Φιλομήλα Λαπατά: «Γνώρισα τον εαυτό μου μέσα από τα βιβλία»

Συνέντευξη της συγγραφέας Φιλομήλα Λαπατά

«Η λογοτεχνία χρειάζεται βιώματα. Και μην λησμονούμε πως πίσω από κάθε βιβλίο που διαβάζουμε, υπάρχει η συναισθηματική ζωή του συγγραφέα κατά την περίοδο της συγγραφής του. Έχω κι εγώ, λοιπόν, κάποια θέματα στα οποία επανέρχομαι και τα φωτίζω κάθε φορά διαφορετικά. Το θέμα που με απασχολεί περισσότερο στα βιβλία μου είναι οι ΕΠΙΛΟΓΕΣ και οι ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ τους. Όλη μας η ζωή είναι επιλογές από τα πιο απλά θέματα της καθημερινότητάς μας, πχ. το τι θα μαγειρέψουμε, πιο πρόγραμμα θα παρακολουθήσουμε στην τηλεόραση, μέχρι τα πιο πολύπλοκα πχ. ποιον θα ερωτευθούμε, ή πώς θα επιλέξουμε να κρίνουμε τους άλλους. Και κατόπιν μας γονατίζουν οι συνέπειες…»

Η Φιλομήλα Λαπατά, συγγραφέας κατ’ εξοχήν ιστορικών μυθιστορημάτων, γνωρίζει καλά και τις αναδεικνύει ακόμα καλύτερα αυτές τις συνέπειες, στα επιτυχημένα μυθιστορήματα που ήδη έχει γράψει: «Επικίνδυνες Λέξεις», «Η ξυπόλυτη των Αθηνών», «Η χήρα του Πειραιά», «Οι κόρες της Ελλάδας», «ΟΙ κόρες του νερού», «Το δάκρυ του Χριστού», «Εις το όνομα της μητρός»… αυτό είναι, επιλογές και συνέπειες.

Μιλώντας στο Liberal.gr μάς αποκαλύπτει και όλα τ’ άλλα: ιστορίες και ήρωες, συνθήκες και απρόσμενες εκπλήξεις. Λογοτεχνία που διάβασε και την διαμόρφωσε, καινούργιο βιβλίο που ετοιμάζει πυρετωδώς και θα είναι στα «προσεχώς» μας:

«Βρίσκομαι σε περίοδο συγγραφής του τρίτου μέρους της ιστορικής σειράς ΟΙ ΚΟΡΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ – Η Επιστροφή, Ο Διχασμός (όλα από τις Εκδόσεις ΨΥΧΟΓΙΟΣ) για τα μετεπαναστατικά χρόνια της πατρίδας μας», μας λέει: «Σκοπός μου η ανασύσταση της αστικής ατμόσφαιρας της Αθήνας. Επίσης φιλοδοξία μου ήταν και είναι να καταγράψω την πολιτειακή και κοινωνική εξέλιξη μέσα σε 130 χρόνια ζωής της Αθήνας, τα ήθη και τα έθιμα της Ελλάδας, και τις λεπτομέρειες της ελληνικής ζωής, όπως τα μελέτησα σε πολύχρονη κοπιαστική ιστορική έρευνα, και συνεντεύξεις από παλαιές αθηναϊκές οικογένειες με αρχεία-θησαυρούς.» Κι εμείς διαβάζουμε την συνέντευξη κι αναμένουμε.

Συνέντευξη στην Αγγελική Κώττη 

-Κυρία Λαπατά, υπάρχει τελετουργία γραφής [συγκεκριμένος χώρος, χρόνος, συνήθειες] ή παντού μπορείτε να γράψετε εσείς;

Θαυμάζω τους συγγραφείς που μπορούν να γράψουν όπου και αν βρίσκονται. Με εμένα δε συμβαίνει το ίδιο. Όταν είμαι σε περίοδο συγγραφής, -όπως τώρα παραδείγματος χάρη-, μπαίνω σε εσωστρέφεια. Θέλω τον προσωπικό μου χώρο, το σπίτι μου, το γραφείο μου, τα συγκεκριμένα σημειωματάριά μου όπου έχω καταγράψει ιδέες, φράσεις, τον σκελετό του εκάστοτε μυθιστορήματός μου, ημερομηνίες γεννήσεως και θανάτου των ηρώων μου, ημερομηνίες ιστορικών γεγονότων. Επίσης έχω και διάφορες άλλες συγγραφικές… τελετουργίες, όπως το να γράφω πρώτα χειρόγραφο το κείμενό μου σε συγκεκριμένο μπλοκ και κατόπιν να το περνάω στον υπολογιστή.

-Για να ξεκινήσετε μια ιστορία, χρειάζεστε πλάνο, να ξέρετε και την αρχή και το τέλος της, ή αρκούν μια εικόνα ή η αρχική φράση;

Χρειάζομαι πλάνο και έχω ανάγκη να γνωρίζω την υπόθεση του μυθιστορήματος, παρότι, ορισμένες φορές, οι ήρωές μου αρνούνται να ακολουθήσουν το πεπρωμένο τους όπως τους το σχεδίασα εγώ και αναγκάζομαι να κάνω κάποιες αλλαγές για το καλό της πλοκής. Τα μυθιστορήματά μου έχουν τρία επίπεδα: 1) Το καθαρά ιστορικό όπου καμιά λεπτομέρεια δεν ξεφεύγει από την αλήθεια και την έρευνα που προηγείται της συγγραφής, 2) Η πλοκή του μυθιστορήματος, δηλαδή η ιστορία των ηρώων, και 3) Το ψυχολογικό επίπεδο των χαρακτήρων. Το πιο σημαντικό και απαραίτητο για μένα είναι να έχω τον άξονα του μυθιστορήματος ξεκάθαρο. Και όταν λέω άξονα, εννοώ το θέμα, (πχ. ο θάνατος, ο έρωτας, η μοναξιά, ο θυμός, η χαρά, ο διχασμός, ο γάμος, η ζήλεια, κλπ.) πάνω στο οποίο θα «χτίσω» την ιστορία μου. Θέματα, κυρίως, που απασχολούν την ανθρώπινη ύπαρξη.

-Ποιο βιβλίο σας γράφτηκε με πιο παράξενο και αλλόκοτο τρόπο;

Το μυθιστόρημα LACRYMA CHRISTI-ΤΟ ΔΑΚΡΥ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ (Εκδόσεις ΨΥΧΟΓΙΟΣ). Έγραψα πρώτα το τελευταίο κεφάλαιο! Και κατόπιν προχώρησα στο υπόλοιπο κείμενο. Ήταν εμπειρία συναρπαστική.

-Υπάρχουν συγγραφικές εμμονές; Θέματα στα οποία επανέρχεστε, τεχνικές που χρησιμοποιείτε και ξαναχρησιμοποιείτε, γρίφους κι αινίγματα που προσπαθείτε μια ζωή γράφοντας να επιλύσετε;

Η λογοτεχνία χρειάζεται βιώματα. Και μην λησμονούμε –το τονίζω πάντα αυτό-, πως πίσω από κάθε βιβλίο που διαβάζουμε, υπάρχει η συναισθηματική ζωή του συγγραφέα κατά την περίοδο της συγγραφής του. Έχω κι εγώ, λοιπόν, κάποια θέματα στα οποία επανέρχομαι και τα φωτίζω κάθε φορά διαφορετικά. Το θέμα που με απασχολεί περισσότερο στα βιβλία μου είναι οι ΕΠΙΛΟΓΕΣ και οι ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ τους. Όλη μας η ζωή είναι επιλογές από τα πιο απλά θέματα της καθημερινότητάς μας, πχ. το τι θα μαγειρέψουμε, πιο πρόγραμμα θα παρακολουθήσουμε στην τηλεόραση, μέχρι τα πιο πολύπλοκα πχ. ποιον θα ερωτευθούμε, ή πώς θα επιλέξουμε να κρίνουμε τους άλλους. Και κατόπιν μας γονατίζουν οι συνέπειες. Επίσης η ανάληψη ευθύνης για τις πράξεις μας.

-Τι πρέπει να έχει μια ιστορία για να γίνει ιστορία σας;

Πρωτοτυπία, εθιστική πλοκή, συναρπαστικούς ήρωες. Και κατόπιν πρέπει να προσφέρει κάτι σημαντικό σε μένα πρώτα, συνήθως ένα θέμα προς ανάλυση (επιλογές και λάθη, κρυφές επιθυμίες, ψέματα, απώλειες, σκέψεις που δεν ειπώθηκαν και κατέστρεψαν ζωές). Να μην υπάρχουν συμβατικοί καλοί και κακοί. Να υπάρχουν χαρισματικοί κακοί και ελαττωματικοί καλοί. Εν ολίγοις, πρέπει το θέμα να έχει κάτι να με συναρπάσει που να μην το συνδέσω με επαγγελματική επιτυχία. Να το γράψω για δική μου ανάγκη και κατόπιν να σκεφτώ τον πιθανό δρόμο του στις καρδιές των αναγνωστών.

-Ένας ήρωας ή μια ηρωίδα για να γίνει ήρωάς σας ή ηρωίδα σας;

Να είναι αφανείς ήρωες και ηρωίδες της ζωής. Κανείς αψεγάδιαστος. Να μην είναι υπερήρωες. Να έχουν ταυτότητα και αυθεντικότητα. Κοινωνικές και πολιτικές ανησυχίες. Να είναι πολυδιάστατοι.

-Ποιος ήρωας ή ποια ηρωίδα σας έφτασαν ως εσάς με τον πιο αλλόκοτο τρόπο;

Η Λάουρα Αλφιέρι από το μυθιστόρημά μου Η ΞΥΠΟΛΥΤΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ (Εκδόσεις ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ). Το 2008-2009 με απασχολούσε πολύ το θέμα ΘΥΜΟΣ. Παράλληλα σκεπτόμουν να γράψω ένα ιστορικό μυθιστόρημα για την Μπελ Επόκ της Αθήνας (1890 – 1910) με άξονα το συγκεκριμένο θέμα του θυμού. Δεν είχα, όμως, ενδιαφέρουσα ιστορία. Λαμβάνω, λοιπόν, ένα γράμμα από αναγνώστη μου, μέσα στα πολλά εκείνης της εποχής, ο οποίος ούτε λίγο ούτε πολύ μου διηγείται την ιστορία της προγιαγιάς του την οποία πάντρεψαν με το ζόρι και εκείνη για εκδίκηση την ημέρα του γάμου πέταξε τα παπούτσια της και πήγε ξυπόλυτη στην εκκλησία. Αυτό ήταν. Είχα την υπόθεση του μυθιστορήματός μου! Τυχαίο; Σύμπτωση; Ή το χέρι του Θεού, όταν Αυτός θέλει να μείνει ανώνυμος; Επιλέγω την τρίτη εκδοχή. Είναι η πιο συναρπαστική!

-Το πρώτο βιβλίο που διαβάσατε και σας εντυπωσίασε;

Θυμάμαι είχαμε στη βιβλιοθήκη μας όλη τη σειρά των μυθιστορημάτων του Ιουλίου Βερν (έκδοση του 1920) στην καθαρεύουσα και σε δερματόδετους τόμους. Ανήκε στον πατέρα μου. Ανεκτίμητο δώρο από βιβλιόφιλο θείο του. Η σειρά σήμερα θα είχε ιστορική αξία. Δυστυχώς καταστράφηκε στις διάφορες μετακομίσεις. Όταν διάβασα το μυθιστόρημα «ο Δεκαπενταετής Πλοίαρχος» βρήκα έναν κόσμο, θησαυρό λέξεων, να δραπετεύω. Νομίζω πως ήταν η πρώτη σπίθα στη φαιά ουσία του εγκεφάλου μου για ένα συγγραφικό μέλλον.

-Υπάρχει βιβλίο που μπορείτε να πείτε ότι σας άλλαξε τη ζωή ή βιβλίο στο οποίο συχνά επιστρέφετε;

Δύσκολο να ξεχωρίσω ένα συγκεκριμένο. Είναι αρκετά. Υπήρξα από μικρή ακόρεστη αναγνώστρια. Γνώρισα τον εαυτό μου μέσα από τα βιβλία. Την εποχή που μεγάλωνα εγώ, τα βιβλία και η ανάγνωση γενικά, ήταν στις πρωταρχικές μας διασκεδάσεις. Τα βιβλία ήταν για μένα το καλύτερο δώρο. Καμία σχέση με ό,τι επικρατεί σήμερα στα παιδιά. Θυμάμαι, παρότι μικρή, διάβαζα και κατόπιν διαλογιζόμουν τι θα έκανα εγώ αν ήμουν στη θέση των χαρακτήρων του βιβλίου. Το ίδιο ίσχυε και για τα παραμύθια. Έδινα το δικό μου τέλος.

-Αγαπημένοι σας συγγραφείς και ποιητές;

Όλοι οι Έλληνες κλασικοί και νεοκλασικοί συγγραφείς. Το ίδιο και οι ποιητές με ιδιαίτερη αδυναμία στους: Τίτο Πατρίκιο, Κική Δημουλά, Μανώλη Αναγνωστάκη, Νίκο Καρούζο, Τάσο Λειβαδίτη. Από Αμερικανούς συγγραφείς επιλέγω τον Τιμ Ροθ. Έχω διαβάσει όλη τη βιβλιογραφία του. Με μαγεύουν επίσης οι Λατινοαμερικάνοι. Από τους Γάλλους η Μαρί Καρντινάλ. Η λίστα μου είναι ατελείωτη.

-Κατά την διαδικασία της συγγραφής, ακούτε μουσική, έχετε ανάγκη από απόλυτη σιωπή, διαβάζετε άλλα βιβλία ή ποιητές, καταφεύγετε σε εικαστικά έργα;

Έχω ανάγκη τη σιωπή. Την περίοδο της συγγραφής παρακολουθώ ελάχιστα τα κοινωνικά δίκτυα, και δεν διαβάζω άλλα μυθιστορήματα, τα οποία με αποσπούν από τον στόχο μου, παρά μόνο βιβλιογραφία ιστορική (είμαι συγγραφέας ιστορικών μυθιστορημάτων) που αφορά στην εποχή στην οποία αναφέρομαι. Και, ως bonus, -ας μου επιτραπεί η έκφραση-, διαβάζω κάθε βράδυ πριν κοιμηθώ ένα ποίημα από ποιητική συλλογή της εκάστοτε επιλογής μου και διαλογίζομαι πάνω σε αυτό.

-Να αναφερθούμε σε εκείνο που γράφετε σήμερα;

Βρίσκομαι σε περίοδο συγγραφής του τρίτου μέρους της ιστορικής σειράς ΟΙ ΚΟΡΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ – Η Επιστροφή, Ο Διχασμός (όλα από τις Εκδόσεις ΨΥΧΟΓΙΟΣ) για τα μετεπαναστατικά χρόνια της πατρίδας μας. Σκοπός μου η ανασύσταση της αστικής ατμόσφαιρας της Αθήνας. Επίσης φιλοδοξία μου ήταν και είναι να καταγράψω την πολιτειακή και κοινωνική εξέλιξη μέσα σε 130 χρόνια ζωής της Αθήνας, τα ήθη και τα έθιμα της Ελλάδας, και τις λεπτομέρειες της ελληνικής ζωής, όπως τα μελέτησα σε πολύχρονη κοπιαστική ιστορική έρευνα, και συνεντεύξεις από παλαιές αθηναϊκές οικογένειες με αρχεία-θησαυρούς.

Μικρό βιογραφικό

Γεννήθηκα στην Αθήνα και είμαι ο καρπός μιας Μακεδόνισσας και ενός Έλληνα πολίτη του κόσμου. Είμαι παντρεμένη με Ιταλό και έχω έναν γιο και δυο εγγόνια. Σπούδασα δημόσιες σχέσεις και εργάστηκα στον ιδιωτικό τομέα. Παραμένω, όμως, μόνιμη μαθήτρια της ζωής. Η πολυπλοκότητα των διαπροσωπικών σχέσεων με απασχολεί από πολύ παλιά και αυτός ο προβληματισμός μου αποτυπώνεται στα βιβλία μου. Καθώς αγαπώ την ποικιλία, ζω μεταξύ δύο κόσμων: της Ελλάδας και της Ιταλίας. 

Πηγή: Liberal.gr

Η συμφιλίωση με τη βαρβαρότητα και ο μισός ρεαλισμός

 Γράφει ο Ορέστης Νικολάου

Ο χώρος των διεθνών σχέσεων, από τον Φλεβάρη, βασανίζει καθημερινά το μυαλό του προσπαθώντας να αποκωδικοποιήσει το παγκόσμιο σύστημα και να δώσει απαντήσεις στο ερώτημα: πως οδηγήθηκε ο κόσμος μας σε έναν ακόμα πόλεμο. Και όπως κάθε χώρος ανάλυσης, χωρίζεται σε σχολές σκέψεις οι οποίες προσδιορίζουν με τις δικές τους μεταβλητές την κάθε περίπτωση.

Εν προκειμένω, η μία εκ των δύο σχολών, η λεγόμενη «ρεαλιστική σχολή», αξιώνει την ερμηνεία της ωμής πραγματικότητας. Διατείνεται πως ο κόσμο μας να είναι ένα πεδίο διαρκούς επιβίωσης, και η βιωσιμότητα των κρατών εξαρτάται από την ισορροπία ανάμεσα στα ισοζύγια δυνάμεων που διαρκώς διαμορφώνονται σε υπερκείμενα επίπεδα. Κοντολογίς, ο ισχυρότερος επιβιώνει και οι μικρότεροι έχουν ρόλο "μίνιονς" εάν θέλουν να τους λάβει κανείς σοβαρά υπόψη.

Όπως και ο τίτλος μαρτυρά, στο παρόν κείμενο θα γίνει μια κριτική στις αναλύσεις που διαβάζουμε και καθημερινά ακούγονται από τηλεοπτικά πάνελ και ραδιοφωνικούς σταθμούς, έχοντας καταχρηστικά ως μοναδικό μπούσουλα και φίλτρο παγκόσμιας ανάλυσης: τον κυνισμό της παράδοσης που οι ρίζες της σημειώνονται στα γραφτά του Θουκυδίδη. Ο προβληματισμός εκτείνεται σε δυο άξονες: Έναν εξωτερικά της Ουκρανίας, και έναν που αφορά πιο οικεία για εμάς, δεδομένα. Το κρίσιμο σημείο είναι ο τρόπος με τον οποίο πολλοί αναλυτές-επιστημονικοί και μη- χρησιμοποιούν την εν λόγω συλλογιστική.

Η πιο συχνή δικαιολογία που ακούγεται και σχεδόν προσπαθεί να αιτιολογήσει την εισβολή του ρωσικού στρατού προς το κράτος της Ουκρανίας, έχει να κάνει με κάποια απειλή που νιώθει η Ρωσία όταν βλέπει στον ορίζοντα μια Ουκρανία μέλος του ΝΑΤΟ. Γίνεται λόγος για buffer zones που δήθεν τα κράτη πρέπει να έχουν και λοιπά ψυχροπολεμικά αφηγήματα που αφορούν την ασφάλεια του Ρωσικού κράτους.

Κάπου εδώ πρέπει να γίνει ξεκάθαρο ότι, επειδή ακριβώς η εισβολή στην Ουκρανία έχει ιστορική διάσταση, δεν επιχειρείται κάποια αθώωση των Ηνωμένων Πολιτείων. Ιδιαίτερα για όσους θυμούνται την αντίδραση των τελευταίων τη δεκαετία του 1960 με τις πυρηνικές κεφαλές στην Κούβα, τους νατοϊκούς βομβαρδισμούς κατά της Γιουγκοσλαβίας, την εισβολή στο Ιράκ και όχι μόνο. Πλην όμως, το αντιαμερικανικό αίσθημα που λίγο-πολύ διακατέχει τον κάθε κύπριο πολίτη για ιστορικούς κυρίως λόγους, δεν είναι ικανό ώστε να δικαιολογεί μια εισβολή.

Επιπλέον, η Δύση ανέκαθεν οικοδομούσε ένα αφήγημα με την Ρωσία ως το κακό παιδί της γειτονιάς, και αυτό δεν σταμάτησε με τη πτώση της Σοβιετικής Ένωσης. Ο παραγκωνισμός της Ρωσικής Ομοσπονδίας από τις ΗΠΑ συνεχίζεται στο όνομα κάποιας ιδεολογικής ηγεμονίας που προσπαθούν μέχρι σήμερα να εδραιώσουν, και εν μέρει, το καταφέρνουν. Η περιθωριοποίηση μιας τόσο ισχυρής χώρας δεν είναι κάτι αμελητέο όσον αφορά τα γεγονότα που εξελίσσονται σήμερα στην Ουκρανία. Η ευθύνη είναι και ιστορική και πολιτική.

Ωστόσο, η Ουκρανία έχει παραιτηθεί από τη διεκδίκηση μιας θέσης στη βορειοατλαντική συμμαχία εδώ και χρόνια. Άλλωστε, αυτό είναι κάτι που δήλωσε και ο τωρινός της πρόεδρος βδομάδες πριν την εισβολή. Κι αν ακόμη η ίδια το επιθυμούσε, χρόνια τώρα, η Γαλλία και η Γερμανία ξεκαθάρισαν τη δυσαρέσκειά τους σε ένα τέτοιο σενάριο με τη χρήση δικαιώματος αρνησικυρίας: άρα, οριστικού αποκλεισμού.

Το δεύτερο δεδομένο είναι ότι οι νατοϊκές χώρες της Βαλτικής βρίσκονται ήδη, πολύ πιο κοντά στο Κρεμλίνο της Μόσχας παρά ένα νατοϊκό Κίεβο. Η δυνητική ένταξη της Ουκρανίας προέβλεπε πολύ συγκεκριμένα σημεία όσον αφορά τον στρατιωτικό της εξοπλισμό. Ο μύθος περί ουκρανικής απειλής προς το ρωσικό κράτος αναπαράγεται ανελέητα και σε μεγάλη ένταση χωρίς να προηγείται κάποια σχετική επίγνωση. (Ο ασύλληπτος πλούτος της Ουκρανίας στην Μαύρη θάλασσα είναι γεγονός, και καμία πρόφαση για απειλή δεν αποπροσανατολίζει την πραγματικό λόγο της ρωσικής εισβολής).

Επιπλέον, ας προβληματιστούμε: γιατί χώρες οι οποίες υπέστησαν τα δεινά του υπαρκτού σοσιαλισμού όπως για παράδειγμα, τα βαλτικά κράτη, η Τσεχία και Πολωνία να μην ενταχθούν στο ΝΑΤΟ, όταν το συμφέρον τους επιτάσσει να εξασφαλίσουν δικλείδες ασφαλείας σε περίπτωση αναβίωσης του ρωσικού σοβινιστικού μαξιμαλισμού; (όπως σήμερα ξεκάθαρα παρατηρείται)..είπαμε, μισός ο ρεαλισμός.

Το δεύτερο μέρος έχει να κάνει με τις επιθέσεις ουκρανικών παραστρατιωτικών μονάδων εις βάρος ρωσόφωνων περιοχών που βρίσκονται εντός της επικράτειας του ουκρανικού κράτους. Δικαιολογούν οι δολοφονικές επιδρομές προς μια μειονότητα, την εισβολή; Αν η απάντηση είναι καταφατική, τότε αντιστοίχως, οφείλουμε να αναγνωρίσουμε ως Κύπριοι τους ΑΤΤΙΛΑ I και ΙΙ, ως «ειρηνευτικές επιχειρήσεις διάσωσης των Τουρκοκυπρίων», διότι μια ασήμαντη μειονότητα καθαρμάτων τις δεκαετίες του 60' και 70' εγκλημάτησαν εις βάρος τους. Οφείλουμε δηλαδή, να αναγνωρίσουμε την τουρκική βαρβαρότητα ως μοναδική διέξοδο. Αδιανόητο.

Στο δια ταύτα, η πολιτική περιφρόνηση του κράτους της Ρωσίας ως συνέχεια μιας αντιπαλότητας του Ψυχρού Πολέμου την μετέτρεψε σε μια ανελεύθερη δημοκρατία που δεν θα διστάσει να χρησιμοποιήσει βίαια μέσα για επίτευξη γεωπολιτικών στόχων. Πάντως, στο ερώτημα πότε θα συμφιλιωθεί η Δύση με τη Ρωσία, κατά την άποψή μου απαντάται με το ερώτημα: πότε θα συζητήσουμε για μια Ρωσία με σύγχρονο και ευρωπαϊκό πρόσημο.

Ο Ρεαλισμός, μέχρι ένα σημείο μας βοηθά να κατανοήσουμε καλύτερα το περιβάλλον, αν υιοθετηθεί μονοσήμαντα ωστόσο, γίνεται τοξικός, παραπλανεί και αποκτηνώνει. Τα παραπάνω δεν επιχειρούν να θεραπεύσουν τα ήδη προβληματικά αφηγήματα που έχουν μετατραπεί σε ποιήματα ωμότητας, αλλά, να καταδείξουν την κοινωνική νοσηρότητα και πολιτική αφέλεια που καλλιεργείται και εγκαθιδρύεται στις συνειδήσεις των πολιτών που, χωρίς κριτική διάθεση, αφομοιώνουν στο λόγο τους. Η απάντηση, ποτέ δεν είναι πόλεμος.

Ορέστης Νικολάου
Fecebook
*το σχόλιο "μισός ο ρεαλισμός" ειπώθηκε από θεατή σε συνέδριο για τον πόλεμο στην Ουκρανία που πραγματοποιήθηκε στον Πύργο Βιβλίων της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος, στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυµα Σταύρος Νιάρχος.
**Mεταπτυχιακός φοιτητής Πολιτικής Επιστήμης και Νεότερης Ιστορίας

Εφημερίδα «Ο Φιλελεύθερος» 11.5.2022 

Όταν ο Φωτοφόρος Απόλλωνας έγινε το Άγαλμα της Ελευθερίας

Το Άγαλμα της Ελευθερίας, του οποίου η επίσημη ονομασία είναι “Η Ελευθερία φωτίζοντας τον κόσμο” (αγγλιστί “Liberty enlightening the World” γαλλιστί “la Liberte eclairant le monde”), είναι ένα κολοσσιαίο άγαλμα πάνω στην ομώνυμη νησίδα και μέσα στο άνω τμήμα του Κόλπου της Νέας Υόρκης. Το άγαλμα αυτό στήθηκε σε ανάμνηση της φιλίας των λαών των ΗΠΑ και της Γαλλίας.

Το συνολικό του ύψος είναι 93 μέτρα (302 πόδια) μαζί με το βάθρο, και κατά την εκδοχή της εγκυκλοπαίδειας Μπριτάννικα παρουσιάζει μια γυναίκα να κηρύττει την ελευθερία. Η γυναίκα αυτή κρατάει έναν πυρσό στο υψωμένο δεξί της χέρι και μια ενεπίγραφη πλάκα στο αριστερό όπου αναγράφεται η ημερομηνία 4 Ιουλίου 1776.

Ένας ανελκυστήρας ανεβάζει έως το ύψος του εξώστη και μια ελικοειδής σκάλα οδηγεί σε μιαν εξέδρα παρατηρήσεως πάνω στο στέμμα που φοράει η Ελευθερία. 0 πυρσός που κρατάει βρίσκεται σε 93 μέτρα ύψος πάνω από την επιφάνεια της θαλάσσης. Στην βάση του αγάλματος βρίσκεται το Αμερικανικό Μουσείο της Μεταναστεύσεως (American Museum of Immigration).

Την πρόταση για την κατασκευή του αγάλματος διατύπωσε ένας Γάλλος ιστορικός, ο Εντουάρ ντε Λαμπουλάϊγ, μετά τον Αμερικανικό Εμφύλιο πόλεμο. Συγκεντρώθηκε ένας ικανός αριθμός χρημάτων με εισφορές του γαλλικού λαού και το έργο άρχισε στη Γαλλία το 1875, υπό την διεύθυνση του γλύπτη Φρεντερίκ-Ωγκύστ Μπαρτολντί.

Το άγαλμα κατασκευάστηκε από φύλλα χαλκού, που σφυρηλατήθηκαν με το χέρι για να πάρουν το επιθυμητό σχήμα και συναρμολογήθηκαν πάνω σε έναν σκελετό από τέσσερα γιγάντια χαλύβδινα υποστηρίγματα, τον οποίο είχε σχεδιάσει ο διάσημος από την κατασκευή του Πύργου του Άιφελ, Αλεξάντρ-Γκυστάβ Άιφελ.Το 1885 το περατωμένο άγαλμα, που είχε ύψος 46 μέτρα περίπου (151 πόδια και 1 ίντσα) και ζύγιζε 225 τόνους, αποσυναρμολογήθηκε και φορτώθηκε για να μεταφερθεί στην Πόλη της Νέας Υόρκης. Το βάθρο, που κατασκευάστηκε μέσα από τα τείχη του φρουρίου Γουντ στη νησίδα Μπέντλο, περατώθηκε αργότερα. Το άγαλμα στήθηκε στο βάθρο του και στις 28 Οκτωβρίου 1886 αφιερώθηκε στον πρόεδρο Κλήβελαντ.

Την διαχείριση και φροντίδα του αγάλματος είχε στην αρχή η Επιτροπή Φάρων, επειδή ο φωτεινός πυρσός θεωρήθηκε ως είδος φάρου για τους ναυτιλλομένους. Επειδή όμως το φρούριο Γουντ εξακολουθούσε να χρησιμοποιείται από τον αμερικανικό στρατό, το άγαλμα μεταφέρθηκε το 1901 στο υπουργείο των Στρατιωτικών. Το 1924 ανακηρύχθηκε εθνικό μνημείο. Το 1937 το φρούριο Γουντ αποστρατιωτικοποιήθηκε και το υπόλοιπο νησί ενσωματώθηκε στο μνημείο ως περιβάλλων χώρος. Το 1956 το νησί Μπέντλο μετονομάσθηκε σε “Νησί της Ελευθερίας” (Liberty Island) και το 1965 προστέθηκε στο συγκρότημα η γειτονική νησίδα ‘Ελις, άλλοτε σταθμός μεταναστών. Η συνολική έκταση του χώρου του μνημείου έφθασε έτσι τα 23,63 εκτάρια.

Είπαμε ανωτέρω ότι κατά την εκδοχή της εγκυκλοπαίδειας “Μπριτάννικα” το άγαλμα παρουσιάζει μια γυναίκα να κηρύττει την ελευθερία, υπονοώντας ότι η γυναίκα αυτή είναι προσωποποιημένη η Ελευθερία.Αποκρύπτουν όμως συστηματικά ότι και σε αυτό το σημείο η αθάνατος Ελλάς έχει δώσει για μία ακόμη φορά τα φώτα της. Πράγματι αυτός που σχεδίασε το άγαλμα της ελευθερίας κάπου αλλού είχε δει την μορφή αυτή.

Και η μορφή αυτή είναι η μορφή του Φωτοφόρου Απόλλωνος – Ηλίου!…

Ο φωτοφόρος Απόλλων απεικονίζεται με αυτήν ακριβώς την μορφή. Και ευτυχώς για μας η αθάνατη ελληνική γη της Κορινθίας μας διέσωσε αυτή την εικόνα για να μπορούμε σήμερα να γνωρίζουμε την αλήθεια.

Η μορφή του φωτοφόρου Απόλλωνος βρίσκεται σήμερα στο Μουσείο της Κορίνθου, περνά όμως απαρατήρητη για τον επισκέπτη που δεν είναι υποψιασμένος. Βρίσκεται σε μία τρίπτυχη πλάκα μαζί με άλλες δύο παραστάσεις. Η μία, στο αριστερό τμήμα, απεικονίζει έναν Άγγελο, μορφή όμοια και ίδια με αυτήν της Χριστιανικής πίστεως, και είναι κατά τους αρχαιολόγους η μορφή της θεάς Εκάτης. Στο δεξιό τμήμα απεικονίζεται ρόδακας. Και στην μέση ω του θαύματος!!! Η μορφή του φωτοφόρου Απόλλωνος, ίδια με αυτήν του αγάλματος της Ελευθερίας! Η πνευματική ιδιοκτησία είναι πασιφανές σε ποιόν ανήκει.

Λέγεται από ανθρώπους της Κορίνθου που γνωρίζουν ότι ο διευθυντής της Αμερικανικής Αρχαιολογικής αποστολής, σώφρων και έντιμος άνθρωπος, έχει δηλώσει ότι οι Αμερικανοί πρέπει να έρχονται να προσκυνούν στον χώρο του Μουσείου όπου η μορφή του φωτοφόρου Απόλλωνος, διότι είναι η πηγή του εθνικού τους συμβόλου.

Ας ενημερωθούν λοιπόν μερικοί.. ότι το εθνικό τους σύμβολο, το οφείλουν στην Ελλάδα και στους Έλληνες.Δεν θα είναι εξ άλλου οι μόνοι. Πάρα πολλά απο τα σύμβολα τα οποία έχουν χρησιμοποιηθεί απο άλλους λαούς ,είναι Ελληνικά.

Οι Τούρκοι πήραν την ημισέληνο από το νόμισμα των Βυζαντίων που απεικόνιζε την νίκη τους επί του Φιλίππου σε μία νύχτα που το χάσικο φεγγάρι με το αστέρι ενεφανίσθησαν με την ίδια ακριβώς απεικόνιση στον ουρανό.

Ο Αδόλφος Χίτλερ οικειοποιήθηκε την περίφημη “τετραγάμμα”, την κοσμούσα το ιμάτιο της Αθηνάς του Παρθενώνος, ένα από τα κατ’ εξοχήν ωραιότερα σύμβολα των Ελλήνων και του έδωσε μιαρή χροιά ονομάζοντας το “σβάστικα” και κάνοντας το σύμβολο του ναζισμού.

Οι σκοπιανοί οικειοποιήθηκαν το αστέρι της Βεργίνας, οι δε υπόλοιποι βόρειοι γείτονές μας τον Δικέφαλο Αετό του Βυζαντίου.

Στις ημέρες μας όμως οι Έλληνες δεν γνωρίζουν και δεν θυμούνται. Η παγκοσμιοποίηση έχει παίξει καλά το παιχνίδι της. Άλλοτε αποκρύπτει, άλλοτε παραποιεί, άλλοτε διαστρεβλώνει τα γεγονότα.

Είναι αυτό που έχει γράψει ο μεγάλος Θουκυδίδης στο Γ,82,4: “Και την ειωθυίαν αξίωσιν των ονομάτων ες τα έργα αντήλλαξαν τη δικαιώσει”, που αποδίδεται “για να δικαιολογούν τις πράξεις τους άλλαζαν ακόμα και την σημασία των λέξεων”.

Έτσι δεν γίνεται σήμερα; Απλό παράδειγμα, και δεν είναι το μόνο, αποτελεί ο γλυπτός διάκοσμος του Παρθενώνος, έργο του Φειδία. Έχουμε φθάσει σήμερα σε τέτοιο σημείο διαστρεβλώσεως, που τα γλυπτά του Παρθενώνος είναι γνωστά παγκοσμίως με τον όρο ελγίνεια μάρμαρα. Τα περίφημα γλυπτά του Παρθενώνος, τα γλυπτά του Φειδία, δεν είναι γνωστά με το όνομα του δημιουργού αλλά με το όνομα του κλέφτη.!

Προς το παρόν να γνωρίζουν οι συνέλληνες και ιδιαιτέρως οι συμπατριώτες μας των ΗΠΑ, και να το μεταφέρουν στους Αμερικανούς, ότι το εθνικό τους σύμβολο, το άγαλμα της Ελευθερίας, έλκει την καταγωγή τής μορφής του από την Ελλάδα και ιδιαιτέρως από την μορφή του φωτοφόρου Απόλλωνος.

Τούτο δε μπορούν να το αποδείξουν αλλά και να το θαυμάσουν στο Μουσείο της Κορίνθου, το οποίο τους καλούμε να επισκεφθούν το συντομότερο.

(Απο το περιοδικό ΕΛΛΗΝΟΡΑΜΑ, του καθηγητή Φιλολόγου-Ιστορικού Αντωνίου Αντωνάκου) 

Τρεις γενιές σιωπής, Γιόλα Δαμιανού Παπαδοπούλου