Τοπική αυτοδιοίκηση Αγλαντζιάς 1960 – 2024

Του Φοίβου Νικολαΐδη

Η περιοχή της Αγλαντζιάς βρίσκεται στο ψηλότερο σημείο της Λευκωσίας. Το μεγαλύτερο της μέρος είναι κτισμένο σε λόφους και πλαγιές λόφων, που προσφέρουν ωραία θέα. Κτίστηκε κατά τους μεσαιωνικούς χρόνους και οπωσδήποτε πριν από την Τουρκοκρατία. Η μεγάλη πλειοψηφία των κατοίκων αποτελείτο πάντοτε από Ελληνοκύπριους. Ο μικρός αριθμός Τουρκοκυπρίων που ζούσε στην Αγλαντζιά, σταδιακά μετακινήθηκε αλλού και στις αρχές του 1960 εγκατέλειψε την κοινότητα.

Η γεωγραφική θέση της Αγλαντζιάς ως πλεονέκτημα, βοήθησε στην ανάπτυξη της μετά την εγκαθίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας το 1960. Η τουρκική εισβολή και κατοχή, του 1974 είχε τεράστιες επιπτώσεις στη μορφή και στο ρυθμό ανάπτυξης της περιοχής. Η Αγλαντζιά βρέθηκε απρόσμενα να συνορεύει με την Πράσινη Γραμμή, γεγονός που επηρέασε τα μελλοντικά πολεοδομικά σχέδια.

Κτίστηκαν δυο μεγάλοι προσφυγικοί συνοικισμοί και η οικοδομική δραστηριότητα στο Πλατύ της Οικοδομικής Εταιρείας Δημοσίων Υπαλλήλων, άλλαξε άρδην τα δεδομένα για την περιοχή. Η μετακίνηση πληθυσμού από τις τουρκοκρατούμενες περιοχές προς τις ελεύθερες περιοχές, αύξησε τον πληθυσμό των μόνιμων κατοίκων της Αγλαντζιάς.

Φυσικό επακόλουθο στη συνέχεια ήταν η ίδρυση σχολικών μονάδων και άλλων ιδρυμάτων. Η ίδρυση δε του Πανεπιστημίου Κύπρου στην Αγλαντζιά το 1989, που είναι και το πρώτο ανώτατο εκπαιδευτικό ίδρυμα που ιδρύθηκε στο νησί, ώθησε στη ραγδαία οικιστική ανάπτυξη με την οικοδόμηση νέων κτιρίων και οικιστικών μονάδων. Η παρουσία του πανεπιστημίου στην περιοχή έδωσε ώθηση στη γενικότερη αναβάθμιση της τοπικής οικονομίας, της κοινωνικής ζωής και της πολιτιστικής ανάπτυξης.

Θεσμικό Καθεστώς 1960–1986: Κοινότητα Αγλαντζιάς
Μέχρι το 1986 η Αγλαντζιά λειτουργούσε μέσα από το κοινοτικό συμβούλιο, που εκλεγόταν από τους δημότες. Η τοπική αρχή ασχολείτο κυρίως με ζητήματα κοινοτικών έργων, υδροδότησης και βασικών υποδομών. Υπήρχε ισχυρή εξάρτηση από την κεντρική κυβέρνηση και οι σημαντικές αποφάσεις εγκρίνονταν από την Επαρχιακή Διοίκηση ή το Υπουργείο Εσωτερικών.

1986 Δήμος Αγλαντζιάς
Από το 1986 και μετά η περιοχή ανακηρύχθηκε επίσημα ως Δήμος Αγλαντζιάς, αποκτώντας καθεστώς δήμου, με δήμαρχο και δημοτικό συμβούλιο εκλεγμένους από τους δημότες, με πλήρεις αρμοδιότητες τοπικής αυτοδιοίκησης, σύμφωνα με τον νέον περί Δήμων Νόμο.

Στις 25 Μαΐου 1986 έγιναν οι πρώτες δημοτικές εκλογές στην Κυπριακή Δημοκρατία για ανάδειξη δημάρχων και δημοτικών συμβουλίων στα νέα δημοτικά σχήματα. Σχηματίστηκε Δημοτικό Συμβούλιο (με δήμαρχο και δημοτικούς συμβούλους), με την Αγλαντζιά να έχει πλέον θεσμική και διοικητική αυτονομία — δυνατότητα λήψης αποφάσεων τοπικού χαρακτήρα.

Η σημαντική αλλαγή του 1986 αποτέλεσε σημείο καμπής στην ανάπτυξη της Αγλαντζιάς και στη βελτίωση της ποιότητας της ζωής των κατοίκων. Από μια σχεδόν παραμελημένη κοινότητα με περιορισμένο ρόλο, που κυρίως περιοριζόταν στη διαχείριση της καθημερινότητας, εξελίχθηκε σε έναν σύγχρονο θεσμό αστικής ανάπτυξης και στρατηγικού σχεδιασμού. Η σχετική αυτοτέλεια στην εκτέλεση έργων, κοινωνικές δομές και ενεργό αναπτυξιακή πολιτική είχε ως αποτέλεσμα της μεταμόρφωση της περιοχής σε μια σύγχρονη πόλη.   

Από πολύ παλιά, η Αγλαντζιά ευτύχισε να έχει πολλούς και ικανούς ανθρώπους με έντονο ενδιαφέρον και αγάπη για την πόλη τους. Τα κοινοτικά συμβούλια ή οι χωρητικές αρχές παρά την περιορισμένη εκτελεστική δύναμη που είχαν, με την οργάνωση, τις δράσεις και τις ενέργειες τους, πίεζαν την κεντρική κυβέρνηση με εισηγήσεις για διάφορα αναπτυξιακά έργα, πετυχαίνοντας στο μέτρο του δυνατού αρκετή βελτίωση, της Αγλαντζιάς.

Το τελευταίο δε κοινοτικό συμβούλιο με πρόεδρο της κοινότητας, τον αείμνηστο Αδάμο Χριστοφή και τους συνεργάτες του, υπήρξε πολύ δραστήριο και αποτελεσματικό ώστε άφησε ως προζύμι τις προσπάθειες που ακολούθησαν για μια σειρά από έργα που ακολούθησαν με το νεοκλεγέν δημοτικό συμβούλιο.

Οι Δήμαρχοι Αγλαντζιάς
Πρώτος δήμαρχος Αγλαντζιάς εξελέγη ο Ανδρέας Πέτρου (1986–2011), ένας άνθρωπος με πλούσια συμμετοχή στα κοινά, μεγάλη όρεξη για προσφορά και όραμα για την πόλη. Μαζί με τον αείμνηστο αντιδήμαρχο Κώστα Βαφεάδη, τους συνεργάτες τους, το δημοτικό συμβούλιο και το ικανό προσωπικό του Δήμου, υπήρξαν οι στυλοβάτες, στην υλοποίηση αναπτυξιακών έργων, που άλλαξαν ριζικά το πρόσωπο της περιοχής.

Η μακρά και επιτυχημένη θητεία του Ανδρέα Πέτρου στο πηδάλιο της δημαρχίας της Αγλαντζιάς, έθεσε τα γερά θεμέλια, για την περαιτέρω αναπτυξιακή πορεία του Δήμου. Επί εποχής του και των διαδόχων του, η Αγλαντζιά προχωρούσε με επιτυχία και ξεχώρισε σε πολλά σημεία από άλλους δήμους.

Ακολούθησε ο δεύτερος δήμαρχος Κώστας Κόρτας (2023 – 2016), ο οποίος συνέχισε με τον ίδιο ζήλο και ενδιαφέρον για τα κοινά του δήμου, συμβάλλοντας κι αυτός στην αναπτυξιακή πορεία και επιτυχία των δημοτικών δρώμενων.

Ο τρίτος κατά σειρά δήμαρχος ήταν ο Χαράλαμπος Πετρίδης (2017–2020), ο οποίος προσπάθησε κι αυτός να αφήσει το δικό του στίγμα με την προσπάθεια για ηλεκτρονική μεταμόρφωση των υπηρεσιών του Δήμου. Ο δήμος συνέχισε με επιτυχία την πορεία του.

Ο τέταρτος και τελευταίος δήμαρχος ήταν ο Ανδρέας Κωνσταντίνου (2020–2024), ο νεαρότερος από όλους τους άλλους, ο οποίος με πολύ όρεξη και μεράκι συνέχισε το έργο των προηγουμένων δημάρχων, εμπλουτίζοντας το με το σύγχρονο έργο της ανακύκλωσης. Ο δήμος δεν σταμάτησε να ξεχωρίζει από άλλους δήμους για το επίπεδο διαχείρισης των υποθέσεων του.

Με τη μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, η οποία τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιουλίου 2024, ο Δήμος Αγλαντζιάς συνενώθηκε με τον Δήμο Λευκωσίας και αποτελεί πλέον δημοτικό διαμέρισμα, του νέου, διευρυμένου Δήμου Λευκωσίας.

Γενικά, ο Δήμος Αγλαντζιάς από της ιδρύσεως του το 1986 μέχρι το 2024 έδειξε σημεία διάκρισης από πολλούς άλλους δήμους, τόσο στην οργάνωση όσο και στην εκτέλεση έργων. Δίκαια οι δημότες Αγλαντζιάς είναι υπερήφανοι για τις επιτυχίες που σημειώθηκαν μεταξύ 1986 – 2024 και προσδοκούν ότι σύντομα θα υπάρξουν εκείνες οι συνθήκες που θα δώσουν στο δημοτικό διαμέρισμα Αγλαντζιάς την παλιά του αίγλη και αξία.

Φοίβος Νικολαΐδης
Πρώην δημοτικό σύμβουλος Αγλαντζιάς
Κοινοτάρχης Αγλαντζιάς