες υπηρεσίες που πρόσφερε στον τόπο. Από το 1966 συνεργάστηκε με το ΡΙΚ και ταυτόχρονα έπαιζε  στα πιο εκλεκτά κέντρα της εποχής  με  τραγουδιστές,  τη Σοφία Βέμπο, τον Τώνη Μαρούδα, τον Γούναρη, τη Νανά Μούσχουρη, τη Σούλη Σαμπάχ, τη Ρένα Βλαχοπούλου,  την Καλλιόπη Σπύρου τον Μιχάλη Βιολάρη, τον Δώρο Γεωργιάδη κ.ά.

Τιμήθηκε από την Πολιτεία, Σωματεία, Δήμους, τον αείμνηστο Αρχηγό της Εθνικής Φρουράς, Ευάγγελο Φλωράκη κ.ά. Ο Μιχαλάκης Γιασεμίδης υπήρξε ένα μουσικό φαινόμενο, αφού εμπειρικά και μόνο μπορούσε να παίζει με δεξιοτεχνία οποιοδήποτε μουσικό όργανο. Για τον λόγο αυτό το Πολιτιστικό Ίδρυμα «Φώτος Φωτιάδης» υπέβαλε το 2008 αίτηση για ένταξη του Μιχαλάκη Γιασεμίδη στο βιβλίο ρεκόρ «Γκίνες», ως μοναδικής περιπτώσεως ταλέντου που, χωρίς μουσική παιδεία, παίζει περίπου 30 μουσικά όργανα με ξεχωριστή δεξιοτεχνία.

Χωρίς να έχει εντρυφήσει σε μουσικές σχολές, είχε γνώσεις που τις απέκτησε με την αφοσίωση του στη μουσική, φτάνοντας σε ένα επίπεδο, που θα το ζήλευαν πολλοί σπουδασμένοι μουσικοί. 

Ο Μιχαλάκης Γιασεμίδης ήταν παντρεμένος με τη Λευκή, ένας ωραίος άνθρωπος, μια καλλονή της εποχής, με την οποία απέκτησαν τέσσερα πανέμορφα παιδιά (δυο αγόρια και δυο κορίτσια). Έζησαν χρόνια στο κατεχόμενο τώρα προάστειο της Νεάπολης, Λευκωσίας. Η θυγατέρα του Αναστασία Γιασεμίδου Στυλιανού αναφέρει με συγκίνηση: «Πρώτη μέρα κυκλοφορίας γραμματοσήμου με αφορμή 100 χρόνια από τη γέννηση του μεγάλου μουσικού, δεξιοτέχνη,  βιρτουόζου Μιχαλάκη  Γιασεμίδη. Κείμενο για την πορεία και το έργο του αυτοδίδακτου μουσικού, δόθηκε από την υποφαινόμενη, όπου μεταφράστηκε στα αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά και στάλθηκε σε χιλιάδες φιλοτελιστές και συλλέκτες τόσο στην Κύπρο όσο και στο εξωτερικό. Να αναφέρω πως ο πατέρας  μου φοβόταν να ταξιδέψει με αεροπλάνο. Τώρα χάρη στο αναμνηστικό αυτό γραμματόσημο, θα ταξιδέψει σε ολόκληρο τον κόσμο! Ένα μεγάλο ευχαριστώ στα Κυπριακά Ταχυδρομεία για την τιμή!».

Οι θρυλικοί «Isadoras» και η νυχτερινή ζωή του ΄70, από το Βαρώσι στη Λευκωσία

Οι θρυλικοί «Isadoras»

Οι τουρίστες έκαναν ουρές για να τους ακούσουν, οι χορευτικές φιγούρες έδιναν και έπαιρναν στην πίστα και η μουσική τους ξεπέρασε τα σύνορα της Κύπρου. Αναμφίβολα οι «Isadoras» θα παραμείνουν στην ιστορία ως το πρώτο συγκρότημα του νησιού, που γνώρισε μεγάλη επιτυχία, με το κοινό τους να παραμένει φανατικό μέχρι και σήμερα.

Ήταν λίγο πριν το 1970, όταν οι τέσσερίς τους συναντήθηκαν για πρώτη φορά κατά τη διάρκεια της θητείας του στον στρατό. Εκεί ένωσαν το ταλέντο τους για να τραγουδούν στη Λέσχη Αξιωματικών. Όταν ολοκλήρωσαν τη θητεία τους πήραν τη μεγάλη απόφαση να ανοίξουν στο Βαρώσι το δικό τους μαγαζί. Ήταν ήδη γνωστοί και το μαγαζί, όπως ήταν αναμενόμενο, έσφυζε από ζωή, μέσα και έξω, κυρίως από τουρίστες.

Μετά ήρθε ο πόλεμος… Κατατάγηκαν για να υπερασπιστούν την πατρίδα. Όταν όλα τελείωσαν, έμαθαν ότι το Βαρώσι δεν υπήρχε. Τα όνειρά τους χάθηκαν και αντικαταστάθηκαν με τον πόνο της προσφυγιάς και την αβεβαιότητα, όπως για όλους τους πρόσφυγες που αναγκάστηκαν να αφήσουν τα σπίτια τους.

Δεν το έβαλαν όμως κάτω. Έβαλαν στις βαλίτσες τις κιθάρες και το ταλέντο τους και ταξίδεψαν στη Σουηδία και τη Φιλανδία, όπου ήταν ήδη γνωστοί. Στη συνέχεια βρέθηκαν στην Αγγλία. Πέρασαν έξι μήνες μακριά από την Κύπρο, όταν κτύπησε το τηλέφωνο από τον ιδιοκτήτη του πιο γνωστού κέντρου διασκέδασης στη Λευκωσία, του «Cosmopolitan». Όταν επέστρεψαν το 1975 πίσω, απέκτησαν ξανά το δικό τους μαγαζί. Το «Isadoras night spot», που για 20 χρόνια έγραψε τη δική του ιστορία στη νυχτερινή ζωή της πρωτεύουσας. Κόσμος από όλες τις επαρχίες του νησιού περιμένε για ώρες για να βρει τραπέζι, χόρευαν και τραγουδούσαν μέχρι το πρωί. 

Η μεγάλη επιτυχία των «Isadoras» γράφτηκε στην ιστορία και θα παραμείνει άσβεστη στο μυαλό όσων έζησαν τις θρυλικές εποχές αλλά και στο μυαλό του Θέμη Θεμιστοκλέους, κιθαρίστα και τραγουδιστή του συγκροτήματος.

Συναντήθηκα μαζί του στο μαγαζάκι με μουσικά όργανα που διαθέτει, δίπλα ακριβώς από την πλατεία Φανερωμένης στη Λευκωσία και μιλήσαμε για όλα. Τη δεκαετία του΄70, την μεγάλη επιτυχία, τα ασφυκτικά γεμάτα μαγαζιά και τις μεγάλες αποφάσεις.

Η επιστροφή από τη Μελβούρνη και ο στρατός

Η οικογένεια του κ. Θέμη έφυγε από την Κάτω Ζώδια για τη Μελβούρνη της Αυστραλίας, όταν αυτός ήταν τεσσάρων ετών. Με τα λίγα ελληνικά που γνώριζε, επέστρεψαν στην Κύπρο το 1967. Ο ίδιος πίστευε πως δεν θα άντεχε περισσότερο από έξι μήνες στο νησί. Οι φίλοι και η ζωή του βρισκόταν πλέον στην Αυστραλία. Η μοίρα όμως έχει άλλα, καλύτερα, σχέδια για τον ίδιο.

Όταν αναγκάστηκε να υπηρετήσει για ένα χρόνο στον στρατό γνώρισε τον Κόκο Νικολάου και τον Αντώνη Δημητριάδη, τους αργότερα συνέταιρους και μέλη των «Isadoras». Ήταν οι μουσικοί του στρατού και κάθε Σάββατο τραγουδούσαν στη Λέσχη Αξιωματικών, στη Λευκωσία.

Θυμάται και την παρουσία του Γεώργιου Γρίβα στη Λέσχη, εκεί όπου μαζί με τον Κόκο έστησαν ολόκληρο τέχνασμα ώστε να μην επιστρέψουν την επόμενη μέρα στο στρατόπεδο. «Ένα Σάββατο βράδυ, ήταν ο διοικητής στη Λέσχη και σε άλλο τραπέζι ο Γρίβας. Μας είπε ο διοικητής ότι την επόμενη μέρα το πρωί μας ήθελε μέσα στο στρατόπεδο. Εμείς δεν ήμασταν συνηθισμένοι ειδικά μετά από την μουσική βραδιά του Σαββάτου να επιστρέφουμε στο στρατόπεδο. Πήγα πάνω από το τραπέζι του Γρίβα και μιλούσαμε μεγαλοφώνως. “Μα Κόκο μου, ερχόμαστε εδώ, δίνουμε την ψυχή μας, κουραζόμαστε να διασκεδάσουμε τον κόσμο και ο διοικητής μας θέλει αύριο πρωί πρωί μέσα;”, “τι είναι ρε παιδιά;” είπε ο Γρίβας και έδωσε διαταγή να μην πάμε», μου εξιστορεί ο κ. Θέμης.

Οι «Isadoras» παίρνουν σάρκα και οστά 

Μετά τον στρατό, στο Hilton, πάρθηκε η μεγάλη απόφαση…. Η δημιουργία του συγκροτήματος, με τη βοήθεια του Άγγλου μάνατζερ, του Τόνυ. «Είχαμε γράψει όλοι σε μια κόλλα ονόματα για να αποφασίσουμε την ονομασία του συγκροτήματος. Ο Τόνυ, έγραψε το “Isadoras”. Συμφωνήσαμε ότι ακούγεται και γράφεται εύκολα. Δεν ξέραμε τι σημαίνει. Μετά από αρκετά χρόνια μάθαμε πως σε μια λατινοαμερικάνικη διάλεκτο σημαίνει αξιαγάπητος και προέρχεται από την λέξη adorable. Φυσικά, θα μπορούσε να σημαίνει και κάτι κακό αλλά με αυτό πορευτήκαμε. Ήταν σύμπτωση ότι σήμαινε αξιαγάπητος», είπε ο κος Θέμης.

Η πορεία τους ως «Isadoras» ξεκίνησε το 1970 σε ένα κέντρο στην Αμμόχωστο. Όταν το συμβόλαιο τους θα έληγε, ο Άγγλος ιδιοκτήτης τους πρότεινε να παραμείνουν με περισσότερα χρήματα. Ήταν τότε που πήραν την απόφαση να πορευτούν μόνοι και να ανοίξουν το δικό τους μαγαζί, το «Isadoras night spot». 

Το μαγαζί γέμιζε καθημερινά, ειδικά κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, κυρίως από τουρίστες. Σουηδοί, Φιλανδοί και Άγγλοι έκαναν ουρές για να τους ακούσουν. Απέκτησαν φήμη που πέρασε τα σύνορα του νησιού και γ΄αυτό έκαναν πολύ συχνά περιοδείες. Η φήμη τους έφτασε μέχρι τη Σαουδική Αραβία.

Ο πόλεμος, η προσφυγιά και το μέλλον των «Isadoras» στη Λευκωσία

Η τουρκική εισβολή άλλαξε τη ζωή όλων στη Κύπρο. Προσφυγιά, πόνος και αβεβαιότητα. Τα μέλη του συγκροτήματος καλέστηκαν να πολεμήσουν. Ο κ. Θέμης πολέμησε στο Τζιάος. Όταν τελείωσε ο πόλεμος, το Βαρώσι δεν υπήρχε. «Δώσαμε σκληρές μάχες στο Τζιάος. Όταν τελείωσε ο πόλεμος, μείναμε με τα ρούχα που φορούσαμε. Είχαμε φύγει άρον-άρον για να πολεμήσουμε και δεν επιστρέψαμε ποτέ. Χάσαμε τα πάντα», θυμάται.

Τα μέλη του συγκροτήματος αποφάσισαν να εργαστούν και να τραγουδήσουν στις σκανδιναβικές χώρες, όπου ήταν ήδη δημοφιλείς. Πέρασαν ανά διαστήματα από τη Σουηδία, τη Φιλανδία και κατέληξαν στην Αγγλία. Εκεί δέχτηκαν το σημαντικό τηλεφώνημα για την επιστροφή τους στη νυχτερινή ζωή της Κύπρου.

Ο κος Θέμης μου εξιστορεί πως όταν έφτασαν στη Σουηδία, ενώ περπατούσαν σε δρόμο του Ελσίνκι συνάντησαν δύο άτομα που φορούσαν φανέλες του συγκροτήματος. «Τις κράτησαν από την επίσκεψή τους στο μαγαζί μας στην Αμμόχωστο, όπου τις δίναμε δώρο». Τόσο γνωστοί έγιναν… 

Καθώς βρίσκονταν στο Λονδίνο, τους κάλεσε ο ιδιοκτήτης του πιο γνωστού νυχτερινού μαγαζιού της Λευκωσίας, το «Cosmopolitan» για να επιστρέψουν στην Κύπρο και να τραγουδούν εκεί. Όταν αντιλήφθηκαν πως η επιστροφή τους σήμαινε και απόλυση των μουσικών και φίλων τους που τραγουδούσαν ήδη εκεί, δεν δέχτηκαν, μέχρι που ο ιδιοκτήτης τους παραχώρησε ένα υπόγειο μαγαζί στη γωνία της λεωφόρου Γρίβα Διγενή. Εκεί, από το 1975 μέχρι το 1995 έζησαν ξανά τις ένδοξες εποχές τους. «Μετά από ένα μήνα συνεργασίας είχαμε κάποιες διαφωνίες για τα λεφτά και τον τρόπο που πουλούσαμε τα ποτά, το μαγαζί κατέληξε σε μας, αφού πληρώσαμε έξι χιλιάδες ευρώ στον ιδιοκτήτη. Το «Isadoras night spot» βρίσκει στέγη στο κέντρο της Λευκωσίας», είπε ο κος Θέμης. Η επιτυχία ήταν αναμενόμενη. Η ιστορία επαναλήφθηκε. Το μαγαζί τους ήταν γεμάτο καθημερινά. 

Isadoras New Years 1984

Τουρίστες μεθυσμένοι ξεχασμένοι και ο τρόπος διασκέδασης 

Πολλά ήταν τα ευτράπελα και τα περίεργα γεγονότα που έζησε ο κος Θέμης ως ιδιοκτήτης και μουσικός. Οι πιο πολλές αναμνήσεις έρχονται από το κατάμεστο από τουρίστες μαγαζί στην Αμμόχωστο. 

Ένας Γερμανός, μεγάλος σε ηλικία άνδρας, ξεχνιέται στο μαγαζί. «Όταν πήγα να ανοίξω το πρωί στις καθαρίστριες, είδα αυτόν τον άνδρα να κοιμάται με το χέρι ακουμπισμένο στο κεφάλι του στο μπαρ του μαγαζιού. Η γυναίκα του είχε ήδη προχωρήσει σε καταγγελία στην Αστυνομία για την εξαφάνισή του. Άλλες δύο φορές βρήκα  Σουηδέζες τουρίστριες να κοιμούνται στο μαγαζί, μια στο καναπέ και μια στην τουαλέτα. Έπιναν πολύ, μεθούσαν και κοιμόντουσαν όπου έβρισκαν», εξιστορεί.

Θυμάται, μάλιστα, πως τους στρατιώτες των Ηνωμένων Εθνών τους είχε για ένα χρονικό διάστημα στη «μαύρη λίστα». «Πήγα στον διοικητή τους και τον προειδοποίησα. Είχα βάλει μια ταμπέλα έξω από το μαγαζί για ένα διάστημα, ότι απαγορεύεται η είσοδός τους στο μαγαζί. Δεν ήταν όπως τους Κυπρίους που όταν μεθούσαν τραγουδούσαν και γελούσαν, εκείνοι έκαναν καυγάδες μεταξύ τους».

Isadoras Porpouri

Σύμφωνα με τον ίδιο, η μουσική τότε είχε άλλο προορισμό. «Τώρα παίζει από τα μεγάφωνα έτοιμη μουσική που δεν αναγκάζει τον κόσμο να έρθει σε επαφή μεταξύ του. Να χορέψει, να μιλήσει. Είναι σαν μαριονέτες. Με ζωντανή μουσική, ο κόσμος χορεύει, έχει επαφή με την ορχήστρα κάνει παραγγελίες για τραγούδια. Διασκέδαζε περισσότερο».

Το τέλος του μπαρ

Μετά από κάποια χρόνια στον χώρο στάθμευσης του «Isadoras night spot» χτίστηκε το κτήριο της ΠΑΣΥΔΥ και στη συνέχεια φτιάχτηκε νησίδα στον δρόμο. Αυτοί ήταν οι δύο σημαντικοί λόγοι που στάθηκαν αιτία για να αποχωρήσουν από το μαγαζί , σύμφωνα με τον κ. Θέμη. 

«Ο κόσμος δεν έβρισκε πού να σταθμεύσει για να έρθει στο μαγαζί. Έπεσε η δουλειά και δεν έβγαιναν τα έξοδα. Έπρεπε να συναντηθούμε με τον ιδιοκτήτη, τον Κόκο Παρασκευαΐδη, για να του πούμε ότι θα φύγουμε. Του είπαμε ότι χρωστάμε και προσφέρθηκε να μας δώσει τα χρήματα για να ξεχρεώσουμε και να μείνουμε. Δεν δεχτήκαμε γιατί γνωρίζαμε ότι δεν θα βγάζαμε ποτέ τα χρήματα του χρέους μας ακόμα και εάν μέναμε».

Έκτοτε, οι «Isadoras» έμειναν χωρίς στέγη και προχωρούσαν μόνο σε περιοδείες, ενώ αραιά και που παίζουν μουσική στο Αντωνάκης μπαρ στην παλιά πόλη της Λευκωσίας. Εκεί φυσικά έρχονται οι μέχρι και σήμερα θαυμαστές τους και διασκεδάζουν με το ίδιο πάθος όπως τη δεκαετία του ΄70.

Πηγή: Reporter  

Χατζιδάκις – Επιθυμώ να έχω πολλά χρήματα για να μπορώ να στέλνω «εις τον διάβολον» κάθε εργασία που δεν με σέβεται

Ενα ιδιαίτερα καυστικό κείμενο για όλους και για όλα του Μάνου Χατζιδάκι με τον τίτλο «Βιογραφικό σε πρώτο προσωπικό» που το έγραψε το 1980 στη Μελβούρνη, δημοσιεύει η ομογενειακή εφημερίδα Νέος Κόσμος με την ευκαιρία της συμπλήρωσης 20 χρόνων από το θάνατο του μεγάλου μουσικοσυνθέτη, διανοούμενου και ποιητή.

«Ε π ι θ υ μ ώ να έχω πολλά χρήματα για να μπορώ να στέλνω «εις τον διάβολον» – πού λένε – κάθε εργασία που δεν με σέβεται. Το ίδιο και τους ανθρώπους», γράφει ο Μάνος.

Αυτούσιο το κείμενο έχει ως εξής:

«Γεννήθηκα στις 23 Οκτώβρη του ‘25, στην Ξάνθη τη διατηρητέα κι όχι την άλλη τη φριχτή που χτίστηκε μεταγενέστερα από τους μεταπολεμικούς της ενδοχώρας μετανάστες.

Η μητέρα μου ήταν από την Αδριανούπολη και ο πατέρας μου απ’ την Κρήτη. Με φέραν το ‘31 στην Αθήνα απ’ όπου έλαβα την Αττική παιδεία – όταν ακόμη υπήρχε στον τόπο μας και Αττική και Παιδεία.

Είμαι λοιπόν γέννημα δύο ανθρώπων που δεν συνεργάστηκαν ποτέ, εκτός απ’ την στιγμή που αποφάσισαν την κατασκευή μου. Γι’ αυτό και περιέχω μέσα μου όλες τις δυσκολίες του Θεού και όλες τις αντιθέσεις. Όμως η αστική μου συνείδηση, μαζί με τη θητεία μου την Ευρωπαϊκή, φέραν έν’ αποτέλεσμα εντυπωσιακό. Εγινα τόσο ομαλός, έτσι που οι γύρω μου να φαίνονται ως ανώμαλοι.

Η κατοχική περίοδος μου συνειδητοποίησε πως δεν χρειαζόμουν τα μαθήματα της Μουσικής, γιατί με καθιστούσαν αισθηματικά ανάπηρο και ύπουλα μ’ απομάκρυναν απ’ τους αρχικούς μου στόχους που ήταν: Να διοχετευθώ, να επικοινωνήσω και να εξαφανιστώ. Γι’ αυτό και τα σταμάτησα ευθύς μετά την κατοχή – σαν ήρθε η απελευθέρωση. Δεν σπούδασα σε Ωδείο και συνεπώς δεν μοιάζω φυσιογνωμικά με μέλος του γνωστού Πανελληνίου Μουσικού Συλλόγου.

Ταξίδεψα πολύ. Κι’ αυτό με βοήθησε ν’ αντιληφθώ πώς η βλακεία δεν ήταν μόνο προϊόν του τόπου μας αποκλειστικό, όπως περήφανα αποδεικνύουν συνεχώς οι Έλληνες σωβινιστές και οι ντόπιοι εθνικιστές. Έτσι ενισχύθηκε η έμφυτη ελληνικότητά μου και μίκραινε κατά πολύ ο ενθουσιασμός μου για τους αλλοδαπούς.

Έγραψα μουσική για το Θέατρο, για τον Κινηματογράφο και τον Χορό. Παράλληλα έγραψα πολλά τραγούδια – δύο χιλιάδες μέχρι στιγμής, – μέσ’ απ’ τα οποία ξεχωρίζω όλα όσα περιέχει αυτή μου η συναυλία.

To 1966 βρέθηκα στην Αμερική, και επειδή χρωστούσα στην ελληνική εφορία κάπου τρισήμιση εκατομμύρια δραχμές, αναγκάστηκα να κατοικήσω εκεί ώσπου να τα εξοφλήσω.

Εξόφλησα τα χρέη μου το ‘72 κι’ επέστρεψα στην Αθήνα, για να κατασκευάσω το καφενείο με το όνομα «Πολύτροπο». Ήρθε όμως ο τυφώνας που ονομάστηκε «Μεταπολίτευση» με τις σειρήνες των γηπέδων και των σφαιριστηρίων και τους χιλιάδες εκ των υστέρων αντιστασιακούς, που αγανακτισμένοι τραγουδούσαν τραγούδια ενάντια στη Δικτατορία, και που με αναγκάσανε να κλείσω το «Πολύτροπο», μ’ ένα παθητικό περίπου πάλι των τρισήμιση εκατομμυρίων. Μοιραίος αριθμός.

Κι’ έτσι απ’ το ‘75 αρχίζει μια διάσημη «εποχή μου» που θα την λέγαμε, για να την ξεχωρίσουμε η υπαλληλική, και που με κατέστησε πάλι διάσιμο σ’ όλους τους απληροφόρητους συμπατριώτες μου και σ’ όσους πίστεψαν πως τοποθετήθηκα χαρακτηριστικά στις όποιες θέσεις της δημόσιας ζωής. Μέσα σ’ αυτή που λέτε την περίοδο, προσπάθησα ανεπιτυχώς είναι αλήθεια, να πραγματοποιήσω «ακριβές καφενειακές ιδέες» πότε στην ΕΡΤ και πότε στο Υπουργείο Πολιτισμού. Και οι δύο ετούτοι οργανισμοί βαθύτατα διαβρωμένοι και σαθροί από τη γέννησή τους, κατάφεραν ν’ αντισταθούν επιτυχώς ώσπου στο τέλος να με νικήσουν «κατά κράτος». Παρ΄ όλα αυτά, μέσα σε τούτον τον καιρό, γεννήθηκε η φιλελεύθερη έννοια του ΤΡΙΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ και επιβλήθηκε σε ολόκληρο τον τόπο.

Και καταστάλαγμα μέχρι στιγμής του βίου μου είναι:

Α δ ι α φ ο ρ ώ για την δόξα. Με φυλακίζει στα όρια που εκείνη καθορίζει κι’ όχι εγώ.

Π ι σ τ ε ύ ω στο τραγούδι που μας αποκαλύπτει κι όχι σ’ αυτό που μας διασκεδάζει και μας κολακεύει εις τας βιαίως αποκτηθείσας συνήθειές μας.

Ε π ι θ υ μ ώ να έχω πολλά χρήματα για να μπορώ να στέλνω «εις τον διάβολον» – πού λένε – κάθε εργασία που δεν με σέβεται. Το ίδιο και τους ανθρώπους.

Π ε ρ ι φ ρ ο ν ώ αυτούς που δεν στοχεύουν στην αναθεώρηση και στην πνευματική νεότητα, τους εύκολα «επώνυμους» πολιτικούς και καλλιτέχνες, τους εφησυχασμένους συνομήλικους, την σκοτεινή και ύποπτη δημοσιογραφία την πάσα λογής χυδαιότητα καθώς και κάθε ηλίθιο του καιρού μου.

Aυτό το ρεσιτάλ είναι αποτέλεσμα πολύχρονης συνειδητής προσπάθειας και μελέτη «υψηλού πάθους». Γι’ αυτό και το αφιερώνω στους φίλους μου.

_________

   ~ ΜΑΝΟΣ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΣ – Μελβούρνη 20 Μαΐου 1980».

     Πηγή: ΤΑ ΝΕΑ από neoskosmos

O Μάνος Χατζιδάκις με τον γιο του, Γιώργο, στη Μελβούρνη το 1980. Φωτογραφία: αρχείο Γιώργου Χατζιδάκι

Αντικλείδι: antikleidi.com

Διοργάνωση συναυλίας με τη Γαλλική χορωδία Mikrokosmos στην Πάφο

Ένας μικρόκοσμος στην Άρμου

Η συμμετοχή του κόσμου ήταν μεγάλη τόσο από την κοινότητα όσο και από τις γύρω περιοχές καθ’ όλη τη διάρκεια του διημέρου εκδηλώσεων.

Κατά την πρώτη μέρα των εκδηλώσεων έγινε επίσκεψη σε γηροκομείο της Πάφου όπου μέλη της χορωδίας τραγούδησαν αποσπάσματα από τη συναυλία στα πλαίσια της προσφοράς του Οργανισμού μας σε κοινωνικά σύνολα που δεν έχουν τη δυνατότητα να παρακολουθούν και να συμμετέχουν σε τέτοιου είδους πολιτιστικές εκδηλώσεις.

Με μεγάλη χαρά είδαμε το κοινό να συμμετέχει ενεργά στο μουσικό εργαστήρι στην «Άρμου» στις διάφορες δραστηριότητες που σχεδιάστηκαν για τον σκοπό αυτό, στην έκθεση γλυπτικής, στην ανάγνωση ποιημάτων στα ελληνικά και γαλλικά.

Η συμμετοχή ήταν ακόμα μεγαλύτερη κατά τη διάρκεια του μουσικού περίπατου την 2η μέρα των εκδηλώσεων όπου μέλη από την χορωδία περπάτησαν και τραγούδησαν μαζί με τον κόσμο στους δρόμους του χωριού.

Μετά τον μουσικό περίπατο οι επισκέπτες συγκεντρώθηκαν στην κεντρική πλατεία του χωριού για να απολαύσουν τη βραδινή συναυλία « La nuit dévoilé » (η αποκάλυψη της νύχτας). Οι επισκέπτες δεν συνάντησαν μια παραδοσιακή χορωδία που βρισκόταν στατικά απέναντι τους. Η σκηνογραφία είχε με τέτοιο τρόπο σχεδιαστεί ώστε η χορωδία βρισκόταν σε κίνηση και ανάμικτη με το κοινό.

Τέλος κατά τη βραδινή συναυλία επιτεύχθηκε ακόμα ένας πολύ σημαντικός σκοπός της εκδήλωσης που ήταν η εμπλοκή και ουσιαστική συμμετοχή νέων από την κοινότητα με τη δημιουργία ερασιτεχνικής χορωδίας που τραγούδησε μαζί με τον «MIKROKOSMO» ένα τραγούδι στα Ελληνικά με το οποίο έκλεισε η βραδιά. Είναι ένας καινούργιος τρόπος γνωριμίας μέσα απο την τέχνη και εξοικείωσης του κοινού με την σύγχρονη μουσική και το πολυφωνικό φωνητικό σύνολο που ονομάζουμε χορωδία.

Συνέντευξη για εφημερίδα «Σημερινή» - Πρόγραμμα Πολιτιστικής Αποκέντρωσης 2016  – Μουσική Παράσταση Χορωδίας Mikrokosmos – Κοινότητα Άρμου

·         Τι είναι το πρόγραμμα «Πολιτιστικής Αποκέντρωσης» και που ακριβώς αποσκοπεί;

Το πρόγραμμα «Πολιτιστικής Αποκέντρωσης» του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού θεσμοθετήθηκε από φέτος πιλοτικά και σκοπό έχει την προώθηση της πολιτιστικής αποκέντρωσης και την επαναδιαπραγμάτευση του πολιτιστικού  γίγνεσθαι του τόπου μας.

 Στα πλαίσια αυτού του θεσμού αναπτύχθηκαν διάφορες  πολιτιστικές δράσεις υψηλού επιπέδου  σε διάφορες κοινότητες της Κυπριακής Υπαίθρου που στέφθηκαν με επιτυχία.

Κύριος στόχος μέσα από τις δράσεις που πραγματοποιούνται στις κοινότητες κατά το 2016 είναι να ενισχυθεί περαιτέρω η πορεία ισορρόπησης της ετεροβαρούς, από τα μεγάλα αστικά κέντρα στις απομακρυσμένες κοινότητες της υπαίθρου, με ισόρροπη ανάπτυξη τόσο γεωγραφικά (συμμετέχουν κοινότητες από όλες τις επαρχίες)  όσο και θεματολογικά (περιλαμβάνονται δράσεις από ποικίλους τομείς των Τεχνών).

Σημαντικό  βέβαια είναι ότι όλες οι συμμετοχές   διακρίνονται για την υψηλή τους ποιότητα και για την αυθεντικότητα της έμπνευσης, η οποία έχει ως αφετηρία τη σύζευξη των μη αστικών χώρων φιλοξενίας με μη δοκιμασμένες ή ελάχιστα δοκιμασμένες στην ύπαιθρο μορφές τέχνης και πνευματικής έκφρασης.

·         Ένα από τα δρώμενα τα οποία θα γίνουν στο πλαίσιο του εν λόγω προγράμματος, είναι και το διήμερο καλλιτεχνκών συναντήσεων στην κοινότητα Άρμου της επαρχίας Πάφου, κατά το οποίο όσοι παρευρεθούν θα γνωρίσουν την διεθνούς φήμης γαλλική χορωδία Mikrokosmos. Τι ακριβώς θα περιλαμβάνει το πρόγραμμα:

Οι επισκέπτες θα έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν την διεθνούς φήμης γαλλική Χορωδία Mikrokosmos  υπό την διεύθυνση του Μαέστρου Pierre Loïc με γνώμονα την ανταλλαγή ιδεών και τέχνης μέσα απο τις πλούσιες καλλιτεχνικές δραστηριότητες :  μουσικό εργαστήριο, έκθεση γλυπτικής, ποίηση (ανάγνωση στα ελληνικά και γαλλικά), μουσικός περίπατος, θερινή συναυλία με τίτλο « La nuit dévoilé » (η αποκάλυψη της νύχτας). 

Το μουσικό πρόγραμμα θα αποτελείται από έργα του 20 ού αιώνα και με νεότερα έργα που γράφτηκαν συγκεκριμένα για την χορωδία Mikrokosmos απο παγκόσμια καταξιωμένους συνθέτες (Joby Talbot, Meredith Monk, Francis Poulenc, Edvard Grieg, Grete Pedersen...). Ένα απο τις ιδιαιτερότητες της Χορωδίας Mikrokosmos είναι η αναζήτηση κατάργησης των συνόρων μεταξύ των τεχνών. Οι επισκέπτες δεν θα συναντήσουν μια παραδοσιακή Χορωδία που θα βρίσκεται στατικά απέναντι τους. Τα μουσικά έργα τυγχάνουν ειδικής σκηνογραφίας όπου η χορωδία τραγουδά άλλοτε σε κίνηση ή ανάμικτη μέσα στο κοινό. Η μελέτη του ήχου και η μετάδοση του είναι ένα απο τις κυριότερες πηγές έρευνας του καλλιτεχνικού διευθυντή και Μαέστρου Pierre Loïc. Τα φωνητικά χρώματα της μουσικής προκαλούν τον χορό και την trance μέσα απο τις φανταστικές γλώσσες και τις ξεχασμένες διαλέκτους. Η σκηνογραφία σχεδιάστηκε έτσι ώστε να βυθίζει καλύτερα το κοινό στα χρώματα των φωνών και τις διάφορες μελωδίες. 

Εκτός απο την παρουσίαση ενός υψηλού αισθητικού και καλλιτεχνικού επιπέδου προγράμματος στο κοινό με τη χορωδία, η Arts Spontanés έχει σαν στόχο εκτός από την δημιουργία συνεργασίας υψηλού επιπέδου ξένων καλλιτεχνών, την ανάπτύξη και προώθηση της μουσική στους νέους.

Με την ευκαιρία των εκδηλώσεων γύρω από τις « φωνές» και τη φιλοξενία της Γαλλικής Χορωδίας, η Arts Spontanés  φέρνει κοντά μικρούς και μεγάλους δημιουργώντας μια ερασιτεχνική χορωδία συγκεντρώνοντας κάτοικους της κοινότητας και των γύρω χωριών. Μέσα από διάφορα μουσικά εργαστήρια στο συγκεκριμένο διήμερο, θα προετοιμάσει τους εθελοντές να τραγουδήσουν μαζί ένα έργο έκπληξη στην συναυλία!   

Είναι ένας καινούργιος τρόπος γνωριμίας μέσα απο την τέχνη και εξοικείωσης του κοινού με την σύγχρονη μουσική και το πολυφωνικό φωνητικό σύνολο που ονομάζουμε χορωδία.  

·         Ποιες ημέρες και ώρες θα μπορούν οι επισκέπτες να παρακολουθήσουν το πρόγραμμα;

            Καταρχήν να πούμε πως η είσοδος είναι ελεύθερη για το κοινό και τις δύο μέρες.

Οι κάτοικοι της κοινότητας και οι ξένοι επισκέπτες θα έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν τους ξένους καλλιτέχνες μέσα απο πλούσιες δραστηριότητες :

·           Σάββατο 10 Σεπτεμβρίου 2016:

·         Εργαστήρια μουσικής με την Χορωδία Mikrokosmos : 18.00

·         Λογοτεχνική ποιητική συνάντηση στο Εργαστήρι Αρμός (στα Ελληνικά και στα Γαλλικά): 19.00

·         Έκθεση γλυπτικής στο Εργαστήρι Αρμός : 19.00

·         Κυριακή 11 Σεπτεμβρίου 2016:       Μουσικός περίπατος στο χωριό :  17.30 - 19.00

Σε τέσσερα συγκεκριμένα σημεία του χωριού, μετά απο μελέτη της μετάδοσης του ήχου, ομάδες απο μουσικούς της χορωδίας Mikrokosmos θα τραγουδήσουν μικρά μέρη τραγουδιών στους διαφορετικούς χώρους. Μικροί και μεγάλοι θα έχουν την ευκαιρία να δοκιμάσουν τις ικανότητες και το ταλέντο τους δοκιμάζοντας να τραγουδήσουν με τους επαγγελματίες μουσικούς και οι πιο θαρραλέοι να τους διευθύνουν παίρνοντας το ρόλο του Μαέστρου!

·         Συναυλία στην κεντρική πλατεία της κοινότητας : 19.30

·         Η μουσική παράσταση όπως προαναφέρθηκε γίνεται σε συνεργασία του Κοινοτικού Συμβουλίου Άρμου και του οργανισμού. Ποιος είναι ο χαρακτήρας και ο στόχος του οργανισμού;

Ο οργανισμός Arts Spontanés ιδρύθηκε στο Παρίσι έχοντας σαν γνώμονα την ανάπτυξη και προώθηση της μουσικής και γενικότερα των τεχνών στην Ευρώπη. Κύριος στόχος μας είναι αφενός η προώθηση και αναβάθμιση της Κυπριακής και Ελληνικής μουσικής στο εξωτερικό και η διευκόλυνση διακίνησης καταξιωμένων Κύπριων και Ελλήνων καλλιτεχνών στην Ευρώπη.  Αφετέρου, η διοργάνωση συναυλιών, ή ό,τι άλλο αγκαλιάζει η έννοια Τέχνη  και η προσφορά τους σε κοινωνικά σύνολα που δεν έχουν τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν και να συμμετέχουν σε τέτοιου είδους πολιτιστικές εκδηλώσεις όπως νοσοκομεία, φυλακές, γηροκομεία τα οποία θα ενθαρρυνθούν να συμμετέχουν, να εκφραστούν και να δημιουργήσουν μαζί με τους καλλιτέχνες.

Η Arts Spontanés συνεργάζεται με καταξιωμένους διεθνούς φήμης καλλιτέχνες και μουσικά σύνολα όπως ο Αλκίνοος Ιωαννίδης, Γιώργος Καλούδης, Dimitri Tchesnokov, Mikrokosmos Choir, Loïc Pierre κλπ. σε παραγωγές στο εξωτερικό όπου διοργανώνει ή είναι συνδιοργανωτής.

Μια μεγάλη επιτυχής συναυλία διοργανώθηκε το Μαΐου 2015 στην αίθουσα εκδηλώσεων της UNESCO στο Παρίσι (σε συνεργασία και συνδιοργάνωση με τη μόνιμη αντιπροσωπία της Κύπρου στην UNESCO και την Roll Out Vision Services) με πρωταγωνιστές τους καταξιωμένους καλλιτέχνες Αλκίνοο Ιωαννίδη και Γιώργο Καλούδη όπου συμμετοχή είχε και η παιδική Γαλλική χορωδία Notre Dame de France που τραγούδησαν συγκεκριμένα ένα έργο του καλλιτέχνη στα ελληνικά και γαλλικά. Μια εξαιρετικά συγκινητική βραδιά αλλά και τεράστια προσωπική μου ανταμοιβή και συγκίνηση να ακούω τους εκατό μαθητές μου της α’γυμνασίου να τραγουδούν στα ελληνικά!!  

·         Ποια τα επόμενα σχέδια του οργανισμού; Αναμένονται και άλλες εκδηλώσεις στην Κύπρο; Αν ναι ποιες;

Η Arts Spontanés συνεχίζει την δημιουργική της συνεργασία με τους προαναφερθέντες καλλιτέχνες  μέσα απο πολλαπλές εκδηλώσεις στο εξωτερικό και κυρίως στη Γαλλία που έχουν είδη προγραμματιστεί για το έτος 2017-2018. Επιστρέφοντας πίσω έχουμε την τιμή και ιδιαίτερη χαρά να παρουσιάσουμε στο Παρίσι την νέα δισκογραφική δουλειά του Γιώργου Καλούδη , J.S Bach’s Suites for Solo Cello, on the 4-string Cretan Lyra.

Δεν αναμένονται άλλες συναυλίες για το τέλος του 2016 στην Κύπρο αλλά ελπίζουμε να υπάρξει μια συνέχεια συνεργασίας μεταξύ των Πολιτιστικών Υπηρεσιών και του οργανισμού Arts Spontanés για να δοθεί στο Κυπριακό κοινό η δυνατότητα να γνωρίσει την τέχνη και τους καλλιτέχνες με ένα μοναδικό τρόπο.

·         Και τέλος μια πιο γενική ερώτηση; Θεωρείτε ότι το κυπριακό κοινό είναι εξοικειωμένο με τέτοιου είδους μουσικά δρώμενα σαν το προαναφερθέν ή χρειάζεται περαιτέρω προώθηση και στήριξη από τις πολιτιστικές υπηρεσίες;

Σίγουρα υπάρχουν πράγματα να γίνουν. Την ευθύνη όμως δεν έχουν μόνο οι Π.Υ. για την στήριξη του Πολιτισμού και των Τεχνών. Δεν είναι αρκετό αλλά ούτε και δίκαιο να περιμένουμε στήριξη μόνο απο  αυτές. Είναι αναγκαίο να ξεκινήσουν και οι μικρότεροι φορείς όπως οι κοινότητες, οι μικροί Δήμοι, κλπ να επενδύσουν περισσότερο στη τέχνη και στην παιδεία της. Ο καθένας με τις δυνατότητες του και φυσικά βοήθεια δεν ονομάζω μόνο την χρηματική. Σκεφτείτε πόσα περισσότερα θα προσφέρονταν στο κοινό εαν κάθε χρόνο ο κάθε φορέας ξεχωριστά συνεργαζόταν δημιουργώντας ευκαιρίες σε καλλιτέχνες απο την Κύπρο και το εξωτερικό. Ένα «φεστιβάλ» - που λανθασμένα καταλαβαίνουν τον όρο οι περισσότεροι και τον υλοποιούν - δεν φτάνει για να στηριχθεί ο Πολιτισμός και η τέχνη. Χρειαζόμαστε ανάπτυξη των τεχνών και νέες δημιουργίες. 

Ας μην ξεχνάμε πως πολλές τέχνες έχουν μείνει στο περιθώριο. Όπως για παράδειγμα η σύγχρονη τέχνη στη μουσική, το χορό, στις εικαστικές τέχνες κλπ. Το κοινό για να τα αγαπήσει (ή και το αντίθετο) πρέπει πρώτα να τα γνωρίσει. Και όλοι εμείς οι εμπλεκόμενοι αν θέλετε σε αυτά τα θέματα έχουμε ευθύνη και καθήκον να διαφυλάξουμε την ποιότητα και να μεταφέρουμε την κουλτούρα αυτή στο κοινό που απευθυνόμαστε. Με τη συνεργασία και τη στήριξη όλων μας τα πράγματα γίνονται συνεχώς πιο αισιόδοξα.

Δείτε το βίντεο: Μικρόκοσμος στην Πάφο

Δείτε το βίντεο: Το δέντρο της σιωπής