Δίκαια μας απαξιώνει ο κόσμος

Ο Νίκος Κλεάνθους κάνει την κριτική και αυτοκριτική του

 Δεν βλέπω στο εγγύς μέλλον προοπτική λύσης

 

 

 

Συνέντευξη στον

Τάκη Αγαθοκλέους

Εφημερίδα "Αλήθεια"

25/12/2010

Δέκα Στρατηγικές χειραγώγησης από τα ΜΜΕ

Ο κορυφαίος Αμερικανός γλωσσολόγος, κοινωνιολόγος και φιλόσοφος, Νόαμ Τσόμσκυ συνέταξε μία λίστα με τις δέκα στρατηγικές χειραγώγησης από τα ΜΜΕ...

1. Η στρατηγική της απόσπασης της προσοχής

Το θεμελιώδες στοιχείο του κοινωνικού ελέγχου είναι η στρατηγική της απόσπασης της προσοχής που έγκειται στην εκτροπή της προσοχής του κοινού από τα σημαντικά προβλήματα και τις αποφασισμένες από τις οικονομικές και πολιτικές ελίτ αλλαγές μέσω της τεχνικής του κατακλυσμού συνεχόμενων αντιπερισπασμών και ασήμαντων πληροφοριών. Η στρατηγική της απόσπασης της προσοχής είναι επίσης απαραίτητη για να μην επιτρέψει στο κοινό να..... ενδιαφερθεί για απαραίτητες γνώσεις στους τομείς της επιστήμης, της οικονομίας, της ψυχολογίας, της νευροβιολογίας και της κυβερνητικής. «Διατηρήστε την προσοχή του κοινού αποσπασμένη, μακριά από τα αληθινά κοινωνικά προβλήματα, αιχμάλωτη θεμάτων που δεν έχουν καμία σημασία. Διατηρήστε το κοινό απασχολημένο, τόσο πολύ ώστε να μην έχει καθόλου χρόνο για να σκεφτεί – πίσω στο αγρόκτημα, όπως τα υπόλοιπα ζώα» (απόσπασμα από το κείμενο: Αθόρυβα όπλα για ήρεμους πολέμους).

Δεν ξέρω αν σας θυμίζει κάτι… εμένα μου θυμίζει τη χαμηλού επιπέδου τηλεοπτική πραγματικότητα και την πνευματική αποχαύνωση που προσφέρει το χαζοκούτι. Μου θυμίζει επίσης αποκαλύψεις και εξιχνιάσεις τρομοκρατικών οργανώσεων και ενεργειών… Μου θυμίζει καθοδήγηση της κοινής γνώμης σε συγκεκριμένα θέματα για μακρό διάστημα και παράλληλη αποσιώπηση άλλων

2. Δημιουργία προβλημάτων και μετά προσφορά λύσεων

Αυτή η μέθοδος καλείται επίσης «πρόβλημα-αντίδραση-λύση». Δημιουργείται ένα πρόβλημα, μια προβλεφθείσα «κατάσταση» για να υπάρξει μια κάποια αντίδραση από τον κόσμο, με σκοπό αυτός ο ίδιος να ορίσει τα μέτρα που η εξουσία θέλει να τον κάνει να δεχτεί. Για παράδειγμα: Αφήνεται να ξεδιπλωθεί και να ενταθεί η αστική βία ή οργανώνονται αιματηρές επιθέσεις που αποσκοπούν στο να απαιτήσει ο κόσμος νόμους ασφαλείας και πολιτικές εις βάρος της ελευθερίας. Ή ακόμα: Δημιουργούν μία οικονομική κρίση ώστε να γίνει αποδεκτή ως αναγκαίο κακό η υποχώρηση των κοινωνικών δικαιωμάτων και η διάλυση των δημόσιων υπηρεσιών.

Μου θυμίζει τον προβοκατόρικο τρόπο που η ασφάλεια και η αστυνομία προκαλεί επεισόδια και μπάχαλα προκειμένου να διαλύσει μια πορεία… η όξυνση της βίας από πλευράς του κράτους προκειμένου να εξωθήσει ανθρώπους σε βίαιες ενέργειες και μετά να έρθει να σερβίρει ακόμα περισσότερη ασφάλεια με λιγότερη ελευθερία με σκοπό να περιορίσει όχι μόνο αυτούς που προβάλλουν αντίσταση αλλά και αυτούς που ενδεχόμενα θα ήθελαν να ακολουθήσουν τους άλλους…

3. Η στρατηγική της σταδιακής εφαρμογής

Για να γίνουν αποδεκτά τα διάφορα απαράδεκτα μέτρα, αρκεί η σταδιακή εφαρμογή τους, λίγο, λίγο, επί συναπτά έτη. Κατά αυτόν τον τρόπο επιβλήθηκαν τις δεκαετίες του ΄80 και ΄90 οι δραστικά νέες κοινωνικοοικονομικές συνθήκες (νεοφιλελευθερισμός): ανύπαρκτο κράτος, ιδιωτικοποιήσεις, ανασφάλεια, ελαστικότητα, μαζική ανεργία, μισθοί που δεν εξασφαλίζουν ένα αξιοπρεπές εισόδημα, τόσες αλλαγές που θα είχαν προκαλέσει επανάσταση αν είχαν εφαρμοστεί μονομιάς.

Μου θυμίζει τον τρόπο που το κράτος «χτυπά» τις διάφορες κοινωνικές ομάδες… ξεκίνησε με τους δημόσιους υπαλλήλους, με τρόπο που οι ιδιωτικοί υπάλληλοι ή ορθότερα κάποιοι από αυτούς χαιρέκακα πανηγύριζαν κατά μία έννοια με μια αίσθηση “δικαιοσύνης” απατηλής που οι εξασφαλισμένοι δημόσιοι υπάλληλοι υφίστανται περικοπές κτλ και που πλέον μπορεί να βρεθούν σε καθεστώς ανασφάλειας όπως και οι ιδιωτικοί. “Το χρέος είναι δημόσιο έλεγαν οι κυβερνητικοί αξιωματούχοι…” “τις δαπάνες του κράτους θα μειώσουμε, άρα δε χρειάζεται να πειράξουμε τους ιδιωτικούς υπαλλήλους διαλαλούσαν…” κάποιοι το έφαγαν το παραμύθι.

Μου θυμίζει την τακτική του κράτους να διχάζει τους πολίτες και τις εργασιακές ομάδες και κλάδους, χτυπώντας τους έναν ένα προκειμένου να μην αντιδράσουν όλοι μαζί.

Μου θυμίζει τη σταδιακή εφαρμογή επίσης μέτρων ακόμα και αυτών που αφορούν στον ίδιο εργασιακό κλάδο ή κοινωνική ομάδα. Δε θα γίνει αύξηση φπα έλεγε διαρρηγνύοντας τα ιμάτια του ο υπουργός οικονομικών από τηλεοπτικό παράθυρο σε τηλεοπτικό παράθυρο. Δε θα χρειαστούν νέα μέτρα… δε θα πάμε σε επιμήκυνση του χρέους… μήνα με το μήνα έρχονται και νέα μέτρα πιο επώδυνα… Δεν είναι τυχαίο το σταδιακό της εφαρμογής. Βασίζεται στη λογική του να επιβάλει μέτρα τόσο επώδυνα αλλά και ανεκτά μέχρι του σημείου που η πλειοψηφία του κόσμου δε θα αντιδράσει…

4. Η στρατηγική της αναβολής

Ένας άλλος τρόπος για να γίνει αποδεκτή μια αντιλαϊκή απόφαση είναι να την παρουσιάσουν ως «επώδυνη και αναγκαία», εξασφαλίζοντας τη συγκατάβαση του λαού τη δεδομένη χρονική στιγμή και εφαρμόζοντάς τη στο μέλλον. Είναι πιο εύκολο να γίνει αποδεκτή μια μελλοντική θυσία απ’ ό,τι μία άμεση. Κατά πρώτον επειδή η προσπάθεια δεν καταβάλλεται άμεσα και κατά δεύτερον επειδή το κοινό, η μάζα, πάντα έχει την τάση να ελπίζει αφελώς ότι «τα πράγματα θα φτιάξουν στο μέλλον» και ότι οι απαιτούμενες θυσίες θα αποφευχθούν. Αυτό δίνει περισσότερο χρόνο στο κοινό να συνηθίσει στην ιδέα των αλλαγών και να τις αποδεχτεί με παραίτηση όταν φτάσει το πλήρωμα του χρόνου.

Μου θυμίζει τα εκβιαστικά διλήμματα όλων των πρωθυπουργών που εγώ τουλάχιστον θυμάμαι και έχω ζήσει… στην Ελλάδα υπάρχουν μόνο αναγκαίες-επωδυνες λύσεις ή το χάος… Από εποχή Μητσοτάκη Σημίτη μέχρι περίοδο Καραμανλή και Παπανδρέου…

5. Απεύθυνση λόγου στο κοινό σαν αυτό να είναι στην παιδική ηλικία

Η πλειονότητα των διαφημίσεων που απευθύνονται στο ευρύ κοινό χρησιμοποιούν λόγο, επιχειρήματα, προσωπικότητες και τόνο της φωνής, όλα ιδιαίτερα παιδικά, πολλές φορές στα όρια της αδυναμίας, σαν ο θεατής να ήταν μικρό παιδάκι ή διανοητικά υστερημένος. Όσο περισσότερο θέλουν να εξαπατήσουν το θεατή τόσο πιο πολύ υιοθετούν έναν παιδικό τόνο. Γιατί; «Αν κάποιος απευθύνεται σε ένα άτομο σαν αυτό να ήταν 12 χρονών ή και μικρότερο, αυτό λόγω της υποβολής είναι πολύ πιθανό να τείνει σε μια απάντηση ή αντίδραση απογυμνωμένη από κάθε κριτική σκέψη, όπως αυτή ενός μικρού παιδιού» (βλ. Αθόρυβα όπλα για ήρεμους πολέμους). Και ούτε καν παιδική ηλικία…

6. Πολύ περισσότερη χρήση του συναισθήματος παρά της λογικής

Η χρήση του συναισθήματος είναι μια κλασική τεχνική προκειμένου να επιτευχθεί βραχυκύκλωμα στη λογική ανάλυση και στην κριτική σκέψη των ατόμων. Από την άλλη, η χρήση των συναισθημάτων ανοίγει την πόρτα για την πρόσβαση στο ασυνείδητο και την εμφύτευση ιδεών, επιθυμιών, φόβων, καταναγκασμών ή την προτροπή για ορισμένες συμπεριφορές.

Στην Ελλάδα οι εκάστοτε εξουσίες και πολιτικοί ήξεραν πάντοτε πώς να απευθύνονται στο θυμικό του Έλληνα… είχαν ανάγκη οι έλληνες από τον σοβαρό και μετρημένο πρωθυπουργό, τους πλάσαραν τον τεχνοκράτη-πανεπιστημιακο Σημίτη, ήθελαν τάξη και ηθική… του πουλούσαν σεμνότητα και ταπεινότητα… και μακεδονική λεβεντιά… ναι καλά καταλάβατε για τον μπουχέσα τον Κωστάκη μιλάω…

7. Η διατήρηση του κοινού στην άγνοια και στη μετριότητα

Κάντε το κοινό να είναι ανήμπορο να κατανοήσει τις μεθόδους και τις τεχνολογίες που χρησιμοποιούνται για τον έλεγχο και τη σκλαβιά του… «Η ποιότητα της εκπαίδευσης που δίνεται στις κατώτερες κοινωνικές τάξεις πρέπει να είναι η φτωχότερη και μετριότερη δυνατή, έτσι ώστε το χάσμα της άγνοιας μεταξύ των κατώτερων και των ανώτερων κοινωνικών τάξεων να είναι και να παραμένει αδύνατον να γεφυρωθεί» (βλ. Αθόρυβα όπλα για ήρεμους πολέμους).

Μέσα Μαζικής εξαπάτησης και εξημέρωσης… Υπουργείο Υπνοπαιδείας και Θρησκευμάτων…

8. Ενθάρρυνση του κοινού να είναι ικανοποιημένο με τη μετριότητα

Προωθήστε στο κοινό την ιδέα ότι είναι της μόδας να είσαι ηλίθιος, χυδαίος και αμόρφωτος… Το lifestyle κάνει θαύματα… τα μηδενικά τα κάνει νούμερα…

9. Ενίσχυση αυτοενοχής

Κάντε τα άτομα να πιστέψουν ότι αυτά και μόνον αυτά είναι ένοχα για την κακοτυχία τους, εξαιτίας της ανεπάρκειας της νοημοσύνης τους, των ικανοτήτων ή των προσπαθειών τους. Έτσι, τα άτομα αντί να εξεγείρονται ενάντια στο οικονομικό σύστημα, υποτιμούν τους εαυτούς τους και νιώθουν ενοχές, κάτι που δημιουργεί μια γενικευμένη κατάσταση κατάθλιψης, της οποίας απόρροια είναι η αναστολή της δράσης… Και χωρίς δράση, δεν υπάρχει επανάσταση.

Για το νούμερο 9 δε θα έπρεπε να γράψω τίποτα αλλά να βάλω από κάτω μια φωτό με το παχουλό αγόρι…ναι καλά καταλάβατε… για τον εγγονό του δικτάτορα πάγκαλου ομιλώ.

Για αυτόν που δήλωσε ότι μαζί τα φάγαμε προκειμένου να δημιουργήσει αυτό το αίσθημα αυτο/συνενοχής στην κοινωνία και ευθύνης ώστε να αποδεχτεί χωρίς αντίσταση και αδιαμαρτύρητα τα επώδυνα τιμωρητικά μέτρα

10. Το σύστημα γνωρίζει τα άτομα καλύτερα απ’ ό,τι αυτά γνωρίζουν τους εαυτούς τους

Κατά τα τελευταία 50 χρόνια, η ταχεία πρόοδος της επιστήμης έχει δημιουργήσει ένα αυξανόμενο κενό μεταξύ των γνώσεων του κοινού και εκείνων που κατέχουν και χρησιμοποιούν οι κυρίαρχες ελίτ. Χάρη στη βιολογία, στη νευροβιολογία και στην εφαρμοσμένη ψυχολογία, το σύστημα έχει επιτύχει μια εξελιγμένη κατανόηση των ανθρώπων, τόσο σωματικά όσο και ψυχολογικά. Το σύστημα έχει καταφέρει να γνωρίζει καλύτερα τον «μέσο άνθρωπο» απ’ ό,τι αυτός γνωρίζει τον εαυτό του. Αυτό σημαίνει ότι στις περισσότερες περιπτώσεις το σύστημα ασκεί μεγαλύτερο έλεγχο και μεγάλη εξουσία πάνω στα άτομα, μεγαλύτερη από αυτήν που τα ίδια ασκούν στους εαυτούς τους.

Το σύστημα εκπαιδεύει τα άτομα… συλλέγει προσωπικά δεδομένα από παντού… κατασκευάζει ανάγκες… κατασκευάζει πρότυπα, προφίλ… άλλωστε και σε συντηρητικές κοινωνίες ο κοινωνικός αυτοματισμός είναι κομμάτι του συστήματος…

Δείτε επίσης : Χειρουργικές επεμβάσεις

Ο καθεδρικός ναός της Αγίας Σοφίας, Λευκωσία

Αλέξανδρος-Μιχαήλ  Χατζηλύρας

Γράφει από τη Λευκωσία

katoomba@cytanet.com.cy

Ο καθεδρικός ναός της Αγίας Σοφίας είναι η μεγαλύτερη και πιο μεγαλόπρεπη εκκλησία της εντός των τειχών Λευκωσίας, καθώς και η σημαντικότερη φράγκικη κατασκευή στο νησί, με το σχέδιο και το διάκοσμό της να αντικατοπτρίζουν την ιστορία της μεσαιωνικής Κύπρου. Αντίθετα από την κοινή αντίληψη, ο ναός δεν είναι αφιερωμένος σε κάποιαν Αγία με το όνομα Σοφία, αλλά στην Αγία του Θεού Σοφία, στην οποία είναι αφιερωμένες και οι ομώνυμες εκκλησίες στην Κωνσταντινούπολη, τη Σόφια, το Κίεβο, το Νόβγκοροντ, την Τραπεζούντα, τη Νίκαια, τη Θεσσαλονίκη και το Στρόβολο.

Στο χώρο της Αγίας Σοφίας υπήρχε παλαιότερα βυζαντινή εκκλησία, η οποία κτίστηκε στη θέση ρωμαϊκού ναού. Μετά την άφιξη των Λουζινιανών το 1192, την αποκλειστική χρήση του ναού απόκτησε η Λατινική Εκκλησία. Το 1209 ο Αρχιεπίσκοπος Thierry προσκάλεσε την Alix de Champagne, μετέπειτα σύζυγο του Βασιλιά Ερρίκου Α’, για να καταθέσει το θεμέλιο λίθο του σημερινού ναού, που κτίστηκε πάνω από το βυζαντινό. Την περίοδο 1217-1250 εντάθηκαν οι προσπάθειες εξασφάλισης οικονομικών πόρων για την ανέγερση του ναού από τον Αρχιεπίσκοπο Eustorge de Montaigu. Οι καλλιτέχνες που συνόδευαν το Βασιλιά της Γαλλίας Λουδοβίκο Θ’, κατά την επίσκεψή του μεταξύ 1248-1249, φαίνεται ότι εργάστηκαν επίσης για τα σχέδια και το διάκοσμο της εκκλησίας.

Ο ναός υπέστη ζημιές από σεισμούς (1222, 1267, 1303) και από την επιδρομή των Λογγοβάρδων (1232). Επί Αρχιεπισκόπου Ugo di Faciano (1251-1261), εδώ άρχισαν να εκκλησιάζονται οι Ελληνορθόδοξοι που ακολουθούσαν το λατινικό τυπικό, ενώ επίσημα ορίστηκε ως καθεδρικός ναός με την Bulla Cypria το 1260. Ο Αρχιεπίσκοπος Giovanni del Conte (1312-1332) φρόντισε για τον τελικό γοτθικό χαρακτήρα του ναού, με έντονες επιρροές από το Notre Dame του Παρισιού και το Αββαείο του Pontigny, την επιβλητική πρόσοψη και την οροφή, χρώματος βαθύ μπλε με χρυσά αστέρια. Υπάρχουν 5 παρεκκλήσια: στα βόρεια το διπλό παρεκκλήσι του Αγίου Νικολάου, ενώ στα νότια τα παρεκκλήσια των Κυριών, του Αγίου Φραγκίσκου και του Αγίου Θωμά του Ακινάτη.

Το 1324 ο νέος Βασιλιάς, Ούγος Δ’, στέφεται στον καθεδρικό ναό της Αγίας Σοφίας. Έκτοτε, οι Λουζινιανοί στέφονταν Βασιλείς της Κύπρου στην Αγία Σοφία και στη συνέχεια Βασιλείς της Ιερουσαλήμ στον καθεδρικό ναό του Αγίου Νικολάου της Αμμοχώστου. Ο καθαγιασμός του ναού έγινε στις 4 Νοεμβρίου 1326. Το 1347 ο Πάπας Κλήμης Δ’ εξέδωσε Βούλα για επισκευή και αποπεράτωση του ναού, ωστόσο συνέχισε η σταδιακή οικοδόμησή του, χωρίς ποτέ να ολοκληρωθεί, για περισσότερο από έναν αιώνα. Η Αγία Σοφία κτίστηκε εξ ολοκλήρου από πουρότερα του Πενταδακτύλου, ενώ για το διάκοσμο χρησιμοποιήθηκε πεντελικό μάρμαρο από παλαιότερα οικοδομήματα της πόλης. Ο περίτεχνος γλυπτός διάκοσμος, έργο ντόπιων τεχνιτών, απεικονίζει εκκλησιαστικές, βιβλικές και βασιλικές μορφές. Το όλο οικοδόμημα ήταν ο μεγαλύτερος λατινικός ναός του Λεβάντε, με διαστάσεις σε μέτρα 66 (μήκος) χ 24,5 (πλάτος) χ 21 (ύψος). Στηρίζεται από 16 κολώνες, τέσσερις εκ των οποίων πιστεύεται ότι μεταφέρθηκαν από τη Σαλαμίνα.

Η Αγία Σοφία υπήρξε μάρτυρας των ιστορικών στιγμών της Λευκωσίας: το Νοέμβριο του 1330 εκεί κατέφυγε ο λαός της πρωτεύουσας για να γλυτώσει από τη μεγάλη πλημμύρα του Πεδιαίου• το 1359 οι Ελληνορθόδοξοι προσπάθησαν να πυρπολήσουν τις θύρες της Αγίας Σοφίας, καθώς ο λεγάτος του Πάπα περιμάζεψε τους ελληνορθόδοξους ιερείς στο ναό και προσπάθησε να τους επιβάλει την υποταγή στη Λατινική Εκκλησία• το 1374 οι επιδρομείς Γενουάτες έκαψαν και λεηλάτησαν την Αγία Σοφία• εδώ το 1396 ο Ιάκωβος Α’ στέφθηκε Βασιλιάς της Αρμενίας• το 1426 οι Μαμελούκοι της Αιγύπτου κατέστρεψαν μέρος της Αγίας Σοφίας, την οποία επιδιόρθωσε ο Ιωάννης ο Β’ για τη στέψη του το 1432• το 1491, 1547 και 1735 μέρος του ναού υπέστη ζημιές από σεισμούς.

Κατά το 14ο αιώνα κτίστηκε το διώροφο Chapter House (Διασκεπτήριο κληρικών) στα νοτιοανατολικά του ναού, που το χρησιμοποιούσαν οι Λατίνοι ιερείς για τις διάφορες συγκεντρώσεις τους. Το 15ο αιώνα, στα νοτιοδυτικά της Αγίας Σοφίας ανεγέρθηκε ο ναός της Παναγίας της Οδηγήτριας, ο οποίος κατά τη Λατινοκρατία ήταν ο ελληνορθόδοξος καθεδρικός ναός• επί Τουρκοκρατίας μετατράπηκε σε αγορά (το γνωστό Μπετεστάν), ενώ κατά την Αγγλοκρατία χρησιμοποιόταν ως αποθήκη σιταριού. Στα βόρεια της Αγίας Σοφίας ανεγέρθηκε η Λατινική Αρχιεπισκοπή περί το 1250 και ξανά το 1329• οι Οθωμανοί κατακτητές ξανάκτισαν τους πάνω ορόφους για χρήση ως οικία του Αρχικαδή.

Το 1564-1565 έγινε μια γενική αναστήλωση του ναού. Ενώ σε σχέση με τα φράγκικα τείχη της Λευκωσίας βρισκόταν στο βόρειο μέρος της πόλης (που τότε χωριζόταν από τον ποταμό Πεδιαίο, του οποίου το ρου άλλαξαν οι Βενετοί το 1567), με την οικοδόμηση των ενετικών τειχών βρέθηκε σχεδόν στο κέντρο. Ωστόσο, η αίγλη της δεν διάρκεσε πολύ, αφού στις 22 Ιουλίου 1570 εμφανίστηκε από τους λόφους της Αγίας Μαρίνας, του Αγίου Γεωργίου και της Μάνιας ο πάνοπλος και πολυάριθμος οθωμανικός στρατός υπό τη διοίκηση του Πιαλέ Πασιά. Παρά τη σκληρή αντίσταση των υπερασπιστών της πόλης, οι Οθωμανοί πολιορκητές απέκοψαν την παροχή νερού της τάφρου, προσέγγισαν τα τείχη και ανήγειραν πρόχειρες κατασκευές. Το μεσημέρι της 9ης Σεπτεμβρίου 1570, ένας Τούρκος μπαϋρακτάρης ανέβηκε στον προμαχώνα Κωστάντζα, ακολουθούμενος από πολλούς γενίτσαρους: η πόλις εάλω! Για την ιστορία, ο σημαιοφόρος σκοτώθηκε επιτόπου, και στη μνήμη του ανεγέρθηκε το γνωστό τέμενος του Μπαϋρακτάρη.

Οι πορθητές της πόλης επιδόθηκαν σε ένα ανελέητο μακελειό, κατασφάζοντας όσους έβρισκαν στο διάβα τους και αιχμαλωτίζοντας αρκετούς. Ολόκληρος ο πληθυσμός που είχε συγκεντρωθεί στον καθεδρικό ναό της Αγίας Σοφίας σφαγιάστηκε, αφού οι κατακτητές κατάφεραν να σπάσουν τις μανταλωμένες θύρες της. Μετά από 7 ημέρες λεηλασιών και 20.000 νεκρούς, άρχισε ο εξοθωμανισμός της πόλης. Την Παρασκευή, 15 Αυγούστου 1570, ο Λαλά Μουσταφά Πασιάς προσευχήθηκε στο ναό και τον ονόμασαν τέμενος Αγίας Σοφίας. Ο εσωτερικός διάκοσμος καταστράφηκε (θεωρούμενος προσβολή για το Ισλάμ), το εσωτερικό βάφτηκε λευκό και οι μεσαιωνικές ταφόπλακες χρησιμοποιήθηκαν για δάπεδο, το οποίο καλύφθηκε με ένα τεράστιο χαλί. Το 1571 προστέθηκαν στα ατελή καμπαναριά οι δίδυμοι μιναρέδες, ύψους 49 μέτρων, ενώ στην αυλή ανεγέρθηκε μια μεγάλη κρήνη κάθαρσης. Την ίδια εποχή κτίστηκε και ένα μιχράπ (δείκτης της Μέκκας) στη θέση του παρεκκλησιού του Αγίου Φραγκίσκου.

Όντας το υψηλότερο οικοδόμημα της εντός των τειχών Λευκωσίας, αναφέρεται από όλους τους περιηγητές και ξεχωρίζει στα σχέδια και τις γκραβούρες τους. Τοποθετημένη στο επίκεντρο του λευκωσιάτικου παζαριού και το μεγαλύτερο και σημαντικότερο μωαμεθανικό κέντρο λατρείας, γύρω από την Αγία Σοφία κατοικούσε η οθωμανική αριστοκρατία και η ομώνυμη ενορία ήταν η μεγαλύτερη από τις ενορίες της πόλης. Στα δυτικά της εκκλησίας κτίστηκε ένα μεντρεσσέ (θεολογική σχολή), που το 1829 ξανακτίστηκε ως βιβλιοθήκη με τους χαρακτηριστικούς λευκούς τρούλλους, με εντολή του Σουλτάνου Μαχμούτ Β’. Πιο ανατολικά βρίσκεται το Μουσείο του Τζέφρυ, γνωστό και ως Lapidary Museum (Μουσείο αρχιτεκτονικών μελών), ένα χαριτωμένο κτίριο του 15ου αιώνα. Μεταξύ 1930-1932 το Δημαρχείο έκτισε το Παντοπωλείο στα νότια του Μπετεστάν.

Η είσοδος στην Αγία Σοφία απαγορευόταν για όλους τους Χριστιανούς μέχρι και τις αρχές του 19ου αιώνα. Το 1873 στα ανατολικά του ναού κατασκευάστηκε η θύρα Αζιζιέ, με το μονόγραμμα του Σουλτάνου Αμπντούλ Αζίζ, ενώ το 1903 έγινε ανακαίνιση από το Εβκάφ και συντήρηση μεταξύ 1947-1951. Παλαιότερα, ο μουεζίνης ανέβαινε καθημερινά τα 170 σκαλοπάτια του μιναρέ για να καλέσει τους Μουσουλμάνους πιστούς σε προσευχή πέντε φορές την ημέρα, μέχρι που από τις 12 Μαΐου 1949 το «Αλλάχ ακμπάρ» άρχισε να μεταδίδεται από μεγάφωνα. Στις 13 Αυγούστου 1954 ο Μουφτής ανακοίνωσε την αλλαγή του ονόματος της Αγίας Σοφίας σε τέμενος Σελιμιέ, προς τιμήν του Σουλτάνου Σελίμ Β’ (1566-1574), επί της εποχής του οποίου οι Οθωμανοί κατέλαβαν την Κύπρο.

Κατά τα αιματηρά γεγονότα της τουρκοκυπριακής ανταρσίας 1963-1964, η Αγία Σοφία βρέθηκε στο βόρειο τμήμα της πόλης, το οποίο ελεγχόταν από τους Τουρκοκύπριους εξτρεμιστές. Με την τουρκική εισβολή της 20ης Ιουλίου 1974 βρέθηκε πλέον κάτω από τον έλεγχο της Άγκυρας και έκτοτε στενάζει υπό τους Αττίλες και την τουρκική σημαία και την ψευδοσημαία που ανεμίζουν στην είσοδό της. Μαζί με το κτίριο Μαγκλή (Πύργος Σιακόλα), θεωρείται ακόμη το υψηλότερο οικοδόμημα της πρωτεύουσας και δεσπόζει του τοπίου της ημικατεχόμενης Λευκωσίας.

Αλέξανδρος-Μιχαήλ  Χατζηλύρας

katoomba@cytanet.com.cy

Το Σύνδρομο του Καρπιαίου Σωλήνα

 

Γράφει, επιμελείται η

Δέττη Χριστοφίδου

Βοτανολόγος

Το Σύνδρομο του Καρπιαίου Σωλήνα αποτελεί μια από τις πιο συνηθισμένες κακώσεις του μυοσκελετικού συστήματος. Ο καρπιαίος σωλήνας είναι ένα στενό κανάλι στην περιοχή του καρπού που σχηματίζεται από οστά στη μια πλευρά και από τον εγκάρσιο καρπιαίο σύνδεσμο στην άλλη. Μέσα από αυτό το στενό κανάλι διέρχονται οι τένοντες των μυών που κάμπτουν τον αντίχειρα και τα δάχτυλα καθώς επίσης το μέσο νεύρο και αρτηρίες.

Τα συμπτώματα εμφανίζονται όταν ο καρπιαίος σωλήνας στενεύει ακόμη περισσότερο εξαιτίας φλεγμονής και οιδήματος και ασκείται πίεση στο μέσο νεύρο.

Το σύνδρομο του καρπιαίου σωλήνα, πλήττει κυρίως άτομα που η εργασία τους απαιτεί την επανάληψη κινήσεων για μεγάλα χρονικά διαστήματα όπως: γραφομηχανή, τένις, πλύσιμο στο χέρι κ.α. Όμως, υπάρχουν και ορμονικά αίτια όπως είναι η εγκυμοσύνη και οι παθήσεις του θυρεοειδούς. Άλλα αίτια είναι η ρευματοειδής αρθρίτιδα, ο σακχαρώδης διαβήτης, και η φυματίωση. Τα πιο συχνά αίτια είναι ιδιοπαθή (δηλ. οφείλονται σε συγγενή ευπάθεια του νεύρου στην περιοχή του καρπιαίου σωλήνα) και εκδηλώνονται μετά από παρατεταμένη κόπωση του καρπού. Σε μερικές περιπτώσεις δεν εντοπίζεται η αιτία που προκαλεί το σύνδρομο και είναι αρκετά πιθανό να υπάρχει γενετική προδιάθεση καθώς ο καρπιαίος σωλήνας στους συγκεκριμένους ασθενείς είναι μικρότερος του συνηθισμένου.

Τα συμπτώματα, στα αρχικά στάδια, είναι πόνος, μούδιασμα στα τρία πρώτα δάκτυλα του χεριού (αντίχειρα, δείκτη, μεσαίο) και γενικότερη αδυναμία στο χέρι και στον καρπό που αντανακλώνται προς το βραχίονα, κυρίως τις νυχτερινές ώρες. Στο επόμενο στάδιο, ο πόνος και το μούδιασμα γίνεται μεγαλύτερος καθώς και αισθητός κατά τη διάρκεια της μέρας. Επιπλοκές εμφανίζονται σε ασθενείς που δεν έχουν αντιμετωπιστεί θεραπευτικά.

Με την πάροδο των ετών η βλάβη του μέσου νεύρου καθίσταται σοβαρή και μόνιμη, με αποτέλεσμα την ατροφία μυών του χεριού και την αδυναμία κυρίως της κάμψης των δακτύλων.

Το σύνδρομο μπορεί να αντιμετωπιστεί συντηρητικά με πολύ καλά αποτελέσματα εφόσον κάποιος δεν αμελήσει τα πρώτα, ήπια συμπτώματα.

Η διάγνωση γίνεται με προσεκτική κλινική εξέταση από ειδικό γιατρό (νευρολόγο, ρευματολόγο, ορθοπεδικό, νευροχειρουργό κ.α.). Ιδιαίτερη σημασία αποκτά ο νευροφυσιολογικός έλεγχος (μυογράφημα - ταχύτητες αγωγής νεύρων) δεδομένου ότι είναι σε θέση να δείξει με ακρίβεια την βαρύτητα της βλάβης.

Αν πρόκειται για ήπια συμπτωματολογία καρπιαίου σωλήνα, η προστασία του καρπού από καταπόνηση (π.χ. με ειδική περίδεση κατά την εργασία) μπορεί να οδηγήσει σε βελτίωση. Σε σοβαρές περιπτώσεις είναι αναγκαία η χειρουργική απελευθέρωση του νεύρου στον καρπιαίο σωλήνα. Ο κίνδυνος υποτροπής εξαρτάται από το αίτιο και από την καταπόνηση του καρπού μετά την επέμβαση.

Ως φαρμακευτική αγωγή χρησιμοποιούνται αντιφλεγμονώδη και κορτικοστεροειδή. Υπάρχουν περιπτώσεις βελτίωσης της βλάβης χωρίς θεραπευτική αγωγή αλλά αυτό εξαρτάται από την βαρύτητα και το αίτιο (π.χ. μετά την εγκυμοσύνη είναι πολύ πιθανή η ίαση). Έχουν παρατηρηθεί και περιπτώσεις αυτόματης ίασης μετά από ξεκούραση του χεριού.

Ασκήσεις των χεριών:

♦ Ζεσταίνουμε τα χέρια μας πριν την εργασία, ιδίως τους κρύους μήνες.

♦ Ενώνουμε τα δάχτυλά μας και τεντώνουμε τα χέρια όσο πιο μακριά μπορούμε γυρίζοντας τα, να βλέπουμε την εξωτερική επιφάνεια τούς. Τα κρατάμε σε αυτή την θέση για μερικά δευτερόλεπτα και επαναλαμβάνουμε την άσκηση αρκετές φορές.

♦ Ανοίγουμε τα δάχτυλα των χεριών μας όσο πιο πολύ μπορούμε για ένα – δύο δευτερόλεπτα.

♦ Πιέζουμε τις άκρες των δαχτύλων μας σε ένα τραπέζι, έτσι ώστε τα δάχτυλά μας να πιεστούν ελαφρά προς τα πίσω. Κάνουμε το ίδιο με τους καρπούς.

♦ Τινάζουμε τα χέρια μας σα να είναι βρεγμένα.

Δακτυλοπίεση:

Πιέστε σταθερά για δύο λεπτά τρείς με τέσσερεις φορές την ημέρα, τα σημεία γνωστά ως εσωτερική και εξωτερική πύλη (P 6 - TW 5), ανάμεσα από τα οστά από την μια πλευρά, και ανάμεσα από τους τένοντες από την άλλη.

Αυτά τα σημεία βρίσκονται στην εξωτερική (TW 5) και εσωτερική (P 6)πλευρά του καρπού 2.5 δάκτυλα από την πτυχή. Πιέστε ταυτόχρονα τα σημεία με τον αντίχειρα και το δάκτυλο του άλλου χεριού.

P 6: Βρίσκεται στο κέντρο εσωτερικά του αντιβραχίου, δύο και μισό δάχτυλο από την πτυχή του καρπού. Ανακουφίζει ναυτία, άγχος και πόνο στον καρπό.

TW 5: Βρίσκεται στο εξωτερικό του βραχίονα, μεταξύ των δύο οστών (κερκίδα και ωλένη), δύο και μισό δάχτυλο από την πτυχή του καρπού. Ανακουφίζει ρευματισμούς, τενοντίτιδα, και πόνο στον καρπό, αυξάνει την αντίσταση σε κρυολογήματα.

Τα σημεία αυτά αντικαθρεπτίζονται το ένα του άλλου στις δύο πλευρές του καρπού. Είναι και τα δύο σημεία 3 δάχτυλα από την πτυχή του καρπού, ανάμεσα στα δύο οστά από την μια πλευρά και τους τένοντες από την αντίθετη πλευρά. P 6, η εσωτερική πύλη βρίσκεται στο εσωτερικό του αντιβραχίου. TW 5, η «εξωτερική πύλη" είναι στην ίδια θέση, αλλά στο εξωτερικό του αντιβραχίου. Πιέστε ταυτόχρονα, χρησιμοποιώντας τα δάχτυλά του άλλου χεριού στη μία πλευρά και τον αντίχειρα από την άλλη πλευρά.

Χρειάζεται πολλή αποφασιστικότητα, επιμονή και προσπάθεια για να υπάρξει μακροχρόνια ανακούφιση. Προκειμένου να διατηρηθούν τα θετικά αποτελέσματα οι περισσότεροι άνθρωποι πρέπει να επανεκπαιδεύσουν το μυϊκό σύστημα, εφαρμόζοντας σταθερή, βαθιά πίεση για τουλάχιστον δύο λεπτά ανά συνεδρία σε αυτά τα σημεία δακτυλοπίεσης αρκετές φορές την ημέρα, ίσως και για μήνες.

Η πρόληψη και η συντήρηση είναι αναγκαία, ειδάλλως ο πόνος στον καρπό πιθανό να επανέλθει. Θα πρέπει να ασκείτε πίεση σε αυτά τα σημεία όποτε σας δίνεται η ευκαιρία. Αν έχετε πόνο ή αδυναμία στο χέρι, πιέστε τα σημεία με μια μπάλα του γκολφ ή με ένα σπόρο αβοκάντο και πιέστε αυτά τα σημεία, ένα κάθε φορά. Μετά από 1-2 μήνες δουλεύοντας αυτά τα σημεία θα βρείτε μεγάλη ανακούφιση του πόνου και βελτίωση στη δύναμη του χεριού σας.

Αρωματοθεραπεία:

Κάντε επάλειψη στους καρπούς 2-3 φορές την ημέρα με λάδι που μπορείτε να ετοιμάσετε:

3 σταγόνες αιθέριο έλαιο χαμομήλι (Absolute Aromas), 3 σταγόνες αιθέριο έλαιο λεβάντας (Absolute Aromas), 2 σταγόνες αιθέριο έλαιο μαντζουράνα (Absolute Aromas), σε 10-15 ml rose hip oil (Absolute Aromas).

Επίσης σας προτείνουμε ανάλογα με την περίπτωση: Vitamin B6 (Lifeplan) 50 mg 2 - 3 φορές την ημέρα.

Rosehip extract (Lifeplan): Για αντιφλεγμονώδη δράση.

Επιμέλεια 

Δέττη Χριστοφίδου

Βοτανοθεραπεύτρια

Δείτε περισσότερα: Ευ Ζω Καρπασία