Με το φακό των λέξεων

Ελένης Αρτεμίου Φωτιάδου 

Την κοίταζε και πάλι με μάτια θολά, κόκκινα από θυμό που δεν μπορούσε να ελέγξει. Και το στόμα του άνοιγε μπροστά της σαν θεόρατη σπηλιά που απειλούσε να την καταβροχθίσει, να την κάνει μια τόση δα κουκκίδα ασημαντότητας και να την εξαφανίσει. Κι αυτή, γυναίκα καριέρας, χρόνια στην εταιρεία, με πτυχία, γνώσεις, εμπειρία, με επιτυχίες στο διαφημιστικό τμήμα, που κανείς δεν θα μπορούσε να αγνοήσει ή να διαγράψει, ένιωθε τώρα ένα μικρό μηδενικό να τη σκεπάζει, καθώς τα λόγια του άγαρμπα, εγωιστικά, εκτινάσσονταν σαν δηλητήριο φιδιού από την έπαρσή του και έπεφταν κατευθείαν στα τελευταία ίχνη της αξιοπρέπειάς της. 

Είχε βρει, λέει, προχειρότητα στο νέο σχέδιο που του είχε καταθέσει. Ένα σχέδιο το οποίο δούλευε εντατικά με την ομάδα της τους τελευταίους τρεις μήνες. Που είχε περάσει από την κρίση τόσων ειδικών στο θέμα της διαφήμισης. Και από τα νέα ακόμα παιδιά, που είχαν πρόσφατα στελεχώσει το Τμήμα και είχαν έρθει με φρέσκιες ιδέες και ενθουσιασμό. Κι αυτός το απέρριπτε ασυζητητί με το πρόσχημα της… προχειρότητας. Θα κατανοούσε ίσως κάποιες απόψεις του περί πρωτοτυπίας. 

Κάποιες επιφυλάξεις του για το έντονο ίσως πρωτοποριακό στοιχείο της όλης ιδέας. Όταν κανείς ξεφεύγει τόσο πολύ από τα συνήθη πλαίσια, ελλοχεύει πάντα και ο κίνδυνος της πλήρους αποτυχίας. Μα υπαρκτή είναι και η προοπτική της πλήρους επιτυχίας. Όλα ρευστά και ενδεχόμενα. Απλώς, αν είσαι έτοιμος, αναλαμβάνεις το ρίσκο. Κι αυτός προφανώς δεν ήταν.

Και γιατί άλλωστε να είναι; Η ζωή του υπήρξε πάντοτε μια πλατιά λεωφόρος. Ποτέ δεν αγκομάχησε, ποτέ δεν του στέρησαν τα όπλα να κερδίσει όλες τις μάχες του. Μόνο οι άλλοι έστεκαν ανυπεράσπιστοι μπροστά του κι αυτός περνούσε και μάζευε αιχμαλώτους. Ύστερα τους κρατούσε δέσμιους μέσα στην ύπαρξή του, γονείς, αδέρφια, φίλους, σχέσεις, έτσι που όλοι να προσκυνάνε κάθε μέρα τον εγωισμό του και να καταθέτουν εμπρός του ό,τι ακριβότερο και πολυτιμότερο είχαν. Την ψυχή τους.

Τα μάτια του εξακολουθούσαν να την καρφώνουν, όμοια με λιοντάρι που ζυγιάζει την αντίσταση του θύματός του προτού επιτεθεί. Και τότε, σαν στιγμιαία έκλαμψη, έπιασε στο κοίταγμά του εκείνο το βλέμμα του σαρκοβόρου αρσενικού, που ορέγεται καινούρια λεία, τρυφερή, που τη μετράει με την πείρα του άντρα κυνηγού και ανάλογα εκστρατεύει εναντίον της με τα ανάλογα μέσα για την πτώση ή την παράδοσή της. Ναι, δεν τη γελούσε το ένστικτό της. 

Είχε απέναντί της έναν άντρα που εκδικητικά μείωνε μια γυναίκα που δεν τολμούσε να πλησιάσει από το φόβο της απόρριψης. Ποτέ δεν θα του επέτρεπε κάτι τέτοιο ο παχύσαρκος εγωισμός του. Ποτέ δεν θα της έδινε το ελάχιστο έστω περιθώριο να νιώσει ανώτερή του. Γι΄αυτό προτιμούσε να κρύβει την επιθυμία του πίσω από αναίτιες προσβολές, αψυχολόγητες επιθέσεις, θαρρώντας πως έτσι έπαιρνε την εκδίκησή του για το ανεκπλήρωτο που έτρεχε ηδονικά στο κορμί της. Άφησε μέσα της να χαρακτεί ένα μειδίαμα ικανοποίησης, ακριβώς πάνω από το σημείο που είχε πέσει το τελευταίο του ράπισμα. 

Ύστερα όρθωσε το λυγερό κορμί της, τίναξε δήθεν ανέμελα προς τα πίσω τα μαλλιά, αφήνοντας την υπέροχη ξανθή χαίτη να σκορπίσει στον χώρο την ομορφιά και το άρωμά της, στύλωσε το πράσινο, καθάριο βλέμμα της μέσα στην έλλειψή του και σάλπισε υποχώρηση με σταθερά βήματα από μια ένδοξη νίκη της. 
Ελένη Αρτεμίου Φωτιάδου

Η Αντιπαλότητα Καλού και Κακού στη ζωή και στην Τέχνη

Γράφει η Δρ. Στέλλα Μουζακιώτου 

«Υπάρχει καμιά διαφορά ανάμεσα στο ναι και το όχι;

Ή μήπως υπάρχει διαφορά ανάμεσα στο καλό και το κακό;

Θα έπρεπε άραγε να φοβάμαι ό,τι φοβούνται οι άλλοι;

Τι ανοησία! Η επάρκεια και η έλλειψη φυτρώνουν μαζί, η δυσκολία και η ευκολία συμπληρώνουν η μία την άλλη, το μακρύ και το βραχύ ισορροπούν το ένα στο άλλο, το ψηλό και το χαμηλό αναπαύονται το ένα στο άλλο. Αλλά και το εμπρός και το πίσω ακολουθούν το ένα το άλλο». 

Το κείμενο γράφτηκε από τον Κινέζο σοφό, Λάο Τσε

Σκεφθήκατε ποτέ γιατί οριοθετείται η ζωή μας μέσα από διαρκείς αντιθέσεις;

Είναι εμφανές ότι υπάρχουν αντιθέσεις που χωρίς αμφιβολία υπηρετούν συγκεκριμένες πρακτικές υποχρεώσεις. 

Βέβαια, τα πράγματα γίνονται πιο περίπλοκα όταν μεταφέρουμε αυτό το μηχανισμό διάκρισης στη ζωή, στην τέχνη και την ηθική. Έτσι έχουμε καλό και κακό, ζωή και θάνατο, χαρά και λύπη, επιτυχία και αποτυχία, όμορφο και άσχημο, δυνατό και αδύνατο, έξυπνο και ανόητο, χρήσιμο και άχρηστο, δίκαιο και άδικο, υλικό και ιδεατό, ευτελές και πολύτιμο. Δεν θα υπήρχε καμία διαφωνία και σε αυτήν τη διαπίστωση, αν είχαμε έγκαιρα αντιληφθεί ότι αυτή η διάκριση είναι τεχνητή, συμβατική και σε καμία περίπτωση τα όρια που χαράζουμε δεν έχουν απόλυτο μεταφυσικό και αναλλοίωτο χαρακτήρα.

Η φύση, όμως, δε αναγνωρίζει αυτόν τον κόσμο της αντιπαλότητας των αντιθέτων στον οποίο ζουν και δραστηριοποιούνται οι άνθρωποι. Γιατί στη φύση δεν εντοπίζουμε αληθινά και ψεύτικα ζώα, ηθικά ή ανήθικα δέντρα, σωστές ή λαθεμένες θάλασσες. Στη φύση δεν θα συναντήσουμε κανένα ίχνος ιερών ή βέβηλων βράχων. Ακόμη, όπως όλοι γνωρίζουμε, δεν υπάρχουν όμορφα ή άσχημα είδη, πολύτιμοι ή ευτελείς οργανισμοί, τουλάχιστον όχι στη φύση, αφού εκείνη δημιουργεί με την ίδια ικανοποίηση και αγάπη όλα τα είδη. Φυσικά, είναι αλήθεια ότι μερικά από τα πράγματα που αποκαλούμε «αντίθετα» υπάρχουν και στη φύση. Για παράδειγμα, υπάρχουν μεγάλοι και μικροί σκίουροι, μεγάλα και μικρά δέντρα, ώριμα και άγουρα βερίκοκα. Αυτό όμως, δεν δημιουργεί κανένα πρόβλημα ούτε προκαλεί αγχωτικούς παροξυσμούς. Επιπροσθέτως, ίσως να υπάρχουν έξυπνες και χαζές καμήλες, αλλά αυτό δε φαίνεται να τις πολυενδιαφέρει! Δεν θα συναντήσουμε ποτέ συμπλέγματα κατωτερότητας σε καμήλες! Φυσικά, υπάρχει ζωή και θάνατος στη φύση, αλλά δεν φαίνεται να παίρνει τις εφιαλτικές διαστάσεις που έχει στον κόσμο των ανθρώπων. Δεν θα δείτε ποτέ μια καμηλοπάρδαλη μεγάλης ηλικίας να τρέμει από το φόβο του επικείμενου θανάτου. Απλά, θα βαδίσει ήρεμα στο δάσος, θα κουλουριαστεί κάτω από ένα δέντρο και θα πεθάνει.

Στην τέχνη, η διαμάχη ανάμεσα στο καλό και το κακό ενισχύεται σε δραματικότητα, παίρνοντας συχνά τρομακτικά μεγέθη μέσα από την υπερβολή της ζωγραφικής γλώσσας. Ο Καραβάτζιο (Michelangelo Merisi, 1571 – 1610), ακροβατεί πάνω σε αυτήν την εικαστική αρχή. Ατίθασος κι επαναστάτης, στη ζωή και την τέχνη του, καταργεί με έναν τρόπο εξωφρενικά απλό τους διαχωρισμούς μεταξύ «υψηλής τέχνης» και θεμάτων της καθημερινότητας. Κάνει τα απλά θέματα μεγαλειώδη, και τα θεϊκά γήινα, οι άνθρωποι μοιάζουν αθάνατοι και οι θεοί προσιτοί, ίδιοι με όσους συναντούμε στο δρόμο. Μας επιφυλάσσει όμως και μια ακόμη έκπληξη, ο Καραβάτζιο βάζει το προσωπικό οπτικό του φίλτρο σε όλα αυτά, μια υπογραφή αναγνωρίσιμη από το πρώτο δευτερόλεπτο.

Ως χαρακτήρας ήταν μάλλον ιδιόρρυθμος, αλκοολικός, σύχναζε σε κακόφημες γειτονιές παρέα με περιθωριακούς τύπους και πόρνες. Μισήθηκε κι αγαπήθηκε με το ίδιο πάθος, τι κι αν αποφασίστηκε από την Εκκλησία «…να μην μοιάζουν οι άγιοι με γνωστά πρόσωπα». Αντιδραστικός και ανατρεπτικός φτάνει να ζωγραφίζει την Παναγία κοκκινομάλλα, ίδια με την ερωμένη του (εικ. 1). Σκανδαλίστηκαν οι καρδινάλιοι με τον εικαστικό του λόγο, το ρεαλιστικό του ύφος έφερε ρήξεις απερίγραπτες, αφού ο απρεπής ζωγράφος δεν μπορούσε να χρησιμοποιεί την ιερή τέχνη για δικούς του ταπεινούς σκοπούς. Ο αντισυμβατικός του λόγος δεν ήταν παρά μία από τις πλέον γόνιμες θρησκευτικές φαντασίες που συνάντησε ποτέ η Τέχνη.
 

Το έργο του Καραβάτζιο συχνά αντιμετωπίστηκε αρνητικά στην εποχή του, κυρίως λόγω του σκανδαλώδους τρόπου με τον οποίο αποτύπωνε τα θέματά του, ωστόσο ακόμα και οι επικριτές του αναγνώριζαν το ταλέντο του. Το τελευταίο έργο του ανάγεται στα 1609-10 και ονομάζεται «Ο Δαυίδ με το κεφάλι του Γολιάθ» (εικ. 2). 

Ριζοσπάστης έως παρεξηγήσεως στις θρησκευτικές του σκηνές ξέφυγε και αυτή τη φορά από κάθε σύμβαση, βρίσκοντας νέα ερμηνεία της πραγματικότητας. Πρόκειται για την τελευταία απεικόνιση του νεαρού Δαυίδ που σκοτώνει το Γολιάθ. Το καλό που υπερισχύει στη διαμάχη του με το κακό. Η εικονογραφία του πίνακα είναι μια εντελώς προσωπική εκδοχή του δημιουργού πάνω στο συγκεκριμένο θέμα. Ο Δαυίδ εδώ δεν είναι ένας κατακτητής ήρωας ή μια βιβλική προεικόνιση του Χριστού, αλλά με τη θλιμμένη του έκφραση δημιουργεί μια ατμόσφαιρα τραγική. 

Τα χαρακτηριστικά τού ηττημένου γίγαντα εμπνέουν συμπάθεια προς το θύμα, που απεικονίζεται ως σύμβολο της ματαιότητας της εγκόσμιας εξουσίας. Το κεφάλι του Γολιάθ που στάζει αίμα μέσα στο σκοτάδι, αποτελεί μια ωμή αυτοπροσωπογραφία του ίδιου του ζωγράφου. Το άγριο βλέμμα του θύματος υποδηλώνει πως διατηρεί ακόμα μια σπίθα ζωής, υπονοώντας ότι το κακό δε θα χαθεί ποτέ. Το ξίφος, παρουσία πολύ συχνή στο έργο του καλλιτέχνη, τώρα απεικονίζεται με έναν τρόπο αναμφισβήτητα απλουστευμένο, στοιχείο που δείχνει ότι ο ζωγράφος βαρέθηκε πια να χρησιμοποιεί τα όπλα και τη βία.

Δρ Στέλλα Μουζακιώτου Καθηγήτρια της Ιστορίας της Τέχνης 
στο Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο 
Επιμελήτρια Εκθέσεων 
smouzaki@tutors.eap.gr 

Stella Mouzakiotou/Art Historian
Stella Mouzakiotou (Facebook)

Πηγή: Έκφραση

Γρηγόρης Αυξεντίου

Το ολοκαύτωμα του σταυραετού του Μαχαιρά

Ο λαμπρός αγωνιστής της ΕΟΚΑ κατά τον Απελευθερωτικό Αγώνα του 1955-59 εναντίον της Αγγλικής κατοχής, Γρηγόρης Πιερή Αυξεντίου (1928-1957) έγραψε με τους ηρωικούς του αγώνες στα βουνά της Κύπρου μια από τις πιο συγκλονιστικές σελίδες, της σύγχρονης κυπριακής ιστορίας.

Μια σελίδα απαράμιλλης τόλμης, δύναμη ψυχής και αυτοθυσίας. Στις τρεις του Μάρτη 1957, με το ολοκαύτωμα του στο κρησφύγετο του Μαχαιρά, ο Γρηγόρης Αυξεντίου δεν έκλεισε τον προσωπικό του αγώνα, αλλά, άνοιξε διάπλατα ένα νέο κεφάλαιο με διαχρονικές προεκτάσεις στην κυπριακή ιστορία. 

Μεγάλος, αυθεντικός, εθνικός ήρωας, ηγέτης με τα όλα του, αποφασίζει συνειδητά, να θυσιαστεί, για να δώσει τη δάδα, της εμψύχωσης στον κυπριακό λαό και το παράδειγμα στους συναγωνιστές του. Εδώ έγκειται και το μεγαλείο, της ξεχωριστής προσωπικότητάς του.
Μοναδικό κίνητρο του η φιλοπατρία, η ψυχή τε και σώματι αφοσίωση στην ιδέα της ελευθερίας, δείχνοντας έμπρακτα αξεπέραστο χαρακτήρα στα λόγια και στις πράξεις του…

Τεστ DNA υγεία (DNA Health test)

Της Δρ Μαρίας Γαβριλίνα 

Περιγραφή: 

Το τεστ DNA Υγεία βελτιστοποιεί την υγεία και την ευεξία μέσω μιας διατροφής προσαρμοσμένης στις ανάγκες του κάθε ατόμου βάση των γονιδίων του. Εξετάζει 23 γονίδια τα οποία σχετίζονται με 7 βασικές βιολογικές διαδικασίες. Τα αποτελέσματα παρέχουν ξεχωριστές συμβουλές για το κάθε άτομο, οι οποίες συμπεριλαμβάνουν ένα υγιεινό πρόγραμμα διατροφής βασισμένο στα γονίδια του ατόμου, διατροφικούς στόχους σχετικά με βιταμίνες, μεταλλικά στοιχεία, φυτοχημικές ουσίες και τρόφιμα, και ανάγκες για συμπληρώματα διατροφής, όπου αυτά χρειάζονται.

Τα γονίδια του κάθε ατόμου επηρεάζουν σημαντικά την υγεία του και την ευπάθεια που το άτομο αυτό μπορεί να έχει σε διάφορες χρόνιες παθήσεις. Η Γονιδιακή Διατροφή, ή όπως είναι αλλιώς γνωστή εξατομικευμένη διατροφή, εξετάζει την σχέση ανάμεσα στην διατροφή του ατόμου και των γονιδίων του. Οι δυνατότητες αυτών των αλληλεπιδράσεων στη πρόληψη ασθενειών που σχετίζονται με την διατροφή είναι εκτεταμένες.

Το τεστ DNA Υγεία εξετάζει τις παραλλαγές στα γονίδια που επηρεάζουν σημαντικά ένα αριθμό διαδικασιών μεταβολισμού που αποτελούν κύριο παράγοντα στην εμφάνιση χρόνιων παθήσεων. Πολλές παθήσεις μπορούν να αποτραπούν μέσω μια σωστής διατροφής και της επιλογής ενός ορθού τρόπου ζωής. Το τεστ DNA Υγεία έχει σχεδιαστεί για να σας βοηθήσει να κάνετε τις καλύτερες επιλογές διατροφής και τρόπου ζωής με βάση το DNA σας το οποίο είναι μοναδικό. 

Μεταβολισμός Λιπιδίων – Η διατροφή, και ειδικά ο μεταβολισμός του διατροφικού λίπους, παίζει πολύ σημαντικό ρόλο στην πρόληψη καρδιαγγειακών παθήσεων. Προσδιορίζοντας τον τρόπο με τον οποίο το λίπος της διατροφής σας αλληλεπιδρά με τα γονίδιά σας, μπορείτε να αλλάξετε τις διατροφικές σας συνήθειες ούτως ώστε να επιτύχετε άριστη καρδιαγγειακή υγεία. 

Μεταβολισμός Βιταμινών Β – Οι βιταμίνες Β, ειδικά το φολικό οξύ, παίζει ένα ουσιαστικό ρόλο στον μεταβολισμό ενέργειας, στη δημιουργία και αποκατάσταση DNA και στη πρόληψη καρδιαγγειακών παθήσεων, καρκίνου και ατελειών του νευρικού σωλήνα. Οι παραλλαγές στα γονίδιά σας μπορούν να επηρεάσουν την αποδοτικότητα με την οποία το σώμα σας χρησιμοποιεί τις βιταμίνες αυτές, αυξάνοντας, πιθανόν, τις ημερήσιες ανάγκες σας. 

Αποτοξίνωση – Αναγνωρίζει παραλλαγές στα γονίδια που επηρεάζουν τη δράση των ενζύμων στη φάση 1 και φάση 2 αποτοξίνωσης.

Οξειδωτικό Στρες – Τα Αντιοξειδωτικά αποτελούν την άμυνα του οργανισμού εναντίον των ελευθέρων ριζών. Οι ελεύθερες ρίζες είναι φυσιολογικό υποπροϊόν των ενεργειακών διαδικασιών του σώματος. Τα μόρια αυτά, ωστόσο, μπορούν να φθείρουν το DNA και τις πρωτεΐνες του σώματος και έχουν συνδεθεί με διάφορες χρόνιες παθήσεις. Τα αντί-οξειδωτικά βρίσκονται εκ φύσεως στο σώμα υπό μορφή ενζύμων, αλλά επίσης μπορούν να καταναλωθούν μέσα από μια μεγάλη ποικιλία τροφών. 

Υγεία των Οστών – Τα σώματά μας σπάνε και αναδομούν τα οστά συνεχώς. Τα γονίδια, η διατροφή και ο τρόπος ζωής μας (συμπεριλαμβανομένου της εξάσκησης, του στρές, του καπνίσματος και της κατανάλωσης αλκοόλ) αποτελούν σημαντικούς παράγοντες στις διαδικασίες αυτές. Εξετάζοντας πώς τα γονίδιά σας επηρεάζουν τον μεταβολισμό ασβεστίου και βιταμίνης D στον οργανισμό σας, μπορείτε να αλλάξετε την διατροφή και τον τρόπο ζωής σας διασφαλίζοντας έτσι τη δύναμη των οστών σας.

Φλεγμονές – Η φλεγμονή είναι ο τρόπος του οργανισμού μας στην αντιμετώπιση τραυματισμών, μολύνσεων ή αλλεργιών. Η φλεγμονώδης διαδικασία ελέγχεται από γονίδια τα οποία ενεργοποιούνται ή απενεργοποιούνται αναλόγως της ανάγκης. Κάποιες φορές, όμως, λόγω κάποιας γενετικής παραλλαγής, ένα γονίδιο μένει ενεργοποιημένο για περισσότερο διάστημα από όσο χρειάζεται. Η παρατεταμένη ήπια φλεγμονή έχει συνδεθεί με καρδιαγγειακές παθήσεις, παχυσαρκία και διαβήτη. Ορισμένες θρεπτικές ουσίες μπορούν να βοηθήσουν στην απενεργοποίηση των γονιδίων αυτών.

Ινσουλίνη – Υπό κανονικές συνθήκες, οι τροφές περνούν στο αίμα μας υπό τη μορφή σακχάρων, όπως είναι η γλυκόζη. Τότε η ορμόνη ινσουλίνη ελευθερώνεται ούτως ώστε να παρέχει τη δυνατότητα στη γλυκόζη να προχωρήσει από το αίμα και να αποθηκευθεί στα κύτταρα ή να χρησιμοποιηθεί για ενέργεια. Όσον αφορά την αντίσταση στην ινσουλίνη, τα κύτταρα του σώματος δεν αντιδρούν τόσο αποτελεσματικά όσο θα έπρεπε στην ινσουλίνη. Βάση ερευνητών, η αντίσταση στην ινσουλίνη μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο στη φυσική κατάσταση του ατόμου και σχετίζεται με την εμφάνιση παχυσαρκίας, διαβήτη και καρδιακών παθήσεων. 

Γονίδιο κολλαγόνο COL1A1 – Τύπου 1 είναι η κύρια πρωτεΐνη του οστού, και σχηματίζεται από 2 άλφα τύπου κολλαγόνο 1 - και μία άλφα του κολλαγόνο 2 αλυσίδες . Μεταλλαγμένο γονίδιο επηρεάζει την αναλογία του κολλαγόνου άλφα αλυσίδας που παράγεται από κύτταρο των οστών, το οποίο οδηγεί σε μη φυσιολογική ανοργανοποίηση οστού και του μοριακού ιστού. Τα άτομα με κατεστραμμένο αλληλόμορφο έχουν αυξημένο κίνδυνο κατάγματος, μεγαλύτερη απώλεια οστού όταν το ασβέστιο είναι χαμηλό, καθώς και τα εσωτερικά όργανα έχουν προδιάθεση σε παθολογικές καταστάσεις και αργή ικανότητα επούλωσης. 

Dr. Maria Gavrilina       

Dr. Maria Gavrilina clinic

Facebook
GABRIEL Διεθνής Ιατροφαρμακευτική 

Ηλεκτρονική Διεύθυνση: 

m.gavrilinaclinic@yahoo.com

gabrielhealthcarecentre@gmail.com 

Τηλέφωνα:

Κινητό: +357 99 556 295, +357 96 812 689