Sunday, September 27, 2026

Επιχείρηση "ΝΙΚΗ" Ιούλιος 1974

 Κύπρος 1974 Επιχείρηση "ΝΙΚΗ"

Η χούντα του Ιωαννίδη με Γκιζίκη και Μπονάνο κυβερνούσαν δικτατορικά την Ελλάδα και αποφασίζουν να ανατρέψουν τον Μακάριο! Πιστεύουν ότι οι Αμερικανοί δεν θα έφερναν αντίρρηση στα χέδια τους.

Αφού απέτυχαν προηγουμένως διάφορες μυστικές, υπόγειες, παραστρατιωτικές ενέργειες και παράνομες δράσεις, στις 15 Ιουλίου 1974, αποφασίζουν και διατάσσουν τους υπηρετούντες στην Κύπρο Έλληνες αξιωματικούς να ανατρέψουν και να σκοτώσουν τον Έλληνα πρόεδρο της Κύπρου…

Έτσι, στις 08:00 η ώρα το πρωί, της 15ης Ιουλίου 1974 εκδηλώθηκε το προδοτικό πραξικόπημα της Χούντας των Αθηνών και της ΕΟΚΑ Β' στην Κύπρο, το οποίο ανέτρεψε τον Πρόεδρο Αρχιεπίσκοπο Μακάριο Γ' και άνοιξε την κερκόπορτα για την άλωση της Κύπρου. Το άφρον πραξικόπημα αποτέλεσε την απαρχή της μεγαλύτερης τραγωδίας για την Κυπριακή Δημοκρατία που δεν είναι άλλη από την Τουρκική Εισβολή «ΑΤΤΙΛΑΣ».

Ο κωδικός «ΑΤΤΙΛΑΣ» ήταν η κωδική ονομασία που χρησιμοποίησε η Τουρκία για την παράνομη στρατιωτική εισβολή της στην Κυπριακή Δημοκρατία το καλοκαίρι του 1974. Η επιχείρηση αυτή εξελίχθηκε σε δύο κύριες φάσεις: «Αττίλας Ι» (20 Ιουλίου 1974) και «Αττίλας ΙΙ» (14 Αυγούστου 1974): Η δεύτερη φάση της εισβολής, η οποία οδήγησε στην κατάληψη του 36,2% του εδάφους του νησιού (συμπεριλαμβανομένης της Αμμοχώστου και της Μόρφου) και στη δημιουργία της γραμμής κατάπαυσης του πυρός, γνωστής μέχρι σήμερα ως «Γραμμή Αττίλα». Το όνομα προέρχεται από τον Αττίλα, τον διαβόητο βασιλιά των Ούννων (5ος αιώνας μ.Χ.), ο οποίος έμεινε στην ευρωπαϊκή ιστορία με το προσωνύμιο «Μάστιγα του Θεού» λόγω των ανηλεών και καταστροφικών επιδρομών του στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία.

Οι σειρήνες ήχησαν στις 05:30 το πρωί της 20ης Ιουλίου του 1974, ταυτόχρονα με τη βάρβαρη Τουρκική Εισβολή, η οποία ξεκίνησε με την αποβίβαση βαρέων αρμάτων μάχης, πεζοναυτών στρατιωτικών μονάδων στην περιοχή Πέντε Μίλι λίγο έξω από την Κερύνεια και τη ρίψη αλεξιπτωτιστών από τουρκικά μεταγωγικά αεροσκάφη στον στρατηγικό τουρκοκυπριακό θύλακα Κιόνελι - Αγύρτας, βορειοδυτικά της Λευκωσίας,. Συνολικά  40.000 εισβολείς πήραν θέσεις μάχης και άρχισαν την κατάληψη εδαφών και την εξόντωση του πληθυσμού.

Το ελεγχόμενο από την Χούντα ραδιόφωνο, έλεγε την πρωινή προσευχή και ανακοίνωνε ότι «σήμερα είναι γιορτή του Προφήτη Ηλία», ενώ οι Τούρκοι αλεξιπτωτιστές πέφτουν ανενόχλητοι και οι Τούρκοι πεζοναύτες αποβιβάζονται δίκην παραθεριστών που πάνε για διακοπές στην Κερύνεια!

Η φράση «Η Αϊσέ μπορεί να πάει διακοπές» ήταν το κωδικό σύνθημα που έδωσε η Άγκυρα για την έναρξη της δεύτερης φάσης της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο στις 14 Αυγούστου 1974 του «Αττίλα 2», η οποία οδήγησε στην κατοχή του 37% της Κυπριακής Δημοκρατίας.Ενώ οι Τούρκοι αποβιβάζονταν χωρίς καμία ουσιαστική αντίσταση, η ηγεσία της Εθνικής Φρουράς πανικόβλητη έδινε εντολές για «αυτοσυγκράτηση», καθυζιγάζοντας ότι η τουρκική κινητοποίηση ήταν απλώς μια «άσκηση» και ουδείς πανικός δικαιολογείται… απαγορεύοντας ταυτόχρονα κάθε εμπλοκή για να μη θεωρηθεί πρόκληση! Προδοσία μεγατόνων…

Οι σαφείς εντολές για γενική αντιμετώπιση της απόβασης δόθηκαν με μεγάλη καθυστέρηση και σύγχυση από το στρατιωτικό καθεστώς, ουσιαστικά κατόπιν εορτής! Η επιστράτευση έγινε ανοργάνωτα και σπασμωδικά αφού υπήρχε τεράστιο χάος στη στρατιωτική ηγεσία. Η Εθνική Φρουρά ουσιαστικά ήταν διαλυμένη ως αποτέλεσμα του Πραξικοπήματος και του εμφύλιου σπαραγμού που ακολούθησε.

Τον Ιούλιο του 1974, αρχηγός (Διοικητής) της Εθνικής Φρουράς της Κύπρου ήταν ο Αντιστράτηγος Γεώργιος Ντενίσης, ο οποίος υπηρετούσε στη θέση αυτή από το 1973 έως το 1974, ενώ κατά τη διάρκεια του πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου 1974 την επιχειρησιακή αρχηγία ανέλαβε ο Ταξίαρχος Μιχαήλ Γεωργίτσης.Επιχείρηση «ΝΙΚΗ»

Μετά από μία ολόκληρη μέρα μαχών  και απωλειών ανθρώπινων ζωών στην Κύπρο και αφού οι Τούρκοι δημιούργησαν τα προγεφυρώματά που ήθελαν, την επόμενη μέρα της εισβολής στη Κύπρο (20 Ιουλίου 1974), κάτω από την πίεση των γεγονότων, η Χούντα του Ιωαννίδη που βρίσκεται σε φάση κατάρρευσης, αποφάσισε να στείλει την Α’ Μοίρα Καταδρομών, με Διοικητή τον ταγματάρχη Γεώργιο Παπαμελετίου, που είχε έδρα στο Μάλεμε της Κρήτης, για να ενισχύσει την Εθνική Φρουρά. Η επιχείρηση έλαβε την κωδική ονομασία «ΝΙΚΗ».

Η άκρως απόρρητη αυτή επιχείρηση ήταν η μοναδική οργανωμένη στρατιωτική αποστολή ενίσχυσης της Κύπρου από την Ελλάδα κατά τη διάρκεια της τουρκικής εισβολής του 1974. Πραγματοποιήθηκε τη νύχτα της 21ης προς 22α Ιουλίου 1974 με σκοπό τη μεταφορά Ελλήνων καταδρομέων στο αεροδρόμιο Λευκωσίας για ενίσχυση της άμυνας στις κρίσιμες ώρες που περνούσε η Κύπρος. Η επιχείρηση έγινε μέσα σε ελάχιστες ώρες με ελλιπή προετοιμασία. Οι καταθέσεις περιγράφουν μια επιχείρηση που εκτελέστηκε υπό πίεση χρόνου και με περιορισμένες δυνατότητες συντονισμού.

Ο σχεδιασμός της επιχείρησης προέβλεπε την αερομεταφορά της Α' Μοίρας καταδρομέων αποτελούμενη από 318 άνδρες με τον πλήρη οπλισμό της κατά τη διάρκεια της νύχτας υπό εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες. Ειδικότερα προβλεπόταν πτήση χωρίς συνοδεία μαχητικών, σε απόλυτη σιγή ασυρμάτου και πτήση σε χαμηλό ύψος για την αποφυγή εντοπισμού των αεροσκαφών από ραντάρ. Μετά την προσγείωση στο αεροδρόμιο της Λευκωσίας και την αποβίβαση των καταδρομέων, τα αεροσκάφη θα επέστρεφαν στη Σούδα.

Η συγκεκριμένη αποστολή δεν στηριζόταν σε κανένα σχέδιο του Αρχηγείου Ενόπλων Δυνάμεων (Α.Ε.Δ.), αλλά ήταν μια απόφαση η οποία πάρθηκε από το Πολεμικό Συμβούλιο. Είναι σαφές ότι δεν είχε καμία επίδραση στην εξέλιξη των επιχειρήσεων στην Κύπρο, εκτός του γεγονότος ότι οι καταδρομείς αμυνόμενοι κατάφεραν το αεροδρόμιο Λευκωσίας να μην καταληφθεί από τους Τούρκους.

Ο Γεώργιος Παπαμελετίου, τότε Ταγματάρχης και διοικητής της Α’ Μοίρας Καταδρομών (Α’ ΜΚ), είχε πολύ σημαντικό ρόλο τόσο στην Επιχείρηση ΝΙΚΗ όσο και, κυρίως, στην άμυνα του αεροδρομίου Λευκωσίας.

Την 21η Ιουλίου και ώρα 22:35 η αποστολή ξεκίνησε με χρονικό περιορισμό τα μεσάνυκτα της ίδιας μέρας. Από τα 30 αεροσκάφη που προέβλεπε το σχέδιο, μόνο τα μισά, 15 Noratlas, κατάφεραν να απογειωθούν κατά το προβλεπόμενο χρονικό διάστημα. Τα υπόλοιπα αεροσκάφη (πέντε Noratlas και τα δέκα C-47 παρέμειναν στο αεροδρόμιο της Σούδας.

Από την αεροπορική βάση της Σούδας στην Κρήτη τη νύχτα 21 προς 22 Ιουλίου 1974, απογειώθηκαν μυστικά μεταγωγικά αεροσκάφη Noratlas της Ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας. Μετέφεραν άνδρες της Α΄ Μοίρας Καταδρομών και άλλων επίλεκτων μονάδων.

Συνολικά 15 αεροσκάφη Noratlas απογειώθηκαν τη νύχτα της 21ης Ιουλίου. Πέταξαν σε εξαιρετικά χαμηλό υψόμετρο (περίπου 50 πόδια πάνω από τη θάλασσα), με πλήρη σιγή ασυρμάτου και σβηστά φώτα πορείας για να μην εντοπιστούν από τα τουρκικά ραντάρ.

Αμέσως μετά την απογείωση δόθηκε σήμα από το Κέντρο επιχειρήσεων προς το Γ.Ε.Ε.Φ. Λευκωσίας με τη φράση «Έρχονται τα 15 πορτοκάλια». Δυο από τα αεροσκάφη παρουσίασαν βλάβη με αποτέλεσμα την επιστροφή του ενός στην Κρήτη και την προσγείωση του δευτέρου «ΝΙΚΗ 13» στη Ρόδο.

Τελικά δεκατρία αεροσκάφη κατάφεραν να φτάσουν στην Κύπρο τα ξημερώματα της 22ας Ιουλίου. Οι προσγειώσεις στο αεροδρόμιο της Λευκωσίας ξεκίνησαν στις 02:00 της 22ας Ιουλίου. Το «ΝΙΚΗ 1» ακούμπησε το διάδρομο της Λευκωσίας στις 01:55, το «ΝΙΚΗ 2» έπιασε στις 01:52. Όμως από εδώ και πέρα ξεκινάει η τραγωδία της αποστολής. Λόγω της πλήρους μυστικότητας, της κακής συνεννόησης μεταξύ Αθήνας και Λευκωσίας, αλλά και της τεράστιας σύγχυσης που επικρατούσε στο πεδίο των μαχών, οι κυπριακές δυνάμεις αεράμυνας στο αεροδρόμιο Λευκωσίας είτε δεν είχαν ενημερωθεί έγκαιρα είτε δεν είχαν λάβει επαρκείς και σαφείς οδηγίες για την άφιξη των ελληνικών μεταγωγικών αεροπλάνων, με αποτέλεσμα να θεωρήσουν ότι τα αεροσκάφη τα οποία πέταγαν ήταν εχθρικά.Όταν οι Κύπριοι πυροβολητές άκουσαν τον βόμβο των κινητήρων μέσα στο σκοτάδι, υπέθεσαν ότι πρόκειται για τουρκική αεροαπόβαση και αμέσως άρχισαν έντονα αντιαεροπορικά πυρά τα οποία είχαν ως αποτέλεσμα, το αεροσκάφος «ΝΙΚΗ 4» το οποίο βρισκόταν στο στάδιο προσγείωσης, δέχθηκε καταιγισμό βλημάτων από αντιαεροπορικά πυρά, τυλίχθηκε στις φλόγες και να συντριβεί λίγα χιλιόμετρα από το διάδρομο προσγείωσης.

 Η κατάρριψη του ελληνικού μεταγωγικού αεροσκάφους Nord Noratlas («ΝΙΚΗ 4») (με κυβερνήτη τον Βασίλειο Παναγόπουλο) τα ξημερώματα της 22ας Ιουλίου 1974 αποτελεί μία από τις πιο τραγικές σελίδες της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. Το αεροσκάφος καταρρίφθηκε από φίλια αντιαεροπορικά πυρά λίγα χιλιόμετρα πριν από τον διάδρομο προσγείωσης, στον λόφο της Μακεδονίτισσας κατά τη διάρκεια της τουρκικής εισβολής, παρασύροντας στον θάνατο 4 αεροπόρους και 27 καταδρομείς (συνολικά 31 νεκροί, ενώ επέζησε ως από θαύμα μόνο ένας καταδρομέας, ο μ. Θανάσης Ζαφειρίου, ο οποίος πήδηξε στο κενό δευτερόλεπτα πριν τη συντριβή). Άλλα δύο Noratlas («ΝΙΚΗ 3» και «ΝΙΚΗ 6») υπέστησαν επίσης σοβαρές ζημιές από τα φίλια πυρά, αλλά κατάφεραν να προσγειωθούν, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους άλλοι δύο καταδρομείς.Το «ΝΙΚΗ 6» δέχθηκε πυρά σε πολλαπλά σημεία της ατράκτου και υπέστη πολύ σοβαρές ζημιές. Από τους επιβαίνοντες καταδρομείς του ΝΙΚΗ 6 υπήρξαν δύο νεκροί, ενώ το αεροσκάφος κατόρθωσε να προσγειωθεί χάρη στις προσπάθειες των πιλότων.

 Τα υπόλοιπα αεροσκάφη επίσης δέχθηκαν πυρά ή υπέστησαν ζημιές, αλλά κατάφεραν και αυτά να προσγειωθούν με λιγότερες ζημιές. Τελευταίο προσγειώθηκε το «ΝΙΚΗ 15» το οποίο και είχε απογειωθεί από τη Σούδα με καθυστέρηση και παρά τις εντολές να μην εκτελέσει την αποστολή. Το «ΝΙΚΗ 14» έφτασε αφού είχε πλέον ξημερώσει και δεν προσγειώθηκε καθόλου. Ακολούθησε εντολές και επέστρεψε πίσω στη Σούδα.

 Το τραγικό αυτό λάθος κόστισε την απώλεια της ζωής σε 4 αεροπόρους, 29 καταδρομείς και τον τραυματισμό 11 ακόμα καταδρομέων. Από τη δύναμη των 318 ανδρών της Α' Μοίρας καταδρομών 278 παρέμειναν στην Κύπρο και πολέμησαν.

Παρά τις απώλειες, οι περισσότεροι καταδρομείς αποβιβάστηκαν και συμμετείχαν στις μάχες για την υπεράσπιση του αεροδρομίου Λευκωσίας. Όσα αεροσκάφη ήταν σε πτητική ικανότητα απογειώθηκαν για τη επιστροφή στην Ελλάδα ενώ τα υπόλοιπα καταστράφηκαν από τις φίλιες δυνάμεις στο αεροδρόμιο της Λευκωσίας.

 Το πλήρωμα του κάθε Noratlas απαρτιζόταν από τέσσερα μέλη. Με τη σειρά της ιδιότητάς τους (Κυβερνήτης, Συγκυβερνήτης, Ναυτίλος, Ιπτάμενος Μηχανικός) ήταν τα ακόλουθα:

Η Επιχείρηση «ΝΙΚΗ» θεωρείται μία από τις πιο τολμηρές αποστολές της σύγχρονης ελληνικής στρατιωτικής ιστορίας. Παρά τα τραγικά λάθη συντονισμού, οι αεροπόροι και οι καταδρομείς επέδειξαν εξαιρετικό θάρρος, γνωρίζοντας τους μεγάλους κινδύνους της αποστολής. Ο ηρωισμός αυτών που έλαβαν μέρος και η θυσία όσων σκοτώθηκαν κατά την εκτέλεσή της, δεν στάθηκαν αρκετά να επηρεάσουν τη ροή των γεγονότων. Θα παραμείνει όμως μια λαμπρή σελίδα δόξας στην Ιστορία της Αεροπορίας μας και των Δυνάμεων Καταδρομών.

 Ήταν πραγματικά ηρωική αυτή η αποστολή, με την έννοια ότι έγινε από πιλότους που, στο σύνολό τους, δεν είχαν δει ποτέ την Κύπρο και πήγαιναν, για πρώτη φορά, μόνο με χάρτη και πυξίδα! Την εποχή εκείνη, ένα τέτοιο εγχείρημα ήταν εντελώς δύσκολο, ήταν μια αποστολή θανάτου, και με το δεδομένο ότι τα αεροσκάφη ήταν παλιά και με πτητικά προβλήματα.

Ο διάδρομος προσγείωσης του αεροδρομίου επίσης είχε βομβαρδιστεί την προηγουμένη μέρα από την τουρκική αεροπορία και μπορούσε να χρησιμοποιηθεί μόνο το 1/3 από αυτόν. Η επιτυχής πτήση των αεροσκαφών οφείλεται στην ικανότητα των πληρωμάτων που πέταξαν χωρίς τεχνικά βοηθήματα.Σήμερα, στον χώρο του Τύμβου της Μακεδονίτισσας στη Λευκωσία βρίσκεται το μνημείο των πεσόντων της Επιχείρησης «ΝΙΚΗ», όπου είναι θαμμένοι οι περισσότεροι από τους ήρωες του «ΝΙΚΗ 4». Υπάρχει ένα ομοίωμα αεροσκάφους Noratlas ως μνημείο για τους πεσόντες.

 Η πραγματικά ηρωική αυτή μυστική επιχείρηση της Ελληνικής Αεροπορίας ήταν μερικώς επιτυχής και χαρακτηρίσθηκε από τον διεθνή τύπο ως  «Αποστολή Αυτοκτονίας». Αργότερα έγινε από τους Ισραηλινούς πρότυπο οργάνωσης ανάλογης δικής τους αποστολής στο ΕΝΤΕΜΠΕ για διάσωση δικών τους ανθρώπων.

 ΝΙΚΗ-6: Γ. Δημητρός – Β. Μέττας – Ι. Ράζος – Γ. Καγιαμπάκης

Θύματα ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΟΛΕΜΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ

Αεροσκάφος ΝORATLAS 52-133 "NIKH 4"

ΝΙΚΗ-4: Κυβερνήτης - (Επισμηναγός) Παναγόπουλος Βασίλειος

Συγκυβερνήτης - (Επισμηναγός) Συμεωνίδης Στέργιος

Ναυτίλος - (Επισμηνίας) Άνθιμος Ηλίας

Ιπτάμενος Μηχανικός - (Ανθυποσμηναγός) Δάβαρης Γεώργιος.

 Θύματα Καταδρομείς Α' ΜΟΙΡΑ ΚΑΤΑΔΡΟΜΩΝ

Κ/Δ Νάκος Γεώργιος

Κ/Δ Πρινιανάκης Στυλιανός

 Κ/Δ Ζαφειρίου Αθανάσιος(Μοναδικός επιζήσας)

 Αεροσκάφος NORATLAS 52-139 "NIKH 6"

Θύματα Καταδρομείς Α' ΜΟΙΡΑ ΚΑΤΑΔΡΟΜΩΝ

Κ/Δ Νόμπελης Σπυρίδων

Κ/Δ Οικονομάκης Κωνσταντίνος

Τραυματίες Καταδρομείς:

Κ/Δ Τσίωγκας Παύλος

Κ/Δ Αντωνόπουλος Γεώργιος

Κ/Δ Φύσσαρης Ιωάννης

Κ/Δ Θεοδωρόπουλος Σ.

Κ/Δ Γκόγκος Κ.

Κ/Δ Τσαγκαρόπουλος Δημήτριος

Κ/Δ Λατζουράκης Γεώργιος

Κ/Δ Λοχίας (Κ/Δ) Ξεφτύλης Κωνσταντίνος

Κ/Δ Παπαευσταθίου Ευστάθιος

Κ/Δ Μαυρουδής Γεώργιος

Συμπέρασμα

Ο Φάκελος της Κύπρου δεν περιέχει ένα ενιαίο «πόρισμα» για την Επιχείρηση «ΝΙΚΗ». Περιέχει μαρτυρίες αξιωματικών, πολιτικών και άλλων εμπλεκομένων, οι οποίες καταγράφηκαν από την Εξεταστική Επιτροπή της Βουλής των Ελλήνων (1986–1988). Οι ίδιοι οι εκδότες του έργου επισημαίνουν ότι πρόκειται για μαρτυρικό υλικό και όχι για τελεσίδικη δικαστική απόφαση ή τελικό καταλογισμό ευθυνών.

Μετά τη συντριβή, οι σοροί των πεσόντων και τα συντρίμμια του «ΝΙΚΗ 4» θάφτηκαν εσπευσμένα στο σημείο της πτώσης με μπουλντόζες, προκειμένου να μην αποκαλυφθεί η εμπλοκή της Ελλάδας. Στο σημείο αυτό δημιουργήθηκε αργότερα το στρατιωτικό νεκροταφείο Τύμβος της Μακεδονίτισσας.Για δεκαετίες η υπόθεση παρέμενε «θαμμένη» κάτω από ένα πέπλο στρατιωτικού απορρήτου. Μόλις το 2015-2016 ολοκληρώθηκαν οι επίσημες ανασκαφές στον Τύμβο, αποκαλύφθηκε η άτρακτος του αεροσκάφους και ταυτοποιήθηκαν μέσω DNA τα λείψανα των ηρώων, τα οποία επιστράφηκαν στις οικογένειές τους στην Ελλάδα με τις δέουσες τιμές.ΜΑΧΗ ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟΥ

Η μάχη του αεροδρομίου της Λευκωσίας (20-23 Ιουλίου 1974) ήταν μια κρίσιμη στρατιωτική αναμέτρηση κατά τη διάρκεια της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο, όπου οι ελληνικές και κυπριακές δυνάμεις υπερασπίστηκαν με επιτυχία το στρατηγικό αεροδρόμιο απέναντι σε υπέρτερες τουρκικές δυνάμεις.

 Η μάχη του αεροδρομίου Λευκωσίας στις 23 Ιουλίου 1974 ήταν μία από τις σημαντικότερες συγκρούσεις της πρώτης φάσης της τουρκικής εισβολής. Είναι επίσης άμεσα συνδεδεμένη με την Επιχείρηση ΝΙΚΗ, επειδή οι Έλληνες καταδρομείς που είχαν φτάσει το προηγούμενο βράδυ με τα Noratlas συμμετείχαν στην άμυνα του αεροδρομίου.

 Το πρωί της 23ης Ιουλίου, όταν υπήρχαν πληροφορίες ότι οι τουρκικές δυνάμεις θα επιχειρούσαν να καταλάβουν το αεροδρόμιο, δόθηκε εντολή στον Παπαμελετίου να μετακινήσει την Α’ ΜΚ προς το αεροδρόμιο. Υπό τη διοίκηση του Ταγματάρχη Γεωργίου Παπαμελετίου, η Α' Μοίρα Καταδρομών, μαζί με δυνάμεις της Εθνικής Φρουράς, πολέμησαν ηρωικά και απέκρουσαν τις επιθέσεις.

 Μετά την κατάπαυση του πυρός της 22ας Ιουλίου, το αεροδρόμιο παρέμενε υπό τον έλεγχο ελληνοκυπριακών και ελληνικών δυνάμεων. Το πρωί της 23ης Ιουλίου, περίπου στις 09:30, άρχισαν νέες συγκρούσεις γύρω από το αεροδρόμιο. Σύμφωνα με την επίσημη καταγραφή του ΟΗΕ, η μάχη συνεχίστηκε μέχρι περίπου τις 12:30, όταν επιτεύχθηκε τοπική κατάπαυση του πυρός.

Οι καταδρομείς μαζί με τις άλλες ελληνοκυπριακές και ελληνικές δυνάμεις απέκρουσαν την τουρκική επίθεση και κράτησαν το αεροδρόμιο μέχρι την επέμβαση της UNFICYP.

Η άμυνα περιλάμβανε: άνδρες της ΕΛΔΥΚ, Ελληνοκύπριους καταδρομείς της Εθνικής Φρουράς, την ελληνική δύναμη καταδρομών που είχε φτάσει με την Επιχείρηση ΝΙΚΗ, και προσωπικό ασφαλείας του αεροδρομίου.

Οι αμυνόμενοι χρησιμοποίησαν πολυβόλα και αντιαρματικά όπλα. Οι ελληνικές και ελληνοκυπριακές δυνάμεις κατόρθωσαν να κρατήσουν τις θέσεις τους γύρω από το Terminal και τον πύργο ελέγχου. Καναδική στρατιωτική ιστορική πηγή περιγράφει την τουρκική επίθεση ως επίθεση με όλμους, ρουκέτες και άρματα προς το συγκρότημα του Terminal.

Σύμφωνα με τις ελληνικές στρατιωτικές αφηγήσεις, δύο τουρκικά M47 Patton επιχείρησαν να κινηθούν προς την ανατολική πλευρά του αεροδρομίου. Οι αμυνόμενοι χρησιμοποίησαν αντιαρματικά όπλα και τα δύο άρματα καταστράφηκαν ή ακινητοποιήθηκαν. Αυτό είναι ένα από τα γνωστότερα επεισόδια της μάχης.

Η παρέμβαση του ΟΗΕ με την UNFICYP, που ήδη βρισκόταν στην Κύπρο, προσπάθησε να σταματήσει τη μάχη. Ο Διοικητής της Ειρηνευτική Δύναμης στην Κύπρο, Force Commander, Ινδός στρατηγός Prem Chand, διέταξε τις δυνάμεις του ΟΗΕ να αναλάβουν το αεροδρόμιο.

Ο ίδιος ο ΟΗΕ αναφέρει ότι η περιοχή που ανακηρύχθηκε UNPA (UN Protected Area) -προστατευόμενη περιοχή από τα Ηνωμένα Έθνη- περιλάμβανε ολόκληρο το συγκρότημα του αεροδρομίου, τις εγκαταστάσεις του RAF Nicosia και τα στρατόπεδα του ΟΗΕ.

Μετά την κατάπαυση του πυρός, ο ΟΗΕ ανέλαβε την προστασία του αεροδρομίου και αυτό μετατράπηκε σε UN Protected Area (προστατευόμενη περιοχή υπό τα Ηνωμένα Έθνη). Το ιστορικό γεγονός είναι ότι τελικά το αεροδρόμιο τέθηκε υπό την προστασία της UNFICYP, και οι αντιμαχόμενες δυνάμεις απομακρύνθηκαν από την περιοχή.

Η επίσημη ιστορία της UNFICYP αναφέρει ότι στις 23 Ιουλίου, λόγω των σφοδρών συγκρούσεων, ο Force Commander στρατηγός Prem Chand διέταξε την κατάληψη του αεροδρομίου από την UNFICYP και την ανακήρυξή του σε United Nations Protected Area (UNPA). Η απόφαση εγκρίθηκε αμέσως από τη Νέα Υόρκη και, σύμφωνα με τον ΟΗΕ, έγινε με τη συμφωνία των τοπικών στρατιωτικών διοικητών και των δύο πλευρών.

No comments: