Οι Τρεις Ιεράρχες

Του Δρ. Ανδρέα Σοφόκλη

Οι Τρεις Ιεράρχες, Μέγας Βασίλειος, Ιωάννης ο Χρυσόστομος, Γρηγόριος ο Θεολόγος, έδρασαν σε μία εποχή που η Βυζαντινή Αυτοκρατορία έψαχνε την ταυτότητά της.

Στην εποχή όπου ο Θρησκευτικός φανατισμός, ενίσχυε την ροπή καταστροφής αρχαίων ελληνικών έργων και προβαλλόταν ως πίστη, οι τρεις αυτοί Ιεράρχες, μορφωμένοι και γνώστες της ιστορικής συνέχειας του Ελληνισμού, δίδαξαν τον ελληνικό πολιτισμό στις σωστές του βάσεις και αρχές, επαναφέροντας σε ισχύ τα: Όμαιμο, Ομόγλωσσο κι ως φυσική συνέχεια το Ορθόδοξο Χριστιανικό Ομόθρησκο.

Είναι γνωστό στους σοβαρούς ιστορικούς μελετητές της Ορθόδοξης Χριστιανικής Θρησκείας  και του Δωδεκάθεου του Ολύμπου, πως τα ισχυρά μυαλά της Αρχαίας Ελλάδας, Σωκράτης, Πλάτωνας, Αριστοτέλης, όχι μόνο δεν πίστευαν στο Δωδεκάθεο, αλλά πίστευαν στον Άγνωστο Θεό των ηθικών αρχών κι αξιών, τις οποίες τίμησε ο Σωκράτης διά της εθελούσιας θυσίας του, παίρνοντας το κόνιο.

Ταυτόχρονα, οι Τρεις Ιεράρχες, διά των ομιλιών και διά της διδασκαλίας τους, έδωσαν έμφαση στην ιστορικοπνευματική συνέχεια του ελληνισμού, εξοβελίζοντας τον κίνδυνο της καταστροφής έργων τέχνης, πολιτισμού, συγγραμμάτων των προγόνων μας, τα οποία είναι διαχρονικώς θαυμαστά και αποτελούν αντικείμενο μελέτης και μόρφωσης εκατομμυρίων ανθρώπων.

Σημειώνω, πως αυτή η σύζευξη του αρχαίου ελληνικού πνεύματος με την Ορθοδοξία κράτησε ζωντανό τον ελληνισμό στους τραγικούς αιώνες της οθωμανοκρατίας, όπου «όλα τα  `σκιαζε η φοβέρα και τα πλάκωνε η σκλαβιά»

Ταυτοχρόνως η Βυζαντινή Αυτοκρατορία, κρατώντας γερά αυτή τη σύζευξη, αποτελεί το μοναδικό ιστορικό φαινόμενο, όπου ένα κράτος έχει αφανισθεί από τον χάρτη των κρατών, όμως, εξακολουθεί να υπάρχει και να κυριαρχεί στα κατακτημένα εδάφη, μέσα από τον πνευματικό του πολιτισμό, προκαλώντας τον σεβασμό στους κατοίκους, στους επισκέπτες. Η Αγία Σοφία, το Φανάρι, η Σχολή της Χάλκης, η Ιωνία, η Αιολίδα, ο Εύξεινος Πόντος. Τα Λογίως Σοφά διδακτικά τους κείμενα είναι πρότυπα διδακτικά εγχειρίδια.

Οι Τρεις Ιεράρχες δίδαξαν την έμπρακτη αγάπη, τη δωρεάν παιδεία, τη διά βίου μάθηση, τη δωρεάν ίαση, την προστασία των ορφανών παιδιών. Τους ευγνωμονούμε, αφού οι πρέπουσες αρχές και αξίες προέρχονται, σε μεγάλο βαθμό, από αυτούς.

Τα διαχρονικά τους διδάγματα οφείλουμε και πρέπει να τα ακολουθούμε, ώστε να έχουμε μέλλον ως Έλληνες Χριστιανοί Ορθόδοξοι, ειδικά στο διαμορφούμενο παγκοσμίως κοινωνιοπολυπολιτισμικό περιβάλλον.

Δρ. Ανδρέας Σοφόκλης

Συγγραφέας, Ερευνητής, Αρθρογράφος, Δοκιμιογράφος