Ενωτικό Δημοψήφισμα 1950

Του Δρ Ανδρέα Σοφόκλη

Το 1878 η Αγγλική Αυτοκρατορία, στα πλαίσια του Συνεδρίου του Βερολίνου, με μυστική συμφωνία, προσάρτησε τη Νήσο Κύπρο, υπό το δικό της στέμμα, με το καθεστώς του ενοικίου, με αντάλλαγμα να στηρίξει, στα πλαίσια του εν λόγω συνεδρίου τα συμφέροντα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Με βάση τις πηγές της εποχής, γίνεται εύκολα αντιληπτό, ότι η Αγγλική Αυτοκρατορία δεν ήθελε την Κύπρο για περιορισμένο χρονικό διάστημα αλλά διά παντός, σύμφωνα με αδιαμφισβήτητες πηγές της εποχής, όπως: Επιστολή του διαδόχου της Γερμανίας προς τη Βασίλισσα Βικτώρια και με την ιταλική εφημερίδα Bersagliere, σε άρθρο της την 17^η Ιουλίου 1878.

Σε αντίθεση με τις βλέψεις των Άγγλων οι καλοκάγαθοι Έλληνες της Κύπρου ένιωσαν ανακούφιση, πιστεύοντας ότι το Χριστιανικό και πολιτισμένο Έθνος της Ευρώπης σύντομα θα επιτρέψει την Ένωση.

Όντως, κατά την άποψή μου και όπως φαίνεται από ιστορικογεωπολιτικά γεγονότα της εποχής, υπήρξε αυτή η ευκαιρία, που χάθηκε, όταν η Αγγλία για να υποχρεώσει τον Πρωθυπουργό της Ιταλίας Ορλάντο να εισέλθει στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο υπέρ των Συμμάχων, πρότεινε στην τότε Κυβέρνηση Ζαΐμη την ανταλλαγή της Κύπρου με το Αργοστόλι της Κεφαλληνίας. Η Κυβέρνηση Ζαΐμη επιφυλάχθηκε για να απαντήσει αργότερα, η Αγγλία, όμως γρήγορα απέσυρε αυτή την πρόταση διότι οι γεωστρατηγικές και οικονομικές εξελίξεις έτρεχαν, όπως πάντοτε-γι` αυτό ηγεσία σημαίνει ικανότητα ταχύτατων αποφάσεων-.

Η Κύπρος, μέχρι το 1914 τελούσε υπό ειδικό καθεστώς, η Συνθήκη Βερολίνου καθόριζε την Νήσο ως: «Αντικείμενο Νομής και Κατοχής». Το 1914 επειδή η Τουρκία τάχθηκε με τις Κεντρικές Δυνάμεις, η Αγγλία προσάρτησε την Κύπρο. Το 1925, μετά τη Συνθήκη της Λοζάνης, η Κύπρος έγινε επίσημα βρετανική αποικία.

Οι Έλληνες στην Κύπρο πανηγύριζαν για τα πάρα πάνω γεγονότα, αφού πίστευαν ότι είναι ο προπομπός της Ένωσης. Όμως ήλθε η πρώτη πικρή αλήθεια με τα Οκτωβριανά Γεγονότα, αφού προηγήθηκε ο Νόμος του 1923, που ήταν η δημιουργία κυπριακής εθνικής συνείδησης με την εξαφάνιση κάθε ελληνικού στοιχείου: «Περί Παιδείας Νόμος του 1923», γεγονός που συνεχίζεται μέχρι σήμερα σε ποικίλα επίπεδα, χωρίς να εμφαίνεται.

Οι Άγγλοι κατακτητές, ως έμπειροι διπλωμάτες, στο Β΄  Παγκόσμιο Πόλεμο, άφηναν να εννοηθεί ότι δεν ξεχνούσαν τους συμμάχους τους Έλληνες, αυτό το τέχνασμα το γνώριζαν και το διαπίστωναν ικανοί Έλληνες διπλωμάτες της εποχής, όπως ο Γιώργος Σεφέρης: Πρόσφυγας από τη Μικρά Ασία, διπλωμάτης, ποιητής.

Δυστυχώς δύο γεγονότα, έστειλαν την Κύπρο στην ωμή πραγματικότητα, η διχόνοια, με τις γνωστές συνέπειες της αδελφοσφαγής, της καταρράκωσης του διεθνούς κύρους, της φυγής χιλιάδων Ελλήνων από την Ελλάδα. Μια χώρα με τέτοια γεγονότα σημαίνει ισχύς μηδέν. Το δεύτερο και εξίσου σημαντικό γεγονός η Νέα Τάξη γεωστρατηγικοοικονομικών δεδομένων, ο ανταγωνισμός των δύο Συνασπισμών και η αναβάθμιση της Κύπρου ως σημαντικότατο πέρασμα προς και από τις τρεις Ηπείρους.

Μέσα σε όλα αυτά, τα οποία ο μελετητής εύκολα δύναται να τα μελετήσει από εμπεριστατωμένες και από τεκμηριωμένες πηγές, οι Έλληνες της Κύπρου, συνειδητοποιώντας ότι τη δική τους πορεία της Ελευθερίας και της Ένωσης οι ίδιοι πρέπει να την αναλάβουν, προχώρησαν το 1950 στο Ενωτικό Δημοψήφισμα, το οποίο υπέγραψε το 96% των Ελλήνων, ανάμεσά τους και Τούρκοι στο όνομα, Έλληνες στην καταγωγή, αφού το τουρκικό στοιχείο δημιουργήθηκε στο νησί ως συνέπεια της Οθωμανοκρατίας, με υποχρεωτικούς εξισλαμισμούς, (Σαμάρα Π.,(1987), Η Ελληνική Καταγωγή των Τουρκοκυπρίων).

Το Ενωτικό Δημοψήφισμα έστω και αργά το Αναγνώρισε η Ελληνική Δημοκρατία και φρόντισε, ως γνωστό να στείλει στα παιδιά όλων όσων είχε τα στοιχεία τη συγκεκριμένη Βεβαίωση, ως Αστέρας Αξίας Και Τιμής, για τη συμμετοχή και για την προσφορά τους στον Αγώνα για την Απελευθέρωση και για την Ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα, την οποία υπογράφει ο Πρώην Υπουργός Άμυνας της Ελλάδας Παύλος Καμμένος.

Η υπογραφή αυτή έρχεται, έστω και το 2016, σε αντίθεση με το «Δόγμα Βενιζέλου, όπως το καθόρισε και στην πολιτική του και στα Απομνημονεύματά του.» Το δόγμα αυτό έχει τις αρχές του από την παραχώρηση των αγγλικών δανείων  και με την αναγνώριση της  Ελληνικής Επανάστασης.  

Αυτά πρέπει να τα μελετούμε και να τα γνωρίζουμε, ως τιμή και αιώνιο μνημόσυνο στους μακαριστούς μας γονείς, παππούδες, γιαγιάδες, αφού άνδρες και γυναίκες, υπέγραψαν το Ενωτικό Δημοψήφισμα, έλαβαν μέρος σε εκείνο τον Υπέροχο Αγώνα, της Ε.Ο.Κ.Α. 1955-1959, θυσιάστηκαν, βασανίστηκαν, στερήθηκαν σημαντικό μέρος της ζωής τους για να αποκτήσουμε εμείς το Αγαθό της Ελευθερίας και φυσικά αυτοί οι αγνοί πατριώτες δεν ευθύνονται για τα μετέπειτα τραγικά γεγονότα με αποκορύφωμα τα τραγικά γεγονότα του 1974, με την τουρκική εισβολή και κατοχή, με τις ολέθριες συνέπειες.

Τα κρατητήρια, όπως της Κοκκινοτριμιθιάς, συνδέονται με τον Αγιοποιημένο ηρωισμό και δεν έχουν καμία σχέση με σημερινούς παράνομους-παράτυπους μετανάστες που κατακλύζουν την Νήσο Κύπρο.

Οφείλουμε εμείς που έχουμε την τιμή να είμαστε απόγονοι τέτοιων ανθρώπων, να συνεχίσουμε τις δικές τους αρχές, τις οποίες να μεταλαμπαδεύουμε στις νεότερες γενεές, ως οι φυσικοί Έλληνες συνεχιστές, για να υπάρχει μέλλον στον Ελληνισμό.

Αυτό δύναται να γίνει πραγματικότητα μόνο με την ενότητα, το Ενωτικό Δημοψήφισμα είναι εδώ για να μας διδάσκει, με το 96%.

Οφείλουμε οι πάντες και σημαντικοί και ασήμαντοι και πλούσιοι και φτωχοί, με βάση και τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, να θέτουμε Σπαρτιατική Ασπίδα Προστασίας, με τη Μακεδονική Φάλαγγα να πρωτοστατεί.  

Δρ Ανδρέας Σοφόκλης
ΕΜΕ Φιλολογικών Μαθημάτων, ΥΠΑΝ

Έτσι προδόδηκε ο αγώνας

 Γράφει ο Άντης Ροδίτης                                      

               

Ακόμα κι αν έλεγε κανείς πως ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος είχε μια κάποια, ισχνή δικαιολογία να πει "όχι" στην Ένωση τον Αύγουστο τού 1964, αφού η δυνατότητα πραγμάτωσης της βγήκε μέσα από μια νατοϊκή πρόθεση να δοθεί και στην Τουρκία κάτι σαν αντάλλαγμα για την Ένωση, την οποία πρόθεση κατανίκησε η διπλωματία Γεωργίου Παπανδρέου, η ενέργειά τού Αρχιεπισκόπου Μακαρίου να "τσιμεντώσει" την άρνησή του με μια έκθεση του υπουργείου Οικονομικών της Κύπρου που να λέει ότι η Ένωση ήταν... ασύμφορη οικονομικά, ένα μόνο πράγμα καταδεικνύει: Ότι από μέσα του έλειπε εντελώς το πνεύμα της Ένωσης, το πνεύμα τού Γρηγόρη Αυξεντίου, τού Μάτση (ού περί χρημάτων των αγώνα ποιούμεθα) και του Παλληκαρίδη.

Ούτε Έλλην ούτε χριστιανός αλλά ούτε και κομμουνιστής μπορεί να ήταν ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος. Τίποτε δεν ήταν, παρά ένας άνθρωπος κενός, μετερχόμενος κάθε μέσο προκειμένου να κρατηθεί στην εξουσία. Ακόμα και ο "πρόδότης" έχει κάτι το τραγικό στο είναι του. Ο δικός μας δεν ήταν ούτε καν αυτό. Μόνο και μόνο τα λόγια που είπε παραμονή της τουρκικής εισβολής στον ΟΗΕ, δείχνουν ένα τεράστιο, ανεξέλεγκτο, αδίστακτο ΕΓΩ. Τίποτε άλλο. Αυτός ήταν (είναι ακόμα) ο μεγαλύτερος... ήρωας της Κύπρου! Και οι οπαδοί του σήμερα αρπάζονται από τη γενικευμένη "διαφθορά" προκειμένου να επιστρέψουν (και να τον επιστρέψουν) στην Εξουσία. Δεν τον επικαλούνται πια σαν πρότυπο. Κάτι, επιτέλους, μυρίστηκαν και σιωπούν. Αποσιωπώντας τον, όμως, υπάρχει ο κίνδυνος να επαναφέρουν τη νοοτροπία του. Την τελική καταστροφή.

Δείτε ξανά το έγγραφο, που κατά λάθος βγήκε στη φόρα από το Αρχείο Τάσσου Παπαδόπουλου. Το έγγραφο που αντέστρεψε το "ου περί χρημάτων τον αγώνα ποιούμεθα" και τον έκαμε περί χρημάτων. Μια μέρα θ' αναρτηθεί στο Μουσείο Αγώνος κι από κάτω θα γράφει με τα πιο απλά λόγια: ΕΤΣΙ ΠΡΟΔΟΘΗΚΕ Ο ΑΓΩΝΑΣ.

                                                                  Άντης Ροδίτης
                                                                     Facebook                                                                

Γουίνστον Τσιέρτσιλ και Κύπρος

Πως πέρασε η Κύπρος στους Άγγλους που την ξεζούμισαν

Γράφει ο Πέτρος Στ. Μακρής-Στάϊκος

Ύστερα από μυστικές διαπραγματεύσεις ανάμεσα σε δύο Αυτοκρατορίες, την Βρετανική και την Τουρκική, στις 4 Ιουνίου του 1878 υπογράφεται στην Κωνσταντινούπολη η...

λεγόμενη Συνθήκη της Κύπρου. Το κείμενό της αποτελείται από δύο άρθρα, θα συμπληρωθεί δε στις 4 Ιουλίου με ένα παράρτημα έξη άρθρων. Η Συνθήκη αφορά την αμυντική συνεργασία των δύο χωρών έναντι της Ρωσίας, η οποία στον Ρωσο-Τουρκικό πόλεμο των ετών 1877-1878 έχει καταλάβει τις παληές αρμενικές επαρχίες της Adjara (όπου το λιμάνι του Batoum) του Ardahan και του Kars, προβλέπει δε (άρθρο Ι) ότι αν αυτή επιχειρήσει στο μέλλον να καταλάβει και άλλα οθωμανικά εδάφη, η Μ. Βρετανία δεσμεύεται να συνδράμει τον Σουλτάνο με την δύναμη των όπλων της.

Προκειμένου η Μ. Βρετανία να διευκολυνθεί στην εξασφάλιση εφοδίων για την εκπλήρωση της δέσμευσής της, ο Σουλτάνος (άρθρο ΙΙ) συναινεί να περιέλθει η Κύπρος υπό την κατοχή και την διοίκησή της. Το νησί θα αποδοθεί στην Τουρκία, εάν και όταν η Ρωσία της επιστρέψει τις παραπάνω επαρχίες (άρθροVI του παραρτήματος). Τέλος, η Μ. Βρετανία (άρθρο III του παραρτήματος) υποχρεώνεται να καταβάλλει κάθε χρόνο στην Υψηλή Πύλη, ολόκληρο το περίσσευμα του εθνικού εισοδήματος της Κύπρου, ύστερα από την αφαίρεση των διοικητικών δαπανών. Το ποσό του, ύστερα από διαπραγματεύσεις, ορίζεται σε 92.799 λίρες στερλίνες, 11 σελίνια και τρεις πένες…

O W. Churcill το 1905

Το 1907, ο Winston Spencer Churchill είναι 33 ετών, βουλευτής του Κόμματος των
Φιλελευθέρων και κοινοβουλευτικός υφυπουργός Αποικιών. Με την ιδιότητά του αυτή, τον Οκτώβριο του ιδίου έτους, επισκέπτεται την Κύπρο. Στον δρόμο της επιστροφής του στο Λονδίνο, συντάσσει υπόμνημα για την κατάσταση στο νησί, το οποίο, με τίτλο Η κατάσταση της Κύπρου (Condition of Cyprus) απευθύνει στον SirFrancis Hopwood, μόνιμο υφυπουργό Αποικιών, και στον Λόρδο Elgin, επικεφαλής του ίδιου υπουργείου. Το κείμενο του υπομνήματος βρίσκεται στα βρετανικά Εθνικά Αρχεία (TNA(PRO) CAB 37/89/33) και παρατίθεται εδώ αυτούσιο:

Sir F. Hopwood,
Lord Elgin,
Ανησυχώ για την κατάσταση στην Κύπρο, από την οποία μόλις έφυγα, ύστερα από μια σύντομη αλλά φορτωμένη επίσκεψη. Δεν είχα καταλάβει, ότι από την έναρξη της κατοχής μας, πριν από τριάντα χρόνια, αντλήσαμε από αυτό το νησί, εξαντλημένο όπως ήταν, ύστερα από 300 χρόνια τουρκικής κακοδιοίκησης, πάνω από 1.800.000 λίρες. Η εντύπωση που είχα σχηματίσει, ήταν πως η ζωή στην Κύπρο συνεχίζεται, λίγο-πολύ χάρις σε γενναία επιχορήγηση από το Θησαυροφυλάκειό μας. Οι μέθοδοι κατάρτισης των εθνικών λογαριασμών ευνοούν αυτή την εικόνα, την οποία, όπως πιστεύω, έχουν σχεδόν όλοι. Η εικόνα, όμως, είναι τελείως εσφαλμένη. Με την Συνθήκη του 1878, υποχρεώσαμε την Κύπρο να πληρώνει, κάθε χρόνο, 92.800 λίρες στον Σουλτάνο, ως φόρο. Η Συνθήκη αυτή καταρτίσθηκε για τους δικούς μας σκοπούς. Θεωρήθηκε, τότε, ως μεγάλης στρατηγικής σημασίας το να έχουμε ένα οπλοστάσιο και μια στρατιωτική βάση στην Ανατολή, από όπου θα μπορούσαμε να παρακολουθούμε την Αίγυπτο και την Κωνσταντινούπολη. Όταν ορίσαμε το εν λόγω ποσό του φόρου, δεν ζητήσαμε την γνώμη των Κυπρίων. Ουδέποτε συμφώνησαν με αυτόν και υπολογίσθηκε στη βάση όσων δήλωσε η Τουρκία πως μπόρεσε να απομυζήσει από το νησί, με συνήθεις τουρκικές μεθόδους. Αδημονούσαμε, εντούτοις, να αποκτήσουμε το νησί και δεν είχαμε την πολυτέλεια -ή δεν μας ενδιέφερε- να σαστίσουμε με τους όρους, κυρίως διότι αφορούσαν τα συμφέροντα άλλων ανθρώπων και μόνον. Ανασκοπώντας αυτή την αρχική συναλλαγή, δεν μπορώ παρά να σκεφθώ πως υπήρξε ανάρμοστη. Δεν πιστεύω ότι θα έπρεπε ποτέ να συναινέσουμε στο να γίνουμε οι εισπράκτορες αυτού του μισητού και καταθλιπτικού φόρου, με τον οποίο ο Τούρκος συνέθλιψε και κατέστρεψε τόσες πολλές από τις υποτελείς του επαρχίες. Όμως, αυτή υπήρξε η μισή μόνον συναλλαγή.

Επετειακό γραμματόσημο για τα 40 χρόνια Αγγλοκρατίας

Συμπτωματικά, τον ίδιο ακριβώς χρόνο που άρχισε η κατοχή μας στο νησί, ο Σουλτάνος αρνήθηκε την εξόφληση του τουρκικού χρέους του 1855, του οποίου η Μ. Βρετανία και η Γαλλία υπήρξαν συνεγγυήτριες, ενώ υπέγγυα ήταν τα έσοδα της Τουρκικής Αυτοκρατορίας. Tουλάχιστον εδώ, στην Κύπρο, υπήρχε ένα μέρος των εσόδων αυτών, που μπορούσαμε να κατάσχουμε. Έτσι, δεσμεύσαμε ολόκληρο τον φόρο και τον διοχετεύσαμε στην εξυπηρέτηση του ανεξόφλητου δανείου. Χωρίς αμφιβολία, από την δική μας πλευρά, τούτο υπήρξε ένας συμφέρων διακανονισμός. Υπήρξε όμως, μια έντιμη και ηθική πράξη; Δείτε τις συνέπειες: Η Κύπρος δεν ρωτήθηκε για τον φόρο προς την Τουρκία. Επιπλέον, ουδεμία είχε σχέση με την επέκταση της βρετανο-γαλλικής εγγύησης του δανείου του 1855 και, ακόμα περισσότερο, δεν ρωτήθηκε σχετικά. Οι Μεγάλες Δυνάμεις εγγυήθηκαν το δάνειο του 1855 για λόγους υψηλής πολιτικής, ολοκληρωτικά άσχετους με την Κύπρο. Θα πρέπει να υποτεθεί πως, παραχωρώντας την εγγύηση, η Μ. Βρετανία έπραξε αποκλειστικά προς το βρετανικό συμφέρον. Ασφαλώς, η Μ. Βρετανία και ουδείς έτερος, έφερε την ευθύνη για το μερίδιό της σε περίπτωση υπερημερίας. Δεν είχε και δεν έχει περισσότερο δικαίωμα να κάνει την Κύπρο να συμμετάσχει στην εξόφληση αυτής της γνήσια βρετανικής υποχρέωσης, από ότι θα είχε στην περίπτωση της Κεϋλάνης ή οποιουδήποτε μικρού ανεξάρτητου κράτους που θα μπορούσε να υποτάξει με την δύναμη των όπλων. Όμως, αυτό έπραξε. Ο Τούρκος, ούτε μία δεκάρα δεν εισέπραξε από τον φόρο και, από την άποψη αυτή, η Συνθήκη του 1878, στην πραγματικότητα, ξεπεράσθηκε ολοκληρωτικά. Εντούτοις, η Κύπρος υποχρεώθηκε, έτσι κι αλλιώς, να πληρώσει. Τα χρήματα ήρθαν σ’εμάς και χρησιμοποιήθηκαν από εμάς για την κάλυψη του συνολικού τμήματος μιάς καθαρά βρετανικής υποχρέωσης.
Από την σκοπιά της Κύπρου, η υπόθεση φαίνεται πολύ άσχημη. Οι Κύπριοι βλέπουν πως τους δεσμεύσαμε να πληρώσουν στον Σουλτάνο έναν υπερβολικό φόρο. Βλέπουν πως έχουμε διάφορα δικά μας χρέη να εξοφλήσουμε. Και παρατηρούν πως, αντί να εκπληρώνουμε τον όρο της Συνθήκης, με τον οποίο δεσμεύθηκαν τόσο αντικανονικά, εμείς, έτσι κι’ αλλιώς, παίρνουμε τα χρήματά τους και τα κρατάμε για τους εαυτούς μας. Μπορούμε να αμφιβάλλουμε για τα αισθήματά τους; Είναι απολύτως αληθές, ότι κάτω από το βάρος που θέσαμε σ’αυτό το μικρό και πενόμενο νησί, ο κυπριακός λαός κατέρρευσε. Παρ’όλο που επιβλήθηκε η πιο σκληρή οικονομία, παρ’όλο που όλα τα δημόσια έργα παραμελήθηκαν και ολόκληρη η δημόσια διοίκηση περικόπηκε σε σημείο λιμοκτονίας, ουδέποτε πετύχαμε τίποτα παραπάνω από τον Σουλτάνο. Τους αποσπάσαμε ολόκληρο τον φόρο των 92.800 λιρών και, ως αποτέλεσμα, προχωρήσαμε στο να μεταχειριζόμαστε την Κύπρο, ωσάν να ήταν ένα μη οικονομικά αυτάρκες προτεκτοράτο. Τέθηκε υπό τον πλέον αυστηρό έλεγχο του Θησαυροφυλακείου. Το προϊόν όλων των οικονομιών της -παρ’όλη την αυτοθυσία των Κυπρίων- και κάθε περίσσευμα, όσο αξιοθρήνητα μικρό και να ήταν, τα κατάσχαμε στο τέλος κάθε οικονομικού έτους. Η διαφορά ανάμεσα στα ποσά που είχαν εισπραχθεί και, αθροιστικά, στην δαπάνη για την δημόσια διοίκηση και σε ολόκληρο τον φόρο, εμφανίζονταν, στη συνέχεια, ως επιχορήγηση και οι λογαριασμοί παρουσιάζονταν στην Βουλή, με τρόπο που έκανε οποιονδήποτε να υποθέτει ότι, στην πραγματικότητα, η Κύπρος ζούσε με βρετανικό χρήμα. Αυτή η εξοργιστική και ανήθικη τακτική διήρκεσε 27 χρόνια. Σ’αυτό το χρονικό διάστημα, πετύχαμε να αποσπάσουμε από το κατεστραμμένο νησί, 60.000 λίρες το χρόνο, κατά μέσο όρο, ή, περίπου, 1.600.000 λίρες, συνολικά.

Επετειακή εκδήλωση των Άγγλων στην Λευκωσία

Στις αρχές του 1906, το υπουργείο Αποικιών επέστησε την προσοχή του υπουργού των Οικονομικών (Chancellor of the Exchequer) σχετικά με την αξιοθρήνητη κατάσταση του νησιού, την αργή του πρόοδο, κάτω από την βρετανική κατοχή, τους ανυπόφορους οικονομικούς περιορισμούς, υπό τους οποίους τελούσε, και το αχρείο σύστημα, κατά το οποίο κάθε τοπικό οικονομικό περίσσευμα ή αποταμίευμα, διοχετεύονταν αποκλειστικά στην μείωση της συνολικής επιχορήγησης. Τότε ο υπουργός αποφάσισε -και επρόκειτο για φιλελεύθερη απόφαση- να δώσει αυτό που το Θησαυροφυλάκειο αποκαλεί μία "σταθερή επιχορήγηση 50.000 λιρών ετησίως", έτσι ώστε τα οικονομικά περισσεύματα και αποταμιεύματα, εγγυημένα πάνω σ’αυτή την βάση, να ρέουν προς όφελος του νησιού. Με άλλα λόγια, υποσχεθήκαμε στην

Κύπρο, ότι δεν θα την υποχρεώσουμε να εισφέρει στην εξόφληση καθαρά βρετανικών χρεών, με περισσότερο από 42.800 λίρες ετησίως. Αυτό είναι το καθεστώς που ισχύει σήμερα, παρ’όλον ότι δεν πρέπει να λησμονείται πως πρόκειται για ρύθμιση που ισχύει για τρία χρόνια, εκτός και αν η γενναιοδωρία μας φθάσει πολύ μακριά.

Δεν υποτιμώ την ανακούφιση που παρέχεται έτσι. Είναι πραγματική, είναι αποτελεσματική και, όσο διαρκεί, θα υπάρξει αισθητή και ουσιαστική διευκόλυνση και βελτίωση στην κατάσταση. Μολοντούτο όμως, είναι ολοφάνερο πως δεν έχουμε κανένα δικαίωμα -με εξαίρεση την ανωτέρα βία- να εισπράξουμε, έστω μια δεκάρα από τον κυπριακό φόρο, προκειμένου να ανακουφιστούμε από τις δικές μας, νόμιμες υποχρεώσεις, όσο ατυχής και να ήταν ο τρόπος με τον οποίο συμφωνήθηκαν. Σπάνια θα δει κανείς θέαμα πιο απεχθές από την καταπίεση μιας μικρής κοινότητας από μία Μεγάλη Δύναμη, με σκοπό το χρηματικό όφελος. Και, αναμφισβήτητα, αυτό είναι το θέαμα που παρουσιάζει σήμερα, η εκ μέρους μας οικονομική μεταχείριση της Κύπρου. Το να αποσπούμε φόρο με εξαναγκασμό, από οποιαδήποτε κτήση ή από έδαφος που διοικείται υπό την αιγίδα του Στέμματος, είναι, κατά την άποψή μου, ανάξιο της Μ. Βρετανίας και τελεί ολοκληρωτικά σε διάσταση προς όλες τις αρχές της αποικιακής μας πολιτικής.

Πέραν από τους ταχυδακτυλουργικούς λογαριασμούς, καταρτισμένους τεχνητά και με σοφιστεία, όσο επιτρέπει η ανθρώπινη ευφυΐα, ένα παραμένει το θεμελιώδες γεγονός: Η Κύπρος πληρώνει 42.800 λίρες ετησίως και η Μ. Βρετανία εισπράττει 42.800 λίρες ετησίως, για το δικό της όφελος, προκειμένου, δηλαδή, να εξοφλεί τμήμα των δικών της χρεών. Και αυτό, θα πω, συνιστά μια επονείδιστη κηλίδα στην αυτοκρατορική πολιτική.

Πόσο διαφορετική είναι η μοίρα της Κύπρου από εκείνην οποιουδήποτε άλλου νησιού ή προτεκτοράτου που διοικείται από το υπουργείο Αποικιών! Στα περισσότερα από αυτά δίνουμε μεγάλες επιχορηγήσεις -στην Σομαλία 75.000 λίρες το χρόνο- όλες οριστική απώλεια για μας, όλες καθαρό κέρδος για εκείνα. Είμαστε, συνήθως, ενθουσιασμένοι όταν τα βλέπουμε αυτοσυντηρούμενα. Από κανένα δεν αποσπούμε οποιαδήποτε πληρωμή, εκτός αν αυτή αποτελεί συνεισφορά στην δαπάνη για την τοπική φρουρά, από την οποία προστατεύονται και από την οποία κερδίζουν πολλά. Όμως, η Κύπρος που ήρθε στα χέρια μας κατεστραμμένη και εξουθενωμένη, ύστερα από 300 χρόνια φρικτής κακομεταχείρισης, η Κύπρος που όχι μόνον δεν έλαβε ούτε δεκάρα από εμάς, αλλά συντηρείται μόνη της και έχει συμβάλει στην πληρωμή των δικών μας χρεών με ποσό που ανέρχεται σήμερα σε 1.800.000 λίρες, αποσπασμένο από εκείνην με κόστος την δυστυχία και την αποτελμάτωση, επειδή δεν μπορεί (ορίστε μας!) να μας πληρώνει πάνω από 42.800 λίρες το χρόνο, η Κύπρος είναι στιγματισμένη ως πάμπτωχη κοινότητα που ζει με επιχορηγήσεις.
Η εικόνα της δυστυχίας δεν γίνεται λιγότερο φανερή, ούτε αν η Κύπρος θεωρηθεί ως μια επαρχία της Τουρκικής Αυτοκρατορίας, στην οποία έχουν παραχωρηθεί πολιτικά δικαιώματα, αντί αυτού που πράγματι είναι, δηλαδή ένα νησί για το οποίο είμαστε υπεύθυνοι και διοικείται ωσάν να ήταν βρετανική αποικία. Συγκρίνατε, αναλογικά, το ποσόν που αποσπούμε από την Κύπρο προς το συμφέρον μας, με τον φόρο που έχει επιδικασθεί -βάσει διεθνών συμφωνιών- στην Τουρκία, και εισπράττεται από την Αίγυπτο, από την Σάμο, από την Ρωμυλία και, πάνω απ’όλα, από την Κρήτη. Η Κρήτη καταβάλλει μόνον 5.000 λίρες ετησίως. Με βάση τα εθνικά τους εισοδήματα, το ποσό που η Κύπρος καταβάλλει κάθε χρόνο στην Μ. Βρετανία, αντιστοιχεί σε 34.000.000 λίρες, που θα πλήρωνε η Μ. Βρετανία ετησίως. Το πώς αυτός ο τόπος έχει κατορθώσει να ορθοποδήσει και να προοδεύσει, παρ’όλη την ειδεχθή αποστράγγιση, είναι αξιοθαύμαστο. Το γεγονός συνιστά ισχυρή απόδειξη, από την μια πλευρά των αρετών της βρετανικής διοίκησης και από την άλλη της εγγενούς αξίας του νησιού.

ο Ντισραέλι φέρει στους ώμους του τον Σουλτάνο

Σε υπεράσπιση του ισχύοντος συστήματος, μπορεί να υποστηριχθεί ότι δεν φέρουμεπραγματική ευθύνη απέναντι στον λαό της Κύπρου, παρά μόνον μέσα στα πλαίσια της Συνθήκης του 1878. Και ότι, εάν και όταν η Ρωσία επιστρέψει στην Τουρκία το Kars και άλλα μέρη της Μικράς Ασίας, είμαστε συμβατικά δεσμευμένοι να επιστρέψουμε στον Σουλτάνο και την Κύπρο. Το επιχείρημα, εν όψει της εικονικής υπόσχεσης του Λόρδου Salisbury προς τους Κυπρίους, ότι το νησί ουδέποτε θα επιστραφεί στην Τουρκία, δεν έχει ιδιαίτερη αξία. Όμως, για να μιλήσω σοβαρά, είναι έντιμο να κακομαθαίνουμε τους νησιώτες με διπλωματικά μυθεύματα, υπό το κράτος μιας διεθνούς συνθήκης, την οποία και τα δύο συμβαλλόμενα μέρη έχουν ανοικτά παραβιάσει και αγνοήσει; Έχουμε, πλέον, μείνει για πολύ καιρό στην Κύπρο. Το επόμενο έτος θα είναι το τριακοστό από την επιβολή της κατοχής μας. Έχουμε αναλάβει εκεί πολλές συμβατικές υποχρεώσεις, οι γνωριμίες μας έχουν αυξηθεί και αυξάνονται καθημερινά. Δεν μπορούμε να επιστρέψουμε το νησί στην Τουρκία. Η Ευρώπη και η Βουλή των Κοινοτήτων, ουδέποτε θα επέτρεπαν τέτοια επιστροφή στο παρελθόν. Πρόκειται να την δώσουμε στην Ελλάδα; Δεν γνωρίζω να έχει εγερθεί τέτοιο ζήτημα και θα μου προκαλούσε βαθιά θλίψη, εάν επρόκειτο να τεθεί. Εάν συνέβαινε κάτι τέτοιο, η ζωή των Μουσουλμάνων σ’αυτό στο νησί, που συνιστούν πάνω από το 1/5 του πληθυσμού και έχουν πάντοτε συμπεριφερθεί απέναντί μας με απόλυτη νομιμοφροσύνη και καλή συμπεριφορά, θα γινόταν ολοκληρωτικά ανυπόφορη και όλοι θα ήταν καταπιεσμένοι και χωρίς δικαιώματα, ακριβώς όπως υπέφεραν οι Έλληνες τον παλιό καιρό. Ποιά άλλη Δύναμις θα μπορούσε να ενδιαφερθεί;
Δεν θα με στενοχωρούσε το γεγονός ότι, εγκαταλείποντας την Κύπρο, θα πρέπει να λάβουμε μέτρα για την εκπλήρωση του χρέους μας, μέχρι το ποσό των 42.800 λιρών, ετησίως. Η άσκοπη, όμως, θυσία τόσης προσπάθειας από Βρετανούς αξιωματούχους, η άκαρπη απασχόληση τόσων ετών, η παραδοχή της αποτυχίας, είτε να ξαναζωντανέψουμε τον τόπο είτε να συμφιλιωθούμε με τον λαό του, θα αποτελούν ένα λυπηρό επεισόδιο στην βρετανική ιστορία και, δικαιολογημένα, δεν θα είναι αρεστά στην βρετανική κοινή γνώμη. Ο καθένας γνωρίζει, ότι, σήμερα, δεν υπάρχει πρόθεσή μας να αλλάξουμε το διεθνές καθεστώς της Κύπρου και ότι σκοπεύουμε να την κρατήσουμε υπό την κατοχή μας επ’αόριστον. Και με αυτό το δεδομένο, είναι, ασφαλώς, καιρός να εγκαταλείψουμε την θεωρία, ότι έχουμε μόνον περιορισμένη ευθύνη στο νησί και ότι έχουμε δικαίωμα να κάνουμε στους Κυπρίους πράγματα τα οποία, ούτε στα όνειρά μας δεν θα τολμούσαμε να διαπράξουμε εις βάρος των συνυπηκόων μας, σε οποιοδήποτε τμήμα της Βρετανικής Αυτοκρατορίας. Ας αφήσουμε στο νησί της Κύπρου όλα τα έσοδα που εισπράττονται από την φορολόγηση των κατοίκων της, για την ανάπτυξή της και για την αποκατάσταση της φημισμένης ευμάρειάς της. Και ας επιλέξουμε το επόμενο έτος -αυτό της συμπλήρωσης τριάντα ετών κατοχής- γι’αυτή την πράξη δικαιοσύνης και επανόρθωσης.
Η παρούσα κατάστασις στο νησί είναι ιδιαίτερα απογοητευτική. Δεν εννοώ, πως δεν έχει βελτιωθεί σημαντικά υπό την διακυβέρνησή μας. Ούτε, ακόμα περισσότερο, ότι δεν είναι ασύγκριτα πιο καλή από ό,τι θα ήταν υπό τους Τούρκους. Και, βεβαίως, ούτε πως οι ίδιοι οι Κύπριοι, μουσουλμάνοι και χριστιανοί, δεν παραδέχονται και δεν αναγνωρίζουν το γεγονός αυτό. Ωστόσο, μια βελτίωση με μέτρο την Τουρκία, δεν αποτελεί επαρκή και πρόσφορη υπεράσπιση της βρετανικής πολιτικής. Η οικονομική βελτίωση και ανόρθωση του νησιού έχουν αυξηθεί πολύ. Η ετήσια οικονομική αφαίμαξη που ανέρχεται, κατά μέσο όρο, μεταξύ 20 και 30% του συνολικού εισοδήματος, με τα ποσά της να έχουν διοχετευθεί εκτός του νησιού, χωρίς οποιοδήποτε ανταποδοτικό όφελος, και ο δαπανηρός χαρακτήρας της υψηλού επιπέδου βρετανικής διοίκησης, έχουν αποτρέψει σημαντικά κάθε μορφή ταχύρρυθμης ανόρθωσης. Ο ασθενής δεν πέθανε στα χέρια μας. Στην μακρά περίοδο της ανάρρωσης έχει, αργά αλλά σταθερά, δυναμώσει. Εάν όμως, η έμφυτη ενεργητικότητα της Κύπρου δεν απομαστευόταν χρόνο με τον χρόνο, το νησί θα ήταν εδώ και καιρό υγιές και ισχυρό. Και αν αύριο αφήσουμε αυτή την ενεργητικότητα ελεύθερη, η ευμάρεια της Κύπρου θα αποκατασταθεί σύντομα, χωρίς αυτό να στοιχίσει, έστω, μια δεκάρα στην Μ. Βρετανία και χωρίς να την αναγκάζουμε να εξεμεί τα μεγάλα ποσά που της έχουμε ήδη αποσπάσει.

Χάρτης των δημοσίων έργων και τηλεπικοινωνιών στην Κύπρο το 1905

Στο μεταξύ, ωστόσο, κάθε αναγκαίο έργο έχει παραλύσει. Εκπαίδευση, γέφυρες, λιμάνια, δρόμοι, όλα έχουν παραλύσει. Εκπαίδευση, γέφυρες, λιμάνια, δρόμοι, οι μισθοί των δημοσίων υπαλλήλων που αγωνίζονται και σχεδόν λιμοκτονούν, η ανάπτυξη της γεωργίας (που περιλαμβάνει βαμβάκι και μετάξι) η κατασκευή των απόλυτα δικαιολογημένων και επειγόντως αναγκαίων διακλαδώσεων της σιδηροδρομικής γραμμής Αμμοχώστου-Μόρφου, που λειτουργεί σήμερα και, πάνω απ’όλα, η απίστευτα παραμελημένη αναδάσωση του νησιού -σ’αυτήν στηρίζονται η ομορφιά και η άνεση της ζωής, η συχνότητα των βροχοπτώσεων και η προμήθεια καύσιμης ύλης- όλα, μα όλα, είναι περιορισμένα μέσα σε αυταρχικά και αφύσικα όρια.

Όπου υπάρχει οικονομική αδικία, θα υπάρξει και πολιτική δυσφορία. Όπου μια κοινωνία χρησιμοποιεί μιάν άλλη σαν αγελάδα για άρμεγμα, θα υπάρξουν αναπότρεπτα, έχθρα και διάσταση. Είναι ανώφελο για την Δύναμη που εισπράττει φόρο, να αναζητά ευγνωμοσύνη από τον λαό που τον πληρώνει, χωρίς την θέλησή του, όσο έντιμη και αποτελεσματική και να είναι η σημερινή διακυβέρνησή της. Οι Κύπριοι γνωρίζουν ότι βγάζουμε χρήματα από αυτούς. Γνωρίζουν ότι, πέραν από τους μισθούς των Βρετανών αξιωματούχων, των επιφορτισμένων με τη διοίκηση του νησιού, υπάρχει η ετήσια πληρωμή ενός τεράστιου ποσού που πρέπει να καταβληθεί σε μια Δύναμη, στην άλλη πλευρά της θάλασσας, και ότι είναι η απόσπαση αυτού του ποσού που, χρόνο με τον χρόνο, εμποδίζει εκείνη ή την άλλη δραστηριότητα ή απόλαυση, που έχουν τόσο ανάγκη και ολόψυχα επιθυμούν. Γνωρίζουν πως ζούμε εις βάρος τους και ότι, παρ’όλο τον πλούτο μας, είμαστε έτοιμοι να χρησιμοποιήσουμε την δύναμή μας προκειμένου να στύψουμε κάθε χρόνο το νησί, για να αποσπάσουμε αυτό που για κείνους αποτελεί έναν φόρο που τους τραυματίζει και τους σακατεύει.

Γελοιογραφία για την συνθήκη της Κύπρου. Δεξιά ο Ντισραέλι

Και ενώ η κατάσταση αυτή συνεχίζεται, όλα τα επιτεύγματα της βρετανικής διοίκησης, όλη η δεξιότητα και η αφοσίωσή της, ακόμα και αν συγκριθούν με την πάλαι ποτέ τουρκική τυραννία, δεν πετυχαίνουν να έχουν οποιαδήποτε απήχηση στις καρδιές του λαού. Όπου και να πήγα, έγινα δεκτός από τον ελληνικό πληθυσμό -αποτελεί τα 4/5 του νησιού- με ελληνικές σημαίες και με ελληνικά τραγούδια, με παθιασμένες εκκλήσεις στην μεγαλοψυχία και την φιλελεύθερη παράδοση της Μ. Βρετανίας, προκειμένου να τους επιτρέψουμε να ενωθούν με την Ελλάδα και να τους "απελευθερώσουμε". Και αν οι μουσουλμάνοι διαμαρτύρονται γι’αυτές τις διαδηλώσεις που κάθε χρόνο γίνονται όλο και πιο βίαιες, τούτο οφείλεται στο ότι γνωρίζουν πως η ένωση με την Ελλάδα θα αποτελέσει την καταστροφή τους και όχι στο ότι δεν νοιώθουν και αυτοί την οικονομική πίεση, υπό τις σημερινές συνθήκες. Τα πράγματα δεν μπορούν να συνεχίσουν έτσι. Είναι μάταιο, να περιφέρονται οι Βρετανοί επισκέπτες του νησιού, παραπονούμενοι για την κυπριακή "αγνωμοσύνη". Κοιτάξτε πίσω από το σύμπτωμα. Αγγίξτε την αιτία.

Αξίζει τον κόπο να μετατρέψουμε την Κύπρο σε επιτυχία μας. Πολιτικά, είναι μια από τις χώρες, όπου οι βρετανικές μέθοδοι, ούτως ειπείν, δικάζονται ενώπιον του Δικαστηρίου της Ευρώπης. Μια μεγάλη και τρανή επιτυχία στην Κύπρο, όπως στην Αίγυπτο, θα προσθέσει στα μάτια του κόσμου, μεγαλείο -ακόμα και ακτινοβολία- στο βρετανικό όνομα. Η αποτυχία, αντίστοιχα, συνεπάγεται δυσφήμηση και ανυποληψία. Αλλά, από καθαρά υλική άποψη, αξίζει τον κόπο να μετατρέψουμε την Κύπρο σε επιτυχία μας, κάτι εύκολο στα πλαίσια των δυνατοτήτων μας. Παρατηρώ ότι δαπανούμε περίπου 80.000 λίρες το χρόνο στο προτεκτοράτο της Σομαλίας, ποσό το οποίο είναι, σχεδόν τελείως, αντιπαραγωγικό. Ακόμα και σε άλλες χώρες που ζουν από επιχορηγήσεις, υπάρχουν στοιχεία αμφιβόλου αποτελέσματος. Η Κύπρος αποτελεί μια βεβαιότητα. Γνωρίζουμε πως το νησί, όχι μόνον είναι ήδη αυτοσυντηρούμενο αλλά και ικανό να συνεισφέρει ένα σεβαστό ποσό για τις ανάγκες μας.
Γνωρίζουμε ότι τον δέκατο πέμπτο αιώνα, με μη επιστημονικές μεθόδους παραγωγής, ο πληθυσμός της Κύπρου υπερέβαινε το 1.000.000 κατοίκους, ή περισσότερο από τέσσερις φορές παραπάνω από τον σημερινό, και ότι μία μόνον πλούσια πόλις, η Σαλαμίς -σήμερα ένα μελαγχολικό ερείπιο- κάποτε είχε 250.000 κατοίκους. Δεν υπάρχει θέμα δημιουργίας αλλά αναβίωσης. Και αν επιτραπεί, τα έσοδα του νησιού να διοχετεύονται στα δημόσια έργα και στην επιστημονική οργάνωση, η αναβίωση αυτή, σίγουρα θα πραγματοποιηθεί με απρόσμενη ταχύτητα. Η Μ. Βρετανία, όχι μόνον θα αναγνωρισθεί για ένα ακόμα καλό έργο αποκατάστασης, αλλά θα εισπράξουμε και μια πιο υλική αμοιβή, με την διατήρηση μιας πολύτιμης περιοχής για τις βρετανικές διοικητικές ικανότητες και με την σταθερή ανάπτυξη εμπορικών επαφών. Το εάν η αλλαγή που προτείνω θα έχει ως αποτέλεσμα να εξανεμισθούν οι βλέψεις για ελληνική εθνική ενότητα, αυτές που έχουν αρχίσει να προκαλούν τόση αναταραχή και θα προκαλέσουν περισσότερη, δεν είμαι σε θέση να το πω. Όμως, σε κάθε περίπτωση, με την άρση της αδικίας του φόρου, τα οικονομικά συμφέροντα των Κυπρίων θα συνταχθούν με την δική μας πλευρά. Και, χωρίς να επιθυμώ να υποτιμήσω την ειλικρίνειά τους, θα εναπέθετα πολλά στη λύση αυτή.

Η Αγγλική απικοικιακή σημαία της Κύπρου

Εν πάση περιπτώσει, θα έπρεπε να έχουμε κάνει το καθήκον μας και να έχουμε απαλλαγεί από αυτή την κατάσταση που ηθικά, πολιτικά και οικονομικά είναι αδικαιολόγητη. Αποφεύγω σκόπιμα την αναφορά στις λεπτομέρειες της νέας ρύθμισης. Πιστεύω, εντούτοις, ότι το επόμενο έτος, οπότε συμπληρώνονται 30 χρόνια κατοχής μας, θα πρέπει να θεωρηθεί σαφώς, ως το έτος για το γεγονός. Τολμώ να πω, ότι οι Κύπριοι θα μπορούσαν να παρακινηθούν να ψηφίσουν, μιά για πάντα, ένα ετήσιο ποσό που δεν θα υπερβαίνει τις 10.000 λίρες, ως επιστροφή αξίας από την βρετανική προστασία. Όμως αυτή η εισφορά θα πρέπει να είναι αυτόβουλη. Τείνω προς την άποψη, ότι το εισοδηματικό κεφάλαιο θα πρέπει να διοχετεύεται για τοπικούς σκοπούς, χωρίς όμως, να θέλω να μειώσω τον υφιστάμενο έλεγχο του κυβερνήτη σε ολόκληρο το φάσμα της πολιτικής και της οικονομίας. Ει δυνατόν, δεν πρέπει να απομακρυνθούμε από τις διατάξεις της Συνθήκης του 1878. Ο φόρος μπορεί είτε να εισπράττεται και να επιστρέφεται εξωλογιστικά, μέσω μιας αντίστοιχης επιχορήγησης, ή, διαφορετικά, η επιχορήγηση, απλά, θα καταργηθεί. Το νησί θα αναγνωρισθεί ως αυτοσυντηρούμενο και η επιβάρυνσή μας για την εξυπηρέτηση του δανείου του 1855 θα αυξηθεί κατά 35.000 λίρες, περίπου, ετησίως. Αυτό είναι το αγκάθι. Όμως, αδυνατώ να αντιληφθώ, γιατί εμείς έχουμε περισσότερο δικαίωμα από οποιονδήποτε άλλο, να αρνούμεθα την εκπλήρωση του τμήματος της οφειλής μας ή να την μεταθέτουμε δια της βίας σε άλλους.
19 Οκτωβρίου 1907 W.S. C.
Η συνέχεια είναι λίγο-πολύ γνωστή: Όταν το 1914 η Τουρκία τάσσεται στο πλευρό της Γερμανίας και των συμμάχων της, η Μ. Βρετανία ακυρώνει, μονομερώς, την Συνθήκη του 1878 και προσαρτά το νησί, ενώ το 1923, με την Συνθήκη της Λωζάνης, η Τουρκία παραιτείται από όλα τα εδαφικά της δικαιώματα σ’αυτό. Δύο χρόνια αργότερα, το 1925, η Κύπρος ανακηρύσσεται, επίσημα, βρετανική αποικία. Όσο για τον φόρο, το 1927 η βρετανική κυβέρνηση αυξάνει την επιχορήγηση μέχρι το ποσό του, υπό τον όρο όμως, ότι η Κύπρος θα καταβάλλει 10.000 λίρες το χρόνο, ως "αμυντική δαπάνη".
Πηγή: istorikathemata.com

Κύπριος Ιστορικός Ερευνητής Τεκμηριώνει την Ελληνική Καταγωγή του Ναπολέοντα Βοναπάρτη

Οι Κομνηνοί Αυτοκράτορες
Η Αποικία των Μανιατών στη Κορσική,
Ο Μέγας Ναπολέων

Λευκωσία, 7 Μαρτίου 2014 - Κύπριος ιστορικός ερευνητής, ο κος Λάμπης Κωνσταντινίδης, σε διάλεξή του στο Πολιτιστικό Κέντρο της Τράπεζας Κύπρου στις 6 Μαρτίου 2014, τεκμηρίωσε ότι ο Γάλλος Αυτοκράτορας Ναπολέοντας Βοναπάρτης είλκε την καταγωγή του από τις ελληνικές αριστοκρατικές οικογένειες των Κομνηνών και Καλομέρων, που κατέφυγαν στην νήσο Κορσική, κυρίως από τη Μάνη κατά τον 17ο αιώνα.

Συγκεκριμένα, ο Ναπολέων Βοναπάρτης, που γεννήθηκε στην Κορσική στις 15 Αυγούστου 1769, ήταν το δευτερότοκο παιδί του Carlo ἢ Charles (Calomeros) Buonaparte καί της Maria-Laetitia.

Στη διάλεξη τονίστηκε ότι ο Ναπολέων σε όλη την σταδιοδρομία του εμπιστευόταν τους συγγενείς του Μανιάτες - Στεφανόπουλους Κομνηνούς της Κορσικής - και τους έστελλεν σε διάφορες αποστολές τόσο στη Βαλκανική Χερσόνησο όσον και στην αγαπημένη του Μάνη. Μάλιστα το 1801 ο Ναπολέων απέστειλεν στη Μάνη μίαν κορβέτταν πλήρη πολεμοφοδίων. Οι δέ Μανιάτες είχαν πάντοτε ανοικτά τα λιμάνια τους στο Γαλλικό Στόλο του Ναπολέοντα.
Διευκρινίστηκε ότι οι Μανιάτες, λόγω του ότι δεν είχαν ελευθέρη διακίνηση προς την υπόλοιπη κατεχόμενη από τους Τούρκους Πελοπόννησο, και αισθανόμενοι από ξηράς ὡς πολιορκούμενοι και καταπιεζόμενοι, γύρω στο 1670 άρχισαν σταδιακά, να εγκαταλείπουν την περιοχή της Μάνης και να εγκαθίστανται σε διαφόρα νησιά της Επτανήσου, καθώς επίσης και στην Ιταλία, κυρίως δε στις περιοχές της Τοσκάνης, της Απουλίας, της Μάντουας καί της Κορσικής. Σημειώνεται ότι από τον 14ο αιώνα η Κορσική κατελήφθηκε από τους ακμαζόντες τότε Γενουάτες.

Στη διάλεξή του ο κος Κωνσταντινίδης τεκμηρίωσε τη μετάβαση των Ελλήνων προγόνων του Ναπολέοντα από τη Μάνη στην Κορσική μέσω Γένουας. Μετά από επίσημη πρόσκληση από τους Γενουάτες άρχοντες, στις 3 Οκτωβρίου του 1675 περίπου 730 Μανιάτες με επικεφαλής τον Επίσκοπο Παρθένιο Καλκανδήν και με αρχηγό τους τον Κωνσταντίνο Στεφανόπουλο- Κομνηνό, τον 10ον Πρεσβύτερο Προύχοντα της Μάνης, και αριθμό μελών της ονομαστής Μανιάτικης οικογενείας των Στεφανοπούλων Κομνηνών, καταγομένων απευθείας, από την οικογένεια των Βυζαντινών Αυτοκρατόρων Κομνηνών, αναχώρησαν από τον οικισμό του Οιτύλου τῆς Μάνης με τελικό προορισμό την Κορσικήν, όπου έφθασαν και εγκαταστάθηκαν τον επόμενο χρόνο.

Όσον αφορά τό άλλο βασικώτατο σκέλος της οικογένειας των Κομνηνών, εκείνο των Καλομέρων, ο κος Κωνσταντινίδης ανέφερε ότι ο Θεόδωρος Στεφανόπουλος Κομνηνός και ο Καλόμερος Στεφανόπουλος Κομνηνός ήσαν αμφότεροι παιδιά του αρχηγού των μετοικησάντων Ελλήνων Μανιατών στην Κορσική, του Κωνσταντίνου Στεφανοπούλου Κομνηνού IV, και ως εκ τούτου εξηγούνται οι μετέπειτα συνεχισθείσες στενώτατες οικογενειακές σχέσεις μεταξύ των δύο αυτών σκελών της οικογένειας των Κομνηνών στην Κορσική.

Κλείνοντας τη διάλεξή του ο κος Κωνσταντινίδης τόνισε ότι η επίσημη αναγνώριση από τη Γαλλική Δημοκρατία της καταγωγης του Ναπολέοντα από το Ελληνικό Κομνηνό στοιχείο της Κορσικής, θα προσδώσει και σε αυτήν ταύτην τη Γαλλική Ἐπανάσταση, που δυστυχώς στον αναβρασμό της έξαρσής της χαρακτηρίστηκε από πολλές ακρότητες, μίαν ελλείπουσαν ευγενή αίγλη και μεγαλοπρέπεια, καθώς επίσης και σε αυτόν τούτον τον Γαλλικό Λαό της τότε εποχής αλλά και στο σημερινό Γαλλικό Έθνος.

Το πιο πάνω δελτίο τύπου ετοιμάστηκε
από τον κ. Ανδρέα Χριστοδούλου
Επικοινωνιολόγο – Ειδικό για τα ΜΜΕ
e-mail: aochristodoulou@gmail.com --------------
Το πλήρες κείμενο της διάλεξης μπορεί να εξασφαλιστεί μετά από σχετική παράκληση στην ηλεκτρονική διεύθυνση: Lambis Constantinides, e-mail: chris@lambis.com.cy

«Απειλή» για επτά μνημεία

Σχέδιο διάσωσης από την Europa Nostra

Η νεκρή ζώνη επιλέχθηκε μαζί με έξι άλλα απειλούμενα μνημεία και τοποθεσίες στην Ευρώπη ως τα επτά πλέον απειλούμενα πολιτιστικά τοπία.

Πενταμελής επιτροπή από τη Europa Nostra, επισκέφθηκε πρόσφατα την Κύπρο για την ολοκλήρωση του σχεδίου αποκατάστασης των κτηρίων εντός της νεκρής ζώνης στη Λευκωσία.

Η νεκρή ζώνη επιλέχθηκε μαζί με έξι άλλα απειλούμενα μνημεία και τοποθεσίες στην Ευρώπη ως τα επτά πλέον απειλούμενα πολιτιστικά τοπία. H Europa Nostra και το Ινστιτούτο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, ιδρυτικοί εταίροι του προγράμματος «Τα 7 σε μεγαλύτερο κίνδυνο μνημεία και πολιτιστικά τοπία στην Ευρώπη», θα αναλάβουν αποστολές διάσωσης στους χώρους που έχουν επιλεγεί.

Το ρωμαϊκό αμφιθέατρο στην πόλη Δυρράχιο της Αλβανίας, η νεκρή ζώνη στο ιστορικό κέντρο της Λευκωσίας στην Κύπρο, οι οχυρώσεις του Βομπάν του 17ου αιώνα στην πόλη Μπριανσόν στη Γαλλία, το αναγεννησιακό μοναστήρι του Σαν Μπενεντέτο Πο στην Ιταλία, το μοναστήρι του 15ου αιώνα στην πόλη Σετούμπαλ της Πορτογαλίας, το περιβάλλον του ιστορικού ορυχείου της περιοχής Ρόζια Μοντάνα στη Ρουμανία και η αρμένικη εκκλησία του Αγίου Γεωργίου στο Μαρντίν της Τουρκίας έχουν επιλεγεί ως τα επτά πλέον απειλούμενα πολιτιστικά τοπία στην Ευρώπη, από τη Europa Nostra, την κορυφαία ευρωπαϊκή οργάνωση για την πολιτιστική κληρονομιά, σε συνεργασία με το Ινστιτούτο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων.

«Αυτά τα μνημεία και οι πολιτιστικοί χώροι επιλέγηκαν όχι μόνο επειδή λένε μια συναρπαστική ιστορία για το κοινό παρελθόν μας, που καλλιεργεί την αίσθηση του ανήκειν σε μια ευρωπαϊκή οικογένεια, αλλά και επειδή είναι εξαιρετικά πολύτιμα για τις τοπικές κοινότητες που έχουν αφιερωθεί στην προσπάθεια διάσωσής τους. Η διατήρηση αυτών των περιοχών θα μπορούσε επίσης, να λειτουργήσει ως καταλύτης για την οικονομική και κοινωνική αναζωογόνηση των πόλεων ή των περιοχών στις οποίες βρίσκονται . Αυτός είναι ο λόγος που η Europa Nostra καλεί πολλούς δημόσιους και ιδιωτικούς εταίρους σε τοπικό, περιφερειακό, εθνικό και διεθνές επίπεδο να ενώσουν τις δυνάμεις τους και να διασφαλίσουν ένα πολλά υποσχόμενο μέλλον των επιλεγμένων χώρων», δήλωσε ο Placido Domingo, πρόεδρος της Europa Nostra.

«Οι επενδύσεις στον τομέα της διατήρησης της πολιτιστικής κληρονομιάς συμβάλλει στην αειφορία με τελικό στόχο την ανάπτυξη και την απασχόληση. Η στήριξη της διατήρησης της πολιτιστικής κληρονομιάς επιφέρει θετικές επιπτώσεις στην τοπική και περιφερειακή οικονομία και ως εκτ τούτου εμπίπτει στην αποστολή της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων», πρόσθεσε οφ Remy Jacob, γενικός διευθυντής της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και κοσμήτορας του Ινστιτούτου.

Το πρόγραμμα «των 7 σε μεγαλύτερο κίνδυνο μνημείων και πολιτιστικών τοπίων της Ευρώπης» προκηρύχθηκε τον περασμένο Ιανουάριο και είναι εμπνευσμένο από ένα αντίστοιχο επιτυχημένο πρόγραμμα του «National Trust for Historic Preservations» των ΗΠΑ.

Σύμφωνα με έκθεση της Europa Nostra η περιοχή της νεκρής ζώνης στο ιστορικό κέντρο της Λευκωσίας είναι ένας από τους εφτά χώρους στην Ευρώπη που διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο ολοκληρωτικής καταστροφής. Η εγκατάλειψη της περιοχής για σαράντα περίπου χρόνια είχε, όπως αναφέρεται στην έκθεση, καταστροφικές συνέπειες στην ποιότητα του περιβάλλοντος και των συνθηκών διαβίωσης ολόκληρου του κέντρου της πρωτεύουσας, που ήταν για αιώνες το επίκεντρο της βιοτεχνικής δραστηριότητας και του εμπορίου. 

Η νεκρή ζώνη στο ιστορικό κέντρο της Λευκωσίας εκτείνεται σε μιαν έκταση μήκους ενάμισι χιλιομέτρου. Ολόκληρη η νεκρή ή ουδέτερη ζώνη έχει μήκος από τη μιαν άκρη της νήσου μέχρι την άλλη 180.5 χιλιόμετρα και καλύπτει μιαν έκταση 346 τετραγωνικών χιλιομέτρων.

Μεγαλοφυΐα του μάταιου, ή ιδιοφυΐα του χάους;

Του Δρ Χάρη Φεραίου

Πάλιν και πολλάκις, και επιμόνως μέχρι φορτικότητας, ζήτησα, παρακάλεσα, (και προκάλεσα) τους κατά καιρούς προβαλλόμενους ως επαΐοντες περί την επ’ εσχάτων πολιτική ιστορία της Κύπρου, («ερευνητές» ποικιλότροπους, λέκτορες φερέλπιδες, καθηγητές περίλαμπρους), να μου λύσουν μιαν απορία: Τι επί τέλους είναι, εκείνο που στο (όντως πολυκευθές¹) έτος 1964, συνέβη ακριβώς σ’ αυτό τον τόπο;

Σε ηλικία 23 ετών τότε, εγκατέλειψα τις σπουδές-μου στο Μετσόβιο, και, μετά από εξαντλητική στρατιωτική ταχυεκπαίδευση στο Μεγάλο Πεύκο, έσπευσα με την Ελληνική Μεραρχία, ως έφεδρος αξιωματικός πυροβολικού, να πολεμήσω για την ελευθερία της ιδιαίτερης πατρίδας-μου, που πάντα ταυτιζόταν με την ένωσή της με την Ελλάδα. Στην Κύπρο, όμως, κανένας δεν υποδέχτηκε εμένα και τους άλλους όμοιούς μου με κανένα βάπτισμα πυρός! Αντίθετα, μια συνεχής ψυχρολουσία μάς  ακολουθούσε κατά πόδας. Από την Αθήνησι πρεσβεία της Κύπρου, εξεδιώχθην σαν περίπου μισθοφόρος ξένων συνωμοτών, ενώ στις κυπριακές κρατικές αποθήκες, όπου πήγα να ζητήσω έξι σωλήνες (Φι των δέκα!), για να μετατραπούν σε ρυμουλκά των πυροβόλων της Μοίρας, εξαπεστάλην, προτρεπόμενος μάλιστα να πάω να τις ζητήσω «από τους Αμερικάνους, που με έστειλαν στην Κύπρο για να ανατρέψω τον Μακάριο»! (sic)

Αυτήν την ερώτηση, φίλε αναγνώστη, θέτω εδώ και 49 χρόνια ώστε να λύσω, ένα συνειδησιακό-μου πρόβλημα: Ποιανού επιτήδειου έγινα, νέος εγώ τότε, «παίγνιο», ώστε, εν αγνοία-μου έστω, να καταντήσω επίδοξος «διχοτόμος» της πατρίδας-μου; Κανένας, και ποτέ, δεν απάντησε, 49 χρόνια τώρα. Όλοι όσοι ιστοριολογούν περί Κυπριακού, (εμβριθείς μελετητές, νεοπαγείς ιστοριοδίφες, καραδοκούντες «πολιτικοί» και βάλε), μονίμως και επιτηδείως πηδάνε τα (μάλιστα βαπτισθέντα και «αβέβαια»²) εκείνα χρόνια της εθνικής ενοχής, και βεβαίως συν-ενοχής (’64 – ’67). Ένας μόνο φέρελπις λέκτωρ κάποτε αποφάνθηκε, πως επιμένω στο ερώτημα απλώς διότι ανήκω στις «θεραπαινίδες» (sic, ο πολύσοφος!) της Ενώσεως, ένας δε καθηγητής, (πολυγραφότατος) πως, απλούστερα, ανήκω στους (διασωθέντες;) Ενωτικούς, εκείνους που τους πάτησε το τρένο... Διότι επιμένω να αγνοώ την «αλήθεια», που και προφανής είναι, και την «καταδεικνύουν» τα έγγραφα! Ότι: «Ο Γεώργιος Παπανδρέου, συνωμότησε με τους Αμερικάνους, που ήθελαν, δια της Ελληνικής Μεραρχίας, να επιβάλουν “μια μορφή” διπλής Ένωσης, διαμοιράζοντας την Κύπρο με την Τουρκία»! Πλην όμως, και επιμελώς, ουδένα απ’ εκείνα τα «καταδεικνύοντα» έγγραφα δεν έκανε ποτέ την εμφάνισή-του στον ανοιχτό αέρα, ώστε να υποστηρίξει την ανήκουστη (τι ανήκουστη, ελεεινή και τρισάθλια) αυτή κατηγορία.

Ώσπου τελικά ήλθε η έκπληξη: Ούτε πολυστεφής ιστορικός, ούτε πολιτικός επιστήμονας ή ερευνητής, (ούτε βέβαια ευσχήμων βουλευτής, εκ των διερευνόντων στη Βουλή «Φακέλους») αλλά ένας λογοτέχνης, που άφησε τη λογοτεχνία-του, και αποφάσισε να κάνει εκείνο που όφειλαν να είχαν κάνει όλοι οι πιο πάνω. Και κυρίως, ως εντεταλμένη (και αδρά αμειβόμενη γι’ αυτό), είχε στοιχειώδη υποχρέωση να το κάνει, από τότε μάλιστα, η Διπλωματική-μας Υπηρεσία. Ο λογοτέχνης Άντης Ροδίτης, λοιπόν, και η δουλειά που έχει κάνει βρίσκεται στο 520 σελίδων βιβλίο του  «Κουράγιο Πηνελόπη», Αρμός, 2013. Στο βιβλίο ο Ροδίτης περιλαμβάνει μεταφρασμένα 182 επίσημα έγγραφα της περιόδου εκείνης των 210 ημερών, (Ιανουάριος-Αύγουστος 1964), τα περισσότερα του Υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ. Τα έγγραφα αποτελούν τη διπλωματική αλληλογραφία του Στέητ Ντιπάρτμεντ ή πρακτικά συνεδριάσεών-του, για το Κυπριακό. (Δευτερευόντως περιλαμβάνει και «αναμνήσεις»/απομνημονεύματα μερικών σημαινόντων πρωταγωνιστών στις τότε διαπραγματεύσεις).

Αν τα έγγραφα που (και φωτοτυπημένα) παρουσιάζονται δεν είναι πλαστά, ή αν δεν υπάρχουν άλλα τόσα που να τα αναιρούν, (πώς αλήθεια θα ήταν δυνατό, είτε το ένα είτε το άλλο;) τότε το βιβλίο αυτό (όντως ένα «εγχειρίδιο της εγχωρίου πολιτικής ηλιθιότητας» τελικά) τους αφήνει έκθετους όλους: Κατά καιρούς Υπουργούς των Εξωτερικών, Διπλωματική Υπηρεσία, «φακελολόγους» της Βουλής! Πόσο μάλλον τις ποικίλες παρ’ ημίν διαλάμπουσες λάλες αυθεντίες της «κυπρολογίας»...

Εκείνο που έντονα προβάλλει ως ανεξήγητη απορία, για όποιον έκπληκτος διαβάζει τα αμερικανικά έγγραφα στο βιβλίο του Άντη Ροδίτη, είναι το εξής: Ποιος (Ηρόστρατος) επιτέλους κατόρθωνε να τροφοδοτεί τον κυπριακό τύπο, (και εκείνος να τα χάφτει) με γεγονότα ακριβώς αντίθετα της πραγματικότητας; Με πρώτο γεγονός, το «αυτόκλητο» του τότε αμερικανικού ενδιαφέροντος για την Κύπρο, ενώ στην πραγματικότητα οι Άγγλοι είναι που φορτικά πίεσαν τους Αμερικανούς να αναμιχθούν. Στόχος δε των Άγγλων διχοτόμων, και βεβαίως Ιανών: Να κάνουν οι Αμερικανοί την, όπως θεωρούσαν, «βρώμικη δουλειά», ενώ εκείνοι, «ασφαλείς» στα μετόπισθεν, να μηχανορραφούν σπερμολογώντας αθέατοι, και βεβαίως «αδιάφθοροι» για την ημεδαπή εννοείται αφέλεια. (Ή πονηριά, αναλόγως). Είναι χαρακτηριστικά όσα ο γνωστός ως γλωσσικά «άκομψος», Πρόεδρος Τζόνσον, είπε  όταν είδε πως η αμερικανική ανάμιξη ήταν τελικά περισσότερο από αναγκαία, στον υφυπουργό Εξωτερικών Μπωλ, (25/2/64) που ήταν και ο κομιστής της απελπισμένης αγγλικής παράκλησης: «...και θα ’λεγα στους Άγγλους, μπας και δεν υπάρχει Βρετανία πια, αν δεν τα βγάζουν πέρα με την Κύπρο. Ντρέπομαι για λογαριασμό τους»! [2]³

Εντυπωσιακό στα 182 αμερικανικά έγγραφα, είναι πως η «Ένωση» προβάλλεται εκεί ως η μόνη λύση! Μόνο εμφανιζόμενο πρόβλημα, για τον μεν Τζόνσον, ήταν να μην έλθει σε τόσο δύσκολη θέση απέναντι στους Τούρκους στρατηγούς ο πρωθυπουργός τους Ισμέτ Ινονού, για δε τον Μπωλ να μην έχουν οι Τούρκοι το «αίσθημα» ότι τόσο εύκολα «ξεπουλήθηκαν».⁴ Για το δεύτερο, χαρακτηριστική είναι η αγωνία του Τζόνσον, (μιλώντας στον υπουργό του των Εξωτερικών Ντην Ρασκ στις 9/6/64, λίγο πριν υποδεχθεί τον Ινονού): «Αυτός έρχεται εδώ περιμένοντας τον ουρανό με τ’ άστρα, και εγώ μόνο την ΚΟΛΑΣΗ έχω να του προσφέρω»! [79] Τα έγγραφα που δημοσιεύει ο Ροδίτης είναι καταπέλτης: Οι μεν καλλιεργημένοι διπλωμάτες, πρέσβεις Χένρυ Λαμπουίς από την Αθήνα και Τέυλορ Μπέλτσερ τη Λευκωσία, στις εκθέσεις-τους θεωρούσαν την Ένωση ως «ηθική υποχρέωση» του αμερικανικού έθνους, [37] ενώ οι πραγματιστές πολιτικοί (Μπωλ, Ρασκ κλπ) την περιέγραφαν ως το πλέον «χρήσιμο συστατικό» για την ασφάλεια της Δύσης [63]! (Βλέπε και σημείωση 10). Όλοι δε, και ανελλιπώς, μιλούν για «υποβοηθούμενη ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ των Τουρκοκυπρίων»! Πράγμα που από ενωρίς άρχισαν να συνειδητοποιούν κατά τον Ρέυμοντ Χέαρ (πρέσβη στην Άγκυρα) και αυτοί οι Τούρκοι... [50] Την ίδια εποχή η Λευκωσία έριχνε «συστρατευμένες» βόμβες εναντίον των Αμερικανών ως «αυτόκλητων μεσολαβητών»!

 

Απροκάλυπτα τίθεται για πρώτη φορά ως μόνη λύση η Ένωση, σε έκθεση τού πρέσβη στη Λευκωσία Τέυλορ Μπέλτσερ (7/4/64) προς τον Υπ .Εξ. Ντην Ρασκ, με διατύπωση που είναι και ερμηνευτική των αμερικανικών προθέσεων: «Η Κύπρος να ΔΟΘΕΙ στην Ελλάδα, είτε με “Ένωση”, είτε με άλλο νομικό καθεστώς» [49]. Δεν έμπαινε βέβαια τότε χρονικό περιθώριο πραγματοποίησής-της. Μετά όμως που εμφανίστηκε ο Άτσεσον, φάνηκε ότι η επίσπευση ήταν κρίσιμη, διότι (από τον Παπανδρέου πιθανότατα) έκανε την παρουσία-του και ο κίνδυνος της «Κούβας της Μεσογείου», πράγμα που ενίσχυε από την Κύπρο, με τρόπο θα έλεγε κανείς αριστοτεχνικό αλλά όχι σκόπιμο, και ο ίδιος ο Μακάριος Γ’ με τη φιλοσοβιετική συμπεριφορά του.⁵ Το γεγονός σήμανε συναγερμό για την ιδεοληψία των Αμερικανών! Έτσι, και με όλους να επείγονται για «Άμεση Ένωση» (instant Enosis), ο Άτσεσον με την έγκριση του Μπωλ [157] μετέτρεψε το «σχέδιό»-του από προσφορά κυρίαρχης βάση στην Τουρκία για να δεχτεί την Ένωση Κύπρου-Ελλάδος, σε «βάση με ενοίκιο»! Στην ουσία επρόκειτο για άμεση (δια της Μεραρχίας) ανακήρυξη της Ένωσης, και μετά «συζήτηση» με τους Τούρκους για τις λεπτομέρειες!⁶ (Τηλεγράφημα του Μπωλ υπογραμμένο από τον Ρασκ στις 23/8/64). [176]). Οι Τούρκοι βέβαια απέρριψαν την ιδέα του ενοικίου και οι Αμερικανοί τους προειδοποίησαν να μην τολμήσουν οτιδήποτε άλλο, γιατί πια «είχαν χάσει το παιγνίδι» και θα εγκαταλείπονταν στην τύχη τους. Την ίδια περίοδο στην Κύπρο, οι τοίχοι βομβαρδίζονταν, και βέβαια βομβάρδιζαν με το παρανοϊκό σύνθημα… «Ένωση ναι, ΝΑΤΟ όχι»!!. Την παράνοια θα επιβεβαίωνε (αργά πια) και ο τότε διευθυντής του ΕΙΡ Αναστάσης Πεπονής σε επίσκεψή του στον Μακάριο, τον Οκτώβριο 1964 («1961-1981, Τα γεγονότα και τα πρόσωπα», Λιβάνης 2002, σ. 86-90).

Όλο εκείνο το γιγαντιαίο επτάμηνο σκηνικό, (210 ημερών), του ’64, ανέλπιστης ανατροπής της Ζυρίχης, (της ποτέ «αδήριτης» πανωλεθρίας) ανέλπιδα ανετράπη σε ελάχιστα λεπτά της ώρας! Τόσα μόνο όσα χρειάστηκε να εκστομιστεί η «σοφία» περί «ιερής ευθύνης μη χυθεί αίμα»! (Λες κι όταν ο Αυξεντίου, μεθ’ ιερού όρκου, έβγαινε στα βουνά, αναλάμβανε συνάμα και ευθύνη να «μη χυθεί αίμα»!) Ως δε συντετριμμένο πια όνειρο η Ένωσις, εκδιώκετο βιαίως (Αύγουστο μήνα) απ’ εκείνο το παράθυρο του Προεδρικού, που έμελλε, δέκα χρόνια αργότερα, να δρασκελίσει διαφεύγοντας τη βία (μήνα Ιούλιο) και ο ίδιος ο Μακάριος Γ’...

Και αποτελεί (αν βεβαίως τα αμερικανικά έγγραφα στο συντριπτικό βιβλίο του Άντη Ροδίτη δεν είναι... πλαστά) γεγονός κοσμοϊστορικό: Ενός τέτοιου γιγαντιαίου σχεδιασμού μιας υπερδύναμης, και μιας το ίδιο γιγάντιας υπερπροσπάθειας υπέργηρου πρωθυπουργού, ανατροπή, σε ελάχιστα μάλιστα λεπτά, μόνο μια μεγαλοφυΐα μπορούσε να επιτύχει. Μεγαλοφυΐα, όχι μόνο διότι «συνέτριψε» (!) την Υπερδύναμη. Μεγαλοφυΐα διότι, εκείνο που γενεές ολόκληρες θεωρούσαν όνειρο, είχε το νεύρο να τους αντιτάξει, ότι είναι λάθος, (μαζί και οι εκατόμβες...), διότι ορθό όνειρο είναι η δική-του… «Αδέσμευτη Ανεξαρτησία»! Και ο λαός να κραυγάζει «ζήτω»...⁷ Τι κι αν, (ομηρικός) «άλιος γέρων», η διαβόητη Ανεξαρτησία-Πρωτέας, αποδείχτηκε, 49 τώρα χρόνια, μάταιη, ακόμα και ως όνειρο. Η μεγαλοφυΐα παραμένει δεδομένη: Μεγαλοφυΐα απλώς του μάταιου!

 

Πλην όμως το τέλος δεν ήταν ο Αύγουστος εκείνος. Τότε εξοβελίστηκε απλώς το όνειρο. Άλλα τρία χρόνια χρειάστηκαν ώσπου να ξεψυχήσει (Νοέμβριος ’67) μαζί με την εξοστρακιζόμενη Μεραρχία.⁸ Στα τρία αυτά χρόνια, μια, ιδιοφυΐα τώρα, ανάλαβε δράση: Να συγχύσει όλους, ώστε, στερημένοι και της Μεραρχίας, να θεωρούν θρίαμβο, που ξαναρχίσαμε «συνομιλίες» με τον, ως χθες καταζητούμενο λιπόσαρκο φυγόδικο,  τώρα όμως ογκώδη κύριο Ντενκτάς. (Και ο λαός ξανά να κραυγάζει «ζήτω»). Ιδιοφυΐας έργο αναμφισβήτητο! Κι αν έκτοτε κυριαρχεί στον τόπο χάος, ουδόλως αλλάζει ως δεδομένο την Ιδιοφυΐα. Ιδιοφυΐα απλώς του χάους!

Μην μπεις στον πειρασμό να φανταστείς, φίλε αναγνώστη, σαν άκαιρες, ίσως και «αντιμακαριακές»⁹, παρελθοντολογίες όλα τούτα. Αντίθετα: Το μέγα που προσφέρει η μελέτη των αμερικανικών εγγράφων στο βιβλίο «Κουράγιο Πηνελόπη» του Άντη Ροδίτη, είναι η γνώση της ιδιόμορφης νοο-τροπίας, που ως πολιτική φιλοσοφία έτρεφε, και τρέφει ακόμη, την Υπερδύναμη. Και προσφέρει επιπλέον οδυνηρότερη γνώση: Το θλιβερό βεληνεκές της διπλωματικής-μας υπηρεσίας! Επτά μήνες γινόταν κοσμογονία δίπλα-της, και ουδέν οσμίστηκε!¹⁰ (Με ποιους αλήθεια έπινε το ουίσκι-της στο Λήδρα-Πάλας; Μόνο την «Ύπατη Αρμοστεία» του κυρίου Κλαρκ γνώριζε, για άντληση [χαλκευμένων] «πληροφοριών»; Την αμερικανική πρεσβεία την ήξερε μόνο ως πεδίο βομβισμού;)

Γνώσεις όμως αμφότερες, κρισίμως απαραίτητες. Και όχι στους Ιστορικούς μονάχα. Κρίσιμες, αν πρόθεσή-μας είναι να αναστρέψομε  όσα (μεγαλοφυώς) δεινά μας κληροδότησε η «αναστροφή»¹¹ εκείνη του ’64. Δεδομένου πρώτον ότι, παρόλα όσα μεσολάβησαν, εξακολουθεί η Αμερική να είναι υπερδύναμη! «Εξουσιάζουσα» ήγουν, στην γεωστρατηγική (όρος του συρμού) περιοχή-μας. Συνεπώς μόνο μέσω εκείνης θα γίνει οποιαδήποτε νέα αναστροφή. Και όπως άλλοτε τόνισε το στοιχειώδες ο γράφων, λοιδορούμενος από την εθνική μας εξυπνάδα, (λοιδορούμενη όμως τώρα εκείνη από την πραγματικότητα πια) όχι η Αμερική, αλλά η Τουρκία είναι ο εχθρός μας. Η Αμερική είναι αντίπαλός μας.¹² (Τα άλλα, περί «επανατοποθέτησης», ή περί Ευρωπαϊκού Κεκτημένου, και τα λοιπά θνητά παρόμοια, είναι απλώς «μάταια και ψευδή» κατά που λέει και ο υμνωδός!)  Και δεύτερο, διότι η αμερικανική αντικομουνιστική «υστερία» του ’64, επανέρχεται, ως «υστερία» σωτηρίας τώρα του Ισραήλ. Και σωτηρία του Ισραήλ μόνο με δυο τρόπους πετυχαίνεται: Είτε (ποικιλοτρόπως) «επανερχόμενης» της Τουρκίας, είτε (μονοτρόπως) εισερχόμενης της Κύπρου στη «συμμαχία του ελεύθερου κόσμου», όσο κενός κι αν φαντάζει ο όρος. (Τρόπο «εισόδου», με «κάποιο νομικό καθεστώς», διατύπωσε, όπως είπαμε ότι αναφέρουν τα αμερικανικά έγγραφα [49], ήδη ο Αμερικανός πρέσβης στην Κύπρο Τέυλορ Μπέλτσερ...)

Τα ανωτέρω όμως βοούν και το κρίσιμο: Ούτε πολιτικοί της γενεάς του ’64, ή επίγονοί-τους ομογάλακτοι, ούτε πλάνητες της τότε (και νυν) διπλωματικής-μας ανυπαρξίας, μπορεί να «πλησιάσουν» καν τους Αμερικανούς.¹³ Ούτε άλλωστε το τολμούν! Να συντρίψουν δηλ. ολόκληρη την «κλίμακα πεποιθήσεων» και «αξιών» που τους εξέθρεψε... Που τέτοια ανδρεία; Το εξήγησε άλλωστε ο Φρειδερίκος Νίτσε: «Η πλάνη δεν είναι τύφλωση. Η πλάνη είναι ανανδρία». Αφού, παιδαγωγώντας, είχε ήδη προειδοποιήσει ότι «η πεποίθηση είναι ο εχθρός της αλήθειας».

 Χάρης Φεραίος                                              

1. Πολυκευθής = Αυτός που κρύβει πολλά.

2. Πόλυς Γ. Πολυβίου, στο «ΜΑΚΑΡΙΟΣ: τα τρία λάθη», Αθήνα 2009, (Καστανιώτης.)

3. Σε αγκύλες [ ]  ο αριθμός του εγγράφου στο βιβλίο.

4. Για «Ομοσπονδία» πάντως μόνο οι Τούρκοι και οι Σοβιετικοί μιλούσαν. Υποχθονίως και οι Άγγλοι: Σε αγγλοαμερικανική σύσκεψη, (14/2/64) ο Άγγλος Πρωθυπουργός (Σερ Άλεκ Χιουμ) είπε το αμίμητο, «όταν οι Τούρκοι εισβάλουν θα κληθούν να σταματήσουν σε μια ορισμένη γραμμή»! (sic) [22]

5. Είναι χαρακτηριστικό ότι όλοι [116, 121] πίστευαν πως επρόκειτο μάλλον για οργανωμένη συμπαιγνία (Παπανδρέου-Μακαρίου). Όταν όμως διαπίστωσαν την (απίστευτη!) πραγματικότητα, είναι που «δραμόντες» επέσπευσαν διαδικασία «Άμεσης Ένωσης»!

6. Τότε ήταν που καταθορυβημένοι (από τον απρόσμενο «εκτροχιασμό») οι Άγγλοι διχοτόμοι έστειλαν στους Αμερικανούς ένα ελεεινό έγγραφο [181], μυξοκλαίγοντας για όσα θα πάθαιναν οι «φίλοι» Τούρκοι, από την αμερικάνικη επιμονή «να πραγματοποιηθεί έτσι (ξαφνικά) η Ένωση», κίνηση με την οποία (βέβαια) «σε καμιά περίπτωση δεν μπορούσε να συνδεθεί η Κυβέρνηση της Αυτής Μεγαλειότητος», αφού, εκ των υστέρων πια, οι (πτωχοί) Τούρκοι «δεν θα είχαν καμιά πιθανότητα να εξασφαλίσουν τις ελάχιστες από τις απαιτήσεις-τους»! Τέτοια χαμέρπεια, οι που «κτίζομε» μαζί τους «φιλίες».

7. Για να δικαιωθεί φυσικά τελικά και η σοφία του Μενέλαου Χριστοδούλου, που εκείνο το φαινόμενο, το συνόψισε ως εξής: «Στον κυπριακό λαό δόθηκε η δυνατότητα είτε να αγοράσει την Ένωση, είτε να αγοράσει την Ανεξαρτησία. Και εκείνος προτίμησε να αγοράσει την Ανεξαρτησία»!

8. Ποιος τάχα θα ψάξει κι «εκείνα» τα έγγραφα;

9. Τον όρο, αδόκιμο άλλωστε, ο γράφων θεωρεί ιδίως παραπλανητικό.

10. Σάμπως οσμίστηκε το επτάχρονο (’67 - ’74) δούλεμα του «συνομιλούντος» Ντενκτάς; Καταιγιστικό δε: Κατάλαβε τάχα το στοιχειώδες: Ότι τις ΗΠΑ δεν ενδιαφέρει ποια σημαία θα κυματίζει στην Κύπρο, φτάνει να είναι σημαία του ΝΑΤΟ; Και μόνο δυο σημαίες είναι «εγγυημένα» του ΝΑΤΟ, η Ελληνική και η Τουρκική;

11. Αναστροφή του (αμερικανικού) δόγματος, «ΕΝΩΣΗ τώρα! Μετά συζήτηση με Τούρκους» σε (αμερικάνικο πάλι δόγμα) «ΕΙΣΒΟΛΗ πρώτα! Μετά συζήτηση με τους Έλληνες»...

12. Πράγματι: Τώρα είναι η εθνική εκείνη εξυπνάδα που λοιδορείται από τα αμερικανικά έγγραφα στο βιβλίο του Άντη Ροδίτη. Και μάλιστα διπλά. Διότι όχι μόνο ορθό αποδεικνύεται εκείνο που ανέμυαλα τότε λοιδορούσε, αλλά και διότι έγιναν αντίπαλοί μας από δική της ασύγγνωστη ανεμυαλιά! (Αν περιγράφεται έτσι η πολιτική ηλιθιότητα...)

13. *Επανειλημμένα (δια «παροχών») το επεχείρησε ο ίδιος ο Μακάριος Γ’, αλλά κατόπιν εορτής, δηλ. ματαίως... Αγνοούσε πως ο «ελέφαντας», διαθέτει «μνήμη ελέφαντα»! Και δεν συγχωρεί τον «ψύλλο»... Θυμάται κανείς;